📰 Günlük Haber Bülteni

Yabancı Basından Önemli haberler

Son güncelleme: 5 Haziran 2026, 21:44
Kaynak: The Economist ×
Yabancı Basın Haberleri 5 Haziran 2026 Cuma
Cuma, 5 Haziran 2026 2 haber
The Economist
Körfez’den yeni bir savunma devi yükseliyor
🔹 Körfez ülkeleri, Batılı silah tedarikçilerine bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli savunma sanayilerini büyütüyor. 🔹 İran savaşı, bölgedeki savunma alanında kendi kendine yeterlilik hedeflerini daha da güçlendirdi. 🔹 Suudi Arabistan, 2030 yılına kadar savunma bütçesinin yarısını ülke içinde harcamayı ve Saudi Arabia Military Industries’i dünyanın en büyük 25 savunma şirketinden biri haline getirmeyi hedefliyor. 🔹 Katar’ın Barzan Holdings şirketi de savunma sanayisinde büyüme planları yürütüyor ancak ölçeği halen sınırlı kalıyor. BAE’nin EDGE yükselişi 🔹 Birleşik Arap Emirlikleri’nde 2019 yılında yaklaşık 25 şirket birleştirilerek EDGE Group kuruldu. 🔹 EDGE, yabancı savunma şirketlerinde çoğunluk hisseleri satın aldı ve mayıs ayında İtalyan motor üreticisi Costruzioni Motori Diesel’in yüzde 80’ini satın alma anlaşması yaptı. 🔹 Şirket, İtalya’nın Leonardo ve Fincantieri şirketleriyle ortak girişimlere, Almanya’nın Rheinmetall şirketiyle hava savunma ortaklığına sahip bulunuyor. 🔹 EDGE, Kasım ayında ABD’li savunma teknolojisi şirketi Anduril ile BAE ve müttefikleri için insansız hava araçları üretmek üzere ortak girişim kurdu. Büyüme ve ihracat 🔹 EDGE’in 2025 yılı gelirleri 5 milyar doların üzerine çıktı. 🔹 Şirket geçen yıl yaklaşık 8 milyar dolarlık yeni sipariş aldı ve toplam sipariş portföyü 20 milyar doları aştı. 🔹 EDGE yönetimi gelirlerin önümüzdeki iki yılda yaklaşık yüzde 20 artmasını bekliyor. 🔹 Şirket halihazırda dünyanın en büyük üç hassas güdümlü mühimmat üreticisinden biri olarak gösteriliyor. 🔹 Üretilen savunma ürünlerinin yaklaşık dörtte üçü Latin Amerika, Afrika ve Asya’daki ülkelere ihraç ediliyor. İran savaşı ve savunma performansı 🔹 SIPRI verilerine göre BAE’nin küresel silah ithalatındaki payı 2016-2020 dönemindeki yüzde 3,5 seviyesinden 2021-2025 döneminde yüzde 2,7’ye geriledi. 🔹 İran savaşı sırasında İran’ın BAE’ye yönelik saldırıları Suudi Arabistan ve Katar’a kıyasla daha yoğun oldu. 🔹 BAE yetkililerine göre İran tarafından gönderilen Şahid tipi insansız hava araçlarının yaklaşık yüzde 80’i Emirlikler tarafından geliştirilen sistemlerle etkisiz hale getirildi. 🔹 EDGE’in elektronik harp sistemleri yaklaşan füze ve insansız hava araçlarını tespit ederek karıştırma ve aldatma faaliyetleri yürüttü. 🔹 Bu sistemler ABD’nin balistik füze savunma sistemleriyle birlikte çalıştı. Gelecek planları 🔹 EDGE, tüm savunma üretimini yerelleştirmek yerine kritik sistemler ve tedarik zinciri riski taşıyan bileşenlere öncelik veriyor. 🔹 Şirket yalnızca teknolojinin sahibi olmayı değil, yeni teknolojiler geliştirmeyi de hedefliyor. 🔹 Ocak ayında Katar’ın Barzan Holdings şirketiyle ortak girişim anlaşması imzalandı. 🔹 EDGE ayrıca araç teknolojilerini lisanslayarak Suudi Arabistan Military Industries ile iş birliği yaptı. 🔹 Şirket yönetimi, son yıllarda savunma üretimini yerlileştirme yönünde atılan adımların mevcut güvenlik ortamında stratejik avantaj sağladığını belirtiyor.
The Economist
Xi Jinping Çin’in önde gelen bilim insanlarına hükümet içinde yeni görevler veriyor
🔹 Çin, ABD ile teknoloji yarışını hızlandırırken önde gelen bilim insanlarını Komünist Parti ve devlet yönetiminde daha üst pozisyonlara getiriyor. 🔹 Hong Kong Üniversitesi araştırmacılarının çalışmasına göre Çin’in seçkin bilim insanları grubu olan akademisyenlerden 29 kişi Komünist Parti Merkez Komitesi’nde görev yapıyor. 🔹 Bu sayı son on yılda yaklaşık iki katına çıktı. Bilim insanlarının yükselişi 🔹 Mikroelektronik uzmanı Huang Ru, uzun yıllar Pekin Üniversitesi’nde görev yaptıktan sonra bu yıl Çin’in Devlet Planlama Kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun başkan yardımcılarından biri oldu. 🔹 Huang Ru, Çin’in yerli yarı iletken geliştirme çalışmalarını denetliyor. 🔹 Beidou uydu navigasyon sisteminin geliştirilmesinde rol alan Xiangli Bin de 2024 yılında aynı kurumun başkan yardımcılığına getirildi. 🔹 Eğitim Bakanı Huai Jinpeng, veri merkezleri ve ağ bağlantılı bilişim sistemleri alanında uzman bir bilim insanı olarak öne çıkıyor. 🔹 Eğitim Bakan Yardımcısı ise daha önce Zhejiang Üniversitesi’ni yöneten bir fizikçi olarak görev yaptı. Teknolojik bağımsızlık hedefi 🔹 Çin yönetimi teknolojik kendi kendine yeterlilik hedefini devletin tüm kurumlarını kapsayan bir strateji olarak yürütüyor. 🔹 Bazı akademisyenlerin, 2023 yılında kurulan ve Çin’in inovasyon politikalarını doğrudan Parti kontrolüne bağlayan Merkezi Bilim ve Teknoloji Komisyonu’nda görev aldığı değerlendiriliyor. 🔹 Politbüro’da henüz tanınmış bir akademisyen bulunmuyor ancak 2022’de seçilen 24 üyeli Politbüro’nun beş üyesi önemli bilimsel kariyer geçmişine sahip. Siyasi ve kurumsal boyut 🔹 Çin yönetimi, teknoloji alanında sonuç odaklı bir yaklaşım benimseyerek uzmanları karar alma süreçlerine daha fazla dahil ediyor. 🔹 Akademisyenlerin devlet içindeki siyasi ağlarının sınırlı olması, onları mevcut güç merkezleri açısından daha az tehdit oluşturur hale getiriyor. 🔹 2022 yılında Çin’in yarı iletken yatırımlarını finanse eden ve “Büyük Fon” olarak bilinen 343 milyar yuanlık yatırım fonunda yolsuzluk soruşturmaları yürütüldü. 🔹 Bu soruşturmaların ardından yarı iletken sanayi politikalarını yönetmek için yeni ekipler görevlendirildi. 2027’ye doğru 🔹 Komünist Parti, siyasi güvenilirlik ile teknik uzmanlığı bir araya getirebilecek kadrolar yetiştirmeye çalışıyor. 🔹 Xi Jinping’in 2027’de yapılacak parti kongresinde üst düzey kadrolarda yeni değişikliklere gitmesi bekleniyor. 🔹 Teknolojik bağımsızlık stratejisinin, bilim insanları için Çin’in yönetici elitine yükselmede yeni bir kariyer yolu oluşturabileceği değerlendiriliyor.