📰 Günlük Haber Bülteni

🔹 Türkiye’de yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 32,6’ya yükseldi. Nisan ayında yıllık enflasyon yüzde 32,4 seviyesindeydi. 🔹 Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan beklentisi yüzde 32,5 düzeyindeydi. 🔹 Aylık enflasyon nisan ayındaki yüzde 4,2 seviyesinden mayısta yüzde 1,7’ye geriledi. 🔹 Aylık fiyat artışlarında giyim ve ayakkabı grubu en büyük katkıyı yaptı. 🔹 Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları mayıs ayında sınırlı gerileme gösterdi. 🔹 Verilerin ardından beş yıllık devlet tahvili faizi 11 baz puan, on yıllık tahvil faizi ise 4 baz puan yükseldi. 🔹 Türk lirası dolar karşısında yüzde 0,1 değer kaybetti. 🔹 MUFG Bank Türkiye Hazine Direktörü Onur Ilgen, büyüme verileri ve kredi kısıtlamalarının ek parasal sıkılaştırma ihtiyacını azalttığını belirterek faizlerin sabit tutulabileceğini söyledi. 🔹 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, nisan ayında politika faizini yüzde 37 seviyesinde bıraktı. 🔹 İran savaşı sonrasında Merkez Bankası 28 Şubat’tan itibaren yüzde 37’lik politika faizinden fonlamayı durdurarak yüzde 40 seviyesindeki gecelik fonlama kanalını kullanmaya başladı. 🔹 Bloomberg Economics ekonomisti Selva Bahar Baziki, yıl sonu enflasyonunun Merkez Bankası’nın yüzde 26’lık tahmininin üzerinde kalarak yüzde 30’un biraz altında gerçekleşmesini beklediklerini belirtti. 🔹 Baziki, İran savaşı ve Türk lirasına yönelik zayıf piyasa algısının enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu söyledi. 🔹 Borsa İstanbul’da hisse senetleri verilerin ardından geriledi. 🔹 Borsa İstanbul Bankacılık Endeksi gün içinde yüzde 2,2’ye kadar düştü ve sabah işlemlerinde yüzde 1,3 ekside işlem gördü. 🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları, petrol ve doğal gaz ithalatçısı olan Türkiye üzerinde ekonomik baskı oluşturdu. 🔹 Artan enerji maliyetleri Türkiye’deki dezenflasyon sürecinin tersine dönmesine katkı sağladı. 🔹 Merkez Bankası geçen ay yüksek belirsizlik nedeniyle yıl sonu enflasyon tahmin aralığını kullanmayı askıya aldı. 🔹 Banka, Türk lirasındaki oynaklığı sınırlamak amacıyla döviz ve altın rezervlerinden milyarlarca dolar harcadı. 🔹 Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, enflasyon görünümünün savaşın süresine bağlı olduğunu ve politika yapıcıların çatışmanın ikincil etkilerini yakından izlediğini söyledi. 🔹 Commerzbank Gelişmekte Olan Piyasalar Ekonomisti Tatha Ghose, petrol fiyatlarının yüksek kalması halinde faiz artırımı sinyali verilmemesinin Türk lirası üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi. 🔹 Ghose, bu durumda rezerv kayıplarının hızlanabileceğini ve piyasalarda düzensiz gelişmeler yaşanma riskinin yükselebileceğini belirtti.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin üç kamu katılım bankasının birleşeceğini açıkladı. 🔹 Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Halk Katılım’ın birleşmesiyle oluşacak yeni yapının katılım bankacılığı sektörüne farklı bir ivme kazandırması hedefleniyor. 🔹 Erdoğan, İstanbul’da düzenlenen İslami ekonomi etkinliğinde yaptığı konuşmada katılım bankacılığının finans sistemindeki payının artırılmasına yönelik yeni bir girişim başlattıklarını söyledi. 🔹 Dördüncü kamu katılım bankası olan Emlak Katılım’ın da halka arz yoluyla hisselerini satışa sunacağı açıklandı. 🔹 Katılım bankaları, yüksek faiz yasağı dahil olmak üzere şeriat prensiplerine uygun faaliyet gösteriyor. 🔹 Erdoğan, “Faizin olduğu yerde refah olmaz. Sömürünün, adaletsizliğin ve etik dışı rekabetin olduğu yerde refah bulunamaz” dedi. 🔹 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre katılım bankalarının ticari krediler içindeki payı 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 7,4’e ulaştı. 🔹 Katılım bankalarının ticari kredilerdeki payı 2016 yılına göre iki kattan fazla artış gösterdi. 🔹 Katılım bankalarının bankacılık sistemindeki toplam varlık payı yüzde 9,5’e yükseldi. 🔹 Bu oran 2016 yılında yüzde 4,9 seviyesindeydi. 🔹 Ziraat Katılım, T.C. Ziraat Bankası bünyesinde faaliyet gösteriyor. 🔹 Halk Katılım, Türkiye Halk Bankası çatısı altında faaliyet yürütüyor. 🔹 Vakıf Katılım ise Türkiye Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetiliyor.

🔹 Türkiye, NATO’nun yakıt güvenliğini artırmayı amaçlayan 28 milyar dolarlık altyapı genişleme programı kapsamında yer altı yakıt boru hatlarını birbirine bağlamaya çalışıyor. 🔹 Proje, Trakya’daki Çorlu yakınlarındaki boru hattı sistemi ile Mersin ve İncirlik Hava Üssü yakınındaki güney hattını birbirine bağlamayı hedefliyor. 🔹 Bağlantının tamamlanması, NATO’nun Soğuk Savaş döneminden kalan ve askeri çatışmalarda ittifak kuvvetlerine yakıt sağlayan boru hattı ağını büyütecek. 🔹 Proje aynı zamanda Türkiye’nin enerji altyapısını da güçlendirecek. 🔹 Sivil kullanıma yönelik bölümlerin maliyetini Türkiye karşılayacak. 🔹 ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş ve Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle yaşanan enerji tedarik sorunları NATO’nun yakıt lojistiğini güçlendirme çalışmalarını hızlandırdı. 🔹 Türkiye, İran’a komşu olması ve Karadeniz üzerinden Ukrayna’ya yakınlığı nedeniyle her iki çatışma bölgesine de yakın konumda bulunuyor. 🔹 NATO’nun onay verdiği projelerin bir kısmının, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesinde resmen desteklenmesi bekleniyor. 🔹 Proje altyapısının finansmanı NATO’nun ortak bütçesinden ayrılan 28 milyar dolarlık kaynaktan karşılanacak. 🔹 Projelerin bakım maliyetleri ise inşa edildikleri ülkeler tarafından üstlenilecek. 🔹 NATO’nun yaklaşık 10 bin kilometre uzunluğundaki mevcut yakıt hattı ağı, 12 ülkede askeri üsleri, sivil havaalanlarını, depoları ve diğer altyapıları birbirine bağlıyor. 🔹 Sistem, özellikle hava taşımacılığı ve havada yakıt ikmali operasyonlarında ortaya çıkan yüksek yakıt talebini karşılamak için kullanılıyor. 🔹 Değerlendirilen diğer projeler arasında NATO boru hattı ağının Doğu Avrupa’daki müttefik ülkelere doğru genişletilmesi de bulunuyor. 🔹 Türkiye ile Romanya arasında yaklaşık 1,2 milyar dolar maliyetle doğrudan askeri yakıt hattı kurulması da gündemde yer alıyor. 🔹 Ankara, Türkiye-Romanya hattının yalnızca askeri amaçlarla kullanılacağını ve Yunanistan veya Romanya’nın batısından geçecek alternatif güzergâhlardan daha düşük maliyetli olacağını savunuyor.

🔹 Algebris Investments, İran savaşı nedeniyle Türkiye ekonomisi üzerindeki baskıların arttığını değerlendirerek Türk tahvillerine karşı temerrüt riskine karşı koruma sağlayan kredi temerrüt takasları (CDS) almaya başladı. 🔹 Milano merkezli Algebris’te 3,7 milyar avroluk fon yöneten Gabriele Foà, Türkiye’nin ekonomik görünümünün kötüleşen cari açık, yükselen enerji fiyatları ve düşük döviz rezervleri nedeniyle kırılganlaştığını söyledi. 🔹 Foà, mevcut tahvil getirilerinin önümüzdeki yıllarda ortaya çıkabilecek riskleri karşılayacak düzeyde olmadığını belirterek “Türkiye almak yerine satma zamanı geldiğine inanıyoruz” dedi. 🔹 Algebris Global Credit Opportunities Fund son beş yılda benzer fonların yüzde 98’inden daha yüksek getiri elde etti. 🔹 Merkez Bankası verilerine göre yabancı yatırımcıların TL cinsi tahvil varlıklarının değeri, İran savaşının başladığı şubat sonundan bu yana yaklaşık yüzde 40 geriledi. 🔹 Türk lirası tahvilleri 2026 yılında yatırımcılara yüzde 3,2 zarar yazarken gelişmekte olan piyasa tahvilleri ortalama yüzde 1,1 getiri sağladı. 🔹 Dolar cinsinden Türk devlet tahvilleri yıl başından bu yana yüzde 0,3 kayıp verirken gelişmekte olan ülke devlet tahvillerinin ortalama getirisi yüzde 1,5 oldu. 🔹 Türkiye’nin brüt döviz rezervleri 29 Mayıs itibarıyla 53 milyar dolara gerileyerek Haziran 2021’den bu yana en düşük seviyeye indi. 🔹 Foà, Türkiye CDS primlerinin yaklaşık 250 baz puan seviyesinde işlem gördüğünü, risklerin artması halinde bunun 350, 450 hatta 550 baz puana yükselebileceğini söyledi. 🔹 Foà, Türkiye’de temerrüt yaşanmasının zor olduğunu ancak tamamen dışlanamayacağını belirtti. 🔹 Türkiye CDS’leri Temmuz 2022’de Fitch’in not indirimi sonrasında 900 baz puanın üzerine çıkarak sıkıntılı borç seviyelerine yaklaşmıştı. 🔹 Haziran 2023’te Mehmet Şimşek’in ekonomi yönetimine gelmesinin ardından Türkiye faiz artırımlarıyla yatırımcı güvenini yeniden kazanmaya çalıştı. 🔹 Foà, İran kaynaklı çatışmanın büyümesi halinde Türkiye’nin en kırılgan ülkelerden biri olabileceğini söyledi. 🔹 Bloomberg verilerine göre Türkiye’nin cari açığının milli gelire oranı 2024 Eylül ayından bu yana her çeyrekte artarak bu yıl yüzde 2,44’e ulaştı. 🔹 Foà, petrol fiyatının varil başına 150 dolara yükselmesi halinde cari açığın milli gelirin yüzde 4-5’ine çıkabileceğini ve bunun CDS piyasasında sert fiyatlamalara yol açabileceğini ifade etti. 🔹 Algebris geçen yılın ilk yarısının sonunda Türk tahvillerindeki pozisyonlarını kapattı. 🔹 Foà, “2024 ve 2025 Türkiye işlemi için mükemmel yıllardı ancak Türkiye ekonomik programının sınırlarına ulaştı ve şu aşamada kenarda beklemek daha iyi” dedi.

🔹 Çin’in güneş enerjisi sektörü, yıllardır kârlılığı baskılayan kronik kapasite fazlası sorunundan çıkış yolu bulmakta zorlandığını kabul etmeye başladı. 🔹 Şanghay’da düzenlenen dünyanın en büyük güneş enerjisi konferansında sektör yöneticileri, büyümenin artık yeni alanlarda aranması gerektiği mesajını verdi. 🔹 Batarya depolama sistemleri ve uzay tabanlı enerji projeleri öne çıkan yeni hedefler arasında yer aldı. Kapasite fazlası sorunu 🔹 Yoğun rekabet ve sürekli kapasite artırımı, küresel güneş paneli fiyatlarını düşürürken üreticilerin iki yıldan uzun süredir zarar etmesine yol açtı. 🔹 GCL Technology Holdings Başkanı Zhu Gongshan, üretim artırma, fiyat düşürme ve ölçek büyütmeye dayanan eski stratejinin sınırlarına ulaştığını söyledi. 🔹 Sektörün son yıllarda üretimi azaltmak ve fiyat tabanı oluşturmak için çeşitli girişimlerde bulunduğu ancak bunların kapasite fazlasını azaltamadığı belirtildi. Batarya depolama alanına yöneliş 🔹 Birçok şirket enerji depolama sektörünü yeni büyüme alanı olarak görüyor. 🔹 Özellikle veri merkezlerinden gelen yüksek enerji talebinin batarya pazarını büyütmesi bekleniyor. 🔹 Longi Green Energy Technology, geçen yıl girdiği enerji depolama faaliyetlerinin yaklaşık beş yıl içinde güneş enerjisi iş koluyla aynı büyüklüğe ulaşmasını hedefliyor. 🔹 Ancak bazı yöneticiler, güneş enerjisinde yaşanan kapasite fazlasının batarya sektöründe de tekrarlanabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Çin hükümeti de enerji depolama sektöründe aşırı kapasite oluşma riskine karşı daha önce uyarılar yapmıştı. 🔹 Suntech Power kurucusu Shi Zhengrong, güneş enerjisi şirketlerinin topluca enerji depolamaya yönelmesinin endişe verici olduğunu söyledi. Uzay projeleri 🔹 Bazı şirketler daha uzun vadeli fırsatlar olarak uzay tabanlı güneş enerjisi projelerine odaklanıyor. 🔹 GCL, uzaydaki veri merkezlerine enerji sağlayabilecek yörünge tabanlı güneş enerjisi sistemlerinin önemli bir talep yaratabileceğini belirtti. 🔹 Daiwa Capital Markets analizine göre uzay tabanlı veri merkezleri önümüzdeki on yılda yaklaşık 200 gigavatlık güneş enerjisi talebi oluşturabilir. 🔹 Daha spekülatif senaryolarda Ay üzerindeki yapay zekâ tesislerinin 10.000 gigavatın üzerinde enerji talebi yaratabileceği öngörülüyor. 🔹 GCL, Trina Solar ve çeşitli araştırma kurumları konferans sırasında Uzay Enerjisi Geliştirme İttifakı'nı kurdu. 🔹 Çin Fotovoltaik Sanayi Birliği, uzay güneş enerjisi teknolojilerinin büyük bölümünün hâlâ laboratuvar veya erken test aşamasında olduğunu belirtti. Piyasa görünümü 🔹 Çin’de polisilikon fiyatları yüksek stok seviyeleri nedeniyle bu hafta yeniden geriledi. 🔹 Güneş hücresi ve güneş paneli fiyatları ise geçen haftaya göre değişmedi. 🔹 Jinko Solar, konferans sırasında Çin, Filipinler, Bangladeş ve Pakistan’a panel tedariki için 10 anlaşma imzaladığını açıkladı.

🔹 Wall Street analistleri, SpaceX’in yapay zekâ faaliyetlerinden elde ettiği gelirin on yılın sonunda yaklaşık 100 kat büyümesini bekliyor. 🔹 Bu beklenti, şirketin hedeflenen yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık değerlemesini destekleyen temel varsayımlardan biri olarak öne çıkıyor. 🔹 SpaceX, 75 milyar dolarlık halka arzıyla tarihin en büyük halka arzını gerçekleştirmeyi hedefliyor. Gelir projeksiyonları 🔹 Evercore ISI, SpaceX’in yapay zekâ gelirinin 2025’teki 3,2 milyar dolardan 2031’de 755 milyar dolara çıkmasını öngörüyor. 🔹 Aynı kurum, şirketin toplam gelirinin 2025’teki 18,7 milyar dolardan 2031’de 1 trilyon doların üzerine çıkacağını tahmin ediyor. 🔹 Goldman Sachs, toplam gelirin 2030’da 474 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor. 🔹 Goldman Sachs ve Evercore, 2030 yılı için yapay zekâ gelirlerini sırasıyla yaklaşık 322 milyar dolar ve 331 milyar dolar seviyesinde hesaplıyor. İş kollarındaki değişim 🔹 Evercore, yapay zekânın SpaceX gelirlerindeki payının 2031’de yüzde 74’e yükseleceğini tahmin ediyor. 🔹 Uzay faaliyetlerinin gelir içindeki payının ise yüzde 20’nin üzerindeki seviyelerden yaklaşık yüzde 1’e gerilemesi bekleniyor. 🔹 Uydu internet hizmetlerini kapsayan bağlantı biriminin gelirinin 2025’teki 11,4 milyar dolardan 2030’da 140 milyar doların üzerine çıkacağı öngörülüyor. 🔹 Roket bölümünün gelirinin aynı dönemde yaklaşık iki kat artarak 8 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Yatırımlar 🔹 Analistler, SpaceX’in sermaye harcamalarının da çok hızlı büyümesini bekliyor. 🔹 Şirketin sermaye harcamalarının 2025’teki 20 milyar dolar seviyesinden 2030’da 360 milyar doların üzerine çıkacağı tahmin ediliyor. 🔹 Evercore, 2031’de sermaye harcamalarının 732 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor. 🔹 Bu harcamaların yaklaşık 666 milyar dolarının yapay zekâ yatırımlarına yönelik olacağı hesaplanıyor. Halka arz 🔹 SpaceX’in halka arz fiyatı hisse başına 135 dolar olarak belirlendi. 🔹 Şirketin halka arzının 11 Haziran’da fiyatlanması bekleniyor. 🔹 Hisseler Nasdaq ve Nasdaq Texas borsalarında “SPCX” koduyla işlem görecek. 🔹 Goldman Sachs, SpaceX için karşılaştırma grubu olarak Nvidia, Tesla, Palantir, CoreWeave, Nebius, AST SpaceMobile ve Rocket Lab gibi şirketleri kullanıyor.

🔹 S&P Dow Jones Indices, S&P 500 gibi ana endekslerdeki mevcut uygunluk kurallarını değiştirmeme kararı aldı. 🔹 Karar, Elon Musk’ın şirketi SpaceX gibi dev halka arzların borsaya açıldıktan kısa süre sonra endekslere girmesinin önünü kapattı. 🔹 S&P, yeni halka açılan şirketler için uyguladığı 12 aylık bekleme süresini korudu. 🔹 Şirket büyüklüğüne bakılmaksızın mevcut kârlılık ve halka açıklık oranı şartları da yürürlükte kalacak. SpaceX etkisi 🔹 Karar, tarihin en büyük halka arzlarından biri olması beklenen SpaceX’i doğrudan etkiliyor. 🔹 SpaceX, halka arz sonrasında en az bir yıl boyunca S&P 500’e girmeye uygun olmayacak. 🔹 Şirketin ayrıca endeksin mevcut kârlılık ve halka açıklık kriterlerini de karşılaması gerekecek. Endeks sağlayıcıları arasındaki ayrışma 🔹 S&P’nin kararı, rakip endeks sağlayıcılarının son dönemde attığı adımlardan farklı bir yaklaşım ortaya koydu. 🔹 [Nasdaq](https://www.nasdaq.com?utm_source=chatgpt.com), SpaceX’in Nasdaq 100 endeksine katılım süresini üç aydan 15 işlem gününe indirdi. 🔹 FTSE Russell ise bekleme süresini beş işlem gününe düşürdü. Tartışmanın arka planı 🔹 Son yıllarda bazı şirketler halka açılmadan önce trilyon dolar seviyelerine ulaşan değerlemelere erişmeye başladı. 🔹 Daha hızlı endeks üyeliğini savunanlar, dev şirketlerin yatırımcıların sahip olduğu gerçek piyasayı daha doğru yansıtması gerektiğini belirtiyor. 🔹 Karşı görüşte olan yatırımcılar ise kârlılık, halka açıklık ve işlem geçmişi gibi kriterlerin spekülatif hareketleri filtrelemek için gerekli olduğunu savunuyor. 🔹 Eleştirmenlere göre halka arz edilen şirketlerin endekslere çok hızlı alınması, pasif fonları yeterince oluşmamış fiyatlardan hisse almaya zorlayabilir ve oynaklığı artırabilir. 🔹 Bloomberg Intelligence ETF analisti James Seyffart, S&P’nin kararının sürpriz olduğunu ancak piyasa lideri olarak sektör eğilimlerine karşı hareket edebildiğini söyledi.