Türkiye, Irak’la uzun süredir askıda olan enerji iş birliğini yeniden canlandırmak amacıyla, petrol, doğalgaz, petrokimya ve elektrik alanlarını kapsayan yeni bir anlaşma teklifi sundu. Anlaşma, 2026 yılında sona erecek olan mevcut Kerkük-Ceyhan petrol boru hattı anlaşmasının ötesine geçmeyi hedefliyor.
Yeni taslak, geniş kapsamlı iş birliğini öngörüyor
Irak Petrol Bakanlığı’ndan bir yetkili, Türk tarafının sunduğu taslak anlaşmanın değerlendirildiğini ve Irak’ın çıkarlarını koruyacak bir formülde uzlaşmaya çalışıldığını açıkladı. Mevcut anlaşma, Türkiye’nin Resmî Gazete’de yayımladığı karara göre 27 Temmuz 2026 itibarıyla tamamen sona erecek.
Kerkük-Ceyhan hattı yeniden açılacak mı?
Günde 1.6 milyon varil taşıma kapasitesine sahip Kerkük-Ceyhan boru hattı, 2023’ten bu yana devre dışı. Hattın kapanmasına, 2014-2018 yılları arasında Irak’ın merkezi yönetiminin onayı olmadan yapılan petrol ihracatları nedeniyle Türkiye’nin 1.5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmeden uluslararası tahkim kararı neden olmuştu. Türkiye bu kararı temyize götürdü.
Ankara, hattı yeniden işler hâle getirme konusunda kararlı. Üst düzey bir Türk yetkili, hattın sadece Türkiye ve Irak için değil, bölge geneli için de stratejik önem taşıdığını belirtti. Türkiye’nin boru hattının bakımına büyük yatırımlar yaptığını söyleyen yetkili, bunun “Bölgesel Kalkınma Yolu” gibi projelerle birlikte değerlendirildiğinde büyük potansiyel taşıdığını vurguladı.
Bölgesel Kalkınma Yolu ve yeni planlar
Türkiye, Basra’dan başlayıp Irak üzerinden Türkiye sınırına ve oradan da Avrupa’ya ulaşacak yüksek hızlı kara ve demir yolu projesi olan “Kalkınma Yolu”nu, petrol boru hattının güney bölgelerine uzatılması için bir fırsat olarak değerlendiriyor. Irak 2023 yılında projeye yönelik ilk finansmanı ayırmıştı.
Ankara, bu yeni enerji döneminin hem iki ülke hem de tüm bölge için ekonomik ve jeopolitik faydalar sağlayabileceğini düşünüyor.
