Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında 30 Temmuz 2025 tarihinde yapılan görüşmede, enerji alanında iş birliği ve Baku-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı üzerinden Kazak petrolünün ihracatının artırılması konusu gündeme geldi.
Reuters’ın aktardığına göre, görüşme kapsamında heyetler enerji sektöründeki iş birliğinin yanı sıra elektrik üretimi, tarım ve madencilik gibi başlıklarda da değerlendirmelerde bulundu. Kazakistan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Heyetler, Baku-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı üzerinden yapılacak ihracatın artırılması ihtimalini ele aldı” denildi; ancak detay paylaşılmadı.
Mevcut İhracat ve Altyapı Zorlukları
Kazakistan, 2025 yılının ilk yarısında BTC hattı üzerinden yaptığı petrol ihracatını geçen yılın aynı dönemine kıyasla %12 artırarak 785 bin tona (günlük yaklaşık 34.000 varil) yükseltti. Petrol, Hazar Denizi üzerinden Aktau limanından Bakü’ye tankerlerle taşınıyor. Ancak bu limanın altyapısının geliştirilmesi gerektiği, ihracatın daha da artırılabilmesi açısından önemli bir gereklilik olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte, BTC hattında taşınan Kazak petrolünün kalite standartlarına uygunluğu da ihracat hacmini sınırlayan faktörlerden biri olarak belirtiliyor.
Alternatif Rotalar ve Gelecek Planları
Kazakistan’ın 2029’a kadar olan kalkınma planı kapsamında, Hazar Denizi’nin her iki kıyısında deniz terminalleri kurulması ve Trans-Hazar petrol boru hattı inşa edilmesi olasılığı da değerlendiriliyor.
Dünyanın denize kıyısı olmayan en büyük ülkesi olan Kazakistan’ın petrol ihracatının büyük kısmı hâlâ Rusya üzerinden Karadeniz ve Baltık limanlarına yapılıyor. Ancak Tokayev, 2022’de yaptığı bir konuşmada, Rus limanlarını baypas edecek alternatif ihracat yollarının artırılması gerektiğini belirtmişti. Bu doğrultuda, Kazak devlet şirketi KazMunayGaz ile Azerbaycan’ın SOCAR şirketi arasında BTC üzerinden yılda 1,5 milyon ton petrol taşınmasını öngören bir anlaşma imzalanmıştı.
