Avvenire gazetesine göre, Roma’da düzenlenen dördüncü İtalya-Türkiye Hükümetler Arası Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, iki ülke arasında ekonomik, ticari ve stratejik iş birliklerini güçlendirmek amacıyla bir dizi anlaşma imzaladı. Görüşmede ayrıca Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki krizler de ele alındı.
Meloni, ortak basın açıklamasında “Ortak bildirimiz, ilişkilerimizin sağlamlığını ve ortaklığımızı daha da ileri taşımaya dönük irademizi yansıtıyor” dedi. Açıklamada, Birleşmiş Milletler’in barış, güvenlik, kalkınma ve insan hakları ilkelerine destek taahhüdü de yer aldı.
Ukrayna ve Gazze Üzerine Mesajlar
Meloni ve Erdoğan, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne desteklerini yineleyerek, Karadeniz güvenliğini sağlamak adına çabaların süreceğini vurguladı. Meloni, Papa’nın girişimiyle Vatikan’da gerçekleşmesi planlanan Trump-Zelenskiy görüşmesini “barışa giden önemli bir adım” olarak nitelendirdi. Taraflar, koşulsuz ateşkes çağrısında bulundu.
Orta Doğu’ya dair konuşan Meloni, Gazze’de yaşananların giderek daha trajik hale geldiğini ifade ederek, bölgenin yeniden inşası ve kalıcı barış için gerçekçi bir çerçeveye ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Ticaret ve Ekonomik Hedefler
İtalya’nın 2023’te Türkiye ile 26 milyar dolarlık dış ticaret hacmi, 2024’te 32 milyar doları aştı. Erdoğan ve Meloni, bu rakamın 40 milyar dolara çıkarılması yönünde hedef belirlediklerini açıkladı.
İtalya, Akdeniz bölgesinde Türkiye’nin bir numaralı, Avrupa’da ise ikinci büyük ticaret ortağı konumunda. Hâlihazırda Türkiye’de 400’ün üzerinde İtalyan şirket faaliyet gösteriyor.
Yeni imzalanan anlaşmalar savunma, enerji, altyapı, yüksek hızlı tren taşımacılığı, kültürel miras ve spor alanlarında iş birliğini içeriyor. Öne çıkan anlaşmalardan biri, Baykar Technologies’in Piaggio Aerospace’i satın alması ve Leonardo ile İHA üretimi alanında kurduğu ortaklık.
Göç ve Güvenlik İş Birliği
Cumhurbaşkanı Erdoğan, düzensiz göçle mücadelede İtalya ile iş birliğinin süreceğini açıkladı. Meloni, bu iş birliğinin “son yıllarda Türkiye kıyılarından Avrupa’ya düzensiz göçün neredeyse sıfırlanmasını sağladığını” belirtti.
İki lider ayrıca organize suç, insan kaçakçılığı ve terörle mücadelede de ortak çalışmaya devam edileceğini açıkladı.
Muhalefetten Eleştiriler
İtalyan muhalefet partileri, Başbakan Meloni’yi Türkiye’deki demokratik gerilemelere ve muhalefet liderlerinin tutuklanmalarına değinmemekle eleştirdi. Milletvekili Laura Boldrini, İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasına değinilmemesini sert sözlerle eleştirirken, Nicola Fratoianni binlerce muhalifin hapsedildiğini hatırlattı. Avrupa Parlamentosu üyesi Dario Nardella ise Meloni’nin sessizliğini “utanç verici” olarak niteledi ve Cumhurbaşkanı Mattarella’yı devreye girmeye çağırdı.
