Nezavisimaya Gazeta’nın haberine göre, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği’nin savunma yatırımları programı SAFE (Security Action for Europe) kapsamında ülkesinin dışlanmasından Yunanistan ve Kıbrıs’ı sorumlu tuttu.
Fidan, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “Avrupa güvenlik sistemi bir ya da iki ülkenin kontrolüne geçmiş durumda. Bu ülkelerin Avrupa güvenliğiyle ilgisi yok” ifadelerini kullandı. Fidan’a göre Yunanistan, Türkiye’nin SAFE’e katılımını engelleyerek hem Avrupa’nın hem de NATO’nun güvenlik mimarisine zarar veriyor.
Yunanistan tarafı ise Ankara’ya karşı 1995 yılındaki “casus belli” (savaş sebebi) kararına atıf yapıyor. Atina, Türkiye bu tehdidi geri çekmeden AB’nin savunma programlarına katılamayacağını savunuyor. Yunan Dışişleri Sözcüsü Lana Zochiou, “Bu tehdit yürürlükte olduğu sürece Türkiye SAFE’e katılamaz” dedi.
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis de, Türkiye’nin programa dahil edilmesi için “Kıbrıs sorununda olumlu adımlar atılması” gerektiğini belirtti. Hristodulidis, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede, “Üye devletlerin egemenliğini ihlal eden ülkeler AB savunma araçlarından yararlanamaz” ifadesini kullandı.
Fidan, Kıbrıs’ın İsrail’le savunma iş birliğini ve yeni Barak MX hava savunma sistemleri alımını da sert dille eleştirdi. “Aşırı silahlanma yanlış bir strateji, Kıbrıs’ın askeri tecrübesi yok. Bu yaklaşım istikrarsızlık yaratır” dedi.
Türkiye, Yunanistan–Kıbrıs–İsrail üçlüsünün oluşturduğu bölgesel iş birliğinin Ankara’ya karşı “gizli bir askeri denge” kurma amacı taşıdığını düşünüyor. Fidan, bu durumu “Türkiye’yi çevreleme çabası” olarak nitelendirerek, gerekirse “diplomasiden güvenlik kurumlarına geçileceğini” vurguladı.
AB Komisyonu, Türkiye’nin SAFE programına katılım talebini aldığını doğruladı, ancak diğer ülkelerin güvenlik kaygılarının dikkate alınacağını bildirdi. Bu durum, Türkiye ile Avrupa arasındaki savunma iş birliğinde yeni bir gerginlik yaratmış durumda.
