Reuters’ın haberine göre, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki sınırda yeniden artan ateşkes ihlalleri, iki ülke arasında tam teşekküllü bir savaş ihtimalini gündeme getirdi. Ermenistan’ın güneyinde bulunan Khnatsakh köyü sakinleri, her gece saat 22.00 civarında Azerbaycan mevzilerinden gelen silah seslerini duyduklarını söylüyor. Kurşunların zaman zaman evlere isabet ettiğini belirten köylüler, bu durumun özellikle çocuklar ve yaşlılar için ciddi endişe yarattığını dile getiriyor.
Azerbaycan tarafı ise bu suçlamaları reddediyor ve ihlallerin Ermeni birliklerinden kaynaklandığını öne sürüyor. Her iki taraf da sınırda ateşkesi bozan tarafın kendileri olmadığını savunuyor. Mart ayında taraflar 2026’da imzalanabilecek bir barış anlaşmasının ana hatları üzerinde uzlaşmış olsa da, son aylarda sınırda sessizlik bozuldu ve ihlallerin sayısı arttı.
Karabağ sonrası dengeler değişti
Uzmanlara göre, gerilim Azerbaycan’ın lehine değişen güç dengesiyle birlikte daha da karmaşık bir hâl aldı. 2020’deki savaş sonrasında Azerbaycan, 1990’larda kaybettiği toprakları geri almış, 2023’te ise Karabağ’ın tamamını kontrol altına alarak bölgede yaşayan 100.000 civarında etnik Ermeni’nin Ermenistan’a göç etmesine neden olmuştu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’ı “faşist tehdit” olarak nitelendirirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio geçen ay Kongre’de yaptığı açıklamada, bölgede yeni bir savaşın “gerçek bir risk” taşıdığını vurguladı.
Stratejik bölge: Syunik
Sınırdaki en hassas bölge olarak öne çıkan Syunik, Azerbaycan’ın ana kara bölgesiyle Nahçıvan eksklavı arasında bir kara koridoru talep ettiği yer. Bu koridor, Ermenistan için İran’a açılan tek doğrudan geçit olduğu için stratejik önem taşıyor. İran, bu talebe karşı çıkarak, bölgede sınırların yeniden çizilmesine karşı olduğunu açıkladı. Mayıs ayında İran Savunma Bakanı’nın Erivan’a gerçekleştirdiği ziyarette, İran’ın Ermenistan’a desteği bir kez daha vurgulandı.
Ermenistan’ın izolasyonu derinleşiyor
Ermenistan’ın Türkiye ve Azerbaycan ile kara sınırları kapalı durumda. Geleneksel müttefiki Rusya ile ilişkileri de son dönemde bozuldu. Bu durumda ülkenin sadece Gürcistan ve İran üzerinden dış dünyaya açılabildiği belirtiliyor. Erivan merkezli Demokrasi ve Güvenlik Bölgesel Merkezi direktörü Tigran Grigoryan’a göre, Azerbaycan’ın Syunik koridoru talebi yeni bir çatışmanın tetikleyicisi olabilir.
Barış umudu tamamen kaybolmuş değil
Bazı yerel yetkililer ise hâlâ ulaşım bağlantılarının açılmasının mümkün olduğunu düşünüyor. Meghri kasabasının eski tren istasyonu müdür yardımcısı Armen Davtyan, Sovyet döneminde Azerbaycanlı ve Ermenilerin birlikte çalıştığını hatırlatarak, barışın yeniden sağlanabileceği umudunu taşıyor. Ancak köy sakinlerinin büyük kısmı yakın çatışma ihtimalinden dolayı endişeli.
