Türk yetkililer, lira üzerindeki kısa vadeli spekülatif baskıyı azaltmak amacıyla “carry trade” olarak bilinen sıcak para girişlerini caydıracak önlemler uygulamaya başladı. Bloomberg’ün aktardığına göre, bu strateji liraya yönelik son dönemde artan yabancı ilgiyi kontrol altına almayı hedefliyor.
Son haftalarda özellikle cuma günleri liranın dolar karşısındaki değer kaybı dikkat çekici şekilde hızlandı. Bloomberg hesaplamalarına göre, cuma günleri lira diğer günlere kıyasla 3-4 kat daha hızlı değer kaybediyor. Bu eğilim, yatırımcıların Perşembe günü lira alıp Pazartesi günü satış yaparak hafta sonu faiz kazancı elde etmeye çalıştığı kısa vadeli stratejileri baltalıyor.
Kısa vadeli taşıma ticareti endişesi
Yaklaşık %50 seviyesindeki faiz oranları, lirayı düşük faizli para birimlerinden borçlanıp yüksek faizli varlıklara yatırım yapmayı içeren taşıma ticareti için cazip hale getiriyor. Ancak yetkililer, bu girişlerin ani çıkışlara yol açarak kurda oynaklığı artırmasından endişe ediyor. Mart ayında Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından liranın birkaç saat içinde %10 değer kaybetmesi, bu riskin somut bir örneği olarak görülüyor.
QNB Finansbank Başekonomisti Erkin Işık, “Yetkililer kısa vadeli carry trade girişlerini pek istemiyor. Bu işlemler döviz rezervlerinde ve kurlarda ciddi dalgalanmalara yol açabiliyor,” ifadelerini kullandı.
Yeni tedbirler devrede
Mart ayındaki kur şokunun ardından Merkez Bankası politika faizini artırarak, lira likiditesini azaltan önlemler alarak ve bankaların kısa vadeli dış borçlarına yönelik zorunlu karşılık oranlarını yükselterek müdahale etti. Bu adımlar, liradaki ani satış dalgalarını kontrol altına almak amacı taşıyor. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret tarifelerini askıya almasıyla birlikte gelişen piyasa varlıklarına olan küresel iştahın da artması, Türkiye’ye yönelik yatırım ilgisini canlı tutuyor.
Hükümet, enflasyona göre daha düşük değer kaybı sağlayarak liranın reel anlamda değer kazanmasını hedefliyor. Ancak aylık enflasyonun düşmeye başlamasıyla birlikte bu “gerçek değer artışı” politikası daha belirsiz hale geliyor.
Yatırımcı ilgisi sürüyor
Bloomberg’e göre, lira taşıma işlemleri Mayıs ayında 2021’den bu yana en yüksek getiriyi sağladı. Bağımsız ekonomist Haluk Bürümcekçi’nin hesaplamalarına göre, 18 Nisan’dan geçen haftaya kadar carry trade işlemleriyle Türkiye’ye yaklaşık 3,4 milyar dolar giriş oldu. Bu yatırım stratejisi son beş çeyrektir art arda kazanç sağlıyor. En son böyle bir kazanç serisi 2012 yılında görülmüştü.
Ancak bu işlemlerin büyük bölümü haftalık gibi oldukça kısa vadeli pozisyonlara dayanıyor. Morgan Stanley, Deutsche Bank ve ING gibi kurumlar lira üzerinden taşıma pozisyonlarını önerirken, HSBC uzun vadeli Türk lirası tahvillerine yatırım yapılmasını tavsiye ediyor.
