ABD, İngiltere ve Fransa’nın savaş sonrası Ukrayna’da kurmayı planladığı “güvence gücüne” hava savunması sağlamayı reddetti. Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Avrupalı müttefikler, Rusya’ya karşı caydırıcılık sağlanması amacıyla ABD’den güvenlik garantisi talep etti, ancak bu talep Donald Trump yönetimi tarafından geri çevrildi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, şubat ayında yaptığı açıklamada, “ABD güvenlik garantisi olmadan Rusya’yı etkili şekilde caydırmak mümkün değil,” demişti. Ancak Avrupalı yetkililer, Trump’ın ABD’nin hava gücü, istihbarat ve sınır gözetimi katkılarına sıcak bakmadığını gördü. İngiltere ve Fransa, bu desteğin Rusya’nın olası ateşkes ihlallerine karşı şart olduğunu düşünüyordu.
Avrupa Güvenliği Kendi Üzerine Alıyor
Trump’ın Avrupa’ya kendi güvenliğini üstlenme çağrısı ve Putin’in saldırgan tutumunu sürdürme kararlılığı, Avrupa ülkelerini savunma stratejilerini yeniden şekillendirmeye itti. Avrupa artık, Ukrayna kuvvetleri, müttefik eğitimi, NATO’nun doğu sınırında konuşlanacak Avrupalı askerler ve Karadeniz devriyelerinin birleşiminden oluşan bir caydırıcılık planı oluşturuyor.
NATO üyelerinden savunma ve ilgili harcamaları %5’e çıkarmaları istenecek. Bu öneri, Trump’ın uzun süredir dile getirdiği “yük paylaşımı” talebine karşılık olarak sunuluyor. NATO, ayrıca Avrupa ve Kanada’dan silah ve ekipman stoklarını önümüzdeki yıllarda %30 oranında artırmalarını isteyecek.
Güvence Gücü Hazır, Ancak Uygulama Ateşkese Bağlı
İngiltere ve Fransa, Ukrayna’nın önemli limanları ve altyapı noktalarında görev alacak “güvence gücünün” konuşlanma planlarını tamamlamış durumda. Ancak plan, ateşkes görüşmeleri yeniden başlayana kadar beklemede kalacak.
Güvence gücü, Rusya sınırından uzakta konuşlanacak Avrupa askerleriyle Ukrayna’nın hava sahasını ve kıyılarını korumayı hedefliyor. Ancak bu askeri gücün varlığı, barışın tesis edilmesine bağlı.
Koalisyon içinde 30 ülke yer alıyor; aralarında Kanada, Avustralya, Japonya ve Yeni Zelanda gibi Avrupa dışı ülkeler de bulunuyor. Nisan ayında yapılan açıklamalara göre, bu ülkelerden 15’i savaş uçakları, deniz araçları ve diğer askeri ekipmanlar sağlamayı taahhüt etti. Ancak asker gönderme taahhüdü veren ülke sayısı hâlâ tek haneli.
ABD: “Avrupa Liderlik Görevini Üstlenmeli”
ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, “Fransa ve Birleşik Krallık’ın, Almanya ve diğer müttefiklerle birlikte oluşturduğu bu koalisyonun çalışmalarını takdir ediyoruz. Artık Avrupa’nın güvenlik garantilerini sağlamak üzere liderlik üstlenmesini bekliyoruz,” dedi.
ABD’nin geri çekilme eğilimi, Ukrayna’da barış sağlanırsa Rusya’nın tekrar saldırıya geçmesini önleyecek caydırıcı gücün omurgasının Avrupa tarafından oluşturulacağını net biçimde ortaya koyuyor.
