ABD Başkanı Donald Trump’ın uluslararası kamu yayıncısı Voice of America’nın (VOA) finansmanını kesmesiyle, Türkiye gibi basın özgürlüğünün ciddi baskı altında olduğu ülkelerde önemli bir haber kaynağı devre dışı kaldı. VOA’nın kapatılması, özellikle Türk-Amerikan ilişkilerinde güvenilir bilgiye ulaşmak isteyenler için büyük bir kayıp anlamına geliyor.
Mart 2025’te Trump yönetiminin aldığı kararla VOA’nın tüm yayınları durduruldu. Televizyon ve radyo yayınları müzik yayınına dönerken, internet siteleri de güncellenmiyor. VOA, 49 dilde haftalık 354 milyon izleyiciye ulaşıyordu.
Türkiye’de etkisi daha büyük
VOA’nın Türkçe internet sitesi 2022 yılında Türkiye’de engellenmişti. O günden bu yana içerikler, yansıtma siteleri üzerinden yayınlanıyordu. Ancak Mart ortasında hizmet tamamen durduruldu.
Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) gibi kuruluşlara göre Türkiye’de medya özgürlüğü ciddi şekilde gerilemiş durumda. RSF’nin 2025 Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye 180 ülke arasında 159. sırada yer alıyor.
VOA Türkçe servisi, hem Türkiye içinden haber aktarımı yapan az sayıdaki bağımsız kuruluşlardan biri olarak hem de Washington’dan gelen analizlerle önemli bir boşluğu dolduruyordu. DW’ye konuşan bir izleyici, “Türkiye’yi ilgilendiren ABD haberlerinde ilk baktığım site VOA olurdu,” dedi.
VOA çalışanları risk altında
VOA’nın kapatılmasının ardından 1.300’den fazla çalışan ücretsiz izne çıkarıldı. 600 taşeron çalışan ise 15 Mayıs’ta işten çıkarıldı. Bazı çalışanlar J-1 vizesiyle ABD’de bulunduğu için 30 gün içinde ülkeyi terk etmek zorunda kalabilir.
VOA Direktörü Michael Abramowitz, “Birçoğu özgürlük ve demokrasi hikayesini anlatmak için ülkelerindeki baskıdan kaçarak buraya geldi,” diyerek karara tepki gösterdi. VOA çalışanları Trump yönetimine karşı dava açtı, ancak istinaf mahkemesi çalışanların işe dönmesini zorunlu kılan ilk kararı askıya aldı.
Trump’ın medya politikaları
RSF yetkilisi Antoine Bernard, Trump’ın adımlarını “basına karşı savaş” olarak nitelendirdi. VOA, sadece Türkiye hükümetine değil, zaman zaman ABD yönetimlerine de eleştiriler yönelten nadir kaynaklardan biriydi.
Trump yönetimi ayrıca PBS ve NPR gibi kamu yayın kuruluşlarının da bütçelerini kesmeye yönelik adımlar attı ve ABC, CBS, PBS gibi medya kuruluşlarına yönelik FCC soruşturmaları başlattı.
Türkiye’de medya ortamı daha da baskı altında
VOA’nın kapanışı, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından Türkiye’de bilgiye erişimin daha da zorlaştığı bir dönemde geldi. DW’ye konuşan bir VOA çalışanı, “VOA kapatıldığında birçok haber yarım kaldı. Ofisler boşaltıldı, kartlarımız alındı, yayına devam edemedik,” dedi.
Bu gelişmeler, Türkiye’de zaten daralmış olan bağımsız medya alanının daha da kısıtlandığını ve uluslararası haber kaynaklarına erişimin tehlikede olduğunu ortaya koyuyor.
