Newsweek’in haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, ikinci başkanlık döneminde Ortadoğu politikasını yeniden şekillendirirken en güçlü iş birliklerinden birini Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la kuruyor. Erdoğan’ın son haftalardaki diplomatik hamleleri, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte de Türkiye’nin yükselen etkisini gözler önüne serdi.
Erdoğan, geçtiğimiz günlerde PKK’nın kendini feshetmesi ve silah bırakması sürecinde arabuluculuk yaparken, Trump’ın Suriye yaptırımlarını kaldırması ve geçici Suriye lideri Ahmad el-Şaraa ile görüşmeyi kabul etmesinde doğrudan etkili oldu. Ayrıca Türkiye, Avrupa ile İran arasındaki nükleer görüşmelere ve Rusya-Ukrayna savaşına dair yeni müzakerelere ev sahipliği yaptı.
“Trump onu dostu olarak görüyor”
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu üyesi Çağrı Erhan, Newsweek’e yaptığı açıklamada “Sayın Trump, Erdoğan’a dostum diyor. Onunla hem bölgesel hem küresel düzeyde birlikte çalışmak istiyor,” ifadelerini kullandı. Erhan’a göre iki ülke, bu yeni dönemde karşılıklı çıkarlar temelinde güçlü iş birlikleri kurabilir.
Erdoğan’ın başarılarının arkasında dört temel unsur olduğunu belirten Erhan, bunları şöyle sıraladı:
- 23 yılı aşan yönetim deneyimi
- Bölgesel ve küresel süreçlere tam hâkimiyet
- Müttefikler arasında güvenilir bir figür olması
- Daha adil ve kapsayıcı bir dünya düzeni vizyonu
Trump’tan Erdoğan’a övgü dolu sözler
Trump, özellikle Ortadoğu turu sırasında Erdoğan’a dair olumlu ifadeler kullandı. Suriye’deki yeni geçici yönetimle ilişkilerde Erdoğan’ın oynadığı rolü “kilit” olarak tanımlayan Trump, “Türkiye Suriye’nin anahtarı olabilir” dedi. Ayrıca İsrail Başbakanı Netanyahu ile yaşanan gerginliklere rağmen Erdoğan’a verdiği desteği açıkça dile getirdi: “Onu seviyorum, o da beni seviyor. Bir sorununuz varsa, makul olduğunuz sürece çözebilirim.”
Türkiye’nin diplomatik hamleleri ve küresel etkisi
Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye:
- Libya’da Trablus hükümetini destekleyerek bölgesel dengeyi etkiledi
- Azerbaycan’a Karabağ operasyonunda destek verdi
- Esad rejiminin düşmesinin ardından Suriye’deki geçici yönetimi yönlendirmeye başladı
- Rusya ve Ukrayna arasında tahıl koridoru anlaşması sağladı
Bunlara ek olarak Türkiye, Karadeniz’den Somali’ye, Kafkasya’dan Ortadoğu’ya kadar geniş bir bölgede aktif askeri ve diplomatik rol üstlendi.
Yeni dönemde Türkiye: Hem NATO’da hem BRICS’te
Ekim 2022’de “Türkiye Yüzyılı” vizyonunu açıklayan Erdoğan, Türkiye’yi sadece bölgesel değil küresel bir aktör hâline getirmeyi hedefliyor. NATO üyesi olarak Batı ile iş birliğini sürdüren Türkiye, aynı zamanda BRICS ve Şanghay İşbirliği Örgütü gibi doğu bloklarıyla ilişkilerini geliştiriyor.
ABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, Türkiye’nin son 25 yılda jeostratejik etkisini dramatik biçimde artırdığını belirterek, “ABD artık dünyayı tek başına yönetemez. Türkiye gibi güçlü ortaklara ihtiyacı var,” dedi.
Trump dönemi: İlişkilerde yeni sayfa
Erdoğan ve Trump arasındaki ilişkiler her zaman sorunsuz olmadı. Brunson krizi, S-400 yaptırımları ve F-35 programından çıkarılma gibi başlıklar zaman zaman gerginlik yaratsa da, Trump’ın ikinci döneminde bu sorunların çözümüne yönelik pozitif adımlar atıldı. Erdoğan, “Trump’la daha açık, yapıcı ve samimi bir iletişim kurduk,” dedi.
ABD ile Türkiye arasındaki yakınlaşmanın, yalnızca liderler düzeyinde değil, bölgesel krizlere ortak çözüm üretme kapasitesi temelinde sürdüğü görülüyor.
