Irak hükümeti, Basra Körfezi’nden Avrupa’ya uzanacak bir kara ve demiryolu ağı kurarak ülkeyi tekrar küresel ticaretin merkezi haline getirmeyi hedefliyor.
20 milyar dolarlık “Kalkınma Yolu” projesi, Basra’dan Musul’a ve oradan Türkiye’ye kadar uzanan 1.200 kilometrelik bir ulaşım ve enerji koridoru öngörüyor. Proje aynı zamanda petrol ve doğalgaz boru hatlarını da içerecek.
2023’te Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’nin buluşmasıyla başlatılan proje, Türkiye, Katar ve BAE’nin desteğini almış durumda.
Projeye göre Irak’ın güneyindeki Grand Faw Limanı, tamamlandığında Ortadoğu’nun en büyük konteyner limanı olacak. Buradan hareket edecek demiryolları ve otoyollar, Irak’ın içinden geçerek Türkiye’ye ulaşacak ve Avrupa pazarlarına entegre olacak.
Uzmanlara göre proje, Irak’ın yalnızca enerji ihracatına dayalı ekonomisini çeşitlendirebilir, bölgesel ticarette stratejik bir merkez haline gelmesini sağlayabilir ve yılda 4 milyar dolara yakın gümrük geliri yaratabilir.
Ancak zorluklar büyük:
• Ülkedeki yolsuzluk, silahlı gruplar ve siyasi bölünmüşlük projeyi sekteye uğratabilir.
• Kürdistan Bölgesel Yönetimi, güzergâhın Kürt vilayetlerini dışarda bıraktığını iddia ederek itiraz ediyor.
• Kuveyt’le liman rekabeti ve İran’ın çekinceleri dış dengeleri zorluyor.
• Çin, projeyi Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ne entegre etmek isterken, bu ABD ile gerilim yaratabilir.
Irak halkı için bu proje, uzun yıllar süren savaş ve istikrarsızlık sonrası ekonomik yeniden doğuşun umudu olabilir. Başarı, sadece altyapı değil, aynı zamanda bölgesel diplomasi ve iç barışla mümkün olacak.
