haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın spor ayakkabılara uyguladığı %46’lık yeni gümrük tarifesi, üretim merkezini Vietnam’a kaydırmış olan Nike, Adidas ve Puma gibi dev şirketleri zora soktu. Şirketlerin maliyetleri artarken, ABD’li tüketiciler için fiyatların yükselmesi bekleniyor.
Nike’ın yeni Vomero 18 model koşu ayakkabısı Vietnam’da üretiliyor ve ABD’de 150 dolarlık fiyat etiketiyle satılıyor. Ancak Vietnam, bu hafta açıklanan yeni tarifeler kapsamında en ağır vergi yüküne maruz kalan ülkelerden biri oldu. ABD’de ayakkabı üretimi için gereken uzmanlık ve altyapı bulunmadığından, üretimi ülkeye geri çekmek gerçekçi bir çözüm olarak görülmüyor.
Nike 1995’ten bu yana Vietnam’da üretim yapıyor ve bugün ülkede 130 tedarikçi fabrikası bulunuyor. Adidas ise ayakkabılarının %39’unu Vietnam’dan temin ediyor. Trump’ın yeni tarifeleri, spor ayakkabılarda halihazırda uygulanan %20’lik verginin üzerine eklenecek. Uzmanlara göre, tedarik zincirlerini başka ülkelere taşımak en az iki yıl sürebilecek.
Alternatif Üretim Bölgeleri
Deutsche Bank analistlerine göre, Meksika, Brezilya, Türkiye ve Mısır gibi ülkeler potansiyel yeni üretim merkezleri olabilir. Ancak firmalarla yapılan uzun vadeli anlaşmalar ve lojistik altyapı göz önüne alındığında, değişim kısa sürede mümkün değil. Trump yönetimi, neredeyse tüm ticaret ortaklarına %10’dan başlayan karşılıklı tarifeler de uyguluyor. Çin ve Endonezya gibi ayakkabı üretiminde önemli olan ülkelerde bu oran daha da yüksek.
Şirket Stratejileri ve Fiyat Artışları
Uzmanlar, üretici firmaların üç seçeneği olduğunu söylüyor: Tedarikçilere daha az ücret ödemek, tüketiciye daha yüksek fiyat sunmak veya ek maliyeti kendi kârından karşılamak. Adidas ve Puma’nın ABD’deki satış fiyatlarını %20 oranında artırması gerekebilir. Nike’ın hisseleri bu hafta son sekiz yılın en düşük seviyesine geriledi.
Puma’nın CEO’su da bu gelişmeler sonrası değiştirildi. Şirketin premium marka olma stratejisi henüz başarıya ulaşmadığı için maliyetleri tüketiciye yansıtması daha zor olabilir. Uzmanlar, bu süreçte ABD’de daha az kârlı ürünlerin pazardan çekileceğini belirtiyor.
Ticaret Dengeleri ve Küresel Rekabet
Trump’ın ilk başkanlık döneminde Çin’e karşı başlattığı ticaret savaşları, şirketlerin üretimini Vietnam’a kaydırmasına neden olmuştu. Bu durum Vietnam’ın ABD’ye olan dış ticaret fazlasını geçen yıl 123.5 milyar dolara çıkardı. Bu fazlalık, Beyaz Saray’ın yeni tarifeleri belirlerken kullandığı temel kriterlerden biri oldu.
Adidas siparişlerini yeniden yönlendirebileceğini belirtmezken, Puma çok ülkeli tedarik ağına sahip olduğunu duyurdu. Ancak analistler, spor ayakkabı markalarının siparişleri Avrupa, Orta Doğu ve Çin’e kaydırmak zorunda kalabileceğini, bunun da bu bölgelerde rekabeti artıracağını belirtiyor.
ABD’de ayakkabıların %99’u ithal edildiğinden, bazı analistler ülkenin Sovyetler Birliği dönemine benzer bir kıtlık ekonomisine dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
