Reuters’ın haberine göre, ABD Gümrük ve Sınır Koruma birimleri, Başkan Donald Trump’ın açıkladığı %10’luk “baz tarifeyi” cumartesi günü itibarıyla uygulamaya başladı. Bu gelişme, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan küresel ticaret düzenine doğrudan bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor.
ABD ithalatçılarından bu vergiyi toplamaya başlayan yetkililer, 57 ülkeye yönelik %11–%50 arası ek tarifelerin ise 9 Nisan Çarşamba günü devreye gireceğini duyurdu. Yeni düzenlemeyle birlikte Avrupa Birliği ürünlerine %20, Çin ürünlerine ise %54’e varan vergiler uygulanacak.
Hangi Ülkeler Etkilendi?
İlk etapta %10 vergiye tabi tutulan ülkeler arasında İngiltere, Avustralya, Brezilya, Kolombiya, Arjantin ve Suudi Arabistan da yer alıyor. ABD yönetimi, bu ülkelerin dış ticaret açıkları olduğu halde politikalarının adil olmadığını savunarak tarifeleri haklı çıkarıyor.
Bununla birlikte, ilaç, yarı iletken, uranyum ve ham petrol gibi 1.000 ürün kategorisi tarifelerden muaf tutuldu. Ancak bu muafiyetlerin kalıcı olup olmayacağına dair soru işaretleri sürüyor.
Küresel Tepkiler ve Görüşme Trafiği
Trump’ın açıklamalarından bu yana dünya liderleri ABD ile yeni müzakerelere hazırlanıyor:
- Çin, ABD ürünlerine %34 vergi getirdi ve nadir toprak minerallerine ihracat kısıtlaması uygulamaya başladı.
- İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD ile ticaret anlaşması arayışında olduklarını açıkladı.
- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, küresel ticaret savaşına karşı birlik çağrısı yaptı.
- İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, %17’lik yeni vergi tarifesini görüşmek üzere Washington’a gidiyor.
- Japonya, Vietnam ve Tayvan ise ABD ile doğrudan görüşme hazırlığında.
Piyasalarda Sert Düşüş
Trump’ın tarifeleri, S&P 500 endeksinde 2 gün içinde 5 trilyon dolarlık değer kaybına neden oldu. Küresel piyasalarda petrol ve emtia fiyatları düştü; yatırımcılar güvenli liman olarak devlet tahvillerine yöneldi. Ekonomistler, bu adımların resesyonu tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Ticaret Savaşları Nereye Gidiyor?
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu bir ekonomik devrim. Kazanacağız,” ifadelerini kullandı. Ancak analistler ve eski ticaret danışmanları, bunun sadece bir baskı ve pazarlık stratejisi olabileceğini de belirtiyor.
Öte yandan, Elon Musk gibi önde gelen iş insanları, ABD ile Avrupa arasında tam ticaret serbestisi çağrısı yapıyor.
