ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray’daki görüşmesi, İsrail açısından diplomatik hayal kırıklığına dönüştü. Netanyahu’nun, Trump’ın uygulamaya koyduğu yeni tarifelerde İsrail için ayrıcalık beklentisi boşa çıktı. ABD Başkanı, İsrail’in ABD’den aldığı yıllık 4 milyar dolarlık yardımı hatırlatarak “Bu az değil, tebrikler” dedi.
Trump’tan “makul ol” uyarısı
Oval Ofis’te kameralar karşısında konuşan Trump, Türkiye ile ilgili gerilime dair de dikkat çekici bir mesaj verdi. Netanyahu’ya dönerek, “Türkiye ile bir sorunun varsa, bunu çözebilirim ama senin de makul olman gerekir” dedi.
Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “çok akıllı” olarak nitelendirirken, Erdoğan’ın Suriye’deki askeri ve diplomatik hamlelerini “2 bin yıldır yapılmayan bir şey” olarak tanımladı. Bu sözler, Erdoğan’a yönelik hayranlığını açıkça ortaya koydu.
İran konusunda tarihi U dönüşü
En dikkat çekici gelişmelerden biri, Trump’ın İran’la doğrudan görüşme yapılacağını açıklamasıydı. Netanyahu’nun daha önce bastırdığı İran karşıtı sert politikaların tersine, Trump diplomatik çözüm sinyali verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise görüşmelerin “dolaylı” olacağını vurguladı.
Trump, “Eğer görüşmeler başarısız olursa, İran büyük bir tehlike içinde olacak,” diyerek olası bir anlaşmazlık hâlinde askeri seçeneğin hâlâ masada olduğunu da belirtti.
Netanyahu’nun eli zayıflıyor
Trump’ın açıklamaları, Netanyahu’nun siyasi stratejisinde ciddi bir darbe olarak yorumlandı. İsrail lideri, ABD Başkanı’nı etkilemeye çalışsa da Oval Ofis’te diplomatik soğuklukla karşılaştı.
Trump, Netanyahu’ya doğrudan ekonomik büyüklük vurgusu yaparak, İsrail’in küçük bir ülke olduğunu ve ABD’nin desteğine minnettar kalması gerektiğini ima etti. Bu tavır, Trump’ın güç odaklı dış politika yaklaşımının yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Ortadoğu’da yeni denge arayışı
Trump’ın son açıklamaları, ABD’nin Ortadoğu politikasında Türkiye ile yakın ilişkilere öncelik verdiğini gösteriyor. Erdoğan’ın Suriye’de yeni hükümetle kurduğu ilişkiler ve askeri üs planları, İsrail’in bölgede hareket alanını daraltıyor.
Her iki ülke de doğrudan çatışmadan kaçınmak istese de, uzmanlar Türkiye ve İsrail’in Suriye’de çıkar çatışmaları nedeniyle “dolaylı gerilim” içinde olduklarını belirtiyor.
Netanyahu’nun Beyaz Saray ziyareti, İsrail için arzu edilen kazanımların aksine, İran konusunda diplomatik yalnızlık ve ABD ile ilişkilerde güç kaybı sinyalleri verdi.
