The Guardian’ın haberine göre, İngiltere’den Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların ardında ölümcül bir sistem işliyor. Yeni podcast serisi Boy Wasted, İstanbul’daki geri dönüşüm tesislerinde Afgan mültecilerin modern kölelik koşullarında çalıştırıldığını ve yüzlercesinin hayatını kaybettiğini ortaya koyuyor.
Gazeteci Adnan Khan’ın saha araştırmaları ve ENDS Report ile De Groene Amsterdammer işbirliğiyle yayımlanan podcast, geri dönüşüm endüstrisinin görünmeyen insan maliyetine ışık tutuyor. İşçilerin 14–16 saat boyunca güvenliksiz makinelerle çalıştığı, bazı mültecilerin fabrikaların depolarında su ve tuvalet olmadan yaşadığı belirlendi.
İSİG Meclisi’nin yaptığı analiz, Türkiye’de geri dönüşüm sektöründe her ay ortalama iki işçinin pres makineleri, yangın veya kazalar nedeniyle öldüğünü ortaya koydu. Son on yılda ölenlerin sayısı 200’ü geçti. İşverenlerin bu ölümleri “kan parası” adıyla işletme bütçesine dahil ettiği belirtiliyor.
Çin’in 2018’de plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından Türkiye, İngiltere’nin başlıca plastik atık ithalatçısı haline geldi. Ancak bu atıkların önemli bir kısmı geri dönüştürülmek yerine yasa dışı tesislerde yakılıyor. Podcast yapımcıları, bu süreci “atık sömürgeciliği” olarak tanımlıyor.
Çevreciler, İngiltere’nin her yıl milyonlarca ton çöp ihraç ederek sorumluluğu başka ülkelere yüklediğini vurguluyor. Yetersiz denetimler nedeniyle, İngiltere limanlarından çıkan yaklaşık 9 milyon konteynerin sadece %0,02’si kontrol edilebiliyor.
Podcast, hem insan hakları hem de çevresel yıkım açısından büyük bir skandalın gözler önünde yaşandığını belirtiyor. Araştırmacılar, mülteci ölümlerine yol açan bu sistemin görmezden gelinmemesi gerektiğini ifade ediyor.
