Bloomberg’ün haberine göre, Rus enerji şirketi Gazprom, Türkiye’de doğalgaz dağıtım merkezi kurma planlarını sessizce iptal etti. Bu karar, Ukrayna işgali sonrası Avrupa pazarındaki etkinliğini kaybeden Gazprom’un, yeniden bölgeye açılma şansını ortadan kaldırdı.
Ekim 2022’de, Kuzey Akım boru hatlarının devre dışı kalmasından sadece haftalar sonra, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bu projeyi kamuoyuna duyurmuştu. Putin’in planına göre Türkiye, yılda 55 milyar metreküplük gaz alacak ve bu gaz Avrupa’ya aktarılacaktı.
Ancak şirket içinde bu projenin gerçekçiliği konusunda baştan itibaren şüpheler vardı. İsmi açıklanmayan kaynaklara göre, projede ilerleme sağlanamayınca çalışmalar durduruldu.
Türkiye’nin sınırlı kapasitesi ve kontrol isteği projeyi durdurdu
Proje; Türkiye’nin Yunanistan ve Bulgaristan yönündeki boru hattı kapasitesinin sınırlı olması ve Ankara’nın gazı kendi pazarlamak istemesi nedeniyle tıkandı. Bu, Gazprom’un projedeki etkisini ciddi biçimde sınırlıyordu.
Avrupa Birliği’nin 2027 sonuna kadar Rus gazı ithalatını yasaklamayı planladığı bir dönemde, Gazprom’un Türkiye üzerinden yeni bir merkez oluşturması da siyasi olarak zordu.
Kremlin destekledi ama Gazprom sahiplenmedi
Haberde, Türk doğalgaz hubu fikrinin Kremlin’e yakın siyasi çevrelerden çıktığı, Gazprom’un bu fikri başlangıçta sürprizle karşıladığı ve sonrasında mecburen çalışmaya başladığı belirtiliyor.
Gazprom Export bünyesindeki bazı çalışanlar için proje, uluslararası pazardaki kayıpların ardından yeni bir umut olmuştu. Ancak Türkiye’nin gazın pazarlanmasında tek yetkili olma ısrarı Gazprom’un ilgisini zamanla azalttı.
Türkiye hâlâ iş birliğine açık ama süreç tıkandı
Bir Türk yetkili, Türkiye’nin projeye ortak girişim temelinde hâlâ açık olduğunu belirtse de, görüşmelerin bir süredir ilerlemediğini kabul etti. Türkiye Enerji Bakanlığı ve BOTAŞ konuya ilişkin yorum yapmadı.
Projenin iptali, Gazprom’un Türkiye ile mevcut ticaretini etkilemiyor. Ancak şirketin Avrupa’ya yeniden nüfuz etme arayışı, mevcut siyasi atmosferde sınırlı seçeneklerle karşı karşıya.
