POLITICO

🔹 ABD’nin cuma günü yürürlüğe giren yeni yaptırımları, Küba’daki devlet bağlantılı kuruluşlarla iş yapan yabancı şirketleri hedef alıyor. 🔹 Yaptırımlar nedeniyle AB merkezli şirketler varlıklarının dondurulması ve ABD finans sistemine erişimlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı. 🔹 Avrupa Birliği, Küba’nın en büyük ticaret ortağı ve en önemli yabancı yatırım kaynaklarından biri konumunda bulunuyor. ### Turizm sektöründeki çıkışlar 🔹 İspanyol otel grupları Meliá ve Iberostar son haftalarda Küba’daki çok sayıda tesisin işletmesini ve markasını geri çekti. 🔹 Meliá kararın gerekçesi olarak değişen jeopolitik, sosyal, hukuki ve ekonomik koşulları gösterdi. 🔹 Yeni yaptırımlar özellikle Küba ordusunun kontrolündeki GAESA holdingiyle çalışan şirketleri hedef alıyor. 🔹 Küba’daki otellerin yarısından fazlası GAESA’nın turizm iştiraki Gaviota’ya ait bulunuyor. ### Denizcilik ve ticaret 🔹 Fransız denizcilik şirketi CMA CGM ile Alman Hapag-Lloyd geçen ay Küba’ya yönelik faaliyetlerini süresiz olarak durdurdu. 🔹 İki şirket birlikte Küba’nın deniz taşımacılığı hacminin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyordu. 🔹 Şirketler kararlarında ABD yaptırımı riskini gerekçe gösterdi. 🔹 Alman Ticaret ve Yatırım Teşvik Delegasyonu’nun Küba temsilcisi Daniel Bernbeck, özellikle orta ölçekli Avrupalı şirketlerin ciddi risk altında olduğunu söyledi. ### Küba ekonomisine etkiler 🔹 Araştırmacı Susanne Gratius, yeni koşullarda Küba’da iş yapmanın risklerinin getirilerden daha ağır bastığını söyledi. 🔹 Küba ekonomisi halihazırda ciddi mali kriz, enerji sıkıntıları ve elektrik kesintileriyle mücadele ediyor. 🔹 Yıllık turist sayısı 2018’deki 4,7 milyondan geçen yıl 1,9 milyona geriledi. 🔹 Nisan 2026’da ülkeye gelen turist sayısı yalnızca 30 bin 551 olarak kaydedildi. ### GAESA'nın rolü 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, GAESA’nın Küba turizm sektörünün büyük bölümünü kontrol ettiğini söyledi. 🔹 GAESA; bankacılık, akaryakıt istasyonları, süpermarketler ve turizm sektöründe faaliyet gösteriyor. 🔹 Kuruluşun Küba ekonomisinin yaklaşık yüzde 40’ını kontrol ettiği tahmin ediliyor. ### Avrupa'nın tepkisi 🔹 İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo hükümetin durumu yakından takip ettiğini açıkladı. 🔹 Fransa ve Almanya da gelişmeleri izlediklerini belirtmekle yetindi. 🔹 Uzmanlar Avrupa başkentlerinin Washington ile Küba konusunda doğrudan bir çatışmaya girmek istemediğini değerlendiriyor. 🔹 Avrupa Komisyonu, ABD ile Küba arasında “yapıcı diyalog” çağrısı yaptı. 🔹 İspanyol Avrupa Parlamentosu üyesi Leire Pajín, Avrupa Birliği’nin Küba’daki Avrupalı şirketleri koruması gerektiğini söyledi. 🔹 Fransız Avrupa Parlamentosu üyesi Leïla Chaibi, Brüksel’in tepkisinin yetersiz olduğunu savundu. 🔹 Uzmanlara göre yaptırımlar, ekonomik kriz içindeki Küba’nın uluslararası izolasyonunu daha da derinleştirebilir.

### Yaptırım Planı 🔹 AB Dış İlişkiler Servisi, Rusya’nın Ukrayna savaşına destek verdikleri gerekçesiyle dört Çinli şirkete yaptırım uygulanmasını önerdi. 🔹 Şirketlerin Rusya’nın gölge filosuna destek sağladığı, Rus ordusuna kimyasal tedarik ettiği ve saldırı dronlarında kullanılan bileşenleri temin ettiği belirtiliyor. 🔹 Önerinin gelecek hafta yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısında onaylanması beklenen yeni yaptırım paketine dahil edilmesi planlanıyor. 🔹 Paket, bireysel yaptırımları içeren sınırlı kapsamlı bir düzenleme niteliği taşıyor. ### Çin ile Gerilim 🔹 Adım, Brüksel ile Pekin arasındaki gerilimi artırabilir. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin’in devlet destekli ihracatına karşı daha sert önlemler için AB ülkelerinin desteğini toplamaya çalışıyor. 🔹 Çin, AB’nin yeni ticaret kısıtlamaları getirmesi halinde kendi çıkarlarını korumak için kararlı karşı önlemler alacağını açıkladı. 🔹 AB daha önce de Çinli şirketlere yaptırım uygulamıştı ve yeni öneriler bu politikanın devam ettiğini gösteriyor. ### Diğer Şirketler ve Hedefler 🔹 Taslak listede Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan beş şirket, Türkiye’de bulunan üç şirket ve Azerbaycan’daki bir şirket de yer alıyor. 🔹 Bu şirketler Rusya’nın deniz taşımacılığı ve enerji satışlarına destek vermekle suçlanıyor. 🔹 Rus enerji şirketi Lukoil’in iştirakleri ile Moskova’nın savaş kapasitesine destek verdiği belirtilen çok sayıda kişi ve şirket için de yaptırım öneriliyor. 🔹 AB, Rusya’nın yaptırımlardan kaçınmak için kullandığı yöntemlerdeki değişimlere göre şirketleri listeye ekleyip çıkaran “sürekli güncellenen” bir yaptırım yaklaşımı izliyor. ### Yeni Yaptırım Hazırlıkları 🔹 AB ülkeleri yaz aylarında kabul edilmesi beklenen 21’inci yaptırım paketinin içeriğini tartışmayı sürdürüyor. 🔹 Öne çıkan önerilerden biri Rus petrolü için uygulanan mevcut fiyat tavanının temmuz sonrasında da korunması. 🔹 Bazı AB ülkeleri, enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle Rusya’nın ek gelir elde etmesini önlemek için mevcut tavan fiyatın sabit tutulmasını istiyor. 🔹 İskandinav ve Baltık ülkelerinden oluşan bir grup, Lukoil, Gazprom, Novatek ve Rosneft dahil Rus enerji şirketlerine daha kapsamlı yaptırımlar uygulanmasını savunuyor. 🔹 Aynı grup, AB’nin Rus nükleer sanayisiyle yaptığı tüm sözleşmeleri sona erdirmesini öneriyor. 🔹 Avrupa Komisyonu, yeni yaptırım paketlerinin ayrıntıları hakkında yorum yapmadı ve hedeflerinin Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak olduğunu açıkladı.

🔹 Donald Trump'ın politikaları, Avrupa Birliği içinde ABD teknolojilerine bağımlılığın bir güvenlik riski olduğu görüşünü güçlendirdi. 🔹 Avrupa Komisyonu çarşamba günü yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığı azaltmayı hedefleyen "teknoloji egemenliği paketi"ni açıklayacak. 🔹 Paket, veri merkezleri, yapay zekâ, yarı iletkenler ve yazılım alanlarında Avrupa'nın dış bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor. Trump Etkisi 🔹 Trump'ın Grönland'a yönelik açıklamaları ve Avrupa'nın ABD şirketlerine bağımlılığını siyasi baskı aracı olarak kullanabileceği yönündeki endişeler Avrupa'daki yaklaşımı değiştirdi. 🔹 Avrupa'da uzun süredir savunulan teknoloji bağımsızlığı fikri daha geniş destek görmeye başladı. 🔹 European DIGITAL SME Alliance Genel Sekreteri Sebastiano Toffaletti, teknolojinin yalnızca bir ticari ürün değil aynı zamanda güç ve nüfuz aracı olduğunu söyledi. ABD'ye Bağımlılık Tartışması 🔹 Avrupa'nın e-posta sistemleri, veri depolama hizmetleri ve birçok kamu hizmeti büyük ölçüde ABD merkezli teknoloji şirketlerine dayanıyor. 🔹 Geçmişte Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler Fransız öncülüğündeki teknoloji egemenliği girişimlerine karşı çıkmıştı. 🔹 Bu ülkeler söz konusu girişimleri korumacılık olarak değerlendiriyordu. Biden ve Yapay Zekâ Çipleri 🔹 Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın görevden ayrılmadan önce bazı Avrupa ülkelerine yönelik yapay zekâ çipi ihracat kısıtlamaları getirmesi Avrupa'da endişeleri artırdı. 🔹 Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Bart Groothuis, bu kararın Avrupa'nın ABD yapay zekâ teknolojilerine bağımlı hale gelebileceğini gösterdiğini söyledi. Uluslararası Ceza Mahkemesi Örneği 🔹 Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerine yönelik yaptırımları Avrupa'daki kaygıları daha da güçlendirdi. 🔹 Yaptırımlar sonucunda bazı yetkililerin Visa, Mastercard, Amazon, Airbnb ve Booking.com gibi ABD merkezli hizmetlere erişimi kesildi. 🔹 Groothuis bu gelişmenin Avrupa için büyük bir şok olduğunu söyledi. Danimarka ve Grönland 🔹 Danimarka, geçmişte bulut bilişim pazarının açık kalmasını savunan ülkelerden biriydi. 🔹 Danimarkalı bir yetkili, Grönland konusundaki gelişmelerin ülkenin pozisyonunu değiştirmesini hızlandırdığını söyledi. Yeni Paket 🔹 Taslak plana göre Avrupa Komisyonu ülkelerin teknoloji bağımlılıklarını ve güvenlik açıklarını değerlendirmelerini isteyecek. 🔹 Komisyon, ABD gibi ülkelerin Avrupa ekonomisinin kritik sektörlerine teknoloji sağlayıp sağlayamayacağı konusunda değerlendirme yapabilecek. 🔹 Paket ayrıca özel yatırımları teşvik etmeyi, açık kaynak çözümlerini desteklemeyi ve Avrupa'da çip üretimini artırmayı hedefliyor. Temkinli Yaklaşım 🔹 Avrupa Komisyonu teknoloji bağımsızlığını savunurken ABD ile doğrudan kopuş görüntüsü vermemeye çalışıyor. 🔹 Taslak metinde teknoloji egemenliğinin izolasyon, korumacılık veya teknolojik ayrışma anlamına gelmediği vurgulanıyor. 🔹 Avrupa Birliği aynı zamanda yapay zekâ tedarik zincirlerini güvence altına almayı amaçlayan ABD öncülüğündeki Pax Silica girişimine katılmayı da değerlendiriyor. 🔹 Politico'ya konuşan Bart Groothuis, Avrupa'nın teknoloji bağımsızlığı konusundaki farkındalığının artmasında Trump'ın belirleyici rol oynadığını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanlığı Yarışı 🔹 Fransa'da gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci turun aşırı sağcı Jordan Bardella ile aşırı solcu Jean-Luc Mélenchon arasında geçme ihtimali güçleniyor. 🔹 Her iki siyasetçi de Avrupa Birliği ve NATO'ya yönelik eleştirel tutumlarıyla biliniyor. 🔹 Bu senaryo, merkez partilerin ikinci tur dışında kalmasına yol açabilir. Anketler 🔹 Odoxa anketinde Bardella ilk sırada yer alırken Mélenchon ve eski başbakan Édouard Philippe ikinci sıra için başa baş göründü. 🔹 Toluna-Harris Interactive anketi, merkezde çok sayıda adayın yarışması halinde Mélenchon'un ikinci tura kalabileceğini gösterdi. 🔹 Son Odoxa anketinde Bardella'nın ilk turda yüzde 32, Philippe'in yüzde 17 ve Mélenchon'un yüzde 16 destek aldığı görüldü. Merkez Siyasette Bölünme 🔹 Édouard Philippe ile Emmanuel Macron'un eski başbakanlarından Gabriel Attal arasında sert bir rekabet yaşanıyor. 🔹 Siyasi analist Bruno Cautrès, Attal ile Philippe arasındaki rekabetin merkez siyasete zarar verebileceğini söyledi. 🔹 Merkez sağ ve merkez sol partiler ortak bir aday etrafında birleşmiş görünmüyor. Mélenchon'un Yükselişi 🔹 Jean-Luc Mélenchon mayıs ayında adaylığını açıklamasının ardından yoğun bir kampanya yürütüyor. 🔹 7 Haziran'da Paris'in kuzeyindeki Saint-Denis'te büyük bir miting düzenlenmesi planlanıyor. 🔹 Rakipleri, Mélenchon'un modern seçim kampanyalarını etkili biçimde yürüttüğünü kabul ediyor. Aşırı Sağ ve Aşırı Sol 🔹 Mélenchon uzun süredir Fransa siyasetinin sonunda aşırı sağ ile kendi hareketi arasında şekilleneceğini savunuyor. 🔹 Ulusal Birlik çevreleri de Bardella'nın ikinci turda büyük olasılıkla Mélenchon veya başka bir sol adayla karşılaşacağını düşünüyor. 🔹 İki taraf son dönemde ekonomi ve göç konularında sosyal medya üzerinden karşılıklı tartışmalar yürütüyor. İkinci Tur Senaryoları 🔹 Kamuoyu yoklamaları Bardella'nın Mélenchon karşısında ikinci turda açık ara önde olduğunu gösteriyor. 🔹 Toluna-Harris Interactive anketinde Bardella'nın ikinci turda oyların yüzde 68'ini alarak Mélenchon'u yenmesi öngörüldü. 🔹 Bazı merkez sol siyasetçiler Mélenchon'un yükselişinin aşırı sağın iktidara gelme ihtimalini artırabileceğinden endişe duyuyor. Sol Cephede Durum 🔹 Sosyalist Parti son aylarda iç çekişmeler nedeniyle ciddi bölünmeler yaşadı. 🔹 Solun önde gelen isimlerinden Raphaël Glucksmann kampanyasını güçlendirmeye çalışsa da çeşitli tartışmalar nedeniyle ivme kaybetti. 🔹 Analistlere göre merkez sol ve merkez sağın parçalı görünümü, aşırı sağ ve aşırı solun seçim yarışındaki etkisini artırıyor. 🔹 Seçime bir yıldan az süre kalırken Fransa'da siyasi kutuplaşmanın yarışın ana belirleyicisi haline geldiği değerlendiriliyor.