MIT Technology Review

🔹 Çin, invaziv beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) alanında dünyanın klinik kullanım onayı alan ilk ürününü piyasaya sundu. 🔹 NEO adlı implant, Şanghay merkezli Neuracle Technology ve Pekin’deki Tsinghua Üniversitesi tarafından geliştirildi. 🔹 Mart 2026’da klinik denemelerin ötesinde kullanıma onay alan NEO, omurilik yaralanmasına bağlı felç yaşayan bazı hastalarda kullanılabilecek. ### İlk hastalar 🔹 Henan eyaletinde yaşayan 39 yaşındaki Dong Hui, Kasım 2024’te NEO implantı takılan ilk kişilerden biri oldu. 🔹 Dong Hui, altı yıl önce geçirdiği trafik kazası sonrası boynundan aşağısı felç kalmıştı. 🔹 Beynine yerleştirilen implanttan gelen sinyaller bir bilgisayara aktarılıyor ve bilgisayar bu sinyalleri robotik bir eldiveni kontrol eden komutlara dönüştürüyor. 🔹 Rehabilitasyonun dokuzuncu gününde Dong Hui, robotik eldiven kullanmadan bir topu kavrayabildi. 🔹 Yaklaşık 11 aylık rehabilitasyonun ardından yeniden kalem tutarak adını ve kısa cümleler yazabildi. ### Teknoloji 🔹 Madeni para büyüklüğündeki NEO cihazının sensörleri beyni koruyan dura mater tabakasının üzerine yerleştiriliyor. 🔹 Neuralink’in N1 çipi doğrudan beyin korteksine girerken, NEO koruyucu zarın üzerinde çalışıyor. 🔹 Uzmanlar, bu tasarımın kanama, doku hasarı ve uzun vadeli sinyal kaybı risklerini azaltabileceğini belirtiyor. 🔹 Daha düşük risk profili sayesinde NEO’nun düzenleyici onay süreci rakiplerinden daha hızlı ilerledi. ### Çin’in stratejisi 🔹 Çin’in güçlü devlet desteği ve hızlandırılmış düzenleyici süreçleri onay sürecinin hızlanmasına katkı sağladı. 🔹 NEO için Ekim 2023’ten bu yana 36 klinik çalışma yürütüldü. 🔹 Bunların 32’si 2025 yılında gerçekleştirildi. 🔹 Çin’in yeni beş yıllık kalkınma planında beyin-bilgisayar arayüzleri kuantum teknolojileri ve insansı robotlarla birlikte stratejik sektörler arasında yer aldı. 🔹 Çin, NEO’yu sağlık sigortası sistemine dahil etmek için gerekli kodlama sürecini de başlattı. ### Küresel rekabet 🔹 NEO, Elon Musk’ın şirketi Neuralink’in ürününden önce ticari kullanım onayı aldı. 🔹 Uzmanlar buna rağmen Çin ve ABD arasında doğrudan bir yarış olarak bakılmaması gerektiğini söylüyor. 🔹 Bazı araştırmacılara göre ABD en ileri performansa ulaşmayı hedeflerken Çin teknolojiyi daha geniş hasta kitlesine ulaştırmaya odaklanıyor. 🔹 Çin’deki birçok hasta ve aile yeni nöroteknolojilere daha açık yaklaşırken, Batı ülkelerinde insan vücudunda test edilen teknolojilere yönelik daha fazla çekince bulunuyor. ### Gelecek planları 🔹 Çin’de NeuroXess, StairMed ve NeuCyber NeuroTech gibi şirketler de yeni beyin implantları geliştiriyor. 🔹 Pekin merkezli NeuCyber NeuroTech’in geliştirdiği Beinao-1 sisteminin omurilik yaralanmaları ve ALS hastalarına yardımcı olması hedefleniyor. 🔹 Uzmanlar, Çin’de yeni invaziv beyin-bilgisayar arayüzlerinin 2028’e kadar onay alabileceğini öngörüyor. 🔹 ABD ile Çin arasındaki jeopolitik gerilimlere rağmen nöroteknoloji alanında iki ülke arasında araştırma ve klinik işbirlikleri devam ediyor.