CNN

### Hürmüz Boğazı ve İran'ın Gücü 🔹 İran, dünyanın en önemli petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı sınırlı sayıda füze ve insansız hava aracıyla etkili şekilde abluka altına alabileceğini gösterdi. 🔹 Analistler, İran’ın boğaz üzerindeki nüfuzunun savaş sona erse bile devam edeceğini değerlendiriyor. 🔹 İran ile ABD arasında olası bir anlaşmanın Tahran’ın bu yeni kozunu tamamen ortadan kaldırması beklenmiyor. 🔹 Savaş öncesinde dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. ### Küresel Ekonomiye Etkiler 🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik küresel enerji piyasalarında tarihi bir şoka yol açtı. 🔹 Gübre, jet yakıtı, helyum ve alüminyum gibi birçok ürünün tedarik zinciri de boğazdaki gelişmelerden etkileniyor. 🔹 Eurasia Group analisti Gregory Brew, İran’ın yoğun ABD ve İsrail saldırılarına rağmen boğazı kapatma kapasitesini koruduğunu söyledi. 🔹 Bazı uzmanlar, İran’ın etkisi altında olsa bile açık bir Hürmüz Boğazı’nın kapalı bir boğaza kıyasla küresel ekonomi için daha az zarar verici olduğunu düşünüyor. ### İran'ın Yeni Düzenlemesi 🔹 İran geçen ay Hürmüz Boğazı geçişlerini denetlemek amacıyla Basra Körfezi Boğaz Otoritesi'ni kurdu. 🔹 Yeni sistem kapsamında bazı gemiler için İran makamlarının onayı ve geçiş ücretleri öngörülüyor. 🔹 ABD, bu kurumu yaptırım listesine aldı ve şirketlerin güvenli geçiş karşılığında İran ile anlaşma yapmasını yasakladı. 🔹 Buna rağmen bazı petrol tüccarları ve denizcilik şirketleri petrol akışını sürdürebilmek için İran ile düzenlemeler yaptı. ### Petrol Fiyatları 🔹 Wood Mackenzie, Hürmüz Boğazı yıl sonuna kadar kapalı kalırsa Brent petrol fiyatının varil başına 200 dolara yaklaşabileceğini öngörüyor. 🔹 Şirket, böyle bir senaryonun enerji krizini küresel ekonomik krize dönüştürebileceğini belirtiyor. 🔹 Bazı tahminlere göre tanker başına yaklaşık 2 milyon dolarlık geçiş ücreti petrol fiyatına varil başına yaklaşık 1 dolar ek maliyet getirebilir. 🔹 Rystad Energy ise jeopolitik risk priminin varil başına 10 ila 20 dolar arasında olabileceğini hesaplıyor. 🔹 Rystad Energy, petrol fiyatlarının yakın dönemde yeniden 60 dolar seviyelerine dönmesinin beklenmediğini belirtiyor. ### Alternatif Enerji Hatları 🔹 Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri petrol ihracatının bir bölümünü alternatif boru hatlarına yönlendirdi. 🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek ikinci bir boru hattı üzerinde çalışıyor. 🔹 Kuveyt, Katar ve Bahreyn gibi ülkeler için alternatif güzergâhlar daha karmaşık ve maliyetli görülüyor. 🔹 Katar’ın alternatif bir çözüm geliştirebilmesi için yeni boru hatları ve ilave LNG tesisleri kurması gerekiyor. 🔹 Uzmanlar, yeni enerji altyapılarının da İran füze ve insansız hava aracı menzili içinde kalabileceğine dikkat çekiyor. ### Uzun Vadeli Sonuçlar 🔹 Savaş, enerji güvenliği konusunu yeniden küresel gündemin merkezine taşıdı. 🔹 Birçok ülke enerji tedarikini Körfez bölgesi dışındaki kaynaklara çeşitlendirmeye çalışıyor. 🔹 Latin Amerika gibi yeni üretim bölgelerine ve yenilenebilir enerji yatırımlarına ilginin artması bekleniyor. 🔹 Buna rağmen Orta Doğu’nun küresel enerji arzındaki merkezi rolünün devam edeceği değerlendiriliyor. 🔹 Analistler, Hürmüz Boğazı’nın ve Basra Körfezi’nin güvenliğinin uzun vadede büyük ölçüde İran’ın alacağı kararlara bağlı olacağını belirtiyor.

### Kongre'den Tepki 🔹 ABD Temsilciler Meclisi, Trump’ın İran’daki savaş yetkilerini sınırlandırmayı amaçlayan kararı 215’e karşı 208 oyla kabul etti. 🔹 Dört Cumhuriyetçi milletvekili Demokratlarla birlikte oy kullanarak kararın geçmesini sağladı. 🔹 Kararın Senato’dan da geçmesi halinde Trump’ın İran’daki askeri faaliyetleri sürdürmek için Kongre onayı alması veya ABD güçlerini geri çekmesi gerekecek. 🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kararın Trump’ın müzakere gücünü zayıflatacağını ve tehlikeli olduğunu söyledi. ### Cumhuriyetçi Parti İçindeki Rahatsızlık 🔹 Oylama, Cumhuriyetçi Parti içinde İran savaşına yönelik sabırsızlığın arttığını ortaya koydu. 🔹 Parti içindeki bazı isimler Trump’a savaşın sona erdirilmesi konusunda daha fazla baskı yapılmasını istiyor. 🔹 Kentucky Temsilcisi Thomas Massie, karara destek veren Cumhuriyetçiler arasında yer aldı. 🔹 Parti içindeki bazı senatörler de son dönemde Trump yönetimine yönelik daha eleştirel bir tutum sergilemeye başladı. ### Siyasi Baskılar 🔹 Trump’ın kamuoyu desteği son dönemde geriledi. 🔹 Cumhuriyetçiler, kasım ayında yapılacak seçimlerde savaşın siyasi maliyet yaratmasından endişe duyuyor. 🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları ve ekonomik baskılar iç siyasi tartışmaları artırıyor. 🔹 Kongre, son haftalarda Trump’ın bazı girişimlerine karşı daha bağımsız bir tutum sergilemeye başladı. ### İran Savaşı 🔹 Trump, İran ekonomisini baskı altında tutarak Tahran’ı anlaşmaya zorlayabileceğine inanıyor. 🔹 İran tarafının Trump’ın taleplerini kabul etmeye hazır olduğuna dair güçlü işaretler bulunmuyor. 🔹 Trump son dönemde birkaç kez kapsamlı bir anlaşmanın yakın olduğunu söyledi. 🔹 Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada hafta sonuna kadar bir anlaşmaya varılabileceğini ifade etti. 🔹 İran ile ABD arasında ateşkese rağmen son günlerde yeni saldırılar yaşandı. 🔹 Temsilciler Meclisi’ndeki oylama, Kongre’de Trump’ın İran politikasına yönelik en dikkat çekici kısıtlama girişimlerinden biri olarak öne çıktı. 🔹 Senato’nun da benzer bir karar alması halinde Trump üzerindeki siyasi baskının daha da artması bekleniyor.

Robot Savaşı 🔹 Ukrayna ordusu, insansız kara araçları, drone'lar ve uzaktan kumandalı sistemleri savaşın merkezine yerleştirdi. 🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, nisan ayında yalnızca robotlar ve drone'lar kullanılarak bir Rus mevzisinin ele geçirildiğini açıkladı. 🔹 Zelenskiy, ocak ayından bu yana insansız sistemlerin 22 bin görev gerçekleştirdiğini söyledi. 🔹 Rus askerleri, patlayıcı taşıyan Ukrayna robotlarını "sessiz ölüm" olarak adlandırıyor. Asker Gücü Sorunu 🔹 Ukrayna, uzun süredir devam eden personel sıkıntısı nedeniyle savaşta otomasyona daha fazla yöneldi. 🔹 Üçüncü Taarruz Tugayı'na bağlı NC13 birimi, 164 saldırıda robotların sağladığı etkinin aynı şekilde elde edilmesi için yaklaşık 2.300 askere ihtiyaç duyulacağını hesapladı. 🔹 Birlik, aynı operasyonlarda yaklaşık bin Ukraynalı askerin ölüm veya yaralanmadan kurtulduğunu değerlendiriyor. Rusya'ya Etkisi 🔹 Ukrayna'nın hedefi her ay yaklaşık 35 bin Rus askerini öldürmek veya yaralamak olarak belirlendi. 🔹 Haberde, Ukrayna'nın bu hedefe 2026 yılı boyunca ulaştığı belirtildi. 🔹 Birleşik Krallık istihbarat kurumu GCHQ, Rusya'nın toplam asker kaybının 500 bine ulaştığını açıkladı. Yeni Teknolojiler 🔹 Ukrayna birlikleri yaralı tahliyesi, mühimmat ve erzak taşınması gibi görevlerde robot sistemleri kullanıyor. 🔹 Uzaktan kumandalı makineli tüfek taşıyan robotlar cephede aktif görev yapıyor. 🔹 Yeni geliştirilen bazı robotların saatte yaklaşık 16 kilometre hıza ulaşabildiği belirtiliyor. Cephedeki Koşullar 🔹 Ukraynalı asker Crow, cephede kesintisiz 344 gün görev yaptıktan sonra güvenli bölgeye ulaşabildi. 🔹 Bir başka asker olan Creepy ise 334 gün boyunca ön cephede kaldı. 🔹 Her iki asker de yoğun drone saldırıları altında aylar boyunca siperlerde görev yaptıklarını anlattı. 🔹 Haberde, drone'ların ve robotların savaş alanındaki hemen her göreve nüfuz ettiği ve Ukrayna-Rusya savaşının karakterini köklü biçimde değiştirdiği belirtiliyor.