İspanyol düşünür ve siyasetçi José María Lassalle, liberal demokrasinin artık toplumsal meşruiyetini yitirdiğini; onun yerini, sandıkla yetki alan ancak özgürlükleri budayan “otoriter demokrasi” riskinin aldığını savunuyor. Yazı, yoksullaşan orta sınıfın çocuklarının öfkesinin, popülist bir söylem altında demokratik kurumları seçim yoluyla dönüştürebileceği tezi üzerine kurulu.
Lassalle, Trump sonrası dönemi bir dönüm noktası olarak ele alıyor. Popülizm, yalnızca popülist partiler iktidardayken değil, onları engellemeye çalışan “merkez” hükümetleri de belirleyen bir yapısal kuvvete dönüşmüş durumda. Bu durum, siyasetin yeni kanunlar ve toplumsal uzlaşı üretmek yerine, “geçmiş bütçeleri idare eden” bir “hükümetçi demokrasi”ye saplanmasına yol açıyor.
Yazar, popülizme karşı popülist taktiklerle mukabele etmenin kutuplaşmayı artırdığını, bunun da sandığa gitmeyen ya da sisteme yabancılaşmış kesimleri “düzeni sağlayacak güçlü lider” çağrısına yakınlaştırdığını belirtiyor. Bu eğilim, göçmen karşıtlığını ve “doğal eşitsizlik” fikrini normalleştiren hiyerarşik bir toplumsal düzeni meşrulaştırıyor.
Metin, özellikle gençlerin geleceğe dair umutsuzluğuna dikkat çekiyor. Yapay zekânın iş piyasasında yarattığı belirsizlik, daha çok çalışıp daha az kazanan ailelerin çocuklarında sistem karşıtı duyguları pekiştiriyor. Bu tablo, liberal demokrasinin savunusunu güçleştiren bir “öfke ekonomisi” doğuruyor.
İspanya bağlamında, uzatılan bütçeler ve “kolaylaştırıcı” kararnameler yoluyla yasama kalitesinin gerilemesi, Meclis’in “kutuplaşma platosu”na dönüşmesi eleştiriliyor. Lassalle’a göre, bu kısır döngü kırılmadıkça, seçim anında toplum, “daha büyük bir hükümet koalisyonu mu, yoksa düzen vaadiyle gelen otoriter bir liderlik mi?” ikilemine sıkışacak.
Sonuçta metin, liberal demokrasinin yalnızca sayısal çoğunluklarla yönetilen bir “idare tekniği”ne indirgenmesinin, onu içeriden zayıflattığını savunuyor. Çıkış yolu, popülizmi besleyen sosyoekonomik güvensizlikleri azaltan, gençlere gelecek vadeden ve yeni bir özgürlük- eşitlik uzlaşısı kuran bir reform siyasetinden geçiyor.
