ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde imzalanan yeni ulaşım anlaşması, Azerbaycan ile Ermenistan arasında “Barış ve Refah Rotası” adı verilen demir yolu koridorunun hayata geçirilmesini öngörüyor. ABD tarafından işletilecek hat, Azerbaycan’ı Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a ve oradan Türkiye’ye bağlayacak.
Azerbaycan’ın stratejik kazancı
Anlaşma, Azerbaycan’a 30 yılı aşkın süredir talep ettiği engelsiz geçiş hakkını sağlıyor. Bu hat sayesinde Azerbaycan, Avrupa’dan Hazar Denizi’ne ve Orta Asya’ya uzanan ticaret akışında güçlü bir konuma gelecek. Mevcut durumda Gürcistan üzerinden yapılan nakliye, bu yeni rota ile kısalacak.
Avrupa Birliği’nin en az on milyon avro yatırım sözü verdiği Orta Koridor’un bu yeni ayağı, Çin’e kadar uzanan ticaret ağında İran ve Rusya’yı devre dışı bırakacak. ABD ve Avrupa için rota, Husi tehdidindeki Bab el-Mandeb Boğazı gibi riskli geçişleri de baypas edecek.
Ermenistan’ın durumu
Ermenistan, Nahçıvan bağlantısına izin vererek sembolik bir taviz vermiş olsa da, anlaşma Türkiye sınırının açılması ve Rusya ile demiryolu hattının yeniden canlandırılması gibi önemli ekonomik fırsatlar sunuyor. Başbakan Nikol Paşinyan, ülkesinin “ablukadan çıktığını” açıkladı.
İran ve Rusya’nın tepkisi
İran, hattın Ermenistan–İran sınırına paralel uzanmasından rahatsız. Daha önce Azerbaycan’daki İsrail varlığını eleştiren Tahran, şimdi sınırında ABD’yi görmekten hoşnutsuz.
Rusya açısından ise bu anlaşma, Kafkasya’daki nüfuzunun zayıflaması anlamına geliyor. Ermenistan’ın sınırlarının açılması, Moskova’ya olan ekonomik bağımlılığı azaltarak Batı yatırımlarına kapı aralayabilir.
