Ukrayna’da yolsuzluk karşıtı aktivistlere ve eski bakanlara yönelik baskınlar, Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy’nin giderek otoriter bir yönetime kaydığı yönündeki eleştirileri artırdı. Batılı diplomatlar ve Ukrayna’daki reform yanlısı çevreler, savaş koşullarının muhalif sesleri bastırmak için kullanıldığını savunuyor.
Geçtiğimiz hafta, Ukrayna Devlet Soruşturma Bürosu (SBI) ağır silahlı ajanlarla birlikte, yolsuzlukla mücadele eden tanınmış aktivist Vitaliy Shabunin’in evine baskın düzenledi. Aynı gün eski Ulaştırma Bakanı Oleksandr Kubrakov’un evine de benzer şekilde baskın yapıldı. Her iki isim de operasyonların siyasi nedenlerle gerçekleştirildiğini iddia etti.
Shabunin, baskınların hukuki temelden yoksun olduğunu ve dava dosyasının askeri sicilinin çarpıtılmasına dayandığını belirtti. AntAC adlı sivil toplum kuruluşunun yöneticisi olan Shabunin, “Beni hedef alarak, medya desteği ve kamuoyu önünde, herkese gözdağı veriyorlar,” dedi.
Atamalar ve görevden almalar tepki çekti
Zelenskiy’nin, hükümet içindeki kritik pozisyonlara sadık isimleri getirdiği ve bağımsız kurumları devre dışı bıraktığı da eleştirilerin odağında. Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu tarafından seçilen Oleksandr Tsyvinsky’nin Ekonomik Güvenlik Bürosu’na atanması hükümet tarafından “uygun bulunmadığı” gerekçesiyle reddedildi. Kararın hukuki temele dayanmadığı ifade ediliyor.
Ayrıca, Başbakan Denys Şmyhal’in görevden alınarak yerine Zelenskiy’ye yakınlığıyla bilinen Yuliya Svyrydenko’nun önerilmesi, gücün dar bir çevrede toplanması yönündeki kaygıları artırdı.
Uluslararası tepkiler ve Batı’nın sessizliği
Zelenskiy’nin muhaliflere yönelik hamleleri, ülkenin demokratik dönüşümünü tehlikeye atabileceği gerekçesiyle sivil toplum örgütleri ve bağımsız medya tarafından sert şekilde eleştirildi. Ukrayna Gerçeği gazetesi, “Zelenskiy savaş bahanesiyle yozlaşmış otoriterliğe yöneliyor,” başlıklı bir başyazı yayımladı.
ABD Büyükelçisi Bridget Brink’in, Trump yönetiminin Ukrayna politikasına tepki olarak nisan ayında istifa ettiği bilinirken, şu anda Kiev’de görev yapan geçici büyükelçi bu konuda kamuoyuna açıklama yapmadı.
Bir Batılı diplomat, “Bunlar münferit olaylar değil, bir modelin parçaları. Eleştirilenler kenara itiliyor, sadık olanlar korunuyor,” dedi. Aynı diplomat, Zelenskiy’nin çevresinin Batı’nın artık hukukun üstünlüğü ve iyi yönetişim konularında eskisi kadar hassas olmadığını düşündüğünü aktardı.
