South China Morning Post’un haberine göre, Azerbaycan son yıllarda Rusya ve İran’la olan tarihsel bağlarını geride bırakarak, bölgesel güç denkleminde kendi yolunu çiziyor. 2023’te Karabağ’ı kontrol altına almasının ardından Bakü, çok taraflı stratejik ortaklıklar kurarak bölgesel özerkliğini pekiştirdi.
Analistlere göre bu durum, 19. yüzyılın “Büyük Oyun”unun çok kutuplu bir güncellemesi. Rusya, Çin, ABD, AB, Hindistan ve Pakistan gibi birçok aktör Kafkasya’da etki peşinde.
Moskova ile Düşmanlık Derinleşiyor
Aralık 2024’te Rusya’nın Kazakistan’da bir Azerbaycan yolcu uçağını düşürmesi ve ardından Rusya’da Azerilere yönelik polis baskınları, ilişkileri kopma noktasına getirdi.
Bakü, bu adımları “ırkçı” bulurken, diplomatik temasları askıya aldı ve Rus haber ajansı çalışanlarını casuslukla suçladı. Devlet televizyonu, Putin’i eleştiren yayınlar yaptı.
İran’la Gerilimli Diplomasi
İran, İsrail’in Haziran ayındaki saldırılarında Azerbaycan hava sahasını kullandığını iddia etti. Bakü bu iddiayı reddetti. İran’daki Azeri nüfusun açık desteği ve milliyetçi duygular, Tahran’ı rahatsız ediyor.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, baskılara rağmen Temmuz başında Bakü’ye giderek, İran-Türkiye-Pakistan üçlü iş birliği çerçevesinde diplomasi yürüttü.
Yeni Müttefikler ve Orta Koridor Vizyonu
Azerbaycan, Türkiye ve Pakistan ile üçlü ittifak kurarak askeri ve ticari bağlarını artırıyor. Pakistan ile yapılan 4,6 milyar dolarlık JF-17 savaş uçağı anlaşması, bölgedeki güç dengesini değiştiriyor.
Ayrıca, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ne entegre edilecek Orta Koridor projesiyle Bakü, Çin’den Türkiye’ye ve Arap Denizi’ne kadar ulaşan bir ticaret ağı kurmayı hedefliyor.
Bu hat, İran’ın desteklediği Kuzey-Güney Koridoru’na doğrudan rakip. İran, projesinin dışlanmasından endişeli.
Geleceğe Bakış ve Jeopolitik Sonuçlar
Uzmanlara göre, Batı yaptırımları altında zayıflayan Rusya ve İsrail saldırılarıyla yıpranan İran, yeni müttefikler bulmakta zorlanıyor.
Buna karşın Azerbaycan, Türkiye, Çin, Pakistan ve Orta Asya Türkî devletleriyle kurduğu ağ sayesinde Avrasya’nın en stratejik ülkelerinden biri haline geldi.
