Bloomberg’ün haberine göre, Türkiye’de yaşanan şiddetli bahar donu, ülkenin fındık üretimini sert şekilde vurdu. Türkiye, küresel fındık arzının yaklaşık %65’ini sağlıyor ve Nisan ayından bu yana toptan fiyatlarda %30’luk artış görüldü.
Bazı Karadenizli çiftçiler, ürünlerinin %50 ila %100’ünü kaybettiklerini bildiriyor. Türkiye Ulusal Fındık Konseyi Başkanı Cem Şenocak, özellikle yüksek rakımlardaki üreticilerin ağır zarar gördüğünü açıkladı.
Dünyanın en büyük fındık alıcısı olan İtalyan çikolata devi Ferrero, Türkiye üretiminin yaklaşık dörtte birini Nutella ve Ferrero Rocher gibi ürünlerde kullanıyor. Şirket, alternatif kaynaklara sahip olduklarını belirtse de, bu kaynakların Türkiye’nin baskın konumunu telafi etmesi beklenmiyor.
İklim Krizinin Etkisi
Uzmanlara göre, iklim değişikliği meyve ağaçlarının kışın yüksek sıcaklıklarla erken uyanmasına neden oluyor. Bu da ilkbaharda yaşanan don olaylarının etkisini artırıyor.
Küresel gıda üretimi son yıllarda birçok hava olayı nedeniyle sarsıldı. Zeytinyağı, kahve ve kakao fiyatları da bu nedenle fırlamış durumda.
Ekonomik ve Siyasi Sonuçlar
Don olayının siyasi etkileri de olabilir. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın memleketi ve güçlü oy tabanına sahip olduğu Karadeniz bölgesinde yaklaşık 450 bin aile fındıktan geçimini sağlıyor. Devletin her yıl açıkladığı alım fiyatı, seçimlerde doğrudan etkili olabiliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, gıda fiyatlarında daha geniş çaplı artışlar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bu sırada bazı yatırımcılar da bu durumdan kazanç sağlamaya çalışıyor. Finlandiyalı Evli fonu, Türk fındık işleme şirketi Balsu Gıda’ya yatırım yaptığını duyurdu ve fiyatların gelecek yıl 5 katına çıkabileceğini öngördü.
Türkiye’nin 2025 yılı hasat tahmini %20 düşüşle 609 bin tona çekildi. Yeni ürün ancak Ağustos 2026’da piyasaya çıkacak.
