HTŞ’nin Esad rejimini devirmesinin ardından Suriye’de oluşan güç boşluğu, hem İsrail hem de Türkiye’nin aynı anda sahada etkin olmaya çalışmasına yol açtı. Ancak bu durum iki ülkeyi doğrudan çatışma riski taşıyan bir hatta sürüklüyor.
Türkiye, 2019’dan beri fiilen koruduğu kuzey Suriye’deki varlığını genişletmek, Kürtlerin özerklik umutlarını bastırmak ve ülkedeki Suriyeli mültecileri geri göndermek amacıyla yeni yönetimle yakın ilişkiler kurdu. Ankara’nın hedeflerinden biri de Suriye’nin tamamında askeri ve siyasi etkisini artırmak.
Öte yandan İsrail, İran’ın Suriye üzerindeki etkisinin kırılmasını stratejik bir fırsat olarak görüyor. Esad döneminde Hizbullah’a giden İran silahlarının ana geçiş noktası olan Suriye’de tampon bölgeler oluşturarak, hem kendi güvenliğini sağlamak hem de güneyde bir nüfuz alanı yaratmak istiyor.
Askeri Hamleler ve Sert Mesajlar
2 Nisan’da İsrail Hava Kuvvetleri, Türkiye’nin hava savunma sistemleri yerleştirme hazırlığında olduğu T4 üssünü hedef aldı. Aynı süreçte Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Allah Siyonist İsrail’i yok etsin” sözleri gerginliği artırdı.
İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz, Suriye’nin güneyindeki Dürzileri koruma bahanesiyle bölgedeki askeri varlıklarını kalıcı hâle getireceklerini duyurdu.
İsrail’deki iki görüşten biri HTŞ lideri Şara ile diyalog kurulabileceğini savunurken, Netanyahu’nun liderlik ettiği grup ise onu “ılımlı cihatçı” kılığında bir tehdit olarak görüyor.
Çatışma Riski ve Uluslararası Etkiler
İsrail’in Suriye’deki bu askeri hamleleri, ABD’nin askerlerini bölgeden çekmesiyle oluşan boşlukta Türkiye’nin etkisini artırmasına karşı bir önlem olarak yorumlanıyor. Ancak bu iki NATO ülkesi arasında açık bir çatışma riski de doğuruyor.
İsrail ve Türkiye, 2010 Mavi Marmara krizinden bu yana gergin ilişkiler yaşıyor. Her iki taraf da İran etkisine karşı olsalar da, Suriye’deki nüfuz mücadeleleri yeni bir cephe yaratabilir.
Donald Trump, Erdoğan ve Netanyahu ile olan yakın ilişkisini bu krizi çözmek için kullanmak istediğini belirtti. İsrail’in Türkiye ile iletişim kanallarını açık tutması ve karşılıklı kırmızı çizgilerin belirlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Geçici Değil, Kalıcı Olabilir
İsrail’in tampon bölgelerinin “geçici” olduğu yönünde uluslararası kamuoyuna güvence vermesi, olası suçlamaların önünü kesebilir. Ancak bu süreçte Ankara’nın da sert hamleleri kaçınılmaz hale getirmesi, bölgeyi daha da istikrarsızlaştırabilir.
Suriye’nin bu yeni geçiş döneminde, İsrail ve Türkiye’nin birbirlerini düşmanlaştırmadan hareket etmeleri, bölgenin geleceği için kritik önem taşıyor.
