La Vanguardia’nın haberine göre, Türkiye ve İsrail arasındaki Suriye merkezli gerilim artarken, iki ülkenin üst düzey yetkilileri Nisan ayı başında Bakü’de bir araya gelerek olası çatışmaların önüne geçmeye çalıştı. Görüşmede Azerbaycan arabuluculuk yaptı.
Türk Savunma Bakanlığı görüşmenin amacını “Suriye’de istenmeyen olayları önlemek” olarak açıkladı. Ankara, Şam rejiminin yıkılmasının ardından yeni geçici hükümetle askeri işbirliği başlattı. Türkiye, yeni Suriye ordusuna eğitim verme ve hava üslerini yeniden inşa etme önerisinde bulundu.
Suriye’de üs savaşı
İsrail, İran destekli grupların yeniden Suriye’ye yerleşmesini önlemek amacıyla askeri üsleri ve mühimmat depolarını hedef alıyor. Bu çerçevede Nisan 2024’te İran konsolosluğunu bombalamış, bu saldırıya karşılık olarak İran ilk kez doğrudan İsrail’e saldırmıştı.
Netanyahu, son ABD ziyaretinde “Suriye’nin Türkiye dahil hiçbir aktör tarafından İsrail’e karşı operasyonel bir üs olarak kullanılmaması gerektiğini” belirtti. İsrail, özellikle Türkiye’nin Palmira bölgesinde üs kurma ihtimalini “kırmızı çizgi” olarak tanımlıyor.
Ankara ve Tel Aviv arasındaki derin güvensizlik
İki ülke arasındaki ilişkiler, Türkiye’nin Hamas’a verdiği açık destek ve Gazze’ye yönelik İsrail saldırılarını sert biçimde eleştirmesi nedeniyle gerilmişti. İsrail’in Nisan ayındaki bir saldırısıyla, Ankara’nın onarmayı planladığı bazı Suriye üsleri de vuruldu.
Bakü diplomasisi: Hava sahasında sınır çizme çabası
Bakü’deki görüşmelerin temel gündemlerinden biri de Suriye üzerindeki hava sahasının paylaşımı oldu. Taraflar, askeri uçuşlarda çakışma ve kaza riskini azaltmak için “görünmez sınırlar” çizmeye çalışıyor.
Azerbaycanlı analist Roman Gurevich, “Bakü, Türkiye ve İsrail’in güven duyduğu tek başkent. Her iki tarafın istihbarat servisleri arasında koordinasyon zaten mevcut.” açıklamasında bulundu. Ancak, “gerilim söylemleri sürerse her an patlamaya hazır bir ortam var.” uyarısında bulundu.
