Middle East Eye’ın haberine göre, Türkiye, ABD ile yürüttüğü milyar dolarlık F-16 savaş uçağı alımını yavaşlatarak, yeniden F-35 programına katılmayı hedefliyor.
Mart ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılan telefon görüşmesinde, Türkiye’nin F-35 alım talebi gündeme geldi. Görüşmenin ardından taraflar, 2019 yılında Türkiye’nin programdan çıkarılmasına neden olan Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi kaynaklı yaptırımları aşabilecek hukuki yolları değerlendirmeye başladı.
Türkiye, F-35 konsorsiyumunun ana ortaklarından biriydi ve bazı parçaların üretiminden sorumluydu. ABD şu anda Türkiye için üretilmiş ve tamamen ödemesi yapılmış 6 F-35 uçağını depoda bekletiyor. Eğer yeniden programa kabul edilirse bu uçaklar Ankara’ya teslim edilebilecek.
Geçen yıl Türkiye, F-16 alım planını revize ederek 79 modernizasyon kitinden vazgeçmiş, yalnızca 40 adet F-16 Viper ve mühimmat alımıyla 23 milyar dolarlık anlaşmayı 7 milyar dolara düşürmüştü. Savunma Bakanı Yaşar Güler, Kasım ayında F-16’lar için 1,4 milyar dolar ön ödeme yapıldığını açıklamıştı.
Türk yetkililere göre, bu ödeme Lockheed Martin tarafından üretilen F-35’ler için kullanılabilir. Üretim sırası oldukça yoğun olan F-16’larda teslimat gecikebilir. Örneğin Bulgaristan, ilk uçağını almak için üç yıl beklemişti.
Stratejik dengeler
Ankara’nın hedefi, programdaki ilerlemeye bağlı olarak F-16 planını iptal etmek değil, önceliği F-35’lere vermek. Hedef, toplam 40 F-35 satın almak.
Gelişme, Doğu Akdeniz’deki güç dengeleri açısından da önem taşıyor. Yunanistan’ın ilk F-35’leri 2028’de teslim alması beklenirken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel sorunlar yaratıyor.
Türkiye’nin bölgede birden fazla hava üssü bulunuyor ve Suriye’deki askeri varlığını artırma planları da bu ihtiyacı daha kritik hale getiriyor.
Öte yandan İsrail ve Yunanistan, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımını engellemek için ABD nezdinde lobi yapıyor. İsrail, uzun süredir Orta Doğu’da askeri üstünlüğünü koruyabilmek için ABD silah satışlarında fiili veto hakkı uyguluyor.
Ankara’nın S-400’leri geçici olarak Suriye’deki üslere konuşlandırma seçeneğini değerlendirdiği, bu hamlenin yaptırımların kaldırılması için bir koz olabileceği belirtiliyor. Ancak bu adım için henüz karar verilmiş değil ve Rusya’nın onayı gerekecek.
Türkiye Savunma Bakanlığı, konuyla ilgili yorum talebine henüz yanıt vermedi.
