The Telegraph

🔹 Volkswagen, kurtarma planı kapsamında model sayısını yarıya indirmeyi ve sendikalarla anlaşılması halinde yaklaşık 100 bin kişiyi işten çıkarmayı planlıyor. 🔹 Son beş yılda Volkswagen hisseleri yaklaşık %66 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri 40 milyar avronun altına gerilerken, son çeyrekte satışlar da %9 düştü. 🔹 Şirketin Çin pazarına yoğun bağımlılığı, yerel üreticilerin teknoloji geliştirerek rakip haline gelmesiyle satışların sert düşmesine yol açtı. Çin'deki teslimatlar son çeyrekte %30'dan fazla geriledi. 🔹 ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri Volkswagen'in ABD satışlarını olumsuz etkiledi. Yüksek enerji maliyetleri de Almanya'daki üretim maliyetlerini artırdı. 🔹 Elektrikli araç hedefleri ve içten yanmalı motorların kademeli olarak kaldırılmasına yönelik Avrupa Birliği politikaları, Çinli ve yeni üreticilerin pazarda hızla güç kazanmasına zemin hazırladı. 🔹 Volkswagen Grubu bünyesinde 130'dan fazla farklı model bulunuyor. Yeni plan kapsamında bu sayının yarıya indirilmesi hedefleniyor. 🔹 Değerlendirmeye göre Volkswagen, Audi, Porsche ve Skoda markalarının ayrı şirketler haline getirilmesi ve her birinin bağımsız faaliyet göstermesi şirket için olası yeniden yapılanma seçeneklerinden biri olarak görülüyor. 🔹 Skoda ve Seat'in uygun fiyatlı segmentte, Volkswagen'in orta sınıfta, Audi'nin premium segmentte, Porsche, Lamborghini ve Bentley'nin ise lüks spor otomobil pazarında bağımsız şekilde faaliyet göstermesi öneriliyor. 🔹 Şirket, yüksek üretim maliyetleri, güçlü sendikalar, Çin rekabeti ve değişen küresel otomotiv pazarının baskısıyla kapsamlı bir yeniden yapılanma süreciyle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Ukrayna, Sibirya'daki Omsk petrol rafinerisini yaklaşık 2.400 kilometre uzaklıktan vurdu. Saldırı, Ukrayna'nın bugüne kadarki en uzun menzilli operasyonu oldu. 🔹 Saldırının ardından Rusya'nın en büyük benzin üreticisinin faaliyetleri durdu. Yakıt arzındaki sıkıntının derinleşmesi üzerine Rusya dizel ihracatını yasakladı. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın artık güvenli bir stratejik arka bölgesinin kalmadığını ve bunun savaşta yeni bir gerçeklik oluşturduğunu söyledi. 🔹 Yeni uzun menzilli insansız hava araçları sayesinde Ukrayna, Sibirya'daki petrol rafinerileri, enerji altyapısı, askeri üsler ve Rusya'nın büyük sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerini vurabilecek menzile ulaştı. 🔹 Ukraynalı Fire Point şirketi tarafından geliştirilen FP-1 insansız hava araçlarının ağırlığı azaltıldı, kanat açıklığı ve yakıt kapasitesi artırıldı. Önceden programlanan rotaları izleyen araçlar Rus hava savunmasını aşacak şekilde planlandı. 🔹 Ukrayna, uzun menzilli saldırıları desteklemek amacıyla Pantsir ve S-400 dahil Rus radarları ile hava savunma sistemlerine yönelik saldırılarını artırdı. 🔹 Rus hava savunma ağı, alçaktan uçan ve farklı radar izine sahip insansız hava araçlarına karşı yetersiz kalırken, Omsk Rafinerisi'nin kendi hava savunma sistemi bulunmuyordu. 🔹 Ukrayna Genelkurmayı verilerine göre Rusya'nın derinliklerine yönelik saldırılar şubat ayında 85 iken geçen ay 172'ye yükseldi. 🔹 Ukrayna, uzun menzilli FP-1'in yanı sıra yerli üretim Flamingo seyir füzelerini de daha sık kullanmaya başladı. Bu füzeler geçen ay Volgograd'daki önemli bir Rus silah tesisini vurdu. 🔹 Fire Point, FP-1'in azami menzilinin yaklaşık 3.380 kilometre olduğunu ve günde yaklaşık 200 adet üretildiğini açıkladı. Her bir sistemin maliyeti yaklaşık 50 bin dolar seviyesinde bulunuyor. 🔹 Rus yetkililer daha fazla hava savunma sistemi üretmeyi ve küçük ölçekli rafineriler kurmayı planlıyor. Rus drone uzmanı Aleksey Çadayev ise ülke genelinde sivil destekli mobil hava savunma ekipleri oluşturulması çağrısında bulundu.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirme çabası kapsamında Körfez'deki ABD deniz kuvvetlerine ait ikmal hatlarını hedef alan yeni saldırılar düzenledi. 🔹 İran Devrim Muhafızları, Umman'ın Dukm Limanı'ndaki ABD uçak gemisi gruplarına yakıt sağladığını belirttiği ikmal tesisini imha ettiğini açıkladı. 🔹 İran, Katar, Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri tesislerini hedef aldığını duyurdu. 🔹 İran, ABD'nin son hava saldırılarının son aylardaki diplomatik çabaları sonuçsuz bıraktığını açıkladı ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunlarından ABD'yi sorumlu tuttu. 🔹 Katar saldırıları "tehlikeli bir tırmanış" olarak nitelendirirken, Umman topraklarına yönelik saldırıları kınadı. Kuveyt, açık denizdeki bir petrol platformuna düzenlenen insansız hava aracı saldırısında bir çalışanın yaralandığını açıkladı. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nın "ikinci bir duyuruya kadar" kapatıldığını ilan etti ve boğazda iki ticari gemiye daha saldırı düzenledi. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemi trafiğine açık olduğunu söyledi. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini azaltmak amacıyla İran'a yönelik yeni hava saldırılarının başlatıldığını açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları, buna karşılık Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri hedeflerini vurduklarını duyurdu. 🔹 Hafta sonundaki karşılıklı saldırıların ardından Brent petrolünün varil fiyatı yaklaşık yüzde 3,9, ABD ham petrolü ise yaklaşık yüzde 3,4 yükseldi. 🔹 İran basını, ABD'nin Hürmüz Boğazı girişindeki stratejik Konumda bulunan Keşm Adası'na kadar 10 füze fırlattığını bildirdi. İran, saldırılarda can kaybı yaşanmadığını açıkladı. 🔹 İran basını, bir su pompalama istasyonuna düzenlenen ABD saldırısında bir kişinin öldüğünü, dört kişinin yaralandığını bildirdi. Ahvaz yakınındaki iki noktanın da hedef alındığı açıklandı. 🔹 İran'ın saldırdığı gemiler arasında yangın çıkan Kıbrıs bayraklı bir yük gemisi de yer aldı. Mürettebat gemiyi terk etti. Hindistan, gemide görevli bir denizcinin kaybolduğunu ve arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı. 🔹 ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırılarını durdurmasını talep ettikten sonra İran'da yaklaşık 140 hedefe hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. 🔹 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran'ın tek taraflı anlaşmaları kabul etmeyeceğini belirterek, "Tek taraflı anlaşmalar dönemi bitti. Ya sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin." dedi. 🔹 Pakistan Dışişleri Bakanı, İranlı mevkidaşıyla yaptığı görüşmede gerilimin düşürülmesi ve tüm tarafların itidalli davranması çağrısında bulundu. 🔹 Ürdün ordusu, ülke topraklarına üç İran füzesinin düştüğünü, can kaybı yaşanmadığını ve yalnızca sınırlı maddi hasar oluştuğunu açıkladı.

🔹 Ukrayna, orta menzilli insansız hava araçlarıyla Kırım'ı havadan, karadan ve denizden tecrit etmeye yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. 🔹 Ukrayna, önce Kırım'ı Rusya'ya bağlayan kara koridoru ve demiryolu hatlarını, ardından altyapı tesislerini, rafinerileri, enerji santrallerini ve hava savunma sistemlerini hedef aldı. Son saldırılarda Azak Denizi üzerinden yakıt taşıyan 76 tanker vuruldu. 🔹 Ukrayna Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov, Kırım'ın insansız hava araçlarıyla izole edildiğini ve yarımadanın yakında Rusya için fiilen bir adaya dönüşeceğini söyledi. 🔹 Yakıt sıkıntısı, elektrik kesintileri ve su yetersizliği nedeniyle Kırım'da olağanüstü hâl ilan edildi. Bazı bölgelerde su günde yalnızca bir saat veriliyor. 🔹 1-8 Temmuz arasında 50 enerji tesisinin vurulmasının ardından haftanın büyük bölümünde elektrik kesintileri yaşandı. Yakıt kıtlığı nedeniyle çok sayıda işletme faaliyetini durdurdu. 🔹 Turizm ciddi şekilde geriledi. Tatil sezonunda otel rezervasyonlarının yaklaşık yüzde 79'u iptal edildi ve her iki yeni rezervasyona karşılık 10 iptal gerçekleşti. 🔹 Çonhar Köprüsü, Heniçesk geçişi, R-280 Novorossiya kara yolu ve Kerç Limanı'ndaki petrol yükleme tesisi dahil olmak üzere Kırım'ın kritik lojistik noktalarına saldırılar düzenlendi. 🔹 Rus yönetimi özel kişilere akaryakıt satışını durdurdu. Yakıt sıkıntısı Rusya'nın 83 federal bölgesinin en az 78'ini etkiledi. 🔹 Kırım'da Telegram ve çevrim içi platformlar üzerinden yasa dışı yakıt satışı yaygınlaştı. Yakıt fiyatları galon başına 25 dolara kadar yükseldi. 🔹 Sivastopol'da yaşayanlar uzun süreli elektrik kesintileri nedeniyle birçok mağazanın kapandığını veya yalnızca nakit ödeme kabul ettiğini, toplu taşımanın aksadığını ve araçların yakıtsız kaldığını söyledi. 🔹 Ukrayna, Kırım'ın Rus ordusunun güney cephesindeki ana askeri üssü olarak kullanılmasını zorlaştırmayı ve güneydeki Rus birlikleri üzerinde stratejik baskı kurmayı hedefliyor. 🔹 Ukraynalı askeri analistler, Rus birliklerine mühimmat ve yakıt ulaştırılmasının zorlaşması nedeniyle Rus topçu ateşi üstünlüğünün son altı ayda önemli ölçüde azaldığını söyledi. 🔹 Ukrayna, 2026 yılında uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarının yüzde 1.150 arttığını açıkladı. 🔹 Ukrayna, yaklaşık 200 kilometreye kadar etkili orta menzilli insansız hava araçlarını ahşap, strafor ve üç boyutlu baskı parçaları gibi düşük maliyetli malzemelerle seri üretime aldı. 🔹 Yeni nesil orta menzilli insansız hava araçları Starlink terminalleri ve yapay zekâ destekli otonom hedefleme sistemleri kullanıyor. Bu sistemler elektronik karıştırmadan etkilenmeden uçuşun son safhasında hedefe bağımsız olarak yöneliyor. 🔹 Ukrayna birlikleri AI destekli Hornet, Darts, Bulava ve RAM-2X sistemlerini kullanıyor. NORDA Dynamics bugüne kadar cepheye yaklaşık 70 bin otonom sistem modülü teslim etti. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, savaşın sonucunu hava üstünlüğünün belirleyeceğini söyledi ve Ukrayna'nın hava alanında artık rekabet edebildiğini ifade etti. 🔹 Ukraynalı savunma şirketi NORDA Dynamics, Rusya'nın yeni orta menzilli insansız hava aracı taktiklerine karşı etkili çözümler geliştirmesinin birkaç ay sürebileceğini ve mevcut üstünlüğün geçici olabileceğini belirtti.

🔹 ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı "ABD'nin bölgedeki müdahalesi sona erene kadar" kapattığını açıklamasının ardından bir hafta içindeki üçüncü hava saldırısını başlattı. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran donanmasının Hürmüz Boğazı'ndan geçen Kıbrıs bayraklı M/V GFS Galaxy adlı konteyner gemisine saldırdığını açıkladı. Saldırıda geminin makine dairesinde yangın çıktı ve ciddi hasar oluştu. 🔹 Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), mürettebatın gemiyi terk ederek filikaya geçtiğini bildirdi. CENTCOM daha önce bir sivil mürettebatın kayıp olduğunu açıklamıştı. 🔹 CENTCOM, İran'ın ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından İran'ın deniz taşımacılığına saldırı kapasitesini zayıflatmak amacıyla yeni operasyon başlattığını duyurdu. 🔹 İran devlet medyası Bushehr, Kiş Adası ve Çabahar çevresinde patlamalar meydana geldiğini bildirdi. Ardından Bahreyn, Katar ve BAE'de de patlama sesleri duyuldu. 🔹 Devrim Muhafızları, Ürdün, Katar ve Kuveyt'teki ABD üsleri ile radar noktalarını, komuta merkezlerini ve insansız hava aracı hangarlarını hedef aldığını açıkladı. 🔹 CENTCOM, kara ve deniz konuşlu savaş uçakları, gemiler ve insansız hava araçlarıyla yaklaşık 140 İran askeri hedefini vurduğunu; hedefler arasında füze ve İHA üsleri, deniz unsurları, mühimmat depoları, iletişim ağları ve kıyı gözetleme tesislerinin bulunduğunu açıkladı. 🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, "İran kötü bir seçim yaptı. Şimdi bunun bedelini ödüyor." dedi. 🔹 Devrim Muhafızları, Kıbrıs bayraklı konteyner gemisini "uyarı ateşiyle" vurduğunu ve boğazdan hiçbir geminin geçmesine izin verilmeyeceğini açıkladı. Misilleme yapılması halinde sert karşılık verileceği uyarısında bulundu. 🔹 ABD ile İran arasındaki anlaşmazlık, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan hangi rotaları kullanacağı konusunda sürüyor. ABD tüm gemilerin serbest geçiş hakkına sahip olduğunu savunurken, İran belirlediği rotaların kullanılmasını istiyor. 🔹 Son bir haftada ticari gemilere yönelik saldırılar sonrasında ABD iki kez İran'ı bombaladı, İran da Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. İran Sağlık Bakanlığı, ABD'nin son saldırılarında en az 17 kişinin öldüğünü ve 115 kişinin yaralandığını açıkladı. 🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişinin düzenlenmesini görüşmek üzere Umman'a gitti. Umman, boğazda biri Umman, diğeri İran karasularından geçen iki ayrı deniz koridoru oluşturulmasını öngören bir teklif hazırladı. 🔹 İran, ABD ile yeni müzakereler talep ettiğini reddetti ancak Katarlı bir arabulucuyu kabul ettiğini açıkladı. 🔹 İran'ın dini lideri Mojtaba Hamaney, babası Ali Hamaney'in cenazesinin ardından yayımladığı mesajda, "Şehit liderin ve iki savaşın tüm şehitlerinin kanının intikamını alacağız." dedi ve intikamın mutlaka gerçekleşeceğini söyledi. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın kendisine yönelik suikast girişiminde bulunması halinde ABD'nin İran'ı tamamen yok edecek karşılık vereceğini açıkladı.

🔹 The Telegraph, milyarder mücevher tüccarı Nirav Modi'nin yükselişini, milyarlarca sterlinlik banka dolandırıcılığı suçlamalarının ardından firarını ve yakalanma sürecini konu alan dört bölümlük bir podcast serisi yayımlıyor. 🔹 Nirav Modi, 2010'lu yıllarda lüks mücevher sektöründe hızla yükseldi ve New York, Londra, Makao ile Hong Kong'da mağazalar açtı. 🔹 Modi'nin tasarladığı mücevherler Kate Winslet ve Priyanka Chopra Jonas gibi isimler tarafından kullanıldı. 🔹 Modi, 2018 yılında milyarlarca sterlin değerindeki banka dolandırıcılığı suçlamalarının ardından firar etti ve Hindistan'ın en çok aranan isimlerinden biri haline geldi. 🔹 Podcast serisi, Modi'nin iş dünyasındaki yükselişini, servetinin kaynağına ilişkin ortaya çıkan şüpheleri ve hakkında yürütülen soruşturmayı ele alıyor. 🔹 Dört bölümlük seri 10 Temmuz'dan itibaren haftalık olarak yayımlanacak.

🔹 Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Rusya'nın Eylül ayındaki parlamento seçimlerinden sonra savaşta genel seferberlik ilan edebileceğini söyledi. 🔹 Pavel, Ukrayna ve müttefiklerinin önümüzdeki iki ay içinde Rusya'yı müzakere masasına çekmek için baskıyı artırması gerektiğini belirtti. 🔹 Pavel, Rusya'nın iç ekonomik ve toplumsal sorunlarla karşı karşıya olduğunu, Ukrayna'nın Rusya içindeki hedeflere yönelik saldırılarının bu baskıyı artırdığını söyledi. 🔹 Pavel, Ukrayna'nın savunmasını güçlendirecek desteğin sürdürülmesi ve diplomatik baskının artırılması çağrısı yaptı. 🔹 Pavel, NATO zirvesinde ittifakın üç temel hedefini gerçekleştirdiğini söyledi: savunma harcamalarını artırma, birlik görüntüsü verme ve Ukrayna'ya desteği teyit etme. 🔹 Pavel, NATO Kuzey Atlantik Konseyi toplantısında Grönland konusunun gündeme gelmediğini ve toplantının beklenenden daha sorunsuz geçtiğini söyledi. 🔹 Pavel, Donald Trump'ın NATO müttefiklerinin savunma harcamalarını artırma taahhüdünden etkilendiğini ve toplantı sonunda liderlere teşekkür ettiğini söyledi. 🔹 NATO üyeleri, Ukrayna'nın balistik füze saldırılarına karşı hava savunmasını güçlendirmek amacıyla yeni önleme füzeleri sağlanmasına yönelik somut önerileri değerlendirdi. 🔹 Trump, Ukrayna'nın ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi önleme füzelerini üretmesine imkan sağlayacak teknik planları paylaşmayı kabul etti. 🔹 Pavel, NATO ülkelerinin hava savunma füzeleri başta olmak üzere mühimmat üretim kapasitesini artırması gerektiğini ve mevcut talebin üretim kapasitesini aştığını söyledi. 🔹 Pavel, NATO'nun nükleer caydırıcılık politikasında değişiklik olmadığını, Avrupa'nın ise konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesinin beklendiğini ifade etti.

🔹 EasyJet, ABD merkezli özel sermaye şirketi Apollo'nun hisse başına 715 peni tutarındaki teklifiyle 5,7 milyar sterlin değerleme üzerinden satın alınmayı kabul etti. 🔹 Apollo'nun teklifi, Castlelake'in hisse başına 690 peni ve yaklaşık 5,2 milyar sterlin değerindeki teklifini geride bıraktı. 🔹 EasyJet yönetim kurulu, Apollo teklifinin ardından Castlelake teklifini desteklememe kararı aldı. 🔹 Şirket, Haziran ayında Castlelake'in hisse başına 650 peni değerindeki ilk teklifini reddetmişti. 🔹 Satın alma sürecinin başlamasından bu yana EasyJet hisseleri yaklaşık %49 yükseldi. 🔹 EasyJet, geçen yıl 90 milyondan fazla yolcu taşıdı. 🔹 İran savaşı sonrası yükselen jet yakıtı maliyetleri ve seyahat sektöründeki baskılar, şirket hisselerinin değer kaybetmesine yol açmış ve EasyJet'i satın alma hedefi haline getirmişti.

🔹 Türkiye, NATO zirvesine ev sahipliği yaparken askeri kapasitesi, savunma sanayii ve diplomatik girişimleriyle Avrupa güvenliğinde daha önemli bir konuma geldi. 🔹 NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye, son on yılda savunma üretimine yaptığı yatırımlarla askeri ihtiyaçlarının yaklaşık %80'ini yerli üretimle karşılayabilir hale geldi. 🔹 Türkiye'nin savunma ihracatı geçen yıl 10 milyar doların üzerine çıkarak rekor kırdı ve büyümesini sürdürmesi bekleniyor. Savunma sanayii 🔹 Türkiye, Ukrayna'ya insansız hava araçları; Polonya'ya elektronik harp ve radar sistemleri; Portekiz'e deniz lojistik gemileri; İspanya'ya gelişmiş eğitim uçakları; Irak'a hava savunma sistemleri ve Endonezya'ya savaş uçakları satıyor. 🔹 Polonya, Estonya, Macaristan, Arnavutluk, Kosova ve Bosna-Hersek de Türkiye'den savunma ekipmanı tedarik eden ülkeler arasında yer alıyor. 🔹 Baykar'ın ürettiği TB2 insansız hava aracı, Türkiye'nin savunma ihracatının öne çıkan ürünlerinden biri olmaya devam ediyor. Şirket geçen yıl 2,2 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi. 🔹 Roketsan ve Aselsan, NATO'nun uzun menzilli taarruz ile hava ve füze savunma projelerinde yer alan şirketler arasında bulunuyor. Diplomasi 🔹 Türkiye, Ukrayna-Rusya görüşmelerine ev sahipliği yaptı ve Suriye'de yeni yönetim ile uluslararası toplum arasında diplomatik temaslarda rol üstlendi. 🔹 NATO zirvesinde ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bir araya geldi. Trump, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesini değerlendirdiğini açıkladı. 🔹 Birleşik Krallık ile Türkiye, istihbarat paylaşımını da içeren yeni bir savunma ve güvenlik anlaşması imzaladı. Bölgesel rol 🔹 Türkiye, Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kafkasya'nın kesişim noktasındaki konumu ile Avrupa'nın güvenlik mimarisinde stratejik önemini artırıyor. 🔹 İstanbul ve Çanakkale boğazlarını kontrol etmesi, Türkiye'nin Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz ulaşımındaki rolünü güçlendiriyor. 🔹 Avrupa ülkeleri, Rusya kaynaklı güvenlik riskleri nedeniyle Türkiye ile savunma iş birliğini artırıyor. 🔹 Türkiye'nin savunma alanındaki yükselişi İsrail'de F-35 satışları ve bölgesel güç dengeleri konusunda endişelere yol açarken, İran da Türkiye'nin Batı ile yakınlaşmasını eleştiriyor.

🔹 İran'da Bahai inancına mensup Mahvaş Sabet, 2008 ve 2022 yıllarında ulusal güvenlik suçlamalarıyla iki kez 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Suçlamaları reddetti. 🔹 Sabet, 2017'de serbest bırakıldıktan sonra 2022'de yeniden tutuklandı. 2024'ten bu yana kalp ameliyatı sonrası Tahran'da ev hapsinde bulunuyor ve yeniden cezaevine gönderilme riskiyle karşı karşıya. 🔹 Haziran 2025'te Evin Cezaevi, İsrail'in hava saldırılarında kısmen yıkıldı. Saldırılarda mahkumlar, gardiyanlar ve ziyaretçiler hayatını kaybetti. Cezaevi daha sonra kısmen yeniden faaliyete geçirildi ve siyasi tutuklular tutulmaya devam ediyor. Evin Cezaevi 🔹 Evin Cezaevi'nin 209. Bölümü, siyasi tutuklular ve vicdan mahkumlarının tutulduğu yüksek güvenlikli bölüm olarak kullanılıyor. 🔹 Bölümde tek kişilik ve ortak hücreler, sorgu odaları ile işkence odaları bulunuyor. Tutuklular burada sorgulanıyor, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalıyor ve zorla itiraf vermeye zorlanıyor. 🔹 Cezaevinin bu bölümü İran İstihbarat Bakanlığı'nın kontrolünde bulunuyor. Gözaltı ve işkence 🔹 Sabet, iş birliği yapmadığı gerekçesiyle sorgu odasına götürüldüğünü anlattı. 🔹 Gözleri bağlı halde sorgu odasına alınan Sabet, birden fazla görevlinin bulunduğu odada hakaret, tehdit ve cinsel içerikli aşağılamalara maruz kaldığını söyledi. 🔹 Görevlilerin daha sonra kemer benzeri cisimlerle başına, yüzüne, boynuna ve vücuduna defalarca vurduğunu, fiziksel şiddetin sözlü hakaretlerle birlikte sürdüğünü ifade etti. 🔹 Sabet, işkence sırasında korkusunu kontrol altına aldığını, ayakta kalmaya çalıştığını ve sonunda görevlilerin saldırıyı sonlandırarak kendisini hücresine geri götürdüğünü anlattı. 🔹 Sabet, Evin Cezaevi'nin 209. Bölümü'nü "cehennemin içindeki cehennem" olarak tanımladı ve burada yaşadıklarının insan ruhunu hem kırabilecek hem de güçlendirebilecek bir deneyim olduğunu ifade etti.

🔹 Savaşın mevcut aşamasında belirleyici unsur taktik kazanımlar değil, uzun süreli yıpratma kapasitesi haline geldi. 🔹 İHA'lar, hassas vuruş sistemleri ve gelişmiş gözetleme teknolojileri nedeniyle cephede kesin sonuç sağlayacak ilerlemeler çok zorlaştı. 🔹 Cephede elde edilen kazanımlar metrelerle ölçülüyor ve bu kazanımların korunması ile lojistiği giderek daha maliyetli hale geliyor. 🔹 Ukrayna'nın Rus lojistiği ve kritik altyapısına yönelik saldırıları Moskova üzerinde baskı oluşturuyor. Rusya da benzer ölçekte karşılık verebildiği için bu saldırılar tek başına savaşın sonucunu belirlemiyor. 🔹 Rusya'nın Ukrayna'nın tamamını askeri güçle ele geçirecek kapasitesi bulunmuyor. Ukrayna da işgal altındaki tüm bölgeleri yalnızca askeri yöntemlerle geri alabilecek durumda değil. 🔹 Rusya ilk siyasi hedeflerine ulaşamadı ancak savaşmayı sürdürüyor, önemli miktarda Ukrayna toprağını kontrol ediyor ve geri çekilmeye hazır görünmüyor. 🔹 Ukrayna, Rusya'nın temel hedeflerini engelledi ve Rus ekonomisi ile ordusuna ağır zarar verdi. Buna karşın mali, askeri ve teknolojik alanlarda Batı desteğine bağımlılığını sürdürüyor. 🔹 Rusya, Ukrayna'yı ekonomik, askeri ve psikolojik olarak yıpratmayı hedefleyen bir strateji izliyor. İnsan gücü ve bazı kritik sanayi alanlarında daha büyük rezervlere sahip olmayı sürdürüyor. 🔹 Ukrayna'nın savaşı sürdürebilmesi, müttefiklerinden gelecek sürekli mali ve askeri desteğe bağlı olmaya devam ediyor. 🔹 Savaşın sonucu artık yalnızca cephe hattındaki gelişmelere bağlı değil. Lojistik, sanayi kapasitesi, kritik altyapı, hava savunması ve toplumsal dayanıklılık belirleyici unsurlar haline geldi. 🔹 Azak Denizi çevresindeki ikmal hatlarına yönelik uzun menzilli saldırılar, Kırım üzerindeki lojistik baskıyı artırıyor ve Rusya'nın bölgedeki kontrolünü zorlaştırıyor. 🔹 Rusya'nın Ukrayna şehirleri ve kritik altyapısına yönelik saldırılarının sürmesi bekleniyor. Bu nedenle hava savunması ve sivil dayanıklılığın güçlendirilmesi önemini koruyor. 🔹 Yıpratma savaşlarında sonucu, bir sonraki köyü ele geçirmekten çok hangi tarafın ekonomik, askeri ve psikolojik yükü daha uzun süre taşıyabileceği belirliyor. 🔹 NATO'nun mevcut yapısının Soğuk Savaş döneminin ihtiyaçlarına göre şekillendiği, modern savaşın İHA'lar, siber saldırılar ve yeni teknolojileri karşısında stratejik yaklaşımını geliştirmesi gerektiği değerlendiriliyor.

İran-ABD gerilimi 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesin sona erdiğini söyledi ve "Benim açımdan bitti. Artık onlarla uğraşmak istemiyorum." dedi. 🔹 Trump, NATO Zirvesi'nde yaptığı açıklamada İran yönetimini sert ifadelerle eleştirdi ve ABD'nin İran'a yönelik gece düzenlediği saldırıların ardından yeni bir yaklaşım benimsediğini ifade etti. 🔹 ABD ile İran, 17 Haziran'da çatışmaları durduran ve kalıcı barış için 60 günlük müzakere süreci öngören bir mutabakat zaptı imzalamıştı. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırılarının ardından 80'den fazla hedefe saldırı düzenlediğini açıkladı. Hedefler arasında hava savunma sistemleri, kıyı radarları ve Devrim Muhafızları'na ait yaklaşık 60 küçük tekne yer aldı. 🔹 ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın petrol satışına izin veren düzenlemeyi iptal etti. NATO ve müttefikler 🔹 Trump, NATO'dan memnun olmadığını söyledi. Grönland konusunda yaşanan anlaşmazlıkları ve bazı müttefiklerin İran savaşına destek vermemesini eleştirdi. 🔹 Trump, ABD'nin NATO içinde adil olmayan şekilde daha fazla yük üstlendiğini savundu. 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO müttefikleri arasındaki savunma sanayii kısıtlamalarının kaldırılması çağrısında bulundu ve ittifak ülkelerinin savunmaya daha fazla katkı sağlaması gerektiğini söyledi. 🔹 Erdoğan, Türkiye'nin 2030 yılına kadar NATO'nun GSYH'nin yüzde 5'i savunmaya ayırma hedefi doğrultusunda gerekli adımları attığını ve "Çelik Kubbe" projesi için 24 milyar dolarlık ek bütçe ayırdığını açıkladı. 🔹 Birleşik Krallık ile Türkiye'nin zirve kapsamında siber tehditler, terörle mücadele ve savunma sanayi alanlarında iş birliğini kapsayan bir güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması imzalaması bekleniyor. 🔹 NATO, gelecek yıl yapılması planlanan Arnavutluk zirvesinin zamanlamasını değerlendirmeyi sürdürüyor. Nihai zirve bildirisine gelecek zirveye ilişkin bir ifade eklenmedi. Piyasalar 🔹 Trump'ın İran ile ateşkesin sona erdiğini açıklamasının ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'in üzerinde yükselerek 78 doların üzerine çıktı. 🔹 Avrupa doğal gaz fiyatları yüzde 5'in üzerinde artarken, Avrupa'nın önde gelen borsalarında düşüş yaşandı. FTSE 100 yüzde 1,4, CAC 40 yüzde 1,9 ve DAX yüzde 2'nin üzerinde geriledi. Diğer açıklamalar 🔹 Trump, İran'ın hedef listesinin başında kendisinin bulunduğunu söyledi ve "Şimdiye kadar şanslıydım." dedi.

🔹 Çin'in Jiangsu eyaletinin başkenti Nanking'de görev yapan eski ekonomik kalkınma yetkilisi Yang Youlin, yaklaşık 240 milyon sterlin değerinde rüşvet almaktan idam cezasına çarptırıldı. 🔹 Mahkeme, Yang'ın 1993-2023 yılları arasında toplam 2,21 milyar yuan değerinde para ve mal varlığını yasa dışı şekilde kabul ettiğini açıkladı. 🔹 Yang, proje tahsisleri, ticari faaliyetler, arazi tahsisleri ve işletme sermayesi sağlanması karşılığında rüşvet aldı. 🔹 Yang ayrıca zimmet, rüşvet verme, kamu fonlarını usulsüz kullanma, görevi kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından da mahkûm edildi. 🔹 Duruşmada son sözünü söyleyen Yang, suçunu kabul ettiğini ve pişmanlık duyduğunu ifade etti. 🔹 Mahkeme, Yang'ın tüm kişisel mal varlığının müsadere edilmesine ve rüşvetten elde edilen kazancın tamamının geri alınmasına karar verdi. 🔹 Yang hakkında soruşturma, Devlet Başkanı Şi Cinping'in uzun süredir yürüttüğü yolsuzlukla mücadele kampanyası kapsamında başlatıldı. 🔹 Çin'de daha önce de devlet şirketi yöneticisi Lai Xiaomin 2021 yılında rüşvet, zimmet ve iki eşlilik suçlarından idam edilmiş, İç Moğolistan'da görev yapan Li Jianping ise 2024 yılında zimmet ve rüşvet suçlarından idam edilmişti.

F-35 ve Türkiye 🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın, Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden katılması için bir yol sunması bekleniyor. 🔹 Trump ile Erdoğan'ın F-35 programına dönüş sürecini başlatmak amacıyla mektup teatisinde bulunabileceği belirtiliyor. 🔹 ABD yönetimi, Türkiye'nin programa dönüşü önündeki Kongre ve yasal engelleri aşacak seçenekleri değerlendiriyor. 🔹 Türkiye'nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından ABD yaptırım uygulamış ve Türkiye'yi F-35 programından çıkarmıştı. NATO Zirvesi 🔹 NATO liderleri, Ankara'daki zirvede savunma harcamaları, yeniden silahlanma, İran savaşı ve Ukrayna'ya desteği ele alacak. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Donald Trump'ın Avrupa'nın savunma harcamalarını artırmasında önemli rol oynadığını söyledi. 🔹 Rutte, NATO'nun savunma sanayisiyle iş birliğini artırması gerektiğini belirterek daha fazla hava savunma sistemi, uzun menzilli saldırı kabiliyeti, uydu haberleşme sistemi, mühimmat, insansız hava araçları ve İHA karşıtı sistemlere ihtiyaç olduğunu söyledi. 🔹 Rutte, NATO'nun gelecek yıl yıllık yaklaşık 4 milyon top mermisi üretim kapasitesine ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Savunma sanayisi 🔹 NATO müttefikleri, savunma sanayi forumunda milyarlarca dolarlık yeni silah ve savunma anlaşmaları açıklamaya hazırlanıyor. 🔹 NATO, müttefik ülkeler ile savunma şirketleri arasında silah tedarikini kolaylaştıracak "NATO Front Door" platformunu başlatacağını duyurdu. Platformun gelecek yıl faaliyete geçmesi planlanıyor. 🔹 NATO, Airbus A400M stratejik hava nakliye filosunu oluşturacağını ve mevcut A330 MRTT tanker uçağı filosunu bir uçak daha büyüteceğini açıkladı. 🔹 NATO, mevcut AWACS filosunun yerine en fazla 10 adet Saab GlobalEye erken uyarı ve gözetleme uçağı satın almayı planlıyor. 🔹 Norveç, Finlandiya, Almanya ve Danimarka, en fazla beş adet MQ-4C Triton yüksek irtifa keşif ve gözetleme insansız hava aracı alımı için niyet mektubu imzaladı. 🔹 ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri, AIM-120 AMRAAM füzelerinin ortak üretimi ile Patriot sistemlerinde kullanılan PAC-3 füzeleri için Avrupa'da bakım merkezi kurulmasına yönelik niyet beyanı imzalamaya hazırlanıyor. Ukrayna ve diğer gelişmeler 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin NATO Zirvesi sırasında Donald Trump ile görüşerek savaşın sona erdirilmesine ilişkin önerilerini paylaşması bekleniyor. 🔹 NATO müttefikleri, Ukrayna'ya özellikle hava savunma sistemleri alanındaki desteği sürdürmeyi hedefliyor. 🔹 Birleşik Krallık, Hollanda, Finlandiya ve Polonya, savunma yatırımlarına özel sektör finansmanını yönlendirecek Çok Taraflı Savunma Mekanizması'nı 2027 yılına kadar hayata geçirmeyi planlıyor. 🔹 Türkiye'de zirve öncesinde gazeteciler, aktivistler ve diğer bazı kişilerin gözaltına alındığı bildirildi. Bazı bağımsız gazetecilere zirve akreditasyonu verilmedi.

🔹 Yaşlanmayı yavaşlatmaya yönelik çalışmalarıyla tanınan teknoloji girişimcisi Bryan Johnson, otoimmün gastrit (AIG) teşhisi aldığını açıkladı. 🔹 Johnson, bağışıklık sisteminin mide zarındaki sağlıklı hücrelere saldırması sonucu gelişen hastalık için "Midem kendi kendini yiyor." ifadesini kullandı. 🔹 Otoimmün gastritin geri dönüşü olmayan mide hasarına yol açtığı, B12 vitamini eksikliğine bağlı kansızlık oluşturabildiği ve uzun vadede kanser riskini artırabildiği belirtildi. 🔹 Johnson, hastalığın mayıs ayında teşhis edildiğini ve ne zaman başladığını kesin olarak bilmediğini söyledi. 🔹 Johnson, hastalığın standart tedavisinin bulunmadığını, ancak bağışıklık sistemindeki yaklaşık bir milyon hücreyi analiz ederek mideye saldıran hücreleri tespit etmeye yönelik testler yaptırdığını açıkladı. 🔹 Johnson, saldırgan bağışıklık hücreleri belirlendikten sonra bunları hedef alacak tedavi yöntemleri üzerinde çalışmayı planladığını söyledi. Yaşlanmayı yavaşlatma çalışmaları 🔹 Johnson, 2013 yılında ödeme sistemleri şirketini yaklaşık 800 milyon dolara sattıktan sonra yaşlanmayı yavaşlatmaya yönelik çalışmalara yöneldi. 🔹 Sağlık programı kapsamında yılda yaklaşık 2 milyon dolar harcadığı, çok sayıda sağlık uzmanıyla çalıştığı ve düzenli olarak organ ile kan değerlerini takip ettirdiği belirtiliyor. 🔹 Johnson, 2023 yılında genç oğlundan aldığı kan plazmasını kullanarak gençleşme deneyi gerçekleştirmiş, daha sonra bu uygulamanın beklenen sonucu vermediğini açıklamıştı. 🔹 2024 yılında yüzüne yağ enjeksiyonu yaptırmasının ardından şiddetli alerjik reaksiyon gelişmiş ve uygulamanın başarısız olduğunu duyurmuştu.

Yapay zekâ kullanımındaki artış 🔹 Yapay zekâ sohbet botları, e-posta hazırlama, bilgi arama, veri analizi, tablo oluşturma ve yazılım geliştirme gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılmaya başladı. 🔹 Claude'un geliştiricisi Anthropic'in halka arz hazırlıkları kapsamında şirket değerinin yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Yapay zekâ asistanları, kullanıcıların günlük kararlarında ve iş süreçlerinde daha fazla yer almaya başladı. İnsan-yapay zekâ ilişkisi 🔹 Kullanıcılar, yapay zekâ sohbet botlarına giderek daha fazla insan gibi davranıyor ve onlarla duygusal bağ kurabiliyor. 🔹 Bazı kullanıcılar yapay zekâya teşekkür ediyor, nazik ifadeler kullanıyor ve sohbet sırasında onu gerçek bir kişi gibi görüyor. 🔹 Yapay zekâ sistemleri bilinç sahibi değil. Büyük dil modelleri, geniş veri kümeleri üzerinde eğitilen yazılım sistemleri olarak çalışıyor. Ruh sağlığı ve kullanım alanları 🔹 Yapay zekâ sohbet botları, sağlıkla ilgili sorulara yanıt verirken bazı durumlarda kullanıcıları sağlık kaygısı gibi psikolojik sorunlar konusunda profesyonel destek almaya yönlendirebiliyor. 🔹 Yapay zekâ sistemlerinin terapist benzeri tarafsız ve sınırları belirli iletişim biçimi nedeniyle ruh sağlığı alanında daha fazla kullanılabileceği değerlendiriliyor. Kullanıcı davranışları 🔹 Yapay zekâ arkadaş uygulamaları kullanan bazı kişiler, dijital karakterlere karşı öfke ve saldırgan davranışlar sergileyebiliyor. 🔹 Yapay zekâ sistemlerine karşı sürekli kaba davranmanın, kullanıcıların kendi iletişim biçimini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. 🔹 Yapay zekâ modelleri insan davranışlarından öğrenmeye devam ettiği için kullanıcıların nazik ve saygılı iletişim kurmasının uzun vadede sistemlerin etkileşim biçimini etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Türkiye ve NATO 🔹 Türkiye, 1952'de NATO'ya katılarak Sovyetler Birliği'nin Karadeniz'den Akdeniz'e erişimini sınırlayan ittifakın önemli üyelerinden biri oldu. 🔹 NATO Zirvesi bu hafta Ankara'da düzenlenecek. Donald Trump, zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a duyduğu saygı nedeniyle katıldığını söyledi. 🔹 Donald Trump, Recep Tayyip Erdoğan'ın bugüne kadar kendisinden istediği her konuda iş birliği yaptığını belirtti. 🔹 Donald Trump, Türkiye için bazı adımlar atabileceğini ve bunun Recep Tayyip Erdoğan'ı memnun edeceğini söyledi. ABD-Türkiye ilişkileri 🔹 Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde ABD, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Türkiye'yi F-35 programından çıkardı. 🔹 Bu karar kapsamında Türk pilotların ABD'deki eğitimleri sona erdirildi, teknik personel geri gönderildi ve Türkiye için üretilen altı F-35 teslim edilmedi. Bölgesel gelişmeler 🔹 Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail'e yönelik sert açıklamalarda bulundu. 🔹 Türkiye, Hamas ile bağlantılı mali faaliyetlere ev sahipliği yaptığı yönündeki iddiaları daha önce reddetmişti. 🔹 Donald Trump'ın İran'a yönelik planlarında, Türkiye'nin Suriye'deki Kürt güçlerinin kullanılmasına karşı girişimlerde bulunduğu ifade edildi. Türkiye'nin dış politikası 🔹 Türkiye, Katar ve Pakistan ile ilişkilerini sürdürürken Suriye, Azerbaycan ve Güney Kafkasya'daki etkisini artırdı. 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya yönelik sert açıklamalarını sürdürdü ve İsrail'i "terör devleti" olarak nitelendirdi. 🔹 Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye tarihinde soykırım, katliam, sömürgecilik veya baskı bulunmadığını söyledi.

Enerji altyapısına saldırılar 🔹 Ukrayna, son haftalarda Rusya'nın petrol depoları, rafinerileri, limanları ve enerji tesislerine uzun menzilli insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. 🔹 Moskova'daki en büyük petrol rafinerisi, St. Petersburg Limanı, Ufa'daki bir madeni yağ fabrikası ve Rusya'nın dördüncü büyük rafinerisi saldırılarda hedef alındı. 🔹 Rusya'nın 83 bölgesinden yalnızca ikisinde akaryakıt sıkıntısı yaşanmadı. Ülke genelinde benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu. 🔹 Vladimir Putin, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının sorun yarattığını kabul etti ancak durumun kritik olmadığını ve üretimin sürdüğünü söyledi. 🔹 Putin, daha fazla hava savunma sistemi konuşlandırılacağını ve hasar gören enerji tesislerinin daha hızlı onarılacağını açıkladı. Ekonomi ve savaşın etkileri 🔹 Rusya'da ekonomik büyüme %0,4'e geriledi, enflasyon yükselmeye devam etti. 🔹 Hükümet, akaryakıt fiyatlarını düşük tutabilmek için litre başına yaklaşık 30 ruble sübvansiyon uyguluyor. 🔹 Rusya, yakıt arzındaki açığı kapatabilmek için Hindistan'dan akaryakıt ithal etmeye başladı. 🔹 Ukrayna'nın saldırılarında hasar gören bazı rafineri ünitelerinin yabancı yedek parçalara ihtiyaç duyması onarım sürecini zorlaştırıyor. İç siyaset 🔹 Kremlin kontrolündeki VTsIOM verilerine göre Vladimir Putin'in kamuoyu desteği yıl başındaki %75 seviyesinden mayıs başında %66'ya geriledi. Haziran sonunda da destek oranında düşüş kaydedildi. 🔹 Rusya'da eylül ayında Devlet Duması seçimleri yapılacak. Kremlin, seçimler öncesinde Birleşik Rusya Partisi kampanyasında Vladimir Putin'i daha görünür şekilde öne çıkarıyor. Olası adımlar 🔹 Kremlin içinde savaşın sürdürülmesi ve Ukrayna ile barış görüşmelerine yönelinmesi seçenekleri değerlendiriliyor. 🔹 Rus yetkililer, orduyu büyütmeye yönelik hazırlıklar yürütüyor. Sonbaharda yeni bir asker toplama süreci başlatılması ihtimali gündemde bulunuyor. 🔹 Maliye Bakanlığı'nın askeri harcamaların bu yıl bütçeyi aşacağını öngördüğü bildirildi. Yetkililer, özel emeklilik fonlarındaki yaklaşık 40 milyar dolarlık tasarrufun kullanılması için yasal düzenleme hazırlıyor. 🔹 Rusya Komünist Partisi Genel Başkanı Gennadi Zyuganov, vatandaşların banka hesaplarında bulunan yaklaşık 1,7 trilyon doların savaşın finansmanında kullanılmasını önerdi.

Kiev'e saldırı 🔹 Rusya, NATO Zirvesi öncesinde Kiev'e geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Saldırıda en az yedi kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. 🔹 Saldırı, perşembe günü Kiev'de 31 kişinin hayatını kaybettiği ve savaşın başlamasından bu yana kente yönelik en ölümcül saldırılar arasında yer alan bombardımandan birkaç gün sonra gerçekleşti. 🔹 Hava saldırısı sirenlerinin ardından Ukrayna Hava Kuvvetleri balistik füze tehdidi uyarısı yaptı. Gece boyunca balistik ve seyir füzeleri ile insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendi. 🔹 Sabah saatlerinde kentin büyük bölümünü yoğun duman kapladı. Çok sayıda binada yangın çıktı. 🔹 Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, Podilskyi ve Darnytskyi bölgelerindeki konutların füze veya füze parçalarının isabetiyle hasar gördüğünü açıkladı. 🔹 Podilskyi bölgesindeki bir apartmanın üst iki katı çöktü ve binada mahsur kalan siviller için kurtarma çalışmaları başlatıldı. NATO zirvesi ve diplomasi 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıdan önce Rusya'nın Kiev'e yeni bir büyük saldırı hazırlığında olduğu uyarısını yaptı. 🔹 NATO Zirvesi 7 Temmuz'da başlayacak. Zelenskiy, 8 Temmuz'da Donald Trump ile görüşerek Ukrayna'ya desteğin artırılmasını talep edecek. 🔹 Zelenskiy'nin görüşmede Patriot hava savunma sistemleri ve füze önleyici mühimmat ihtiyacını gündeme getirmesi bekleniyor. 🔹 Ukrayna, Patriot sistemlerinin yetersiz olduğunu belirterek daha fazla sistem talep ediyor ve bu sistemleri lisans altında üretmek istiyor. Trump-Putin görüşmesi 🔹 Donald Trump, hafta sonunda hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile telefon görüşmesi yaptı. 🔹 Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Putin ile Trump arasındaki görüşmenin yapıcı geçtiğini ve Trump'ın savaşın hızla sona erdirilmesi için çalışmaya hazır olduğunu söyledi. 🔹 Uşakov, Putin'in Trump'a Rus ordusunun cephede ilerlediğini ve yeni yerleşim yerlerini ele geçirdiğini aktardığını açıkladı. 🔹 Rusya, stratejik öneme sahip Kostyantynivka kentini ele geçirdiğini duyurdu. 🔹 Ukrayna, Kostyantynivka'nın Rusya'nın kontrolüne geçtiği iddiasını reddetti. Zelenskiy, Putin'i kentin Rus kontrolünde olduğunu kanıtlamak için Kostyantynivka'da yüz yüze görüşmeye davet etti.

Savunma harcamaları 🔹 ABD yönetimi, NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırmaları gerektiğini, aksi halde sonuçlarıyla karşılaşacaklarını açıkladı. 🔹 ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi Matt Whitaker, birçok müttefikin savunma harcamalarını 2035'e kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının %5'ine çıkarma taahhüdünün gerisinde kaldığını söyledi. 🔹 Whitaker, Donald Trump'ın tüm NATO üyelerinin savunma harcamalarını mümkün olan en kısa sürede %5 seviyesine çıkarmasını beklediğini belirtti. 🔹 ABD yönetimi, savunma harcamalarını artıran ülkelerin Amerikan silahlarına erişimde öncelik kazanabileceğini ve Donald Trump ile daha fazla ikili görüşme yapabileceğini ifade etti. 🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'daki Amerikan askeri varlığı ve hazırlık seviyesine ilişkin altı aylık inceleme başlattı. İncelemenin ardından harcama hedeflerini karşılamayan ülkelerden Amerikan askerlerinin çekilmesi değerlendirilebilecek. NATO zirvesi 🔹 NATO Zirvesi 8 Temmuz'da Ankara'da başlayacak. 🔹 Donald Trump, zirve kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşerek Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik adımları ele alacak. 🔹 ABD yönetimi, savaşın son aylarda cephede büyük değişiklik göstermediğini ve çatışmaların sona erdirilmesi konusunda aciliyet bulunduğunu açıkladı. Birleşik Krallık ve NATO 🔹 Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer bu hafta savunma harcamalarına 15 milyar sterlin ek kaynak ayrılacağını açıkladı. 🔹 Bu artışla Birleşik Krallık'ın savunma harcamalarının 2029 yılında gayrisafi yurt içi hasılanın %2,7'sine ulaşması hedefleniyor. 🔹 Birleşik Krallık, HMS Prince of Wales uçak gemisini İzlanda açıklarına gönderdi. Gemi, NATO'nun Arktik Sentry görevi kapsamında F-35 savaş uçaklarıyla faaliyet yürütüyor. Ukrayna ve NATO bildirisi 🔹 Ukrayna, bu yıl uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya'ya yönelik saldırılarını artırdı ve hafta sonu Kırım'daki elektrik trafo merkezlerini hedef aldı. 🔹 NATO liderlerinin zirve sonunda yayımlayacağı bildiride, ittifakın ortak savunma ilkesine bağlılığın yeniden teyit edilmesi bekleniyor. 🔹 Bildiride, Ukrayna'ya bu yıl 70 milyar avro askeri destek sağlanması ve gelecek yıl da en az aynı düzeyde desteğin sürdürülmesi öngörülüyor.

🔹 Yapay zekâ sohbet botları, e-posta yazmaktan bilgi toplamaya, kod yazmaktan veri analizine kadar birçok alanda yaygın şekilde kullanılmaya başladı. 🔹 Anthropic'in geliştirdiği Claude'un planlanan halka arzının şirket değerini yaklaşık 1 trilyon dolara çıkarabileceği öngörülüyor. 🔹 Claude'un telif hakkı kapsamındaki eserlerden alıntı yapmaması ve bazı tıbbi konularda tavsiye vermemesi gibi sınırlamaları bulunuyor. 🔹 Yapay zekânın özellikle belge hazırlama, bilgi toplama ve şarap değerlendirmesi gibi günlük işlerde kullanıcıya önemli kolaylık sağladığı belirtiliyor. 🔹 Kullanıcıların zamanla yapay zekâya gerçek bir insan gibi davranmaya başladığı ve ona karşı nezaket, minnettarlık veya duygusal bağ geliştirebildiği ifade ediliyor. 🔹 Richard Dawkins, kullandığı yapay zekâ ile kurduğu ilişki nedeniyle sistemin bilinçli olabileceğini düşündüğünü söylemişti. 🔹 Dijital asistanlara veya yapay zekâ karakterlerine romantik bağ geliştiren kişilerin sayısının arttığına dikkat çekiliyor. 🔹 Yapay zekâ modellerinin bilinç sahibi olmadığı, büyük dil modelleri olarak çalıştığı ve yalnızca veriler üzerinden yanıt ürettiği vurgulanıyor. 🔹 Yapay zekânın sağlık kaygıları gibi konularda kullanıcıları profesyonel destek almaya yönlendirebildiği örneklerle aktarılıyor. 🔹 Yapay zekâya kaba davranmanın kullanıcıların kendi davranış biçimlerini olumsuz etkileyebileceği, buna karşılık nazik davranmanın daha sağlıklı bir yaklaşım olabileceği görüşü dile getiriliyor. 🔹 Yapay zekâya insani biçimde yaklaşmanın doğal olduğu, ancak bunun bir bilinç sahibi varlık değil, dijital bir sistem olduğunun unutulmaması gerektiği belirtiliyor.

Saldırılar 🔹 Ukrayna, St. Petersburg'un Kirovsky bölgesindeki bir petrol terminaline uzun menzilli insansız hava aracı saldırısı düzenledi. 🔹 St. Petersburg Valisi Aleksandr Beglov, terminalin vurulduğunu ve hava savunma sistemlerinin kent ile çevresinde 72 Ukrayna İHA'sını düşürdüğünü açıkladı. 🔹 Bir İHA'nın, Rus çarlarının eski yazlık sarayı olan Peterhof Sarayı'nın bulunduğu alana düştüğü bildirildi. 🔹 Leningrad Bölgesi Valisi Aleksandr Drozdenko, Finlandiya sınırına yakın Vysotsk Limanı çevresine de İHA parçalarının düştüğünü açıkladı. 🔹 Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, saldırıda Rusya'nın savaş gelirleri sağlayan liman petrol altyapısı ile Kronstadt'taki önemli bir askeri hedefin vurulduğunu söyledi. Yakıt krizi 🔹 Saldırı, Ukrayna'nın son dönemde Rus rafinerileri, yakıt depoları ve ihracat terminallerine yönelik saldırılarının ardından yaşandı. 🔹 Rus yetkililer, işgal altındaki Kırım'ın yanı sıra çok sayıda bölgede yakıt kısıtlamaları uygulamaya başladı. 🔹 Rusya'nın çeşitli bölgelerinde akaryakıt istasyonlarında uzun araç kuyrukları oluştu. 🔹 Vladimir Putin, ülkede yakıt sıkıntısı yaşandığını kabul ederek hükümetin sorunu çözmek için çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Cephe hattı 🔹 Saldırıdan iki gün önce Rusya, Kiev'e savaşın en büyük hava saldırılarından birini düzenledi. Saldırıda en az 30 kişi hayatını kaybetti. 🔹 Vladimir Putin, cephe karargâhını ziyaret ederek Rus ordusunun Kostyantynivka'yı ele geçirdiği yönünde bilgi aldı. 🔹 Volodimir Zelenski ise Kostyantynivka'nın Rus kontrolüne geçtiği yönündeki açıklamayı reddederek bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Cenaze törenleri 🔹 İran, Ayetullah Ali Hamaney için altı gün sürecek devlet cenaze törenleri düzenliyor. Yetkililer, milyonlarca kişinin törenlere katılmasını bekliyor. 🔹 Törenlere Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, üst düzey askeri yetkililer ve yabancı konuklar katıldı. 🔹 Törenlerde Hamaney'in yanı sıra saldırıda hayatını kaybeden aile üyelerinin tabutları da yer aldı. 🔹 Hamaney'in oğlu ve yeni dini lider Mojtaba Hamaney kamuoyu önüne çıkmadı. Sağlık durumu ve güvenlik gerekçeleri nedeniyle gözlerden uzak kaldığı değerlendiriliyor. Yönetim içindeki ayrışma 🔹 İran yönetiminde, ABD ile yürütülen süreç konusunda farklı yaklaşımlar öne çıkıyor. 🔹 Bir grup yönetici, ekonomik sıkıntıların hafifletilmesi amacıyla ABD ile anlaşma yapılmasını desteklerken, diğer grup bunun devrimin temel ilkelerini zayıflatacağını savunuyor. 🔹 Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin de aralarında bulunduğu isimlerin ekonomik normalleşmeye daha sıcak baktığı belirtiliyor. 🔹 Bazı muhafazakâr isimler ise ABD ile uzlaşmaya karşı çıkarak bunun devrim ilkeleriyle bağdaşmadığını dile getiriyor. Liderlik süreci 🔹 Mojtaba Hamaney'in sağlık durumu ve kamuoyu önüne çıkmaması, yeni dönemde yönetimin nasıl şekilleneceğine ilişkin belirsizliği artırıyor. 🔹 İran'da farklı siyasi ve güvenlik çevreleri arasındaki görüş ayrılıklarının sürmesi nedeniyle yeni yönetim döneminde karar alma sürecinin daha karmaşık hale gelebileceği değerlendiriliyor. 🔹 Mojtaba Hamaney'in ateşkes sürecine temkinli destek verdiği, ancak kamuoyundan uzak kalmasının ülke yönetimine ilişkin belirsizlikleri artırdığı belirtiliyor.

Yeni uygulama 🔹 Tesla, çalışanlarının yapay zekâ hizmetleri için yapabileceği harcamayı pazartesi gününden itibaren haftalık 200 dolarla sınırlandırdı. 🔹 Daha yüksek harcama yapmak isteyen çalışanların özel izin alması gerekecek. 🔹 Sınırlandırma, Elon Musk'ın yapay zekâ sistemi Grok için uygulanmayacak. Gerekçeler 🔹 Şirketler, yapay zekâ kullanımının hızla artmasıyla yükselen maliyetleri kontrol altına almaya çalışıyor. 🔹 Yapay zekâ kullanımındaki artış, sistemlere yönelik talebin yükselmesiyle şirketlerin harcamalarını önemli ölçüde artırdı. 🔹 Bazı şirketler, çalışanların yapay zekâyı basit görevlerde gereksiz şekilde kullandığından endişe duyuyor. 🔹 Uber, Meta, Walmart ve Coinbase de çalışanların yapay zekâ kullanımına harcama sınırı getireceklerini açıkladı. Tesla'nın yapay zekâ stratejisi 🔹 Elon Musk, bu yıl yapay zekânın Tesla çalışanlarının verimliliğini çok yüksek seviyelere çıkaracağını söylemişti. 🔹 Tesla, çalışanlarını xAI'ın geliştirdiği yapay zekâ kodlama aracı Composer'ı kullanmaya teşvik ediyor. 🔹 Elon Musk, xAI'ın mevcut yapay zekâ sisteminin baştan sona yeniden geliştirilmesi gerektiğini söyledi. 🔹 SpaceX, yapay zekâ kodlama girişimi Cursor'u 60 milyar dolar karşılığında satın almayı kabul etti. 🔹 Tesla, sürücüsüz araç teknolojisi ve Optimus insansı robotlarıyla yapay zekâ alanındaki çalışmalarını sürdürüyor. 🔹 Elon Musk, Tesla'nın Teksas'taki fabrikasında Optimus robotlarının üretimine başlandığını açıkladı. 🔹 Tesla, bu hafta çeyreklik satışlarının yüzde 25 arttığını duyurdu. Avrupa'daki toparlanma bu artışta etkili oldu.

Girişimler 🔹 ABD First Lady'si Melania Trump, Ukrayna savaşına ait görüntüleri gördükten sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e Ukraynalı çocukların ailelerine geri gönderilmesi çağrısında bulundu. 🔹 Melania Trump'ın girişimleri sonucunda iki düzineden fazla Ukraynalı çocuk aileleriyle yeniden bir araya geldi. 🔹 Melania Trump'ın danışmanı Marc Beckman, savaş nedeniyle yerinden edilen çocuklara ilişkin görüntülerin First Lady'yi derinden etkilediğini ve bu konuda kararlılıkla çalıştığını söyledi. 🔹 Melania Trump'ın ofisi, kayıp Ukraynalı çocuklar konusunda ABD'nin çalışmalarını geleneksel diplomatik kanallar yerine doğrudan yürütüyor. Çocukların durumu 🔹 ABD'li araştırmacılar, Ukraynalı çocukların askerî eğitim, İHA üretimi ve yeniden eğitim faaliyetleri için götürüldüğü 210'dan fazla merkez tespit etti. 🔹 Ukrayna, en az 19 bin çocuğun Rusya tarafından zorla götürüldüğünü ve bunun savaş suçu ile Birleşmiş Milletler tanımına göre soykırım oluşturduğunu belirtiyor. 🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2023 yılında Vladimir Putin hakkında savaş suçları kapsamında çıkardığı yakalama kararında Ukraynalı çocukların zorla götürülmesini de suçlamalar arasında gösterdi. 🔹 Rusya ise çocukların savaş bölgesinden korunduğunu savunuyor. Yazışmalar 🔹 Melania Trump, geçen yıl ağustos ayında Putin'e mektup göndererek çocukların yaşadığı acılar nedeniyle savaşın sona erdirilmesini istedi. 🔹 Ekim ayında Melania Trump, Putin ile yaptığı temaslar sonucunda sekiz Ukraynalı çocuğun ailelerine döndüğünü açıkladı. 🔹 Sonraki aylarda başka çocuklar da aileleriyle yeniden bir araya geldi. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, geçen ağustos ayında Melania Trump'a hitaben yazılan ve Ukrayna First Lady'si Olena Zelenska tarafından kaleme alınan teşekkür mektubunu Donald Trump'a teslim etti. 🔹 Donald Trump, Melania Trump'ın kendisini Rusya'ya karşı daha sert tutum almaya teşvik ettiğini ve Putin'in barış açıklamalarına temkinli yaklaşması gerektiğini söyledi.

Güvenlik önlemleri 🔹 Birleşik Krallık'ın deniz özel kuvvet birimi Special Boat Service (SBS), Çin üretimi elektrikli otomobillerin Dorset'teki Poole üssüne girişini yasakladı. 🔹 Karar, araçlardaki sensörlerin istihbarat toplamak amacıyla kullanılabileceği endişesiyle alındı. 🔹 Geçen yıl Çin üretimi bir Volvo kullanan bir askerin SBS üssüne güvenlik gerekçesiyle alınmadığı bildirildi. 🔹 Bu uygulama, bir özel kuvvetler üssünün elektrikli araçları güvenlik gerekçesiyle yasakladığının doğrulanan ilk örneği oldu. 🔹 Savunma kaynakları, Çin üretimi araçların girişini yasaklayan başka askerî üslerin de bulunduğunu belirtti. Casusluk endişeleri 🔹 Yetkililer, yüksek çözünürlüklü kameralar, radarlar, ultrasonik sensörler ve lidar sistemleriyle donatılan modern elektrikli araçların hassas askerî bölgeler hakkında veri toplayabileceğinden endişe ediyor. 🔹 Güvenlik uzmanları, Çin yasalarının şirketleri ulusal güvenlik gerekçesiyle veri paylaşmaya zorlayabileceğini ve bu verilerin askerî üslerin haritalanması ile birlik hareketlerinin izlenmesinde kullanılabileceğini değerlendiriyor. 🔹 Çin merkezli Zhejiang Geely Holding Group'a ait Volvo, kişisel verileri yasalara uygun şekilde işlediğini ve hiçbir yabancı devlete bilgi vermeyeceğini açıkladı. 🔹 Çin'in Londra Büyükelçiliği, casusluk iddialarının tamamen asılsız olduğunu belirtti ve Çinli şirketler için adil ve ayrımcılık içermeyen bir iş ortamı çağrısı yaptı. Diğer gelişmeler 🔹 MI5 Başkanı Ken McCallum, Çin devlet aktörlerinin her gün Birleşik Krallık'ın ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu söyledi. 🔹 MI5, haziran ayında Çinli ajanların LinkedIn gibi platformlar üzerinden İngiliz kamu görevlileri ve askerî personeli hedef aldığını açıkladı. 🔹 Norveç ve Danimarka'daki incelemelerde Çinli Yutong firmasının ürettiği elektrikli otobüslerin uzaktan kontrol edilebildiği tespit edildi. 🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, tüm modern araçların bağlantı özellikleri nedeniyle güvenlik riski oluşturabileceğini belirtti ve üs komutanlarının araç girişlerine ilişkin ek güvenlik tedbirleri alma yetkisine sahip olduğunu açıkladı. 🔹 Savunma Bakanlığı ayrıca askerî personele, araç içinde hassas konuları konuşmamaları yönünde güvenlik tavsiyesi yayımladı.

Yatın hareketi 🔹 Vladimir Putin'e ait olduğu belirtilen yaklaşık 100 milyon sterlin değerindeki Graceful adlı süper yat, Ukrayna'nın İHA saldırıları tehdidi nedeniyle Avrupa'dan ayrılarak Rusya'nın Murmansk Limanı'na doğru ilerliyor. 🔹 82 metre uzunluğundaki yat, Norveç kıyıları boyunca iki Rus donanma gemisinin refakatinde seyrediyor. 🔹 Konvoy, NATO tarafından izleniyor; Baltık Denizi geçişi sırasında Alman ve Danimarka donanmaları da gemileri takip etti. 🔹 Yatın güvertesi İHA saldırılarına karşı koruyucu ağlarla kaplandı. 🔹 Graceful'un, ağır silahlı Severomorsk muhribi ile Voevoda devriye ve kurtarma gemisinin koruması altında seyir yaptığı bildirildi. Geçmişi 🔹 Putin'in 2021 yılında Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile Karadeniz'de bu yatı kullandığı belirtiliyor. 🔹 Yatta deniz suyu ve tatlı su havuzları, helikopter pisti, spor salonu ve güvenli devlet haberleşme sistemleri bulunuyor. 🔹 Graceful, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden 17 gün önce Almanya'nın Hamburg kentinden Kaliningrad'a taşındı. 🔹 ABD, 2022 yılında yata yaptırım uyguladı ve yatın adı daha sonra Rusçada "katil balina" anlamına gelen Kosatka olarak değiştirildi. 🔹 Yaklaşık dört yıl kamuoyundan uzak kalan yat geçen hafta yeniden ortaya çıktı. Güvenlik önlemleri 🔹 Ukrayna'nın geçen hafta Kronstadt Deniz Üssü'ne düzenlediği İHA saldırısının ardından Rusya'nın Baltık'taki bazı askerî unsurlarını geri çektiği belirtiliyor. 🔹 Uydu görüntülerinde Kronstadt Deniz Üssü'ndeki gemi sayısının önceki döneme göre azaldığı görülüyor. 🔹 Putin, son dönemde güvenlik önlemlerini artırdı ve kendisi ile ailesini korumakla görevli Federal Koruma Servisi personel sayısını 812'ye çıkardı. 🔹 Putin'in Valday Gölü kıyısındaki konutunda Pantsir hava savunma sistemleriyle donatılmış 27 kule bulunduğu belirtiliyor. 🔹 Graceful, Avrupa'dan uzaklaştırılan Putin bağlantılı ikinci lüks yat oldu; Victoria adlı diğer yat da geçen ay Karadeniz'den Bodrum'a geçti.

🔹 NHS destekli yeni bir program kapsamında günde 20 dakika yürüyen kişilere alışveriş indirimleri ve kuponları verilecek. 🔹 "Movement 26.2" adlı kampanya Ocak ayında başlayacak. Katılımcılar dijital bir platform üzerinden kayıt yaptırarak her gün 20 dakika yürümeye teşvik edilecek. 🔹 Programın hedefi, günlük yürüyüşlerle ayda 42,2 kilometreye (bir maraton mesafesi) ulaşılmasını sağlamak. 🔹 NHS yetkilileri, sağlıklı davranışları ödüllendirecek sadakat programı için mağazalar ve çevrim içi perakendecilerle görüşmeler yürütüyor. 🔹 Katılımcılar dijital rozetler, madalyalar, tişörtler, alışveriş indirimleri ve kuponlar gibi ödüller kazanabilecek. 🔹 Ödül sistemi, market sadakat programları ile Duolingo, Garmin ve Strava gibi uygulamalardaki seri tamamlama ve kilometre taşı sistemlerinden yararlanacak. 🔹 Programın engelli bireyleri ve tekerlekli sandalye kullanıcılarını da kapsayacak şekilde tasarlanması planlanıyor. Sağlık gerekçeleri 🔹 Fiziksel hareketsizliğin NHS'ye yılda yaklaşık 1 milyar sterlin maliyet oluşturduğu, bunun önemli bölümünün kalp hastalıkları ve diyabetten kaynaklandığı belirtiliyor. 🔹 Glasgow Üniversitesi'nin PLOS Medicine'da yayımlanan araştırmasına göre, yarım saatten uzun süre aralıksız oturmak kanserden ölüm riskini artırıyor. 🔹 Araştırmaya göre yürüyüş veya ev işleri gibi hafif fiziksel aktivitelerle günü bölmek, kanserden ölüm riskini yüzde 12 azaltabiliyor. 🔹 Dünya Sağlık Örgütü, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite öneriyor. 🔹 Orta yaş grubundaki kişilerin yaklaşık yarısının ayda yalnızca bir kez 10 dakikalık tempolu yürüyüş yaptığı belirtiliyor. Pilot uygulama ve hedef 🔹 Programın benzeri daha önce Ebbsfleet'te BetterPoints uygulamasıyla pilot olarak uygulanmış, yürüyüş ve bisiklet kullananlara yerel mağazalarda kullanılabilecek kuponlar ve ücretsiz kahve verilmişti. 🔹 NHS England Üst Yöneticisi Jim Mackey, düzenli yürüyüşün günlük yaşamın doğal bir parçası haline gelmesini hedeflediklerini ve bunun fiziksel ile ruhsal sağlığı iyileştirerek daha uzun ve sağlıklı yaşamı destekleyeceğini söyledi. 🔹 Kampanyanın öncülerinden Sir Brendan Foster, düzenli fiziksel aktivitenin insanların ortalama dört ila beş yıl daha sağlıklı yaşamasına katkı sağlayabileceğini ve birçok önemli hastalık riskini azalttığını belirtti.

🔹 İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırısında hayatını kaybeden eski İran Dini Lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine Tahran'da yaklaşık 20 milyon kişinin katılması bekleniyor. 🔹 Devlet tarafından organize edilen cenaze törenleri, ABD ile varılan barış anlaşmasının ardından düzenlenebiliyor. Törenler 5 Temmuz'da Tahran'daki Musalla namaz alanında başlayacak. 🔹 İranlı yetkililer halkı törenlere kitlesel katılım göstermeye çağırdı. Tahran'da 17 ila 20 milyon, ülke genelindeki törenlerde ise 18 ila 35 milyon kişinin yer alması bekleniyor. 🔹 Cenaze programı Tahran'ın ardından Kum, Irak'taki Necef ve Kerbela ile son olarak Meşhed'de devam edecek. Hamaney, İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecek. 🔹 Yaklaşık 100 ülkeden davetlilerin ve 900'den fazla yabancı gazetecinin törenleri takip etmesi bekleniyor. Siyasi gelişmeler 🔹 Yeni Dini Lider Mücteba Hamaney'in cenaze namazını kıldırıp kıldırmayacağı ve ilk kez kamuoyu önüne çıkıp çıkmayacağı yakından izlenecek. 🔹 Cenaze törenleri, İran yönetiminde ABD ile yapılan barış anlaşması ve ülkenin geleceği konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının gölgesinde gerçekleştiriliyor. 🔹 Başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf, sertlik yanlılarına "Diplomaside de savaşta da katkınız yoksa sorun çıkarmayın." çağrısında bulundu. 🔹 Milletvekili Kamran Gazanfari, hükümet çevrelerinin sokak gösterilerini sona erdirmek amacıyla bazı dini isimlere ve Besic milislerine yönelik talimatlar verdiğini öne sürdü. Bu iddialar doğrulanmadı. 🔹 İran devlet televizyonu cenaze öncesinde Ali Hamaney'in konuşmalarını ve görüntülerini sürekli yayınlayarak törenleri ulusal birlik mesajı olarak sunuyor.

🔹 ABD, Rusya'nın NATO'nun kararlılığını test etmek amacıyla Polonya topraklarında silahlı bir provokasyon planladığı yönünde Varşova'yı birden fazla kez uyardı. 🔹 Olası senaryolar arasında kritik altyapıya füze veya İHA saldırıları, Belarus ya da Kaliningrad'dan Rus askerlerinin Polonya sınırını geçmesi ve hibrit saldırılar yer alıyor. 🔹 Provokasyonun amacı, NATO içinde gerilimi artırmak ve Batılı ülkeleri Ukrayna'ya verdikleri desteği askıya almaya zorlamak olarak değerlendiriliyor. Planın önümüzdeki birkaç ay içinde uygulanabileceği belirtiliyor. 🔹 En uç senaryolardan biri, Rus veya Belarus askerlerinin GPS arızası ya da arızalanan bir helikopteri kurtarma gerekçesiyle yanlışlıkla Polonya topraklarına girdiklerini öne sürmesi. 🔹 Rusya'nın, Polonya'nın doğrudan askeri karşılık vermek yerine müzakereye yönelmesini ve bunun sonunda Ukrayna'ya verilen desteğin sonlandırılmasını talep etmesini umduğu ifade ediliyor. Güvenlik değerlendirmeleri 🔹 Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'ye yakın kaynaklar ile Polonya Savunma Bakanlığı ve NATO müttefiki ülkelerden güvenlik yetkilileri, Polonya veya Baltık ülkelerine yönelik bir provokasyon ihtimalinin ciddi şekilde değerlendirildiğini belirtiyor. 🔹 Baltık bölgesinden bir güvenlik kaynağı, Moskova'da bu tür planların görüşüldüğünü ve Rusya'nın daha sonra provokasyonu Ukrayna'nın gerçekleştirdiğini iddia edebileceğini ifade ediyor. 🔹 Rusya'nın Ukrayna'daki savaş nedeniyle NATO'ya karşı geniş çaplı bir savaş başlatacak kapasiteye sahip olmadığı, bu nedenle sınırlı ve hibrit yöntemlere yönelebileceği değerlendiriliyor. NATO'nun olası tepkisi 🔹 Son dönemde Letonya'da ABD Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri'nin de katıldığı tatbikatın, NATO'nun doğu kanadına yönelik herhangi bir saldırının doğrudan ABD güçlerine yönelik saldırı anlamına geleceği mesajını vermeyi amaçladığı belirtiliyor. 🔹 NATO'nun olası bir Rus provokasyonuna Kaliningrad'daki hedeflere doğrudan saldırılarla karşılık verebileceği değerlendiriliyor. Alman Hava Kuvvetleri Komutanı Holger Neumann daha önce Kaliningrad'ın potansiyel hedeflerden biri olduğunu söylemişti. 🔹 Polonya'nın Belarus ve Rusya'nın Kaliningrad bölgesiyle sınır paylaşması nedeniyle olası provokasyonların bu iki bölgeden gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.

Araç hırsızlıkları ve organize suç 🔹 Birleşik Krallık'ta yaklaşık her sekiz dakikada bir araç çalınıyor. 🔹 Organize suç grupları, çalıntı araçları parçalara ayırarak yedek parçalarını satıyor, kimliklerini değiştiriyor veya yurt dışına gönderiyor. 🔹 Hırsızlıklar artık belirli marka ve modeller için hazırlanan "sipariş listeleri" doğrultusunda gerçekleştiriliyor. 🔹 Suç örgütleri, anahtarsız giriş sistemlerini hedef alan elektronik cihazlar kullanarak araçları çalıyor. Çalınan araçların bulunması 🔹 Araç takip şirketi Global Telemetrics, Londra'da çalınan 55 bin-80 bin sterlin değerindeki bir BMW 5 Serisi'ni Essex'teki bir araç parçalama tesisinde tespit etti. 🔹 Aynı tesiste Cambridge'de çalınan başka bir lüks BMW'nin de parçalanmış halde olduğu belirlendi. 🔹 Polis olay yerine saatler boyunca gelmeyince şirket, daha sonra aldığı izinle aracı sahibine teslim etti. 🔹 Essex Polisi, ertesi gün tesiste inceleme yaptığını ve soruşturmanın sürdüğünü açıkladı. Veriler 🔹 2025 yılında Birleşik Krallık'ta 55 bin 625 araç kayıp veya çalıntı olarak kaydedildi. 🔹 Araç hırsızlıkları 2024'e göre yüzde 13 azalsa da pandemi öncesine kıyasla yüksek seviyesini koruyor. 🔹 Geçen yıl çalınan araçların yalnızca yüzde 44,7'si sahiplerine geri döndü. 🔹 Essex'te ise çalınan veya kaybolan araçların yalnızca üçte biri bulundu. Mağdurların yaşadıkları 🔹 Essex'te yaşayan Vicky Johnson, ailesine ait Audi Q7'nin çalınmasının ardından komşulardan güvenlik kamerası görüntüleri topladı ve aracını kendi imkânlarıyla aramaya başladı. 🔹 Güvenlik görüntülerinin, hırsızların anahtarsız giriş sistemini hedef alan "relay" yöntemiyle aracı çaldığını gösterdiği belirtildi. 🔹 Johnson, hız cezası kayıtlarını takip ederek aracın bulunduğu bölgeyi tespit etti ancak polis soruşturması şüpheli belirlenmeden sonuçlandı. 🔹 Araç hırsızlığının ardından aile, evine güvenlik bariyerleri kurmak ve yeni araç almak için binlerce sterlin harcamak zorunda kaldı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Katar'ın hediye ettiği 400 milyon dolar değerindeki yeni Air Force One uçağıyla ilk uçuşunu North Dakota'ya yaptı. 🔹 Uçak, Theodore Roosevelt Başkanlık Kütüphanesi'ndeki törene gitmek için kullanıldı. 🔹 Trump, uçağın ABD'nin gurur duyması gereken güzel bir uçak olduğunu söyledi. 🔹 Boeing 747 tipi uçak, mevcut Air Force One filosu ile Boeing'in üretimini sürdürdüğü yeni başkanlık uçakları arasında geçiş uçağı olarak kullanılacak. 🔹 Uçağın ileride Donald Trump Başkanlık Kütüphanesi'ne devredilmesi planlanıyor. 🔹 İlk uçuşta Donald Trump Jr., Eric Trump, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ile Beyaz Saray'dan üst düzey danışmanlar ve yetkililer de yer aldı. 🔹 Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung'un paylaştığı fotoğraflarda krem rengi deri koltuklar ve toplantı masası bulunan iç tasarım görüldü. 🔹 Önceki Air Force One, George H. W. Bush döneminden bu yana altı ABD başkanına hizmet verdi. 🔹 Yeni uçağın kırmızı, beyaz ve mavi dış tasarımı Trump tarafından seçildi ve Jackie Kennedy döneminden kalan açık mavi tasarımın yerini aldı. 🔹 ABD, uçağı başkanlık görevlerinde kullanabilmek için güvenlik taramalarını yaptı ve güvenlik sistemlerini yeniledi. 🔹 Trump, yapılan yenilemelerin alternatif yöntemlere göre çok düşük maliyetle tamamlandığını söyledi. 🔹 Uçağın yenileme çalışmaları, ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl kutlamaları öncesinde tamamlandı. Uçağın 4 Temmuz etkinlikleri kapsamında Beyaz Saray ve Kongre binası üzerinde uçması planlanıyor. 🔹 Trump, Katar'ın ABD'ye iyi davranan ve Orta Doğu'daki müttefiklerinden biri olduğunu söyledi. 🔹 Trump, Boeing'e en iyi uçağın hangisi olduğunu sorduğunu ve Katar'ın sahip olduğu uçağın benzeri bulunmayan bir uçak olduğu yanıtını aldığını ifade etti. 🔹 Demokrat Partili Senatör Elizabeth Warren, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı sürerken Trump'ın Katar'dan gelen ve kamu kaynaklarıyla yenilenen uçağı kullanmasını eleştirdi. 🔹 California Valisi Gavin Newsom da uçağı "Air Fraud One" olarak nitelendirdi.

Birim 121 🔹 Lübnan’da üst düzey yetkililer, İsrail ile yapılan barış anlaşmasına öfkeli olan Hizbullah’ın gizli Birim 121 yapılanmasının yeniden toparlanmasından endişe ediyor. 🔹 Birim 121, Hizbullah’ın en gizli ve en sert yapılarından biri olarak biliniyor. 🔹 Birim, 2005’te eski Başbakan Refik Hariri suikastı dahil Lübnan’daki bazı siyasi suikastlarla ilişkilendiriliyor. 🔹 Birim 121’in yaklaşık 20 kişiden oluştuğu, üyelerinin çoğunun Hizbullah bağlantılı ailelerden geldiği belirtiliyor. 🔹 Birim, Hizbullah’ın dış operasyon kolu Birim 910’dan ayrı çalışıyor ve kaynaklarını doğrudan İran Devrim Muhafızları’ndan alıyor. Güvenlik endişesi 🔹 Lübnan Başbakanı Nawaf Salam’a yakın bir siyasetçi, İsrail ile çerçeve anlaşmasını uygulayan üst düzey yetkililer arasında Birim 121’e ilişkin kaygıların yüksek olduğunu söyledi. 🔹 Başbakan, cumhurbaşkanı ve müzakere ekibinin güvenlik önlemlerini artırdığı ifade ediliyor. 🔹 Birim 121’in artık Hizbullah lideri Naim Kasım’a doğrudan bağlı olduğu değerlendiriliyor. 🔹 Birim 121’in araç bombalarının yanı sıra sahte kazalar, zehirleme, bıçaklama ve kaçırma yöntemleri kullandığı öne sürülüyor. 🔹 Birimin taktiklerinde fiber optik dronların da kullanılmaya başlandığı belirtiliyor. Geçmiş suikastlar ve İsrail iddiaları 🔹 Birim 121’in eski komutanı Salim Ayyash’ın Suriye’de öldürüldüğü düşünülüyor. 🔹 İsrail ordusunun Arapça sözcüsü Avichay Adraee, 2025 sonunda yayımladığı belgelerde Birim 121’in Hariri suikastından sonra da Lübnan’da iç suikastlar düzenlediğini ileri sürdü. 🔹 Bu iddialar arasında 2012’de Lübnan polis istihbaratı başkanı Wissam al-Hassan’ın öldürülmesi, 2021’de Beyrut limanı ve gümrük çalışanlarının hedef alınması ve gazeteci Lokman Slim suikastı yer aldı. Siyasi denklem 🔹 ABD-İran anlaşması, İsrail’in çekilmesinden önce Lübnan hükümetinin Hizbullah’ı silahsızlandırmasını öngörüyor. 🔹 Naim Kasım, Hizbullah’ın bu anlaşma kapsamında korunmasını bekliyordu ve silahsızlandırma talebini eleştirdi. 🔹 Lübnanlı bir siyasetçi, üst düzey bir suikastın Hizbullah için ağır bedel doğuracağını ancak kararın nihayetinde İran Devrim Muhafızları’na bağlı olduğunu söyledi. 🔹 Hizbullah karşıtı gazeteci Ali Alamine, Hizbullah’ın tehditlerini sürdürdüğünü ancak eski düzeyde korku ve baskı kapasitesini koruyamadığını söyledi. 🔹 Alamine, yeni suikastların Lübnan’daki tepkiyi artıracağını, Hizbullah’ın dış temaslarını zayıflatacağını ve İsrail’e daha fazla hedef alma gerekçesi vereceğini belirtti.

Project Fish dosyası 🔹 Eski MI6 yetkilisi Christopher Steele tarafından hazırlanan "Project Fish" adlı gizli dosya, Rus istihbaratının Lord Peter Mandelson'u "ayrıcalıklı temas" olarak değerlendirdiğini öne sürüyor. 🔹 Dosyada, Mandelson'un son 30 yılda İngiliz siyasetini etkileme açısından Rus istihbaratının en önemli kazanımlarından biri olarak görüldüğü iddia ediliyor. 🔹 Dosya, Mandelson'un Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından KGB tarafından ilk kez temas kurulan isimlerden biri olduğunu öne sürüyor. 🔹 Haberde, dosyanın Mandelson'un Rusya adına casusluk yaptığına dair herhangi bir kanıt sunmadığı belirtiliyor. 🔹 Mandelson'a yakın kaynaklar iddiaları reddederek Rusya'ya bilgi aktarmadığını ve yanlış bir davranışta bulunmadığını söyledi. İddialar 🔹 Dosyada, Rus Dış İstihbarat Servisi'nin (SVR) Mandelson ile Jeffrey Epstein arasındaki ilişkiye dair ayrıntılı bir dosya tuttuğu iddia ediliyor. 🔹 Rapora göre Rus istihbaratı, bu bilgileri uzun süre boyunca topladı ve bunları baskı unsuru olarak kullanabilecek konuma geldi. 🔹 Dosya, Mandelson'un Rus şirketi Sistema'daki yönetim kurulu görevi sırasında istihbarat görevlileriyle yakın temas kurduğunu öne sürüyor. Haberde bu iddiayı destekleyen herhangi bir kanıt sunulmuyor ve Mandelson'un böyle bir durumdan haberdar olduğuna dair bilgi yer almıyor. 🔹 Dosyada, Mandelson'un Rus oligark Oleg Deripaska ile ilişkisi ve geçmişte yatında misafir edilmesi de yer alıyor. Siyasi yansımalar 🔹 Haberde, Mandelson'un 2025 yılında ABD Büyükelçisi olarak atanmasından önce Project Fish dosyasındaki iddiaların hükümet yetkilileri tarafından bilinip bilinmediğinin tartışma konusu olduğu belirtiliyor. 🔹 Habere göre Mandelson, güvenlik soruşturmasında Rusya ve Çin'deki üst düzey isimlerle bağlantılarına ilişkin endişeler nedeniyle olumsuz değerlendirme aldı ancak bu karar daha sonra değiştirildi. 🔹 Haberde, Mandelson hakkında Jeffrey Epstein'a bilgi sızdırdığı iddiasıyla yürütülen polis soruşturmasının ve Avrupa Birliği tarafından eski AB Ticaret Komiserliği dönemine ilişkin ayrı bir incelemenin sürdüğü belirtiliyor. 🔹 Haberde, Project Fish dosyasının hazırlanmasında kullanılan kaynakların güvenilirliği ve bilgilerin doğrulanma süreci konusunda soru işaretleri bulunduğu da ifade ediliyor.

Boris Johnson 🔹 Eski MI6 yetkilisi Christopher Steele'in hazırladığı ve daha önce yayımlanmayan "Project Fish" dosyası, Rus istihbaratının çok sayıda İngiliz siyasetçi hakkında dosya tuttuğunu öne sürüyor. 🔹 Dosyada, Rus Dış İstihbarat Servisi'nin (SVR) Boris Johnson hakkında 1980'lerde Oxford Üniversitesi'nde öğrenciyken bir dosya açtığı iddia ediliyor. 🔹 Dosyada Johnson'ın zeki, esprili ve karizmatik biri olarak değerlendirildiği, ancak "sevilen fakat güvenilir olmayan" ve "istikrarsızlık belirtileri gösteren" biri olarak tanımlandığı öne sürülüyor. 🔹 Johnson'ın güçlü bir kişiliğe sahip olduğu, mantıklı argümanlara önem verdiği ve yönlendirilebileceği değerlendirmesi yer alıyor. 🔹 Aynı dosyada Johnson'ın uzun vadeli bir istihbarat bağlantısı için uygun görülmediği iddia ediliyor. 🔹 Boris Johnson, Oxford'daki öğrenciler hakkında Sovyet istihbaratının dosya hazırladığı iddiasını şaşırtıcı bulduğunu söyledi. Diğer siyasetçiler 🔹 Dosyada Dominic Cummings'in Rus istihbaratı tarafından MI6 ile bağlantılı olabileceğinin düşünüldüğü ve buna rağmen hakkında dosya açıldığı öne sürülüyor. 🔹 Nigel Farage'ın Rus istihbaratı içinde tartışmalı bir isim olarak görüldüğü ve zaman ayırmaya değer olup olmadığı konusunda görüş ayrılıkları bulunduğu iddia ediliyor. 🔹 Dosya, Farage'ın Rusya adına bilgi verdiğini veya Rus çıkarlarına hizmet ettiğini öne sürmüyor. Aynı durum Boris Johnson ve Dominic Cummings için de belirtiliyor. 🔹 Dosyada Jeremy Corbyn'in 2015'te İşçi Partisi lideri seçilmesinin Rus yönetimi tarafından olumlu karşılandığı iddia ediliyor. 🔹 Corbyn'in Kremlin'in bazı dış politika söylemleriyle örtüşen görüşleri bulunduğu öne sürülüyor. Buna karşın Rus istihbaratıyla doğrudan temas kurduğunu veya yabancı bir istihbarat servisi adına bilerek faaliyet yürüttüğünü gösteren herhangi bir bulgu bulunmadığı ifade ediliyor. Diğer iddialar 🔹 Dosyada Rusya'nın İskoç siyasetinde etkisini artırmaya çalıştığı ve özellikle Alba Partisi'ni potansiyel bir etki kanalı olarak değerlendirdiği öne sürülüyor. 🔹 Dosya, Lordlar Kamarası'nın yabancı etki operasyonlarına karşı görece daha savunmasız olduğunu iddia ediyor ve bazı yatırımcılar ile iş insanlarının Rus bağlantıları bulunduğunu öne sürüyor. 🔹 Raporda adı geçen iş insanı Mohamed Amersi, hakkındaki iddiaların tamamen asılsız olduğunu söyledi. 🔹 Haberde, raporun dayandığı kaynakların güvenilirliği ve bilgilerin yeterince doğrulanıp doğrulanmadığı konusunda da soru işaretleri bulunduğu belirtiliyor.

Arama kurtarma çalışmaları 🔹 Border collie cinsi arama kurtarma köpeği Tsunami, Venezuela'da meydana gelen depremlerin ardından enkaz altında kalan en az 13 kişinin yerini tespit ederek kurtarılmalarını sağladı. 🔹 Tsunami, yaklaşık altı gündür enkaz altında bulunan 60 yaşındaki bir kişinin de yerini belirledi. 🔹 Dokuz yaşındaki köpek, bu operasyonun ardından arama kurtarma görevinden emekliye ayrıldı. Depremin bilançosu 🔹 Geçen hafta 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki depremde 250'den fazla bina yıkıldı. 🔹 Venezuela Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodríguez, depremlerde 1.719 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. 🔹 Depremde 5.034 kişi yaralandı, 15.866'dan fazla kişi evsiz kaldı ve 43 binden fazla kişi için arama çalışmaları sürüyor. 🔹 Kayıp yakınlarını bildirmek amacıyla kullanılan internet sitelerinde yaklaşık 45 bin kişi için kayıp başvurusu bulunuyor. Uluslararası destek 🔹 Ürdünlü arama kurtarma ekipleri, başkent Karakas'ta enkaz altında altı gün kalan bir çocuğu sağ olarak kurtardı. 🔹 Venezuela'ya 30 ülke destek sağladı. Yardımlar kapsamında 1.000 metrik tondan fazla malzeme, 3.600'den fazla arama kurtarma ve destek personeli ile 118 arama kurtarma köpeği bölgeye gönderildi. 🔹 Birleşik Krallık'a ait altı arama kurtarma köpeği de uluslararası ekiplerle birlikte Venezuela'daki çalışmalara katılıyor. Tsunami'nin geçmişi 🔹 Tsunami, yavruyken Caracas'ta terk edilmiş ve kötü beslenmiş halde bulundu. 🔹 Uzun yıllar eğitim aldıktan sonra K-SAR ECID arama kurtarma biriminde göreve başladı. 🔹 Daha önce Türkiye ve Suriye'deki depremler ile Venezuela'daki sel ve heyelan afetlerinde de arama kurtarma çalışmalarında görev yaptı. 🔹 Operasyonun ardından yapılan veteriner muayenesinde aşırı fiziksel yorgunluk tespit edildi. Tedavisinin ardından sağlık durumunun genel olarak iyi olduğu açıklandı.

Teknoloji şirketlerinde işten çıkarmalar 🔹 ABD'deki teknoloji şirketleri mayıs ayında 38.242 kişiyi işten çıkardı. Bu, son iki yılın en yüksek aylık işten çıkarma rakamı oldu. 🔹 Amazon, Microsoft, Meta ve Oracle geniş çaplı işten çıkarma programları açıkladı. 🔹 Apple, Meta, Google, Microsoft ve Amazon'un toplam çalışan sayısı 2022'den bu yana büyük ölçüde sabit kaldı. 🔹 Teknoloji sektöründe işe alımlar da önemli ölçüde yavaşladı. Yapay zekâ etkisi 🔹 Oracle, son bir yılda 21 bin çalışanını işten çıkardığını ve yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının iş gücünün azaltılmasına yol açtığını açıkladı. 🔹 Ödeme şirketi Block, şubat ayında çalışanlarının %40'ını işten çıkardı ve yapay zekânın şirket yönetimini değiştirdiğini belirtti. 🔹 Challenger, Gray & Christmas verilerine göre şirketlerin işten çıkarma gerekçeleri arasında yapay zekâ ilk sıraya yükseldi. 🔹 Şirketler çalışanlardan daha kısa sürede daha fazla iş üretmelerini ve yapay zekâyı aktif şekilde kullanmalarını bekliyor. Yatırımlar ve maliyetler 🔹 Büyük teknoloji şirketleri, yazılım geliştirme, bilgi işlem altyapısı ve veri analizi gibi alanlarda yapay zekâ ajanlarının kullanımını hızla artırıyor. 🔹 Yapay zekâ altyapısına yapılan yüksek sermaye yatırımları şirketlerin personel giderlerini azaltma eğilimini güçlendiriyor. 🔹 Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, şirketin en büyük iki gider kaleminin bilgi işlem altyapısı ile personel olduğunu, yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar arttıkça çalışan sayısının azaltılması gerektiğini söyledi. Gelecek beklentileri 🔹 Ekonomistler, yapay zekânın genel işsizlik üzerinde henüz büyük bir etki oluşturmadığını, ancak bazı sektörlerde işten çıkarmalar ve işe alımların durdurulmasının yaygınlaşabileceğini değerlendiriyor. 🔹 Bernstein analistleri, büyük teknoloji şirketlerinden birinin yapay zekâ destekli yeni organizasyon modelinde başarılı olması halinde diğer şirketlerin de benzer yeniden yapılanmalara yönelebileceğini öngörüyor. 🔹 Meta'nın içerik denetiminin büyük bölümünü maliyetleri azaltmak amacıyla yapay zekâ sistemlerine devretmeyi planladığı bildirildi.

Bombalı saldırı 🔹 Ukraynalı iş insanı Vadym Iermolaiev, Monako'daki konutunun girişinde meydana gelen bombalı saldırıda ağır yaralandı. 🔹 Kapıya bırakılan tuzaklı sırt çantası patladı. Patlamada Iermolaiev şarapnel parçaları ve yanıklar nedeniyle ağır yaralandı. 🔹 Yerel basına göre eşi Anna Iermolaieva da ağır yaralandı. Çiftin 13 yaşındaki oğlu hastaneye kaldırıldı. 🔹 Güvenlik kameraları, şüphelinin patlamanın ardından yaya olarak Fransa'nın Beausoleil kentine kaçtığını gösterdi. Şüpheli henüz yakalanmadı. 🔹 Monako Başsavcılığı olayla ilgili suikast girişimi soruşturması başlattı. Iermolaiev hakkında 🔹 Vadym Iermolaiev, 2023 yılında Rusya'nın işgalindeki Kırım'da faaliyet göstermeye ve Rusya'ya vergi ödemeye devam ettiği iddiasıyla Ukrayna tarafından 10 yıllık yaptırım listesine alındı. 🔹 Iermolaiev, Kırım'da herhangi bir varlığı bulunduğu veya Rusya ile iş birliği yaptığı yönündeki iddiaları reddetti. 🔹 İş insanı, 2017 yılında Ukrayna vatandaşlığından ayrılarak Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı aldı. 🔹 Iermolaiev, Rusya'nın saldırılarında yaklaşık 20 milyon sterlin değerindeki iş varlığını kaybettiğini ve özel uçağının Dnipro Havalimanı'ndaki füze saldırısında imha edildiğini söyledi. Soruşturma ve arka plan 🔹 Saldırının failleri henüz belirlenemedi. 🔹 Ukraynalı kolluk kuvveti kaynakları, olayın Dnipro merkezli dolandırıcılık şebekeleriyle bağlantılı olabileceğini değerlendirdi. 🔹 Iermolaiev, savaş sırasında Monako'ya taşınan varlıklı Ukraynalılar arasında yer alıyordu. 🔹 2022 yılında yayımlanan bir araştırmanın ardından Ukrayna Devlet Soruşturma Bürosu, yurt dışında yaşayan en az 84 varlıklı askerlik yükümlüsü hakkında inceleme başlattı.

Servette gerileme 🔹 UBS verilerine göre Birleşik Krallık'ta bireysel servet, pandemi sonrası geçen beş yılda gelişmiş ekonomiler arasında en sert düşüşü kaydetti. 🔹 Enflasyondan arındırılmış hesaplamaya göre ortalama bireysel servet 2020'den bu yana 23'ten fazla geriledi. 🔹 Tipik bir yetişkinin serveti yaklaşık 28.500 sterlin azalarak 2025 itibarıyla 95.500 sterlinin biraz üzerine düştü. 🔹 Bu seviyeyle Birleşik Krallık'taki bireysel servet Fransa'nın üzerinde, ancak İtalya ve Hollanda'nın altında kaldı. Düşüşün nedenleri 🔹 Pandemi sonrası yükselen enflasyon ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından artan enerji maliyetleri servetin reel değerini önemli ölçüde azalttı. 🔹 Birleşik Krallık, enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle birçok gelişmiş ülkeye kıyasla daha güçlü bir enflasyon şoku yaşadı. 🔹 Konut piyasasındaki yavaşlama da hanehalkı servetindeki gerilemeyi hızlandırdı. 🔹 2020'den bu yana konut fiyatları %26 yükselirken, tüketici fiyatları %32 arttı ve konut varlıklarının reel değeri geriledi. Ekonomik görünüm 🔹 Aynı dönemde hanehalkı gelirleri de enflasyonun gerisinde kaldı ve aileler hem gelir hem de servet açısından baskı altında kaldı. 🔹 Vergi yükünün, gelir vergisi dilimlerinin uzun süre sabit tutulmasının da etkisiyle İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyeye çıkması bekleniyor. 🔹 UBS verilerine göre aynı dönemde servette en büyük artış Güney Kore'de gerçekleşti. Rusya ve Hırvatistan da en yüksek artış kaydeden ülkeler arasında yer aldı. 🔹 G7 ülkeleri içinde en güçlü servet artışı Japonya'da görüldü. Japonya'da medyan servet %51 yükseldi. Ekonomi ve iş dünyası 🔹 Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi'nin yayımladığı verilere göre ailelerin yaşam standartları Başbakan Keir Starmer göreve gelmeden önceki seviyenin altında kaldı. 🔹 Institute of Directors verileri, haziran ayında iş dünyası güveninin yeniden gerilediğini gösterdi. 🔹 Birleşik Krallık Hazine Bakanlığı ise enflasyonun istikrarlı seyrettiğini, ülkenin yılın başında G7'nin en hızlı büyüyen ekonomisi olduğunu ve IMF ile OECD'nin büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize ettiğini açıkladı.

Tartışmalı ifade 🔹 İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, ABD ile savaşı sona erdiren anlaşmayı onaylarken kullandığı "alal-usul" ("prensipte") ifadesiyle anlaşmaya kişisel olarak farklı baktığını söyledi. 🔹 Hamaney'in bu açıklaması, İran yönetimi içinde ABD ile müzakerelerin sürdürülüp sürdürülmemesi konusunda farklı yorumlara yol açtı. 🔹 Bazı çevreler ifadeyi diplomasiye isteksiz bir onay olarak değerlendirirken, bazı kesimler ise ABD ile müzakerelere karşı çıkılması gerektiği yönünde bir işaret olarak yorumladı. Yönetim içindeki yansımalar 🔹 İranlı yetkililer, Hamaney'in açıklamasının özellikle sahadaki askeri komutanlar arasında müzakere sürecine ilişkin tereddütlere neden olduğunu belirtti. 🔹 İran Devrim Muhafızları'nın füze, insansız hava aracı ve hava savunma hazırlıklarını artırdığı ifade edildi. 🔹 Parlamento içindeki bazı muhafazakâr isimler, müzakere heyetinin dini liderin talimatlarının dışına çıktığını öne sürdü. 🔹 Devlet televizyonunda bu iddiaların dile getirildiği program yayından kaldırıldı ve kısa süre sonra kurumdaki yöneticilerden biri görevinden ayrıldı. Hükümetin tutumu 🔹 Muhafazakâr siyasetçi Gulam Ali Haddad-Adel, dini liderin açıklamasının bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve yanlış yorumlanmasının ayrışmaya yol açtığını söyledi. 🔹 Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kum kentinde dini otoritelerle görüşerek anlaşmanın dini liderle tam koordinasyon içinde sağlandığını ifade etti. 🔹 Pezeşkiyan, bazı çevrelerin ve dış medya organlarıyla aynı çizgide hareket eden grupların müzakere heyetini hedef aldığını söyledi. Sürecin etkileri 🔹 Hamaney'in kamuoyu önüne çıkmaması ve açıklamalarını yazılı mesajlarla iletmesi, yönetim içinde farklı yorumların artmasına neden oldu. 🔹 ABD ile yapılan anlaşma, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve ekonomik rahatlama beklentileri oluşturmasına rağmen, anlaşmanın uygulanmasına ilişkin tartışmalar sürüyor.

🔹 Birleşik Krallık'ta sığınmacılar, devlet tarafından karşılanan otel, konaklama ve sosyal yardım giderleri için 10 bin sterlinlik sabit bir ödeme yükümlülüğü altına girecek. 🔹 Çalışmaya başladıktan sonra bu borcu ödemeyen sığınmacılar, Birleşik Krallık'ta kalıcı oturum hakkı elde edemeyecek. 🔹 Geri ödeme sisteminin, öğrenci kredisi modeline benzer şekilde belirli gelir eşiğinin üzerindeki kazançlardan aylık kesintilerle işlemesi planlanıyor. Tahsilatın vergi sistemi, sosyal yardım sistemi veya İçişleri Bakanlığı aracılığıyla yapılması öngörülüyor. 🔹 Uygulama; oteller, çoklu konutlar (HMO) ve eski askeri üslerde kalan tüm sığınmacılar için aynı 10 bin sterlinlik sabit tutarı kapsayacak. 🔹 İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, sığınma desteğinin bir hak olduğunu ancak çalışabilecek duruma gelen kişilerin kamuya yapılan harcamalara katkı sağlamasının beklendiğini söyledi. 🔹 Sığınma başvurusu kabul edilenler çalışmaya başlayabiliyor. Başvurusu bir yıldan uzun süredir sonuçlanmayan kişiler de çalışma hakkı elde edebiliyor. 🔹 Başvurusu reddedilip ülkeden çıkarılan göçmenler, 10 bin sterlinlik borçlarını ödemedikleri sürece yeniden Birleşik Krallık'a giriş yapamayacak. Maliyetler 🔹 Bir sığınmacının otelde barındırılması ve desteklenmesinin yıllık maliyeti 50 bin sterlinin üzerinde, HMO tipi konaklamanın yıllık maliyeti ise yaklaşık 12 bin sterlin seviyesinde bulunuyor. 🔹 İçişleri Bakanlığı verilerine göre geçen yıl 107 bin sığınmacının barınma ve destek giderleri toplam 4 milyar sterline ulaştı. 🔹 Ortalama günlük maliyet otellerde 144 sterlin, daha düşük maliyetli dağıtılmış konaklamalarda ise 23,25 sterlin olarak hesaplandı. 🔹 Haftalık geçim ödemeleri kişi başına 9,95 ila 49,18 sterlin arasında değişiyor. Yeni düzenlemeler 🔹 Danimarka'da uygulanan modele benzer şekilde, yüksek değerli veya kolay nakde çevrilebilen varlıklara sahip sığınmacıların da devletin barınma masraflarına katkı sağlaması planlanıyor. 🔹 Otomobil, elektrikli bisiklet ve özel mali varlıklar gibi yüksek değerli mal varlıkları, devlet tarafından sağlanan sığınma desteğinin maliyetini karşılamak amacıyla dikkate alınabilecek. 🔹 Düzenlemeyi hayata geçirecek yetkiler, Salı günü Parlamento'ya sunulacak Göç ve Sığınma Yasası tasarısında yer alacak. Diğer göç reformları 🔹 Tasarı, sığınmacıların sınır dışı kararlarına karşı insan hakları mevzuatını kullanma imkanını daraltacak, modern kölelik iddialarını sınırlandıracak ve sınır dışı süreçlerini hızlandıracak yeni bir hızlı temyiz sistemi oluşturacak. 🔹 İçişleri Bakanlığı analizine göre geçen yıl Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesi kapsamında aile hayatı hakkına dayanarak Birleşik Krallık'ta kalma hakkı kazanan yaklaşık 34 bin 400 kişinin sağlık, eğitim, sosyal yardım ve emeklilik giderlerinin yaşam boyu toplam maliyetinin 4,9 milyar sterlin olacağı hesaplandı. 🔹 Geçen hafta açıklanan plan kapsamında sığınmacıların barındırılacağı eski askeri tesislerin sayısı beşe çıkarılacak ve bu tesislerde 5 bin 500 kişiye kadar barınma sağlanacak.

🔹 Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa pazarındaki hızlı büyümesi ve düşük maliyetli araçları, Avrupa otomotiv sektöründe yeniden yapılanma baskısını artırıyor. 🔹 Nissan, küresel yeniden yapılanma kapsamında Sunderland fabrikasında yaklaşık 900 kişiyi işten çıkarmayı ve üretim hatlarını azaltmayı planlıyor. Şirket ayrıca tamamen elektrikli Qashqai üretim planını iptal etti. 🔹 Nissan, pazar payı hızla büyüyen Çinli üretici Chery ile ortak model üretimine hazırlanıyor. Almanya otomotiv sektöründeki yeniden yapılanma 🔹 Volkswagen, Almanya'da 100 bin kişiyi işten çıkarmayı ve dört fabrikayı kapatmayı planlıyor. Bu sayı şirketin Almanya'daki çalışanlarının yaklaşık altıda birine karşılık geliyor. 🔹 BMW'nin yaklaşık 1 milyar avroluk yeniden yapılanma programı kapsamında 10 bin kişiye kadar istihdam azaltımı ve üretimde yaklaşık %15 düşüş bekleniyor. 🔹 Mercedes-Benz yaz ikramiyelerini iptal etti ve yeniden yapılanma programı kapsamında 5.500 çalışan gönüllü olarak şirketten ayrıldı. 🔹 Stellantis, 60 milyar avroluk yeni yatırım planının %60'ını Kuzey Amerika'ya yönlendirdi. Renault ise Fransa'da yaklaşık 800 mühendislik pozisyonunu azaltıyor. Çin rekabeti ve elektrikli araç dönüşümü 🔹 Çinli üreticiler yılın ilk beş ayında Avrupa'da satılan yeni otomobillerin yaklaşık %10'unu oluşturdu. 🔹 Elektrikli araç yatırımları Avrupa üreticileri üzerinde önemli mali baskı oluşturdu. Sektörün 2025 yılında elektrikli araç projeleri nedeniyle yaklaşık 60 milyar avroluk yatırımını zarar hanesine yazdığı belirtiliyor. 🔹 ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri Avrupa otomobil ihracatını olumsuz etkilerken, Çinli üreticilerin rekabeti sektör üzerindeki temel baskılardan biri olmaya devam ediyor. Volkswagen'in olası yeni adımları 🔹 Volkswagen yönetimi işten çıkarmalar ve fabrika kapatmalarının yanı sıra şirket yapısında kapsamlı değişiklikleri değerlendiriyor. VW markasının ve parça bölümünün ayrı bir şirkete dönüştürülmesi seçenekler arasında yer alıyor. 🔹 Analistler, planlanan maliyet azaltımlarının şirketin gerilemesini yavaşlatabileceğini ancak tek başına uzun vadeli toparlanmayı garanti etmeyebileceğini değerlendiriyor.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'da dondurulan 12 milyar dolarlık İran varlığının ilk 6 milyar dolarlık bölümünün yakında serbest bırakılarak ülkeye aktarılacağını açıkladı. Kalan kısmın iadesi için de çalışmaların sürdüğünü söyledi. 🔹 Açıklama, ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki üç günlük gerilimin ardından karşılıklı saldırıları durdurma konusunda uzlaşmasının ardından geldi. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İran heyetlerinin salı günü Doha'da görüşeceğini söyledi. Beyaz Saray, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner'in bu hafta Doha'ya gideceğini açıkladı. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, önümüzdeki günlerde ABD ile hiçbir düzeyde müzakere planlanmadığını belirterek, İran heyetinin Doha ziyaretinin yalnızca dondurulan varlıkların serbest bırakılması sürecini takip etmek amacı taşıdığını söyledi. 🔹 Yurt dışında ABD yaptırımları nedeniyle dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin temel başlıklarından biri olmaya devam ediyor. 🔹 Mesud Pezeşkiyan, anlaşmayı İran için "büyük bir zafer" olarak nitelendirerek, petrol ve petrokimya sektörlerine yönelik yaptırımların kaldırıldığını söyledi. 🔹 Pezeşkiyan, İran'ın nükleer silah edinme hedefi olmadığını yineledi ve Washington'un, İsrail'i anlaşmayı kabul etmeye zorladığını ifade etti. 🔹 Trump yönetimi, Katar'daki 6 milyar doların yalnızca insani ihtiyaçlar ve yaptırım kapsamı dışında kalan ABD menşeli ürünlerin alımında kullanılmasına izin verileceğini ve fonların 60 günlük anlaşma sürecinde aşamalı olarak serbest bırakılacağını açıkladı. 🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise İran'ın bu fonları yalnızca ABD ürünleri satın almak için kullanmayı kabul ettiği yönündeki iddiaları reddetti.

🔹 Körfez ülkeleri, İran ile savaş sonrası bölgesel düzeni şekillendirmek amacıyla Umman, Katar, Suudi Arabistan ve İran arasında diplomatik görüşmeler yürütüyor. 🔹 Görüşmelerde, Strait of Hormuz üzerinden deniz trafiğinin yönetimi ile İran'ın güvenlik alanındaki olası tavizleri karşılığında sağlanabilecek ekonomik teşvikler ele alınıyor. 🔹 Bu temaslar, ABD ile İran arasında ağustos sonuna kadar kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması hedefiyle sürdürülen müzakerelerden ayrı olarak ilerliyor. 🔹 Bölge ülkeleri, ABD'nin güvenlik garantilerine duyulan güvenin zayıflaması nedeniyle İran ile doğrudan bölgesel uzlaşı arayışını hızlandırıyor. 🔹 Kamuoyuna yapılan ortak açıklamalarda Hürmüz Boğazı'nda serbest deniz ulaşımının korunması ve geçişlerin kısıtlanmasına karşı çıkılması vurgulanırken, bölge ülkeleri İran'ın boğaz üzerindeki etkisini tamamen bırakmayacağını değerlendiriyor. 🔹 İran, yeni kurduğu Körfez Boğazı Otoritesi aracılığıyla gemiler için İran sigortası zorunluluğu getirmeyi planlıyor. Ayrıca mayın temizleme, çevre koruma veya liman hizmetleri gerekçesiyle "hizmet ücreti" benzeri bir mekanizma oluşturulması seçenekleri de değerlendiriliyor. 🔹 Körfez ülkeleri, İran ekonomisinin savaş ve yaptırımlar nedeniyle zayıflamasını önemli bir pazarlık unsuru olarak görüyor ve olası yatırımlar karşılığında füze kapasitesinin sınırlandırılması ile vekil gruplara verilen desteğin azaltılması gibi güvenlik tavizleri talep etmeyi hedefliyor. 🔹 Bölgesel güvenlik görüşmelerinde Suudi Arabistan'ın öncü rol üstlenmesi beklenirken, Irak'ın da ekonomik bağımlılığı nedeniyle sürece dahil olabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Körfez ülkeleri savunma alanında da çeşitlendirme adımları atıyor. Kuveyt, Türkiye ile savunma tedarik çerçevesi oluştururken, Ukrayna da Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile insansız hava aracı ihracat anlaşmaları imzaladı. 🔹 Bölge ülkeleri, ABD ile güvenlik iş birliğini sürdürmeyi planlasa da, Washington'un destek vermemesi ihtimaline karşı alternatif güvenlik ve savunma seçenekleri geliştirmeye çalışıyor.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'nın "sorunlar" yaşadığını kabul etti. Ülkesinin bu sorunlara karşılık verdiğini ve güvenliği sağlayacağını söyledi. 🔹 Putin, Ukrayna'nın Rusya toprakları ve altyapısına yönelik saldırılarını "terör saldırıları" olarak nitelendirdi ve bunların üstesinden geleceklerini ifade etti. 🔹 Ukrayna'nın düzenlediği İHA saldırısında Krasnodar bölgesindeki Slavyansk-na-Kuban petrol rafinerisinde yangın çıktı. Saldırıda bir kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı. 🔹 Ukrayna, Moskova'nın doğusundaki Yaroslavl bölgesindeki bir petrol rafinerisini de hedef aldı. Bölge yönetimi, İHA saldırısı nedeniyle Moskova'ya giden bazı yollarda geçici trafik kısıtlamaları uygulandığını açıkladı. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Krasnodar ve Yaroslavl bölgelerindeki petrol rafinerilerinin vurulduğunu belirterek Rusya'nın savaş kapasitesini zayıflatmaya yönelik operasyonların süreceğini söyledi. 🔹 Kırım'da elektrik kesintileri ve yakıt sıkıntısı nedeniyle olağanüstü durum ilan edildi. Bölge halkından enerji tüketimini azaltmaları istendi. 🔹 Ukrayna'nın uzun menzilli saldırıları Rusya'nın çeşitli bölgelerinde akaryakıt sıkıntısı ve yakıt kısıtlamalarına yol açtı. 🔹 Putin, yakıt arzındaki sorunların bazı bölgelerde sıkıntılara neden olduğunu kabul etti. Yakıt dağıtımını sağlamak için bir görev gücü oluşturulduğunu, tarım sektörüne yeterli yakıt sağlanacağını ve dizel ihracatına yasak getirilmesinin değerlendirildiğini açıkladı. 🔹 Ukrayna, Volgograd kentindeki Titan-Barrikady araştırma ve üretim merkezini yerli üretim Flamingo uzun menzilli füzeleriyle vurdu. Tesis cephe hattının yaklaşık 500 kilometre gerisinde bulunuyor. 🔹 Flamingo füzesinin yaklaşık 3 bin 200 kilometre menzile sahip olduğu ve Ukrayna'nın Rusya'nın iç kesimlerindeki hedeflere saldırı düzenlemesine imkân verdiği bildirildi.

🔹 ABD'deki büyük teknoloji şirketleri, yapay zekâ yatırımlarını artırırken çalışan sayısını azaltıyor. Mayıs ayında teknoloji sektöründe 38 bin 242 işten çıkarma açıklandı ve bu son iki yılın en yüksek aylık seviyesi oldu. 🔹 Amazon, Microsoft, Meta ve Oracle geniş çaplı işten çıkarma programları başlattı. Büyük çaplı işten çıkarma açıklamayan şirketlerde de işe alımlar önemli ölçüde yavaşladı. 🔹 Apple, Meta, Google, Microsoft ve Amazon'un toplam çalışan sayısı 2022'den bu yana büyük ölçüde sabit kaldı. 🔹 Oracle, son bir yılda 21 bin çalışanını işten çıkardığını ve yapay zekâ teknolojilerinin şirket genelinde kullanılmasının iş gücü ihtiyacını azalttığını açıkladı. 🔹 Ödeme şirketi Block da şubat ayında çalışanlarının yüzde 40'ını işten çıkardı. Şirket, yapay zekânın şirket kurma ve yönetme anlayışını değiştirdiğini belirtti. 🔹 Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas'a göre şirketlerin işten çıkarmalarda en sık gösterdiği gerekçe artık yapay zekâ oldu. 🔹 Teknoloji şirketleri çalışanlardan daha kısa sürede daha fazla iş üretmelerini ve yapay zekâyı aktif biçimde kullanmalarını bekliyor. 🔹 Ekonomistler, yapay zekânın genel işsizlik üzerinde henüz belirgin bir etkisi olmadığını, şu ana kadar daha çok görevleri otomatikleştirdiğini ancak ilerleyen dönemde işe alımların yavaşlaması ve yeni işten çıkarmaların artabileceğini belirtiyor. 🔹 Büyük teknoloji şirketleri, yapay zekâ altyapısına yaptıkları yüksek harcamalar nedeniyle maliyetlerini yeniden düzenliyor. Yapay zekâ sistemlerinin kullanım maliyetleri şirketlerin harcamalarını önemli ölçüde artırıyor. 🔹 Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, şirketin en büyük iki gider kaleminin bilişim altyapısı ile personel olduğunu, yapay zekâ altyapısına daha fazla yatırım yapılmasının şirket büyüklüğünün azaltılmasını gerektirebileceğini söyledi. 🔹 Analistler, büyük teknoloji şirketlerinden birinin yapay zekâ destekli daha küçük iş gücü modelinde başarılı olması halinde diğer şirketlerin de benzer yeniden yapılanmalara yönelebileceğini değerlendiriyor. 🔹 Meta, çalışanların fare hareketleri ve klavye kullanımını yapay zekâyı eğitmek amacıyla izlemeye başladı ancak toplanan verilerin çalışanlar tarafından görülebilmesi üzerine uygulamayı geçici olarak durdurdu. 🔹 Meta'nın içerik denetimi faaliyetlerinin büyük bölümünü maliyetleri azaltmak amacıyla yapay zekâ sistemlerine devretmeye hazırlandığı bildiriliyor.

🔹 Tayvan, Londra'da inşa edilmesi planlanan Çin'in Avrupa'daki en büyük büyükelçilik kompleksinin, yurt dışındaki muhaliflerin alıkonulabileceği bir merkez olarak kullanılabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Tayvan'ın Birleşik Krallık temsilcisi Vincent Chin-Hsiang Yao, Çin'in Hong Konglular ve Tayvanlılara yönelik sınır aşan baskı faaliyetlerini sürdürdüğünü, benzer uygulamaların yeni büyükelçilikte de görülebileceğini söyledi. 🔹 Yao, Pekin tarafından "Tayvan bağımsızlığının kararlı ayrılıkçıları" olarak kara listeye alınan Tayvanlı milletvekillerinin Birleşik Krallık'a seyahat etmeleri halinde kaçırılma ve büyükelçilik yerleşkesindeki gizli bölümlerde tutulma riski bulunduğunu ifade etti. 🔹 Çin, kara listeye aldığı Tayvanlı siyasetçilerin gıyaben yargılanmasını ve ayrılıkçılık suçlamasıyla cezalandırılmasını öngören uygulamalar yürütüyor. Bu suçlamalar ölüm cezasına kadar varan yaptırımlar içerebiliyor. 🔹 Londra Kulesi yakınındaki Royal Mint Court'ta planlanan büyükelçilik projesi 2018'den bu yana tartışma konusu oldu. Birleşik Krallık'taki güvenlik kurumları özellikle casusluk riskleri üzerinde duruyor. 🔹 Proje kapsamında yer altına iletişim altyapısına yakın yeni bölümler inşa edilmesi planlanıyor. İngiliz makamları iletişim hatlarının korunması için kabloların yeniden yönlendirileceğini ve ek şifreleme önlemleri uygulanacağını açıkladı. 🔹 İnsan hakları savunucuları, casusluk tartışmalarının gölgesinde sınır aşan baskı ve insan hakları risklerinin yeterince dikkate alınmadığını savunuyor. 🔹 2022 yılında Manchester'daki Çin Başkonsolosluğu çalışanlarının Hong Kong yanlısı bir protestocuyu konsolosluk bahçesine çekerek darp etmesi uluslararası tepki çekmişti. 🔹 Çin son yıllarda sürgündeki muhaliflere yönelik baskıyı artırdı; bazı aktivistler hakkında ödüllü yakalama kararları çıkardı ve yurt dışındaki muhalifleri yabancı güçlerle iş birliği yapmakla suçladı. 🔹 2020'de Hong Kong'daki güvenlik yasasının ardından 200 binden fazla Hong Konglu Birleşik Krallık'a taşındı. Sürgündeki kişiler takip, gözetim ve yıldırma faaliyetlerine maruz kaldıklarını söylüyor. 🔹 Fransa'da karşı istihbarat birimleri, Çin'e ait olduğu öne sürülen dokuz gizli "polis karakolunu" kapattı. Aktivist gruplar Avrupa genelinde bu tür 100'den fazla yapı bulunduğunu ve Birleşik Krallık'ta da en az dört benzer merkezin faaliyet gösterdiğini öne sürüyor. 🔹 Çin'in Londra Büyükelçiliği Sözcüsü, Tayvan'ın iddialarını "tamamen temelsiz ve kötü niyetli iftira" olarak nitelendirdi.

🔹 Yapay zekâ destekli dinî sohbet botlarının kullanıcılarına ruhani rehberlik sunması, dinî liderler arasında etik, psikolojik ve teolojik kaygılara yol açtı. 🔹 Katolik Kilisesi'nin geliştirdiği yapay zekâ karakteri "Father Justin", bebeklerin spor içeceğiyle vaftiz edilebileceği ve kardeşlerin evlenebileceği yönünde yanlış yanıtlar verdikten sonra kullanımdan kaldırıldı. Dinî liderlerin uyarıları 🔹 İngiltere ve Galler Katolik Kilisesi'nin yapay zekâdan sorumlu piskoposu Paul Hendricks, yapay zekâ botlarının kişisel danışman veya ruhani rehber olarak kullanılmasının, kullanıcıların botlara dinî otorite atfetmesine yol açabileceği uyarısında bulundu. 🔹 İngiltere Hindu Forumu, bazı yapay zekâ içeriklerinin Hindu inancını olumsuz şekilde yansıttığı konusunda endişelerini dile getirdi. 🔹 Ahmedi Müslüman Topluluğu imamlarından Sabah Ahmedi, yapay zekânın din eğitimi için faydalı olabileceğini ancak toplu ibadet ve din adamlarının sunduğu insani desteğin yerini alamayacağını söyledi. 🔹 Büyük Britanya Hahamlar Mahkemesi'nden Jonathan Romain, kötü niyetli geliştiricilerin botları manipüle edebileceğini ve yapay zekânın insanların duygusal ihtiyaçlarına din görevlileri gibi karşılık veremeyeceğini belirtti. Akademik araştırma 🔹 Coventry Üniversitesi araştırmacıları, farklı dinlerden 28 dinî liderle yaptıkları çalışmada yapay zekânın eğitim amaçlı kullanımına olumlu yaklaşılırken, ruhani rehberlik alanına girmesinin endişe yarattığını tespit etti. 🔹 Araştırmacılar, bazı yapay zekâ botlarının "öldürmek belirli koşullarda kabul edilebilir" şeklinde yanıtlar verdiğini ve bunun Tanrı adına konuşuyormuş izlenimi oluşturduğu için kaygı verici olduğunu belirtti. Yapay zekâ ve insan onuru 🔹 Canterbury Başpiskoposu Sarah Mullally, yapay zekânın insan onurunu zedeleyebileceği ve yeni istismar biçimlerine yol açabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Papa XIV. Leo da yayımladığı genelgede yapay zekânın insan verilerinin mülkiyetini yeni bir kölelik biçimine dönüştürerek insan onurunu tehdit ettiğini söyledi.

🔹 İran, ABD ile yeniden başlayan çatışmaların üçüncü gününde Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü ile Bahreyn'deki ABD Beşinci Filosu karargâhına füze saldırısı düzenlediğini açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları, saldırılarda sekiz önemli askeri tesisin imha edildiğini öne sürdü. ABD'li yetkililer ise saldırılarda can kaybı veya hasar meydana gelmediğini bildirdi. 🔹 Son gerilim, ABD'nin İran içinde düzenlediği saldırıların ardından yaşandı. Washington, operasyonun Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir tankere yönelik İran saldırısına karşılık olduğunu açıkladı. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın yeni saldırılar düzenlemesi halinde askeri operasyonların yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu. Körfez'deki gelişmeler 🔹 Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, İran'ın ülkeye yönelik saldırısını egemenliğin açık ihlali olarak nitelendirerek kınadı. 🔹 Bahreyn, İran saldırısında bir konut binasının hasar gördüğünü ancak can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Ülke ordusu çok sayıda füze ve insansız hava aracının etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Lübnan ve Suriye 🔹 İsrail ordusu, Güney Lübnan'da roketatar taşıyan Hizbullah mensuplarını hedef aldığını ve tehdit oluşturan bir roket rampasını imha ettiğini açıkladı. 🔹 İran, ABD'nin ülkenin güney kıyısındaki gözetleme ve izleme tesislerini vurduğunu belirterek bunun geçici anlaşmanın ihlali olduğunu savundu. 🔹 İsrail ordusu, Güney Suriye'de silahlı kişileri öldürdüğünü ve bölgede oluşturduğu güvenlik kuşağını korumaya devam edeceğini açıkladı. Irak 🔹 Irak güvenlik güçleri, yolsuzluk soruşturması kapsamında Bağdat'ın Yeşil Bölgesi'nde bazı üst düzey siyasetçi ve yetkilileri gözaltına aldı. Yetkililer operasyonların yolsuzluk, yasa dışı finansman ve İran petrolü kaçakçılığı iddialarıyla bağlantılı olduğunu belirtti.

Çin ortaklıkları baskı altında 🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin bağlantılı otomobillere yönelik kısıtlamaları, Avrupalı otomobil üreticilerinin Çinli şirketlerle kurduğu ortaklıkları baskı altına aldı. 🔹 Çinli Geely'nin sahibi olduğu İsveç merkezli Polestar'ın, Çin menşeli yazılım kısıtlamaları nedeniyle gelecek yıldan itibaren ABD'de otomobil satamayacağı belirtildi. 🔹 ABD yönetimi, Çin bağlantılı araçların hassas verileri toplayarak Çin'e aktarabileceği gerekçesiyle bu kısıtlamaları uyguluyor. Avrupa otomotiv sektöründeki Çin ortaklıkları 🔹 Nissan, İngiltere'deki Sunderland fabrikasında gelecek yıldan itibaren Çinli Chery için araç üretmeyi planlıyor. 🔹 Stellantis, Çinli Leapmotor ve CATL ile ortaklık kurarak İspanya'da Leapmotor araçları üretmeye hazırlanıyor. 🔹 MG markası SAIC bünyesinde faaliyet gösterirken, Volvo ise Geely'nin mülkiyetinde bulunuyor. BMW ve Mercedes'in de Çin'de ortaklıkları bulunuyor. Çin'in yükselişi 🔹 Çin, dünyanın en büyük otomobil pazarı konumunda bulunuyor ve küresel otomobil satışlarının yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. 🔹 BYD ve Geely öncülüğündeki Çinli üreticiler elektrikli araç teknolojisinde küresel ölçekte güçlü konuma geldi ve Avrupa pazarındaki paylarını artırıyor. 🔹 Çinli markalar Avrupa otomobil pazarının yaklaşık %9'unu, elektrikli araç satışlarının ise %15'inden fazlasını oluşturuyor. Avrupa'nın karşı karşıya olduğu tablo CNN: Yapay zekâ gözlükleri sınavlarda kopya çekmeye yardımcı oluyor. Sınav odaklı Asya bunun merkez üssü 🔹 Yapay zekâ destekli akıllı gözlükler, öğrencilerin sınavlarda kopya çekmek için kullandığı yeni araçlardan biri haline geldi. Özellikle tek bir sınavın eğitim ve kariyer üzerinde büyük etkisi olduğu Doğu Asya ülkelerinde bu durum eğitim kurumlarını yeni önlemler almaya yöneltiyor. 🔹 Güney Kore'de geçen ay İngilizce yeterlilik sınavına giren iki kişinin yapay zekâ gözlüğü kullandığı tespit edildi. Tayvan'da ise bir tıp fakültesi giriş sınavında akıllı gözlük kullanan öğrenci, gözetmenlerin şüphelenmesi üzerine yakalandı. 🔹 Çin, bu ay düzenlenen üniversite giriş sınavında tüm adayların gözlüklerini kontrol etti. İngiltere'de de sınav düzenleyicileri yapay zekâ gözlükleri ve akıllı kulaklıkların sınav güvenliğini tehdit edebileceği uyarısında bulundu. 🔹 Güney Kore'de üniversite giriş sınavını düzenleyen kurum, Eğitim Bakanlığı ile birlikte yapay zekâ gözlükleriyle kopyayı önleyecek yeni tedbirleri değerlendirmeye başladı. Tayvan'daki üniversite de sınav kurallarını gözden geçiriyor. 🔹 Uzmanlar, kamuoyuna yansıyan vakaların buzdağının görünen kısmı olabileceğini ve bildirilmeyen çok daha fazla olay yaşandığını belirtiyor. 🔹 Yapay zekâ gözlükleri inceliyor, daha hafif ve fark edilmesi zor hale geliyor. Cihazlar, sınav sorularını büyük dil modellerine iletip yanıtları doğrudan gözlük camına yansıtabiliyor. 🔹 Meta'nın 2023 sonunda piyasaya sürdüğü yapay zekâ destekli akıllı gözlüklerin ardından bu ürünler hızla yaygınlaştı. Geçen yıl dünya genelinde 7 milyondan fazla yapay zekâ özellikli gözlük satıldı. 🔹 Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi araştırmacıları, ticari yapay zekâ gözlüklerini bir elektrik mühendisliği sınavında test etti. Gözlükler, soruları yapay zekâ modeline ileterek oluşturduğu cevaplarla 100'den fazla öğrencinin bulunduğu sınıfta ilk beş arasına girecek puan elde etti. 🔹 Araştırmacılar, yapay zekânın mevcut sınav değerlendirme yöntemlerini yeniden düşünmeyi zorunlu hale getirdiğini ve eğitim sistemlerinin öğretim ile ölçme-değerlendirme yöntemlerini teknolojiye uyarlaması gerektiğini belirtiyor. 🔹 Eğitim uzmanları, yapay zekânın yasaklanması yerine öğrencilerin eleştirel düşünme ve üstbiliş becerilerinin geliştirilmesine odaklanılması gerektiğini, temel hedefin düşünme sürecinin tamamen yapay zekâya devredilmesini önlemek olduğunu ifade ediyor. 🔹 ABD pazarının Avrupalı premium otomobil markaları için en önemli ve en kârlı pazarlardan biri olmayı sürdürdüğü belirtildi. 🔹 ABD'nin Çin bağlantılı otomobillere yönelik kısıtlamalarının genişlemesi halinde Avrupa otomotiv sektörünün Amerikan pazarındaki faaliyetlerinin de olumsuz etkilenebileceği ifade edildi. 🔹 Avrupa'daki otomobil üreticilerinin Çin ile iş birliğini sürdürmek ya da ABD'nin benzer kısıtlamalarına uyum sağlayarak üretim ve tedarik stratejilerini yeniden şekillendirmek arasında tercih yapmak zorunda kalabileceği değerlendirildi.

Organize suç ağları büyüyor 🔹 Europol'ün yayımladığı rapora göre Avrupa'da faaliyet gösteren en tehlikeli organize suç ağlarının üye sayısı son iki yılda beş kat artarak yaklaşık 400 bine yükseldi. 🔹 Europol, Avrupa genelinde faaliyet gösteren 731 organize suç ağını "en tehditkâr suç örgütleri" olarak sınıflandırdı. 🔹 AB İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Brunner, "Suçlular gelişiyor." diyerek organize suç örgütlerinin sürekli birleştiğini, yeniden yapılandığını ve farklı kimliklerle faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi. 🔹 Europol, 2024-2026 döneminde 623 suç örgütünün dağıtıldığını ancak aynı dönemde 533 yeni suç ağının ortaya çıktığını belirtti. Suç örgütlerinin faaliyetleri 🔹 Suç örgütleri, şifreli telefonlar, sanal özel ağlar (VPN), sahte sosyal medya hesapları ve paravan şirketler kullanarak kolluk kuvvetlerinden gizleniyor. 🔹 Suç gelirlerinin aklanması için restoranlar, oteller, kumarhaneler, tatil tesisleri ve konut projeleri gibi nakit yoğun sektörlerden yararlanılıyor. Uyuşturucu ve insan kaçakçılığı 🔹 Rapora göre Arnavut suç aileleri ile İtalya merkezli 'Ndrangheta örgütü, Brezilya ve Kolombiya kartelleriyle iş birliği yaparak Avrupa'ya kokain sevkiyatını yönetiyor. 🔹 Kokain sevkiyatları, yüksek hızlı teknelerle Belçika'daki Anvers ve Zeebrugge limanlarına ulaştırılıyor. 🔹 Latin Amerika'nın en büyük suç örgütlerinden Primeiro Comando da Capital'in Avrupa'da yeni hücreler kurmaya çalıştığı değerlendiriliyor. 🔹 Çinli suç örgütlerinin kadınları sahte iş ilanları ve çağrı merkezleri aracılığıyla Avrupa'ya getirerek İspanya ve Fransa'daki genelevlere yönlendirdiği belirtildi. Europol'ün değerlendirmesi 🔹 Europol İcra Direktörü Jürgen Ebner, suç örgütlerinin güçlü finansal kaynaklara, uluslararası bağlantılara ve gelişmiş karşı önlemlere sahip olduğunu söyledi. 🔹 Ebner, yalnızca bireysel suçluların hedef alınmasının yeterli olmadığını, suç örgütlerinin iş modeli sürdüğü sürece yerlerine yenilerinin geleceğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim 🔹 ABD, İran ile imzalanan mutabakatın ardından ilk kez İran topraklarına hava saldırıları düzenledi. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınındaki İran'a ait füze ve insansız hava aracı depoları ile kıyı radar tesislerinin vurulduğunu açıkladı. 🔹 Saldırılar, İran'ın Singapur bayraklı Ever Lovely adlı yük gemisine dört insansız hava aracıyla saldırmasının ardından düzenlendi. 🔹 İran'a ait insansız hava araçlarından biri geminin güvertesine isabet etti, diğer üçü ABD tarafından düşürüldü. 🔹 İran devlet medyası, Hürmüz Boğazı kıyısındaki Sirik yakınlarında bir cismin isabet ettiğini ancak liman kentinde hasar oluşmadığını bildirdi. ABD ve İran'dan açıklamalar 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Ever Lovely'ye yönelik saldırıyı ateşkes mutabakatının "akılsızca ihlali" olarak nitelendirdi. 🔹 Trump, İran'ın saldırısına ilişkin "Bunu yapmamaları gerekiyordu." dedi ve ABD'nin nasıl karşılık vereceğinin görüleceğini söyledi. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın mutabakatı ihlal ettiğini belirterek, "Şiddete şiddetle karşılık verilecek." açıklamasını yaptı. 🔹 İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin müzakereler sürerken yeniden İran'a saldırdığını belirterek bunun "geri çekilme ve pişmanlıkla" sonuçlanacağını söyledi. Bölgesel gelişmeler 🔹 İran, ABD saldırısından yaklaşık beş saat önce Hürmüz Boğazı'ndaki bazı gemilere uyarı ateşi açtı ve bölgeye iki uyarı füzesi fırlattı. 🔹 Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler için Umman'ın gönüllü geçiş ücreti sistemi önerdiği, İran'ın da boğaz geçişlerinden ücret alınmasını istediği belirtildi. 🔹 Mutabakat kapsamında İran'ın petrol yaptırımlarının kaldırılması, dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve yeniden imar fonu gibi ekonomik düzenlemelerden yararlanmasının öngörüldüğü ifade edildi. 🔹 İsrail, Lübnan'ın güneyinden kısmi çekilmeyi kabul etti. Buna karşılık bölgede İsrail birliklerinin yerini Lübnan ordusunun alması planlanıyor. 🔹 İran, mutabakatın İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını durdurmasına bağlı olduğunu belirtirken, Hizbullah anlaşmanın iç savaş yaşanmadan uygulanamayacağını açıkladı.

Asker ihtiyacı ve seferberlik hazırlığı 🔹 Rusya'da yeni asker akışının yavaşlaması nedeniyle Kremlin'in yeni bir seferberlik dalgasını değerlendirdiği bildirildi. 🔹 Seferberlik kararının eylül ayındaki Devlet Duması seçimlerinden sonra uygulanabileceği ve yeni milletvekillerinin bu süreci kamuoyuna anlatmasının planlandığı ifade edildi. 🔹 Kremlin, cephedeki sınırlı ilerleme ve aylık 30 bini aşan asker kayıpları nedeniyle ordusunu takviye etme baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. 🔹 Bu ilkbaharda Ukrayna'da savaşmak için orduya katılan yeni gönüllü sayısı geçen yılın aynı dönemine göre üçte birden fazla azaldı. Alternatif personel kaynakları 🔹 Kremlin, bugüne kadar yüksek maaşlar, imza primleri, cezaevindeki hükümlüler, göçmen işçiler ve borçlular üzerinden personel temin etmeye çalıştı. 🔹 Siyasi riskler nedeniyle genel seferberlik yerine yedek askerlerin göreve çağrılması seçeneği de değerlendiriliyor. 🔹 Ukraynalı askerî yetkililer, Rusya'nın yaklaşık 18 bin 500 yabancıyı daha orduya katmayı hedeflediğini açıkladı. 🔹 Ortak hazırlanan bir rapora göre şimdiye kadar 130'dan fazla ülkeden en az 27 bin yabancı Rus ordusuna katıldı. Cephedeki durum 🔹 Bazı Rus askerleri, yeni gelen personelin eğitim ve savaş kabiliyetinin belirgin şekilde düştüğünü, personel, mühimmat ve insansız hava aracı sıkıntısı yaşandığını söyledi. 🔹 Rus birlikleri bu yıl Ukrayna'da sınırlı toprak kazanımları elde etti. Mayıs ayında kaydedilen ilerleme Ekim 2023'ten bu yana en düşük seviyede kaldı. 🔹 Ukrayna'nın lojistik hatları, petrol rafinerileri ve askerî altyapıya yönelik uzun menzilli saldırıları Rusya üzerindeki askerî baskıyı artırdı. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle hava savunma sistemlerinin bir bölümünü Moskova ve Kerç Köprüsü çevresine kaydırdığını açıkladı.

Erken tahliye düzenlemesi 🔹 Birleşik Krallık'ta cezaevlerindeki aşırı doluluğu azaltmak amacıyla eylül ayından itibaren 5 bin ila 7 bin hükümlünün kademeli olarak erken tahliye edilmesi planlanıyor. 🔹 İlk etapta yaklaşık 700 hükümlü eylül ayında serbest bırakılacak, ardından dokuz ay boyunca benzer sayılarda tahliyeler devam edecek. 🔹 Adam öldürme, tecavüz, ağır yaralama ve cinsel suçlardan hüküm giyen mahkûmlar, cezaevi kurallarını ciddi şekilde ihlal etmemeleri hâlinde cezalarının üçte ikisi yerine yarısını tamamladıktan sonra tahliye edilebilecek. 🔹 Örneğin 15 yıl hapis cezası alan bir hükümlü, gerekli şartları karşılaması durumunda 10 yıl yerine 7,5 yıl sonra tahliye edilebilecek. 🔹 Hırsızlık, konut hırsızlığı, saldırı ve tekrarlayan mağaza hırsızlığı suçlarından hüküm giyenler ise ciddi disiplin ihlali yapmamaları durumunda cezalarının yüzde 40'ı yerine yaklaşık üçte birini tamamladıktan sonra tahliye edilebilecek. Denetim ve cezaevi uygulamaları 🔹 Erken tahliye edilen hükümlülerin büyük bölümüne elektronik GPS takip cihazı takılması, sokağa çıkma yasağı ve belirli bölgelere giriş yasağı gibi denetim şartları uygulanması planlanıyor. 🔹 Cezaevi kurallarını ciddi şekilde ihlal eden hükümlüler için cezaya eklenebilecek azami süre 42 günden 84 güne çıkarıldı. 🔹 Evde elektronik kelepçeyle erken tahliyeye imkân tanıyan mevcut uygulama kaldırılacak. Hükümetin gerekçesi 🔹 Hükümet, cezaevi sistemini kapasite krizinden çıkarmak amacıyla 14 bin yeni cezaevi kapasitesi oluşturmayı ve infaz sisteminde reform yapmayı planlıyor. 🔹 Adalet Bakanlığı, bu adımlar atılmadığı takdirde cezaevlerinde yer kalmayacağını, bunun da hüküm giyen kişilerin cezaevine gönderilememesine ve ceza adalet sisteminin işleyişinin ciddi şekilde aksamasına yol açabileceğini açıkladı. 🔹 Hükümet, toplum denetim hizmetlerine 700 milyon sterlin yatırım yapılacağını, bu yıl 1.300 yeni denetimli serbestlik görevlisinin görevlendirileceğini ve erken tahliye edilen hükümlülerin açık bir istisna bulunmadıkça elektronik olarak takip edileceğini açıkladı.

🔹 Bill Gates, Jeffrey Epstein soruşturması kapsamında ABD Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'ne verdiği ifadede evlilik dışı ilişki yaşadığı üç kadının adını açıkladı. 🔹 Gates, daha önce kamuoyuna açıklanmayan iki Rus kadınla ilişki yaşadığını söyledi. Bu kişilerin briç oyuncusu Mila Antonova ve nükleer fizikçi Karima Nigmatulina olduğunu belirtti. 🔹 Kongre üyelerinin sorgulaması sırasında bir kadın bilim insanıyla daha ilişki yaşadığını kabul etti. Daha sonra bu kişinin tıp girişimcisi Dr. Alice Jacobs Nesselrodt olduğu ortaya çıktı. 🔹 Gates, Jeffrey Epstein'ın bu ilişkilerden haberdar olduğunu ve kendisini şantaj etmeyi düşünmüş olabileceğini söyledi. Şantaj girişiminin başarılı olmadığını ifade etti. 🔹 Gates, Epstein ile 2011-2014 yılları arasında yaklaşık 12-14 kez görüştüğünü ve görüşmelerin büyük bölümünün hayırseverlik faaliyetleri ile bağış toplama konularında olduğunu söyledi. 🔹 Gates, Epstein'ın cinsel suçlardan mahkûm edildiğini bildiğini ancak küresel sağlık projelerine bağış sağlayabileceğini düşündüğü için onunla sınırlı düzeyde ilişki kurduğunu belirtti. 🔹 İfadesinde herhangi bir cinsel suistimalde bulunmadığını yineleyen Gates, Epstein ile görüşmeleri sırasında farkında olmadan mağdurların bulunduğu ortamlarda bulunmuş olabileceğini kabul etti. 🔹 Gates, bir dönem cinsel yolla bulaşan hastalık kapmış olabileceğinden endişe ettiğini ancak hiçbir zaman böyle bir hastalığa yakalanmadığını söyledi. Ayrıca eşine gizlice ilaç verdiği yönündeki iddiaları reddetti. 🔹 Gates, ilişkilerinden haberdar olan kişilerin Epstein, çalışanı Boris Nikolic ve daha sonra eski eşi olduğunu ifade etti. 🔹 Boris Nikolic daha önce yaptığı açıklamada Epstein ile ilişki kurmuş olmaktan derin pişmanlık duyduğunu ve onu "usta bir manipülatör" olarak gördüğünü söylemişti.

🔹 AB, Ukrayna ile resmi üyelik müzakerelerinin başlatılmasına onay verdi. 🔹 Ukrayna, 2014'teki Maidan protestolarından ve 2022'de başlayan Rusya işgalinden sonra Avrupa ile bütünleşme hedefini sürdürdü. 🔹 Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın 2022'deki işgalinden dört gün sonra AB üyeliği için başvuruda bulundu. 🔹 AB, Ukrayna'nın üyelik sürecinde yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığı ve AB mevzuatına uyum gibi kapsamlı reformlar gerçekleştirmesini istiyor. Üyelik süreci 🔹 Üyelik müzakereleri demokrasi ve hukuk devletiyle başlayan altı ayrı başlık altında yürütülecek. 🔹 Her başlığın tamamlanması gerekiyor ve süreç savaş devam ederken ilerleyecek. 🔹 AB yetkilileri, Ukrayna için üyelik kurallarının gevşetilmesine sıcak bakmıyor. 🔹 Bazı AB ülkeleri, Ukrayna'ya tanınacak istisnaların Batı Balkan ülkeleri tarafından da talep edilebileceğini belirtiyor. Karşılaşılan zorluklar 🔹 Ukrayna'nın nihai sınırlarının nasıl şekilleneceği henüz bilinmiyor. 🔹 Ukrayna'nın büyük tarım sektörü, AB'nin mevcut tarım destek sistemi açısından önemli düzenlemeler gerektirebilir. 🔹 Yaklaşık 39 milyonluk nüfusu nedeniyle Ukrayna'nın AB karar alma süreçlerinde önemli ağırlık kazanabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Savaş sonrası yeniden inşa maliyetinin yaklaşık 445 milyar sterlin olacağı tahmin ediliyor. 🔹 AB kaynakları, Ukrayna'nın üyeliğinin sadece Kiev'in değil, AB'nin de kurumsal reformlar yapmasını gerektirebileceğini belirtiyor. Siyasi engeller 🔹 Macaristan'ın eski Başbakanı Viktor Orban, üyelik müzakerelerinin açılmasını uzun süre engelledi. 🔹 Nisan ayında Macaristan'da hükümet değişikliğinin ardından Budapeşte ilk müzakere başlıklarının açılmasına yönelik vetosunu kaldırdı. 🔹 Buna rağmen Macaristan, sonraki aşamalara ilişkin çekincelerini koruyor. 🔹 Polonya ve Slovakya da genişlemeye yönelik kamuoyu desteğinin düşük olmasından endişe duyuyor. Ukrayna'nın AB'ye katkıları 🔹 Ukrayna, Avrupa'daki ülkeler arasında en büyük ordulardan birine sahip bulunuyor. 🔹 Ülkenin savunma sanayisi ile insansız hava araçları ve modern savaş alanındaki deneyimi Avrupa'da yakından takip ediliyor. 🔹 Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Marta Kos, Ukrayna'nın savaş koşullarında üyelik sürecinde şimdiye kadar görülmemiş bir ilerleme kaydettiğini söyledi. 🔹 Ukrayna'nın AB üyesi olabilmesi için müzakerelerin tamamlanmasının ardından 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekiyor.

🔹 Londra Metropolitan Polisi, Birleşik Krallık’taki en kapsamlı canlı yüz tanıma sistemi uygulaması kapsamında Londra genelinde yüz tanıma kameraları kullanmaya hazırlanıyor. 🔹 Metropolitan Polis Komiseri Sir Mark Rowley, yıl sonuna kadar West End ve Soho’daki suç yoğun bölgelerde sokak altyapısına monte edilen kameraların devreye alınacağını açıkladı. 🔹 Uygulamanın, 2027’den itibaren başkentin altı farklı suç yoğun bölgesine daha genişletilmesi planlanıyor. 🔹 Croydon’daki deneme uygulaması sırasında polis, kaçırma, tecavüz ve cinsel saldırı şüphelilerinin de bulunduğu 170’den fazla kişiyi gözaltına aldı. 🔹 Rowley, yüz tanıma teknolojisinin son yıllarda polislik alanındaki en önemli teknolojik gelişmelerden biri olduğunu söyledi. 🔹 Londralıların yaklaşık %80’inin teknolojinin kullanımını desteklediği belirtildi. 🔹 Croydon’daki deneme süreci Ekim 2025 ile Mart 2026 arasında gerçekleştirildi. 🔹 Polis verilerine göre deneme döneminde bölgedeki suç oranı %10,5, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet vakaları ise %21 azaldı. 🔹 Deneme sırasında kameralar sabit altyapılara, özellikle de sokak lambalarına yerleştirildi. 🔹 Sistem 24 ayrı operasyonda kullanıldı ve ortalama her 35 dakikada bir gözaltı gerçekleştirildi. 🔹 Her operasyon için en fazla 24 saat önce oluşturulan ve operasyon sonrasında silinen özel izleme listeleri kullanıldı. 🔹 Kameraların önünden geçen 470 binden fazla kişi tarandı. 🔹 Sistem yalnızca bir yanlış eşleşme üretti ve polis kısa inceleme sonrasında kişinin aranan kişi olmadığını tespit etti. 🔹 Yeni sistemde kullanılacak kameralar sabit olacak ancak suç yoğunluğundaki değişimlere göre farklı noktalara taşınabilecek. 🔹 İngiltere ve Galler’de toplam 13 polis teşkilatı canlı yüz tanıma teknolojisini kullanıyor. 🔹 Sistem, yüz hatları arasındaki mesafeleri analiz ederek saniyeler içinde dijital yüz imzası oluşturuyor ve bunu aranan kişiler listesiyle karşılaştırıyor. 🔹 Beyzbol şapkası, bere veya kar maskesi kullanan kişilerin de belirli durumlarda tespit edilebildiği belirtiliyor. 🔹 Eşleşme tespit edildiğinde nihai değerlendirme polis memurları tarafından yapılıyor ve yanlış olduğu düşünülen eşleşmeler iptal edilebiliyor. 🔹 Suçla bağlantısı bulunmayan kişilere ait görüntüler sistemden derhal siliniyor. 🔹 Sivil özgürlükler savunucusu Big Brother Watch, yüz tanıma teknolojisinin kullanımını düzenleyen açık bir yasal çerçevenin bulunmadığını belirterek daha sıkı koruma önlemleri çağrısında bulundu. 🔹 Kuruluş, canlı yüz tanıma teknolojisinin kullanımının Parlamento tarafından özel olarak onaylanmadığını ve uygulamayı doğrudan düzenleyen bir yasanın bulunmadığını ifade etti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşı sırasında azalan füze stoklarının yenilenmesi için Pentagon yetkilileri ve savunma şirketlerinin yöneticileriyle kritik bir toplantı düzenleyecek. 🔹 Beyaz Saray’ın, savunma şirketlerine kritik silah sistemlerinin üretimini hızlandırmaları yönünde baskı yapması bekleniyor. 🔹 Nisan ayında yayımlanan bir rapora göre ABD, ilk ateşkes dönemine kadar Tomahawk ve Patriot füze stoklarının üçte biri ile yarısını, ayrıca THAAD hava savunma sistemi önleyicilerinin önemli bölümünü kullandı. 🔹 Bu mühimmat stoklarının yeniden eski seviyelerine ulaşmasının dört ila beş yıl sürebileceği değerlendiriliyor. 🔹 İran savaşı sırasında bazı ABD savunma sistemleri ve askeri varlıklarının Avrupa ve Asya’dan Orta Doğu’ya kaydırılması, Washington’un Çin ve Rusya kaynaklı tehditlere karşı kapasitesi konusunda tartışmalara yol açtı. 🔹 Toplantının çarşamba günü üst düzey savunma yetkilileri ve büyük savunma yüklenicileriyle yapılması planlanıyor. 🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, ABD’nin Başkan Trump’ın tüm stratejik hedeflerini destekleyecek seviyenin üzerinde mühimmat ve stoklara sahip olduğunu açıkladı. 🔹 Kelly, Trump’ın savunma şirketlerini ABD üretimi silahların üretimini sürekli artırmaya teşvik ettiğini söyledi. 🔹 Savunma şirketlerinin, Kongre’de görüşülen 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi talebi netleşmeden üretimi büyük ölçüde artırmaya isteksiz davrandığı belirtiliyor. 🔹 Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg’in toplantıya katılması bekleniyor. 🔹 Toplantıya Lockheed Martin, L3Harris ve RTX gibi büyük savunma şirketlerinin de iştirak edeceği ifade ediliyor. 🔹 Pentagon, 2027 mali yılı bütçe talebinde 12 kritik mühimmat programının üretimini hızla artırmak için 52,9 milyar dolar kaynak talep etti. 🔹 Bu finansmanın büyük bölümü Senato’da tartışılan 350 milyar dolarlık Pentagon savunma paketi ve SAVE America Act kapsamında yer alıyor. 🔹 Söz konusu paket Senato’da hem Cumhuriyetçi hem Demokrat üyelerden gelen itirazlarla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 ABD, İran ile yürütülen barış görüşmeleri kapsamında İran petrolünün üretimi, taşınması ve satışına yönelik yaptırımları 60 günlüğüne askıya aldı. 🔹 Uygulama 21 Ağustos’a kadar geçerli olacak ve İran’ın petrol gelirlerine erişmesine izin verecek. 🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda serbest geçiş taahhüdü vermesini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerine ülkeye giriş izni sağlamasını kararın gerekçeleri arasında gösterdi. 🔹 Karar, geçen hafta ABD ile İran arasında imzalanan ve savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakatın ilk ekonomik adımlarından biri oldu. 🔹 Mutabakat, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların kullanımına açılması yönünde bir çerçeve oluşturuyor. 🔹 Yaptırımların askıya alınmasının ardından Brent petrol fiyatı yüzde 3’ten fazla gerileyerek varil başına yaklaşık 77 dolara düştü. 🔹 Taraflar, İran’ın nükleer programının geleceğini belirlemek amacıyla 60 günlük müzakere süreci yürütüyor. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın UAEA denetçilerini yeniden kabul etmeyi değerlendirdiğini söyledi. 🔹 İran ise nükleer program konusunda yalnızca kısa bir görüşme yapıldığını ve resmi müzakerelerin başlamadığını açıkladı. 🔹 ABD ve İran heyetleri İsviçre’nin Bürgenstock kentinde yaklaşık 18 saat süren görüşmeler gerçekleştirdi. 🔹 Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla doğrudan iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı. 🔹 Taraflar ayrıca Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların kontrol altına alınması için bir “çatışmasızlık mekanizması” oluşturulmasında uzlaştı. 🔹 İran heyeti, görüşmeler sırasında Donald Trump’ın tehdit içeren açıklamalarını protesto ederek bir süre masadan ayrıldı. 🔹 Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde ülkeye yeniden saldırı düzenleyebileceğini söyledi. 🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyet sağlandığını ve bazı dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılacağını açıkladı. 🔹 ABD, Katar ile birlikte İran’a ait dondurulmuş fonların kullanımına ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde çalışıyor. 🔹 Pazartesi günü yaklaşık iki milyon varil petrol taşıyan iki tanker Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı. 🔹 Boğazdaki gemi trafiği artış göstermesine rağmen, savaş öncesindeki günlük ortalama geçiş seviyelerinin halen oldukça altında bulunuyor.

🔹 19 yaşındaki Thalha Jubair, Ağustos 2024’te Londra ulaşım kurumu TfL’nin sistemlerine yönelik siber saldırı nedeniyle suçunu kabul etti. 🔹 Saldırı, metro seferlerinde aksamalara yol açtı ve Oyster ile temassız ödeme sistemlerinin çalışmasını engelledi. 🔹 TfL’ye yönelik saldırının maliyetinin yaklaşık 39 milyon sterlin olduğu belirtiliyor. 🔹 Jubair ile birlikte yargılanan 18 yaşındaki Owen Flowers da saldırıyla ilgili suçunu kabul etti. 🔹 Savcılık, iki gencin “Scattered Spider” adlı siber suç grubunun üyeleri olduğunu açıkladı. 🔹 Jubair, ABD’nin New Jersey eyaletinde 47 Amerikan şirketi ve kuruma yönelik siber saldırılar ve fidye operasyonları nedeniyle aranıyor. 🔹 ABD makamları, 2022-2025 döneminde gerçekleştirilen saldırılarda mağdurlardan en az 115 milyon dolar fidye alındığını öne sürüyor. 🔹 Suçlamalar arasında bilgisayar dolandırıcılığı, elektronik dolandırıcılık ve kara para aklama komplosu bulunuyor. 🔹 ABD’deki suçlamalar toplamda 95 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. 🔹 Savcılık, Jubair’in çeşitli kripto para hesaplarından yaklaşık 200 milyon doların geçtiğini belirtti. 🔹 Jubair daha önce BT, EE, Nvidia, Uber, Rockstar Games ve Revolut’a yönelik siber saldırılar nedeniyle de mahkûm edilmişti. 🔹 Savcılar, saldırganların TfL sistemlerine fidye yazılımı yerleştirerek kurumu ödeme yapmaya zorlamayı hedeflediğini söyledi. 🔹 Flowers ayrıca ABD’de faaliyet gösteren iki sağlık kuruluşuna yönelik siber saldırı planına katıldığını da kabul etti. 🔹 Savcılığa göre Flowers, sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılar sırasında bunun yaşam destek ünitesindeki hastaları etkileyebileceğini kabul eden mesajlar gönderdi. 🔹 Her iki sanık da tutuklu yargılanmaya devam edecek ve 15 Temmuz’da ceza duruşmasına çıkacak. 🔹 Jubair’in İngiltere’de 22 sabıkasının bulunduğu ve siber suç faaliyetlerine 14 yaşında başladığı belirtildi. 🔹 ABD’ye iade sürecinin, İngiltere’deki davaların tamamlanmasının ardından değerlendirilebileceği ifade edildi.

🔹 Avrupa’da karar vericiler, ABD’nin NATO’daki rolünü azaltması ihtimaline karşı kıtanın savunmasını yönetecek yeni bir yapı oluşturulmasını tartışıyor. 🔹 AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, Avrupa’nın kendi savunma sorumluluğunu üstlenebilmesi için bir “Avrupa Savunma Birliği” veya “Avrupa Güvenlik Konseyi” kurulmasını önerdi. 🔹 Kubilius, Rusya’dan gelen tehditlerin yanı sıra ABD’nin Avrupa’dan daha fazla sorumluluk almasını talep ettiğini belirterek Avrupa’nın yalnızca askerî kapasite değil, kurumsal savunma hazırlığı da geliştirmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Önerilen Avrupa Güvenlik Konseyi’nde Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, Polonya, İtalya ve İspanya’nın daimi üye olması öngörülüyor. Diğer ülkeler ise dönüşümlü olarak temsil edilecek. 🔹 Yapının yalnızca AB ülkeleriyle sınırlı kalmaması, Birleşik Krallık, Norveç ve Ukrayna’nın da dahil edilmesi planlanıyor. 🔹 Avrupa’da bazı çevreler NATO içinde daha güçlü bir Avrupa sütunu oluşturulmasını savunurken, bazıları ayrı bir Avrupa karargâhı kurulmasını destekliyor. Bu konuda ortak bir görüş oluşmuş değil. 🔹 Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, NATO’nun yerine geçecek yapılar oluşturmak yerine mevcut bölgesel iş birliği platformlarının güçlendirilmesini savundu. 🔹 Tartışmalarda NATO’nun 5. maddesine benzer şekilde AB Antlaşması’nın 42.7 maddesinin Avrupa savunmasının temelini oluşturup oluşturamayacağı da gündeme geldi. 🔹 Eski İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström, AB’nin dayanışma maddesinin NATO’nun kolektif savunma garantisinin yerini alamayacağını söyledi. 🔹 Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen de AB’nin kendi başına 42.7 maddesini uygulayabilecek askerî kapasiteye sahip olmadığını belirtti. 🔹 Avrupa savunmasının önündeki en büyük sorunlardan biri silah üretim kapasitesi olarak görülüyor. Ukrayna savaşının ardından Avrupa, hem kendi savunması hem de Ukrayna’ya destek için yeterli üretim artışını sağlayamadı. 🔹 Kubilius, Avrupa’nın pahalı ve sınırlı üretim yerine Ukrayna’nın kullandığı “yeterince iyi” yaklaşımıyla daha hızlı ve daha ucuz silah üretimine yönelmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Avrupa savunma sanayiinde bürokratik süreçlerin üretim artışını yavaşlattığı, yeni mühimmat ve patlayıcı tesislerinin izin süreçlerinin uzun sürdüğü belirtiliyor. 🔹 Avrupa’nın karşı karşıya olduğu temel sorunun yalnızca daha fazla silah üretmek değil, onlarca yıllık ulusal yaklaşımları aşarak ortak stratejik karar alma iradesi oluşturmak olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Gümüş yanaklı balon balığı, Akdeniz'de hızla yayılırken balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor ve yüzücüler için risk oluşturuyor. 🔹 Son derece güçlü çeneye ve keskin dişlere sahip tür, balıkçı ağlarını parçalayabiliyor ve avlanan balıkları tüketebiliyor. 🔹 Balığın içerdiği tetrodotoksin adlı güçlü nörotoksin kalp ve solunum yetmezliğine yol açabildiği için tüketimi tehlikeli kabul ediliyor. 🔹 Türün doğal yaşam alanı Hint Okyanusu olmasına rağmen Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e ulaştığı belirtiliyor. 🔹 Bu hafta Atina yakınlarındaki Varkiza sahilinde yüzen yaşlı bir kadın balon balığının saldırısına uğradı ve yaralanan bölgesine dikiş atıldı. 🔹 Yunanistan'da son dönemde benzer balon balığı saldırılarının yaşandığı bildirildi. 🔹 Yunan Deniz Araştırmaları Merkezi'nden Nota Peristeraki, insanların balığı beslemeye veya dokunmaya çalıştığı bazı olaylarda saldırıların meydana geldiğini söyledi. 🔹 Yunanistan'da bazı vakalarda kişilerin parmak veya ayak parmağı kaybettiği belirtildi. 🔹 Yunan Kızılhaçı, balon balığı yaralanmalarında yaranın temiz su ve sabunla yıkanmasını, kanamanın baskıyla durdurulmasını ve tıbbi yardım alınmasını tavsiye etti. 🔹 Balıkçılar, türün ağlara zarar verdiğini, avlanan balıkları tükettiğini ve yakalanmasının tehlikeli olduğunu belirtiyor. 🔹 Giritli balıkçı Alexis Charlambakis, balığın denizde karşılaştığı her şeyi tükettiğini ve geçim kaynaklarını tehdit ettiğini söyledi. 🔹 Yunanistan'ın bazı bölgelerinde balon balıkları nedeniyle her balıkçı teknesinin yılda ortalama 8.500 euro zarar gördüğü tahmin ediliyor. 🔹 Kıbrıs'ta balıkçılara yakaladıkları balon balıkları için ödeme yapılıyor ve toplanan balıklar özel tesislerde imha ediliyor. 🔹 Yunanistan da türün nüfusunu azaltmak amacıyla benzer bir teşvik programını değerlendiriyor. 🔹 Gümüş yanaklı balon balığı ilk kez 2003 yılında Doğu Akdeniz'de, 2005 yılında ise Yunan sularında tespit edildi. 🔹 Son yıllarda türün popülasyonu hızla artarken İtalya, İspanya ve Batı Akdeniz'in diğer bölgelerine doğru yayılmaya başladı. 🔹 Balık özellikle Girit, Rodos ve On İki Ada çevresinde yoğun olarak görülüyor. 🔹 Uzmanlar, iklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın ve tuzluluk değişimlerinin türün yayılmasını kolaylaştırdığını belirtiyor. 🔹 Bilim insanları balon balıklarının balık unu ve gübre üretiminde değerlendirilmesi gibi alternatif kullanım alanları üzerinde çalışıyor.

🔹 Birleşik Krallık iletişim düzenleyicisi Ofcom, yapay zekâ destekli ağ otomasyonunun telefon ve internet şebekelerinde ciddi kesintilere yol açabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Ofcom, BT, Vodafone ve Virgin Media O2 gibi operatörlerden yapay zekâ kullanımında temkinli davranmalarını istedi. 🔹 Telekom şirketleri ağları izlemek, arızaları tespit etmek ve sorunları daha hızlı gidermek için giderek daha fazla yapay zekâ kullanıyor. 🔹 Ofcom, ağ otomasyonunun yanlış çalışması halinde “felaket boyutunda ağ arızalarına” neden olabileceğini belirtti. 🔹 Düzenleyici kurum, ağ otomasyonunun her aşamasında risklerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. 🔹 Uyarı, gelişmiş yapay zekâ modellerinin siber saldırganların güvenlik açıklarını daha kolay tespit etmesine imkan sağlayabileceğine yönelik endişelerin arttığı dönemde geldi. 🔹 Ofcom Altyapı ve Bağlantı Direktörü Natalie Black, operatörlere gönderdiği mektupta gelişmiş yapay zekâ modellerinden kaynaklanan güvenlik risklerinin değerlendirilmesini istedi. 🔹 Black, yapay zekâ modellerinin hızla gelişmeye devam ettiğini ve bunun siber tehditlerin ölçeğini ve hızını artırdığını söyledi. 🔹 Ofcom, telekom şirketlerinin yapay zekâ kaynaklı güvenlik risklerini yönetememesi halinde para cezalarıyla karşılaşabileceğini belirtti. 🔹 Telekom Güvenlik Yasası kapsamında operatörler, ağlarını siber saldırı risklerini azaltacak ve ihlallerin etkisini sınırlandıracak şekilde korumakla yükümlü bulunuyor. 🔹 Ofcom, 2023 yılında yaklaşık 14 bin acil çağrıyı etkileyen ve 10,5 saat süren 999 acil servis kesintisi nedeniyle BT’ye 17,5 milyon sterlin ceza vermişti. 🔹 Mobil operatörleri temsil eden Mobile UK, dayanıklılık ve güvenlik yatırımlarının finansmanı için hükümetten kamu desteği talep etti. 🔹 Mobile UK, yeni güvenlik gerekliliklerinin maliyetinin yalnızca özel sektör tarafından karşılanmaması gerektiğini savundu. 🔹 Ofcom, telekom şirketlerinin güvenlik yükümlülüklerine uyup uymadığını yakından takip ettiğini açıkladı. 🔹 BT, ağ operasyonlarında uzun yıllardır otomasyon kullandığını ve yapay zekâ uygulamalarının kapsamlı kontrol ve denetim mekanizmalarıyla yönetildiğini bildirdi. 🔹 Şirket, kritik arıza senaryolarında ağ performansını güçlendirecek ve siber güvenlik kapasitesini artıracak yeni teknolojileri değerlendirmeyi sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 İspanya, Brexit sonrası varılan anlaşma kapsamında Cebelitarık sınırındaki kontrol noktalarının kaldırılmasına başladı. 🔹 İspanyol işçiler, 300 yılı aşkın süredir kullanılan sınır geçişindeki polis yardımcı binalarını sökmeye başladı. 🔹 Yeni düzenleme kapsamında 15 Temmuz’dan itibaren İspanya ile Cebelitarık arasındaki kara sınırında pasaport ve sınır kontrolü uygulanmayacak. 🔹 Anlaşma, her gün sınırı geçen yaklaşık 15 bin çalışanın serbest dolaşımına imkan tanıyacak. 🔹 Kara sınırındaki kontroller kaldırılırken sınır denetimleri Cebelitarık Havalimanı ve limanlarına taşınacak. 🔹 Havalimanına gelen İngiliz vatandaşları önce Cebelitarık yetkililerine, ardından İspanyol görevlilere pasaport gösterecek. 🔹 Deniz yoluyla gelen yolcular için de aynı uygulama geçerli olacak. 🔹 Cebelitarık tarafındaki kontrol noktaları ve polis kulübelerinin de önümüzdeki günlerde kaldırılması planlanıyor. 🔹 Sınırı belirleyen tel çitin uzun vadede tamamen kaldırılması öngörülüyor. 🔹 Düzenleme ile Cebelitarık fiilen Avrupa Birliği’nin Schengen serbest dolaşım alanının sınır sistemiyle entegre olacak. 🔹 Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından Cebelitarık, AB’nin dış sınırı haline gelmiş ve sert sınır uygulamaları riskiyle karşı karşıya kalmıştı. 🔹 Birleşik Krallık ile Avrupa Komisyonu, dört yıl süren müzakerelerin ardından geçen yıl anlaşmaya varmıştı. 🔹 Anlaşmanın Avrupa Birliği Konseyi tarafından önümüzdeki günlerde resmen onaylanması bekleniyor. 🔹 Anlaşma kapsamında İspanya, Cebelitarık’ta oturma izni verilmesine ilişkin süreçlerde veto yetkisine sahip olacak. 🔹 Cebelitarık yönetimi, anlaşma yürürlüğe girmeden önce oturma izni başvurularında artış yaşandığını açıkladı. 🔹 Cebelitarık ayrıca tütün fiyatlarını İspanya ile uyumlu hale getirmeyi ve KDV benzeri bir satış vergisi uygulamayı kabul etti. 🔹 Cebelitarık sakinleri ise yeni düzenleme kapsamında Avrupa Birliği ülkelerinde çalışma hakkını yeniden elde edecek. 🔹 Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo anlaşmayı “gerçekten tarihi” olarak nitelendirdi. 🔹 Picardo, anlaşmanın ardından İspanya sınırındaki Campo de Gibraltar bölgesinde ortak bir refah alanı oluşacağını ve şirketlerin bu bölgeye yatırım yapabileceğini söyledi.

🔹 Donald Trump, Katar tarafından bağışlanan ve Elon Musk'ın Starlink uydu iletişim sistemiyle donatılan Boeing 747 tipi yeni Air Force One uçağını tanıttı. 🔹 Trump, uçakta daha önce görülmemiş seviyede iletişim sistemleri bulunduğunu ve bunların arasında Starlink altyapısının da yer aldığını söyledi. 🔹 Yaklaşık 400 milyon dolar değerindeki uçak, 1990 yılından beri hizmet veren mevcut Air Force One uçaklarından birinin yerini alacak. 🔹 Güvenlik gereksinimlerine uygun şekilde modifiye edilen uçağın iç yerleşim planı korunurken dış görünümünde koyu mavi alt gövde, büyük ABD bayrağı ve başkanlık mührü gibi değişiklikler yapıldı. 🔹 Uçağın geçici olarak kullanılacağı, yaklaşık iki yıl sonra teslim edilmesi planlanan yeni Air Force One hizmete girdikten sonra Trump Başkanlık Kütüphanesi'ne devredilmesinin beklendiği belirtildi. 🔹 Trump, uçağın 4 Temmuz Bağımsızlık Bildirgesi'nin 250. yıl kutlamalarındaki uçuş gösterisinde yer alacağını açıkladı. 🔹 Trump, yeni uçağın gelecek ay Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne giderken kullanılacağını ve uluslararası ziyaretlerde ABD'yi en üst düzeyde temsil edeceğini ifade etti.

🔹 Donald Trump'ın, Kasım ayındaki ara seçimlerin ardından İran ile mevcut mutabakatın yerine yeni bir anlaşma talep etmeyi değerlendirebileceği öne sürüldü. 🔹 Haberde, mevcut anlaşmanın ABD'de enflasyon baskısını azaltmak, petrol fiyatlarını düşürmek ve Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerdeki konumunu korumak amacıyla hızla tamamlandığı iddia edildi. 🔹 Beyaz Saray, iddiaları reddederek Donald Trump'ın iyi niyetle hareket ettiğini ve tarafların yükümlülüklerine bağlı kaldığı sürece anlaşmalarına sadık kaldığını açıkladı. 🔹 Geçici mutabakat kapsamında İran'ın dondurulmuş varlıklarına erişim sağlaması, petrol yaptırımlarının gevşetilmesi ve yeniden yapılanma fonundan yararlanması öngörülüyor. Anlaşma ayrıca İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin 60 gün içinde tamamlanmasını hedefliyor. 🔹 Anlaşma, Cumhuriyetçi Parti içindeki İran karşıtı isimler ile İsrailli yetkililerin tepkisini çekti. Eleştiriler, sağlanacak mali kaynakların İran'ın füze, insansız hava aracı kapasitesi ve bölgesel müttefiklerini güçlendirebileceği yönünde yoğunlaştı. 🔹 Donald Trump, müzakerelerin 60 gün içinde sonuçlanmaması halinde ABD'nin yeniden askeri seçeneği değerlendirebileceğini söyledi. 🔹 Haberde, anlaşmanın ilerleyen dönemde sona erdirilmesi halinde Orta Doğu'da çatışmaların yeniden başlayabileceği ve Hürmüz Boğazı'nın tekrar kapanmasının küresel ekonomik dalgalanmalara yol açabileceği değerlendirildi. 🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance'in kamuoyuna savunduğu anlaşmanın başarısızlığa uğramasının, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde siyasi sonuçlar doğurabileceği belirtildi.

🔹 Britanya, Ukrayna'ya teslim edilmesi planlanan ve 300 milden (yaklaşık 480 kilometre) daha uzak hedefleri vurabilen yeni uzun menzilli silah sistemlerini Hebrid Adaları'ndaki bir test sahasında denedi. 🔹 Denenen deneysel sistemlerin her biri 250 kilogramlık savaş başlığı taşıyor ve Ukrayna'dan fırlatılması halinde Moskova'ya ulaşabilecek menzile sahip bulunuyor. 🔹 Britanya Savunma Bakanlığı, saatte 370 milin üzerinde hızla uçabilen, yaklaşık 400 bin sterline mal olan ve ayda 20 adet üretilebilen uzun menzilli silah geliştirilmesi için sanayiye çağrı yaptı. 🔹 Proje kapsamında 27 başvuru yapıldı ve altı İngiliz şirkete prototip geliştirmeleri için yaklaşık 5'er milyon sterlinlik sözleşmeler verildi. Daha sonra yarışta üç şirket kaldı: MBDA UK, MGI Engineering ve Rotron Aerospace. 🔹 İlk test atışlarında tüm sistemler ateşlendi. Küçük teknik sorunların giderilmesi için şirketlerin çalışmalarını sürdürmesi ve önümüzdeki aylarda yeni testlerin yapılması planlanıyor. 🔹 Projenin ikinci aşaması başladı ve şirketlere geliştirme faaliyetleri için yaklaşık 15'er milyon sterlinlik yeni sözleşmeler verildi. Britanyalı yetkililer ilk sistemleri bir yıl içinde Ukrayna'ya teslim etmeyi hedefliyor. 🔹 Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Louise Sandher-Jones, yeni sistemlerin Storm Shadow gibi mevcut uzun menzilli silahları tamamlayacağını ve Britanya'nın Ukrayna'ya desteğini sürdüreceğini söyledi. 🔹 Ukrayna son günlerde Moskova'ya yüzlerce insansız hava aracıyla saldırılar düzenlerken, Rusya buna karşılık Ukrayna'ya düzenli şekilde geniş çaplı saldırılar gerçekleştireceğini açıkladı.

Anlaşmanın genel çerçevesi 🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasında imzalanan 14 maddelik mutabakat, çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için zemin oluşturuyor. 🔹 Mutabakat, nihai barış anlaşması niteliği taşımıyor ve tarafların kapsamlı bir anlaşmaya ulaşması için yeni müzakere süreci öngörüyor. Ateşkes ve güvenlik 🔹 Anlaşma, İran ile ABD'nin yanı sıra İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan cephesini de kapsayan ateşkes öngörüyor. 🔹 Taraflar birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi, karşılıklı düşmanca eylemlerden kaçınmayı taahhüt ediyor. 🔹 Taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere etmeyi kabul ediyor ve süre karşılıklı mutabakatla uzatılabiliyor. Hürmüz Boğazı ve yaptırımlar 🔹 ABD, İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmayı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden normale dönmesini desteklemeyi taahhüt ediyor. 🔹 İran da Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyeye dönmesi için gerekli adımları atmayı kabul ediyor. 🔹 ABD ve bölgesel ortaklarının, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık finansman planı oluşturması öngörülüyor. Fonların kullanımı İran'ın taahhütlerini yerine getirmesine bağlanıyor. 🔹 ABD, İran'a yönelik uluslararası ve tek taraflı yaptırımların kaldırılması için nihai anlaşma kapsamında takvim oluşturmayı kabul ediyor. Nükleer program ve ekonomik adımlar 🔹 İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden taahhüt ediyor ancak zenginleştirilmiş uranyum stoklarının akıbeti ve sivil nükleer faaliyetlerin kapsamı nihai anlaşmaya bırakılıyor. 🔹 Nihai anlaşmada İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin sınırların belirlenmesi ve ekonomik teşviklerin bu sınırlara uyuma bağlanması öngörülüyor. 🔹 ABD, nihai yaptırım kaldırma süreci tamamlanıncaya kadar İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına yönelik muafiyetler sağlayarak Amerikan finans, sigorta ve taşımacılık hizmetlerinin kullanılmasına izin vermeyi kabul ediyor. 🔹 ABD'nin dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlığını serbest bırakması da mutabakat kapsamında yer alıyor. Uygulama süreci 🔹 Taraflar, nihai anlaşmanın uygulanmasını ve yükümlülüklerin yerine getirilmesini denetleyecek ortak bir mekanizma oluşturmayı planlıyor. 🔹 Sonraki müzakerelerin başlaması için Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin bazı yaptırım hafifletme adımlarını uygulamaya koyması şart koşuluyor.

Anlaşmaya ilişkin endişeler 🔹 Donald Trump'ın yakın çevresindeki üst düzey isimler ABD ile İran arasında varılan mutabakata ilişkin endişelerini dile getirdi. 🔹 CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth'in İran'ın nükleer program konusunda taahhütlerine uyacağı konusunda şüpheleri bulunuyor. 🔹 ABD istihbarat değerlendirmelerinde İran'ın niyetlerinin anlaşmadaki yükümlülüklerle tam uyumlu olmadığı yönünde bulgular yer alıyor. 🔹 ABD, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu tamamen elden çıkarmasını istiyor. Nükleer program ve fon 🔹 Uluslararası denetçiler, Nisan 2026 itibarıyla İran'ın yüzde 60 saflıkta yaklaşık 440 kilogram zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu bildirdi. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi halinde 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonuna erişebileceğini söyledi. 🔹 Vance, İran'ın anlaşma şartlarını yerine getirmesi durumunda önemli yaptırım kolaylıkları elde edebileceğini açıkladı. 🔹 Donald Trump, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini söyledi. Müzakere süreci 🔹 ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve müzakerelerin sürdürülmesi amacıyla 60 günlük ateşkes uzatılması konusunda anlaşmaya vardı. 🔹 Beyaz Saray, Donald Trump'ın farklı görüşleri dinlediğini ancak nihai kararın kendisi tarafından verildiğini açıkladı.

Olay 🔹 Rus fırkateyni Admiral Grigorovich, Manş Denizi'nde seyreden Britanya bayraklı Bright Future adlı yelkenliye uyarı ateşi açtı. 🔹 Olay, Wight Adası'nın yaklaşık 20 deniz mili güneyinde meydana geldi. 🔹 Yelkenli, Britanyalı emekliler Jane ve Alan Kelvey tarafından kullanılıyordu. 🔹 Çift, Fransa'nın Cherbourg kentine doğru seyir halindeyken silah sesleri duyduklarını açıkladı. Tarafların açıklamaları 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, yelkenlinin tehlikeli bir rota izlediğini ve gemiyle temasa geçmek için işaret fişekleri ile sesli uyarılar yapıldığını açıkladı. 🔹 Jane ve Alan Kelvey, çarpışma rotasında olmadıklarını ve herhangi bir hata yapmadıklarını söyledi. 🔹 Çift, savaş gemisinin beş kez korna çalmasının ardından rotalarını iki derece değiştirdiklerini belirtti. 🔹 Çift, savaş gemisinin telsizle kendileriyle iletişim kurmadığını ve işaret fişeği atmadığını ifade etti. Soruşturma ve gelişmeler 🔹 Britanya Savunma Bakanlığı, açılan ateşin yelkenliyi hedef almadığını ve olası bir çarpışmayı önlemeye yönelik uyarı niteliğinde olduğunu açıkladı. 🔹 Britanya, olayın hafta sonu yaptırım altındaki Rus petrol tankerine el konulmasıyla bağlantılı olmadığını değerlendirdi. 🔹 Olayın ardından Britanya Sahil Güvenliği bilgilendirildi ve yelkenlinin mürettebatı Fransa'ya ulaştıklarında polis tarafından ifadeye alındı.

İktidar dengeleri 🔹 İran'ın yeni dini lideri Mojtaba Hamaney, savaş sonrası dönemde iktidarını korumakta ciddi zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. 🔹 İran Devrim Muhafızları Ordusu savaşın ardından ülkedeki etkisini önemli ölçüde artırdı. 🔹 Askeri komutanların seçilmiş sivil hükümete danışmadan kararlar aldığı yeni bir güç dengesi oluştu. 🔹 Mojtaba Hamaney, babasının ofisindeki üst düzey isimlerin yerine kendi müttefiklerini getirmeye başladı. 🔹 Devrim Muhafızları'nın eski istihbarat başkanı Hüseyin Taeb'in yeni yönetimde önemli rol üstlenmesi bekleniyor. Ekonomi ve yönetim 🔹 İran ekonomisi savaşın ardından ağır hasar aldı ve ülke yeni bir ekonomik kriz riskiyle karşı karşıya bulunuyor. 🔹 Çelik sektörünün yaklaşık yüzde 40'ı savaş sırasında zarar gördü, petrokimya ve polimer sanayileri de ağır darbe aldı. 🔹 Yaklaşık 35 bin fabrikanın 3 bini doğrudan savaşta hasar gördü ve üretim zinciri aksadı. 🔹 Resmi verilere göre yıllık enflasyon yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunuyor. 🔹 Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan hükümetinin savaş sonrasında etkisinin zayıfladığı değerlendiriliyor. Gelecek senaryoları 🔹 Önümüzdeki 60 gün içinde ateşkesin kalıcı hale gelip gelmeyeceği ve ülkenin siyasi yöneliminin netleşmesi bekleniyor. 🔹 İran'ın savaş sonrası toparlanma sürecinde Rusya ve Çin ile ilişkilerini daha da güçlendirebileceği değerlendiriliyor. 🔹 Bölge ülkelerinin destekleyeceği bir yeniden yapılanma fonu oluşturulması seçeneği de gündemde bulunuyor. 🔹 Savaşın sona ermesiyle birlikte ülke içinde yeni siyasi rekabetler ve güç mücadelelerinin ortaya çıkması bekleniyor.

Sağlık durumu 🔹 Jeremy Clarkson geçen yaz agresif prostat kanseri teşhisi aldığını açıkladı. 🔹 Clarkson hastalığın erken evrede tespit edildiğini ve bunun tedavi açısından önemli avantaj sağladığını söyledi. 🔹 Tedavi kapsamında prostatının kanserli bölgesini içeren yaklaşık yüzde 10'luk kısmına müdahale edildi. 🔹 Clarkson tedavinin ardından bir süre daha hastanede kalacağını ifade etti. Açıklamaları 🔹 Clarkson, sağlık kontrolü sırasında yapılan biyopsinin ardından kanser teşhisi aldığını söyledi. 🔹 Clarkson, hastalığın erken teşhis edilmemesi halinde çiftliğinde son hasadını yapmış olabileceğini belirtti. 🔹 Tedavinin başarılı olması halinde gelecek sezonda yeniden izleyicilerin karşısına çıkacağını ifade etti. Geçmiş sağlık sorunları 🔹 Clarkson 2024 yılında göğüs sıkışması ve kolunda uyuşma şikayetleri nedeniyle hastaneye kaldırıldı. 🔹 Yapılan incelemelerde kalp krizi geçirmediği ancak tıkalı koroner damarları nedeniyle acil anjiyoplasti uygulandığı açıklandı. 🔹 Clarkson geçen yıl erkeklere prostat kontrollerini ihmal etmemeleri çağrısında bulunarak erken teşhisin hayati önem taşıdığını söyledi.

Çin Yapay Zekâsının Yükselişi 🔹 Çin merkezli yapay zekâ modellerinin küresel kullanım oranı hızla artarken şirketler düşük maliyetli sistemlere yöneliyor. 🔹 OpenRouter verilerine göre son haftada en çok kullanılan beş yapay zekâ modelinin tamamı Çin merkezli sistemlerden oluştu. 🔹 Bir yıl önce en çok kullanılan beş modelin tamamı ABD merkezliydi. 🔹 DeepSeek, Tencent’in Hy3 modeli ve MiniMax sistemleri geliştiriciler arasında en yaygın kullanılan yapay zekâ platformları arasında yer aldı. Maliyet Avantajı 🔹 Çinli yapay zekâ modelleri düşük fiyatları sayesinde şirketlerin ilgisini çekiyor. 🔹 Anthropic’in Fable 5 modeli milyon token başına 10 dolar fiyatlandırılırken DeepSeek’in en yaygın modeli 14 sent seviyesinde bulunuyor. 🔹 Yapay zekâ kullanım maliyetleri yıl başından bu yana yüzde 41 arttı. 🔹 Birçok şirket günlük iş yüklerinde en gelişmiş modeller yerine daha düşük maliyetli sistemleri yeterli görüyor. ABD ve Çin Rekabeti 🔹 Donald Trump yönetimi Anthropic’in gelişmiş Fable 5 ve Mythos 5 modellerine yabancı erişimini ihracat kontrolleriyle sınırlandırdı. 🔹 Amazon araştırmacılarının güvenlik uyarılarının ardından Anthropic gelişmiş modellerini geçici olarak durdurdu. 🔹 Çin merkezli açık kaynak modellerin serbest paylaşılabilmesi ve şirket sunucularında çalıştırılabilmesi rekabet avantajı sağlıyor. 🔹 RAND, Çin açık kaynak yapay zekâ modellerinin yaygınlaşmasının geliştiricileri Çin teknolojilerine bağımlı hâle getirebileceği uyarısında bulundu. Şirketler ve Güvenlik Tartışmaları 🔹 Airbnb müşteri hizmetlerinde Alibaba’nın Qwen yapay zekâ modelini kullandığını açıkladı. 🔹 Coinbase Üst Yöneticisi Brian Armstrong, 18 ay içinde kurumsal yapay zekâ işlerinin yüzde 80’inin en ucuz modeller üzerinde çalışacağını öngördü. 🔹 ABD Kongresi’ndeki bazı komiteler Çin yapay zekâ modellerini kullanan şirketlerden bilgi talep etti. 🔹 ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu, Çin’in açık kaynak yapay zekâ modellerini geniş çaplı veri toplama amacıyla kullanabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Londra'nın batısındaki Putney Köprüsü'nde 2017 yılında bir kadını otobüsün önüne ittiği iddia edilen koşucuyla ilgili soruşturmada 44 yaşındaki bir erkek gözaltına alındı. 🔹 Olay sırasında 33 yaşındaki kadın köprüde yürürken karşı yönden gelen koşucunun kendisini yola ittiği, kadının ise 430 numaralı otobüsün önüne düştüğü öne sürüldü. 🔹 Otobüs şoförü Oliver Salbris son anda manevra yaparak kadına çarpmaktan kurtuldu, koşucu ise durmadan yoluna devam etti. 🔹 Yaklaşık 15 dakika sonra köprüye geri dönen koşucu, mağdur kadın tarafından durdurulmaya çalışıldı ancak hiçbir tepki vermeden koşmayı sürdürdü. 🔹 Polis tarafından yayımlanan güvenlik kamerası görüntüleri geniş çaplı bir soruşturmaya yol açtı ve dönemin soruşturmasında 50 kişiyle görüşüldü, üç şüpheli gözaltına alındı ancak kimse hakkında dava açılmadı. 🔹 Soruşturma 2018 yılında kapatıldı ancak yeni bilgilerin ortaya çıkmasının ardından yeniden işlem başlatıldı. 🔹 Metropolitan Polisi, gözaltına alınan kişinin ağır bedensel zarar vermeye teşebbüs şüphesiyle sorgulandığını ve soruşturmanın devam ettiğini açıkladı. 🔹 İngiliz basınında yer alan haberlere göre gözaltına alınan şüphelinin milyoner bir bankacı ve eski bir İngiliz ordusu subayı olduğu iddia edildi.

Sivil savunma uyarıları 🔹 Sivil savunma uzmanları, Britanya'nın olası savaş veya ulusal krizlere hazırlık konusunda Avrupa ülkelerinin önemli ölçüde gerisinde kaldığı uyarısında bulundu. 🔹 Soğuk Savaş döneminde sivil savunma eğitimi alan Nick Gould, Britanya halkının yakıt ve gıda kıtlığı gibi büyük krizlere karşı yeterince hazırlıklı olmadığını söyledi. 🔹 Gould, Ukrayna savaşından sonra Polonya, Letonya, Litvanya ve Finlandiya gibi ülkelerin kapsamlı sivil savunma programları oluşturduğunu, Britanya'nın ise aynı hızda ilerlemediğini belirtti. 🔹 Yerel kurumların kriz planları hazırlamak istediğini ancak merkezi bir çerçeve ve yönlendirme eksikliği bulunduğunu ifade etti. Hazırlık eksikleri 🔹 Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra savaş durumuna yönelik sivil savunma eğitimleri ve organizasyonları büyük ölçüde kaldırıldı. 🔹 Gould ve Lee Kendrick, kamu görevlileri ile acil durum personeline yönelik düzenlenen tatbikatlarda siber saldırılar, gıda ve yakıt kıtlığı, dezenformasyon kampanyaları ve bankacılık sisteminin çökmesi gibi senaryolar üzerinde çalışıyor. 🔹 Britanya'nın terör saldırıları gibi klasik acil durumlara hazırlıklı olduğu ancak ülke genelini etkileyen uzun süreli kriz senaryolarına yeterince hazır olmadığı değerlendiriliyor. 🔹 Gould, halkın devletin her durumda yardım sağlayacağına inandığını ancak büyük bir çatışmada bunun mümkün olmayabileceğini söyledi. Toplumsal dayanıklılık çağrısı 🔹 Uzmanlar vatandaşların en az 72 saat boyunca su ve gıda olmadan nasıl hareket edeceklerini planlamaları gerektiğini vurguladı. 🔹 Lee Kendrick, su kesintisi, telefon kaybı veya yakıt sıkıntısı gibi durumlar için bireysel hazırlık yapılmasının toplumsal dayanıklılığı artıracağını söyledi. Savunma politikası 🔹 Britanya'nın 2025 Stratejik Savunma İncelemesi, savunmanın yalnızca silahlı kuvvetlere bırakılamayacağını ve tüm toplumun sürece dahil olması gerektiğini ortaya koydu. 🔹 Silahlı Kuvvetler Komutanı Sir Richard Knighton da ülkenin savunma sanayisi, kritik beceriler ve sivil altyapının savaş dönemine dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini söylemişti. 🔹 Hükümet, Kabine Ofisi koordinasyonunda yürütülen İç Savunma Programı kapsamında olası çatışma senaryolarına hazırlık çalışmalarının sürdüğünü ve savunma harcamalarının Soğuk Savaş'tan bu yana en yüksek seviyede artırıldığını açıkladı.

Halka arz 🔹 Bireysel yatırımcılar, SpaceX'in borsaya açılmadan önceki halka arzında 100 milyar doların üzerinde hisse alım talebinde bulundu. 🔹 SpaceX, halka arz kapsamında 75 milyar dolarlık hisse satışı gerçekleştirdi. 🔹 Bireysel yatırımcı talebi, satışa sunulan toplam hisse miktarının çok üzerine çıktı. 🔹 Bireysel yatırımcıların halka arz edilen hisselerin yaklaşık yüzde 20'sini alması bekleniyor. Piyasa etkisi 🔹 SpaceX hisseleri halka arzda hisse başına 135 dolar fiyatla satıldı. 🔹 75 milyar dolarlık halka arz, bugüne kadarki en büyük halka arz işlemi oldu. 🔹 Halka arz büyüklüğü, 2019'daki Saudi Aramco halka arzının yaklaşık üç katına ulaştı. 🔹 Şirketler halka arzlarda genellikle hisselerinin yüzde 5 ila yüzde 10'unu bireysel yatırımcılara sunarken, SpaceX daha yüksek bir oran ayırdı. Yatırımcı ilgisi 🔹 SpaceX, bu yıl borsaya açılması beklenen trilyon dolar değerlemeli şirketler arasında ilk sırada yer alıyor. 🔹 OpenAI ve Anthropic'in de önümüzdeki aylarda halka arz hazırlığı yaptığı belirtiliyor. 🔹 Analistler, son günlerde teknoloji hisselerinde görülen satışların bir bölümünün yatırımcıların SpaceX hissesi almak için nakit oluşturma isteğinden kaynaklanabileceğini değerlendirdi. 🔹 Nasdaq endeksi son bir haftada yapay zekâ çip hisselerindeki düşüşün etkisiyle yaklaşık yüzde 5 geriledi. Değerleme ve hedefler 🔹 Bazı analistler, SpaceX'in yüksek değerlemesi nedeniyle bireysel yatırımcıların hisse için yüksek fiyat ödeyebileceği uyarısında bulundu. 🔹 Şirketin halka arz belgelerinde Mars'ta 1 milyon kişilik koloni kurma ve 1 milyon yapay zekâ uydusu fırlatma hedefleri yer aldı. 🔹 Halka arzdan sağlanacak kaynağın önemli bölümünün Starship roketinin geliştirilmesi için kullanılması planlanıyor. 🔹 Kripto piyasalarında oluşturulan ön halka arz sözleşmeleri, SpaceX'in işlem görmeye başlamasının ardından şirket değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceğine işaret ediyor.

Yeni yapay zekâ modeli 🔹 Anthropic, daha önce güvenlik gerekçesiyle kamuya açmadığı Mythos modelinin teknolojisini kullanan yeni Fable sohbet botunu kullanıma sundu. 🔹 Şirket, Fable’a siber saldırılar veya biyolojik silah geliştirme gibi kötü niyetli amaçlarla kullanılmasını önlemek için çeşitli güvenlik kısıtlamaları yerleştirdi. Bilim insanlarının tepkisi 🔹 Bazı biyoloji araştırmacıları, meslekleri nedeniyle Fable tarafından otomatik olarak engellendiklerini öne sürdü. 🔹 Jackson Institute biyoloğu Prof. Derya Unutmaz, biyomedikal araştırmacısı olarak tanındığı için Fable ile sıradan konuşmalar bile yapamadığını söyledi. 🔹 Unutmaz, kanser gibi temel biyoloji terimlerini içeren sorguların dahi sistem tarafından reddedildiğini belirtti. 🔹 Nebraska Üniversitesi bitki genetikçisi James Schnable da Anthropic’in biyolog kullanıcılarını fiilen kara listeye aldığını savundu. Anthropic’in açıklaması 🔹 Anthropic araştırmacısı Matt Durant, biyolojiyle ilgili soruların daha düşük yetenekli bir yapay zekâ modeline yönlendirildiğini açıkladı. 🔹 Şirket, Fable’ın biyolojik silah geliştirilmesinde kullanılma riskinin önceki modellerden daha yüksek ancak yine de düşük seviyede olduğunu değerlendirdiğini bildirdi. 🔹 Anthropic, biyoloji araştırmacılarının gelecekte Mythos seviyesindeki modellere erişebilmesi için güvenilir kullanıcı programı üzerinde çalıştığını açıkladı. Güvenlik yaklaşımı 🔹 Şirket, Fable’ın mikrobiyoloji alanında yeni bilimsel hipotezler üretebildiğini ve genom araştırmalarında büyük ölçüde otonom şekilde çalışabildiğini duyurdu. 🔹 Anthropic, biyoloji araştırmacıları için faydalı olabilecek aynı sorguların kötü niyetli kişiler tarafından da kullanılabileceğini belirtti. 🔹 Şirket ayrıca yapay zekâ araştırmalarını hızlandırabilecek sorgular için de gizli kısıtlamalar uyguladığını ve genel yapay zekâ gelişim hızının aşırı artmasından endişe duyduğunu ifade etti. Yapay zekâ güvenliği tartışmaları 🔹 Sheffield Üniversitesi öğretim üyesi Wei Xing, araştırmacıların bundan sonra Anthropic modellerinden aldıkları cevapların gerçekten en iyi yanıt mı yoksa bilinçli olarak sınırlandırılmış bir çıktı mı olduğunu sorgulamak zorunda kalabileceklerini söyledi. 🔹 Anthropic, son dönemde gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin biyolojik silah veya siber saldırı amaçlı kullanılabileceği endişesiyle en güçlü modellerine yönelik güvenlik kısıtlamalarını artırdı. 🔹 ABD yönetimi geçen hafta yayımladığı kararnameyle, yapay zekâ şirketlerinin en gelişmiş modellerini piyasaya sürmeden önce 30 güne kadar güvenlik testine tabi tutmasını zorunlu hale getirdi.

Kaçak geçiş ağı 🔹 İnsan kaçakçılığı şebekeleri, Dublin’e uçuşlar üzerinden Birleşik Krallık’a ulaşımı sağlayan bir “arka kapı rotasını” sosyal medyada tanıtıyor. 🔹 İlanlarda, İrlanda Cumhuriyeti ile Kuzey İrlanda arasındaki pasaport kontrolü bulunmayan sınırın kullanıldığı belirtilirken İngiltere’ye “garantili geçiş” vaadi öne çıkarılıyor. 🔹 Kaçakçılar, TikTok ve WhatsApp üzerinden yaklaşık 7 bin sterlin karşılığında ulaşım ve sahte kimlik temin edilebildiğini duyuruyor. Belfast saldırısı 🔹 Pazartesi gecesi Belfast’ta bıçaklı saldırı düzenlemekle suçlanan 30 yaşındaki Sudanlı Hadi Alodid’in, Fransa’dan Dublin’e geldikten sonra otobüsle Belfast’a geçtiği değerlendiriliyor. 🔹 Alodid, 2023 yılında mülteci statüsü aldı ve Kuzey İrlanda’da beş yıl kalma izni verildi. 🔹 Mahkemeye çıkarılan Alodid, 44 yaşındaki Stephen Ogilvie’yi öldürmeye teşebbüs etmekle suçlanıyor. Saldırıda mağdur bir gözünü kaybetti ve sırtı ile başından kalıcı yaralar aldı. Olayların ardından 🔹 Saldırının ardından Kuzey İrlanda’da göçmenlere ait evler, araçlar ve iş yerleri hedef alınırken yeni protestolar yaşandı ve internette bir “hedef listesi” dolaşıma girdi. 🔹 Yaralanan Stephen Ogilvie’nin ailesi sokaktaki şiddeti kınayarak barış ve sükûnet çağrısında bulundu. Hükümetin önlemleri 🔹 Birleşik Krallık hükümeti, sosyal medya şirketlerine kriz dönemlerinde yasa dışı veya şiddeti teşvik eden içerikleri daha hızlı kaldırma zorunluluğu getirecek yeni düzenlemeler hazırladığını açıkladı. 🔹 İçişleri Bakanlığı, Ortak Seyahat Alanı’ndaki açıkları kullanan yasa dışı göçmenlere yönelik denetim ve sınır operasyonlarının Kuzey İrlanda dahil olmak üzere yoğunlaştırılacağını duyurdu. 🔹 Son bir yılda bu güzergâha yönelik yürütülen Operation Gull kapsamında 900’den fazla düzensiz göçmen gözaltına alındı. Bunların arasında 83 Rumen, 44 Arnavut ve 30 Afgan bulunuyor. Ulusal güvenlik tartışması 🔹 Birleşik Krallık’ın terör mevzuatı bağımsız denetçisi Jonathan Hall, göç konusunun yalnızca ekonomi ve konut politikaları açısından değil, ulusal güvenlik açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Hall, savaş bölgelerinden gelen bazı sığınmacıların ağır travmalar yaşamış olmasının şiddet riskini artırabilecek unsurlardan biri olabileceğini ifade etti.

🔹 ABD, üst üste ikinci gece İran’daki hedeflere saldırı düzenledi ve İran’ın barış anlaşmasını kabul etmemesi halinde yeni saldırılar yapılacağı uyarısında bulundu. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), hassas güdümlü mühimmatlarla İran’ın askeri gözetleme kabiliyetleri, iletişim sistemleri ve hava savunma unsurlarının vurulduğunu açıkladı. İran’ın karşılığı 🔹 İran, Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine füze ve İHA saldırıları düzenlediğini ve Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurdu. 🔹 İran Devrim Muhafızları, Ürdün’deki El Azrak Hava Üssü ve komuta merkezini 12 balistik füzeyle hedef aldığını ve tesislerle birlikte çok sayıda savaş uçağını imha ettiğini öne sürdü. 🔹 İran, ABD’nin önceki saldırılarına karşılık Kuveyt ve Bahreyn’deki hava üsleri ile Bahreyn’de bulunan ABD 5. Filosu dahil 18 Amerikan askeri hedefini vurduğunu açıkladı. Trump’ın açıklamaları 🔹 Donald Trump, İranlı yetkililerle doğrudan görüştüğünü ve saldırıların durdurulmasını istediklerini söyledi. İran ise bu iddiayı reddetti. 🔹 Trump, İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde ülkeyi yeniden ağır şekilde bombalayacaklarını ifade etti. 🔹 Trump, bir aydan uzun süre önce imzalanan ABD-İran ateşkesini "dünya tarihindeki en çok ihlal edilen ateşkes" olarak nitelendirdi. Bölgedeki gelişmeler 🔹 Bahreyn İçişleri Bakanlığı, düşürülen İran İHA’larından düşen parçalar nedeniyle 11 yaşındaki bir kız çocuğunun hafif yaralandığını, araçlarda yangın çıktığını ve bazı evlerin hasar gördüğünü açıkladı. 🔹 Kuveyt, İran saldırıları nedeniyle hava sahasını geçici olarak kapattıktan sonra hava trafiğini yeniden normale döndürdü. 🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Ürdün’de bulunan Amerikan vatandaşlarına füze ve İHA tehdidi nedeniyle derhal sığınaklara geçmeleri çağrısı yaptı. Birleşmiş Milletler ve Lübnan 🔹 BM Genel Sekreteri António Guterres, Orta Doğu’daki ateşkesin artık "ateşkesten çok daha düşük yoğunluklu bir çatışma" haline geldiğini belirterek gerilimin tam ölçekli savaşa dönüşme riskine dikkat çekti. 🔹 İsrail’in Güney Lübnan’a düzenlediği son saldırılarda Lübnan resmi ajansına göre en az 16 kişi hayatını kaybetti. 🔹 BM Genel Sekreteri, Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinin genişletilmesine son verilmesi çağrısı yaptı. Piyasalar 🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma açıklamasının ardından petrol fiyatları varil başına 1 doların üzerinde yükseldi. 🔹 Asya borsaları güne düşüşle başladı. Japonya Nikkei endeksi yüzde 0,5 gerilerken, Güney Kore Kospi yüzde 0,2 düştü, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti ve Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

🔹 Rus birlikleri, ikmal hatlarının kesilmesi nedeniyle Karadeniz'in kuzeyindeki Kinburn Burnu'ndaki mevzilerini terk etmeye başladı. Orta menzilli İHA saldırıları 🔹 Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Ukrayna'nın işgal altındaki bölgelerde özellikle Herson çevresindeki orta menzilli saldırılarının sahada giderek daha belirgin sonuçlar üretmeye başladığını değerlendirdi. 🔹 Ukrayna, cephe hattının 20 ila 110 mil gerisindeki yakıt depolarını, ulaşım hatlarını, komuta merkezlerini ve mühimmat depolarını giderek daha yoğun şekilde hedef alıyor. 🔹 Ocak ile nisan ayları arasında aylık orta menzilli saldırı sayısı 41'den 160'a yükseldi. Rus lojistiğine etkisi 🔹 Saldırılar Rus yük trenlerini, kargo gemilerini, mühimmat depolarını ve kritik köprüleri hedef alarak ikmal hatları üzerindeki baskıyı artırdı. 🔹 Rus ordusu lojistik merkezlerini zaman zaman cephe hattından 75 milin ötesine çekmek zorunda kaldı ve bu durum geniş çaplı taarruz operasyonlarını destekleme kapasitesini azalttı. 🔹 Ukrayna, Güney Rusya'dan Mariupol üzerinden Kırım'a uzanan önemli ikmal güzergâhını hedef alan saldırılar düzenledi ve Chonhar Köprüsü'nü yeniden vurdu. Kırım'daki yakıt sıkıntısı 🔹 Rus yönetimi 4 Haziran'da nakit yakıt satışlarını yasakladı ve kupon sistemiyle 20 litrelik yakıt kotası uygulamaya başladı. 🔹 Yakıt sıkıntısı Rusya'nın 14 bölgesine yayıldı ve yılbaşından bu yana fiyatlar yaklaşık yüzde 5 arttı. 🔹 Rusya Enerji Bakanlığı, enerji altyapısının artan hava saldırıları nedeniyle geçici yakıt tedarik sorunları yaşandığını kabul etti. Hava üstünlüğü 🔹 Ukrayna, yerli İHA üretimi, istihbarat kapasitesi ve hava savunma sistemlerini hedef alan operasyonları sayesinde hava sahasında üstünlük sağladı ve mart ile nisan aylarında saldırılarını üç katına çıkardı. 🔹 Askerî analist Emil Kastehelmi, düşük irtifada sürü halinde uçan düşük maliyetli sabit kanatlı dronların Rus ordusunun hazırlıklı olmadığı yeni bir hava tehdidi oluşturduğunu söyledi. 🔹 Kastehelmi, Rusya'nın zamanla bu tehdide uyum sağlayabileceğini ancak Ukrayna'nın mevcut fırsat penceresinden azami ölçüde yararlanmaya çalıştığını ifade etti.

Yeni uygulama 🔹 İngiltere Adalet Bakanlığı, Crown Court ceza davalarında görev yapan yargıçlara hazırlık sürecinde yardımcı olacak yapay zekâ asistanlarını pilot olarak kullanmaya başlayacak. 🔹 Yapay zekâ araçları dijital hukuk asistanı gibi çalışarak dava dosyalarını özetleyecek, hukuki emsal araştırması yapacak ve davaların duruşmaya hazır olup olmadığını belirlemeye yardımcı olacak. 🔹 Bakanlık, sistemlerin yalnızca sıkı denetim altında test edileceğini ve mahkeme kararlarının verilmesinde herhangi bir rol üstlenmeyeceğini açıkladı. Hedeflenen faydalar 🔹 Yetkililer, yapay zekânın dava hazırlık sürecinde binlerce saatlik idari iş yükünü azaltarak mahkeme yığılmalarını hafifletmesini ve davaların daha hızlı sonuçlanmasını hedefliyor. 🔹 Sistemin büyük dava dosyalarını özetleme, yazışma taslağı hazırlama, ilgili hukuki emsalleri bulma, takvim yönetimi ve hassas bilgilerin gizlenmesine destek verme gibi görevlerde kullanılması planlanıyor. 🔹 Yargıçların ayrıca yapay zekâ yardımıyla duruşmaya hazır dosyaları belirleyerek benzer davaları aynı gruplarda toplaması ve uzmanlaşmış mahkemelere hızla yönlendirmesi öngörülüyor. Mevcut kullanım 🔹 Yapay zekâ, İngiltere'de göç davalarına bakan sivil mahkemelerde karar taslaklarının hazırlanmasına destek amacıyla kullanılmaya başlandı. 🔹 Yargıçlar, Microsoft Copilot'un sınırlı bir sürümünü duruşma hazırlıkları ve karar taslakları için kullanırken sohbet botlarından kararlarını kontrol etmelerini istemelerine de resmî onay verildi. 🔹 Adalet Bakanlığı'nın denetimli serbestlik görevlileri için kullandığı yapay zekâ destekli konuşma kayıt sistemiyle yılda yaklaşık 18 bin 750 takvim günü eşdeğerinde idari zaman tasarrufu sağlanmasının hedeflendiği belirtildi. Uyarılar 🔹 Ceza Barosu Başkan Yardımcısı Andrew Thomas, yapay zekâ araçlarının mutlaka denetim mekanizmalarıyla birlikte kullanılmasını ve deneyimli hukukçuların yerine geçecek şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. 🔹 Thomas, yapay zekâ tarafından hazırlanan belgelerin doğruluğu kontrol edilmediğinde hukukçuların ve yargıçların daha önce hatalarla karşılaştığını belirterek yeni teknolojilerin yalnızca yardımcı araç olarak kullanılmasını savundu.

Savunma üretimi 🔹 Ukrayna Savunma Bakanlığı mayıs ayında operasyonel kullanım için 175 yeni silah sistemini onayladı ve bunların yaklaşık yüzde 93'ü tamamen ülke içinde geliştirildi. 🔹 Ukrayna, dört yıl önce dış yardıma bağımlıyken bugün ortalama her gün altı yeni silah sistemini hizmete alabilecek kapasiteye ulaştı. 🔹 Savunma tedarik sürecinde bürokrasi azaltıldı, "çalışıyorsa üret" yaklaşımı benimsendi ve başarısız projeler hızla elendi. İnsansız sistemler ve robotlar 🔹 Onaylanan sistemler arasında önleme dronları, kara robotları, balistik füzeler ve zırhlı araçlar yer aldı. 🔹 Lupynis-10-TFL-1 adlı insansız hava aracı, son 500 metrede yapay zekâ ile hedefini otonom olarak tespit edip kilitlenebiliyor ve yoğun elektronik karıştırma altında görev başarısını artırmayı amaçlıyor. 🔹 Ratel X kara robotu keşif, mayın döşeme, yaralı tahliyesi ve fiber optik FPV saldırı dronları fırlatma görevlerini yerine getirebiliyor. Füze programı 🔹 Ukrayna, yerli balistik ve seyir füzesi programını genişletirken 200 kilometre menzilli FP-7'nin aktif kullanımda olduğu belirtildi. 🔹 Yaklaşık 850 kilometre menzilli FP-9 balistik füzesinin testlerinin yaz aylarında tamamlanması bekleniyor. 🔹 FP-5 Flamingo seyir füzesinin 3.000 kilometre menzile sahip olduğu ve Rusya içlerinde 1.500 kilometreden uzak hedeflere saldırılarda kullanıldığı ifade edildi. Savunma sanayi modeli 🔹 Ukrayna, küçük ve özel girişimlere dayalı dağınık üretim modeliyle hızlı inovasyon sağlarken Rusya'nın büyük devlet tesislerine dayalı merkezi üretim yapısının daha yavaş uyum sağladığı değerlendiriliyor. 🔹 Ukrayna'nın yerli savunma üretim kapasitesinin 2024'te 20 milyar dolardan 2025'te 35 milyar dolara yükseldiği ve yıl sonunda 50 milyar dolara ulaşmasının öngörüldüğü aktarıldı.

NATO tatbikatı ve yeni savaş anlayışı 🔹 Finlandiya'nın doğusunda yedi ülkenin yaklaşık 5 bin askerinin katıldığı Northern Star tatbikatında NATO birlikleri tanklara karşı pusular düzenledi. 🔹 Tatbikatta tanksavar ekipleri Leopard 2 tanklarını füze saldırılarıyla etkisiz hale getirirken başka bir senaryoda insansız hava araçları ve topçu atışları tankları durdurdu. 🔹 Tatbikatlar, NATO'nun Rusya ile olası bir savaşta geleneksel tank ağırlıklı doktrinden uzaklaşması gerektiği mesajını verdi. 🔹 NATO komutanları, yapay zekâ destekli insansız hava araçlarının modern kara savaşlarında belirleyici hale geldiğini söyledi. İHA'lar ve modern savaş 🔹 NATO yetkilileri, daha fazla insansız hava aracı tedarik edilmesi ve bunların seri üretimi için üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini ifade etti. 🔹 Geleceğin askerî araçlarının otonom sistemlerle birlikte geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. 🔹 Ukrayna savaşında binlerce Rus ve Ukrayna tankı ile zırhlı aracın insansız hava araçları, mayınlar ve füzeler nedeniyle imha edildiği belirtildi. 🔹 Ukrayna ordusunun verilerine göre Rusya yaklaşık 11 bin 974 tank ve yaklaşık 25 bin zırhlı araç kaybetti, Ukrayna ise yaklaşık 5 bin 700 tank ve zırhlı araç kaybetti. 🔹 Ukrayna'daki savaş alanı kayıplarının yüzde 90'dan fazlasını insansız hava araçlarının oluşturduğu ifade edildi. 🔹 Finlandiyalı tank komutanı Julius Arkkilä, insansız hava araçlarının modern savaşı tamamen değiştirdiğini söyledi. 🔹 İngiliz askerleri, yeni nesil insansız hava araçlarının daha hızlı şekilde birliklere dağıtılması gerektiğini söyledi. Rusya ve NATO'nun doğu kanadı 🔹 Finlandiya istihbaratı, Rusya'nın Finlandiya sınırına yakın bölgelerde askerî yığınaklanmasını hızlandırdığını açıkladı. 🔹 Rusya'nın Finlandiya yakınlarında yaklaşık 50 bin askere ulaşabilecek kuvvet konuşlandırdığı değerlendiriliyor. 🔹 Finlandiya Savunma Kuvvetleri, Ukrayna savaşının ardından Rus ordusunun gelişiminde öncelikli yönlerden birinin Finlandiya sınırı olacağını değerlendirdi. 🔹 NATO, Finlandiya'dan Romanya'ya uzanan doğu caydırıcılık hattını oluşturdu. 🔹 NATO Komutanı Christopher Donahue, ittifakın doğu kanadında ölümcül kuvvet kullanma kabiliyetini müttefiklerle birlikte gösterdiğini söyledi. Finlandiya'nın hazırlıkları 🔹 Finlandiya'nın yaklaşık 24 bin kişilik aktif ordusuna karşılık yaklaşık 900 bin yedek personeli bulunuyor ve savaş durumunda 280 bin asker hızla seferber edilebiliyor. 🔹 Finlandiya'da 18 yaşına gelen erkekler için askerlik zorunlu tutuluyor. 🔹 İngiliz ordusunun yaklaşık 6 bin insansız hava aracına sahip olduğu ancak Rusya ile olası bir savaşta bunların bir hafta içinde tükenebileceği ifade edildi. 🔹 İngiliz birlikleri Ghost keşif İHA'sı ve Bolt taarruz İHA'sını tatbikatta kullandı. 🔹 Finlandiya Kainuu Tugayı Komutanı Ari Laaksonen, ülkesinin gerektiğinde kendini savunmaya hazır olduğunu söyledi.

🔹 Birleşik Krallık Parlamentosu Kamu Hesapları Komitesi, 6,3 milyar sterlinlik Ajax zırhlı araç programının aracın hâlâ görev için uygun olup olmadığı konusunda ciddi soru işaretleri taşıdığını açıkladı. Teknik sorunlar 🔹 Ajax programı yıllardır yaşanan teknik sorunlar nedeniyle defalarca ertelendi ve araçta görev yapan askerlerde kusma, işitme kaybı ve gürültü ile titreşime bağlı sağlık sorunları görüldü. 🔹 Komite raporunda, askerlerin aracı her durdurduklarında bakım kontrolü yapmalarının istendiği ve bunun uzun süreli muharebe koşullarında uygulanabilir olmadığı belirtildi. 🔹 Komite Başkanı Sir Geoffrey Clifton-Brown, Savunma Bakanlığı’nın Ajax’ı nasıl savaşa uygun hale getireceğini ve bunun maliyetini açıklaması gerektiğini söyledi. Sağlık ve güvenlik 🔹 Salisbury Plain’deki tatbikat sırasında yaklaşık 310 asker işitme testi yaptırdı, 17 asker tedavi gördü, 33 personel gürültü ve titreşime bağlı rahatsızlandı ve bir asker yaralandı. 🔹 Resmî inceleme, tek bir arıza yerine gevşek motor bağlantıları, palet sorunları, olası karbonmonoksit sızıntıları, ekipman hataları ve eğitim farklılıklarının birleşiminin sorunlara yol açtığını ortaya koydu. Geleceği 🔹 Raporda, katı kullanım şartları dışında askerleri yaralayabilen bir zırhlı aracın modern savaş alanında sınırlı fayda sağlayacağı belirtildi. 🔹 Savunma Bakanlığı, Ajax’ın tasarım sınırları içinde doğru şekilde kullanılıp bakımı yapıldığı sürece güvenlik sorunu bulunmadığını savunurken, rapor olası "Ajax 2" iyileştirmelerinin ek maliyet oluşturabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Birleşik Krallık kamu borcunun önümüzdeki aylarda 3 trilyon sterlini aşması ve bu seviyeye eylül ayında ulaşması bekleniyor. Borç yükü 🔹 Kamu borcu saniyede yaklaşık 7.500 sterlin artıyor ve günlük artış yaklaşık 650 milyon sterline ulaşıyor. 🔹 Kişi başına düşen kamu borcu yaklaşık 42 bin sterline yükseldi ve on yılın sonunda 50 bin sterline yaklaşması öngörülüyor. 🔹 Kamu borcunun milli gelire oranının önümüzdeki yıllarda yüzde 96’nın üzerine çıkması bekleniyor. Mali riskler 🔹 Artan savunma harcamaları ve yaşlanan nüfusun sağlık ile sosyal yardım giderlerini yükseltmesi nedeniyle kamu maliyesi üzerindeki baskının artacağı değerlendiriliyor. 🔹 Bazı ekonomistler mevcut mali görünümün sürdürülebilir olmadığını ve ilerleyen yıllarda borç dinamiğinde zorunlu bir düzeltme gerekebileceğini belirtiyor. Piyasalar ve IMF tartışması 🔹 Birleşik Krallık’ın yüksek borçlanma ihtiyacı ve siyasi belirsizlikler nedeniyle tahvil piyasalarındaki baskının arttığı ifade ediliyor. 🔹 Eski IMF Başekonomisti Ken Rogoff ve eski İngiltere Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Charlie Bean, gelecekte IMF desteği ihtimalinin artık tamamen göz ardı edilemeyeceğini savunuyor. Olası senaryolar 🔹 Yazıda, yüksek enflasyon yoluyla borç yükünü azaltma veya finansal baskılama politikalarının gelecekte gündeme gelebileceği ihtimaline dikkat çekiliyor. 🔹 İsveç’in 1990’lardaki mali kriz sonrası sıkı bütçe kurallarıyla borç oranını önemli ölçüde düşürmesi, kamu maliyesi açısından örnek gösteriliyor.

🔹 Ermenistan’da pazar günü yapılacak seçimlerde Başbakan Nikol Paşinyan’ın yeniden seçilmesi ve ülkenin Batı’ya yakınlaşma politikasını sürdürmesi bekleniyor. Rusya ile ilişkiler 🔹 Rusya ile Ermenistan arasındaki geleneksel yakın ilişki, Ukrayna savaşı ve Moskova’nın son yıllardaki politikaları nedeniyle giderek zayıfladı. 🔹 2023 yılında Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ operasyonu sırasında Rus barış gücünün müdahale etmemesi, Ermenistan’da Moskova’ya yönelik tepkinin artmasına yol açtı. 🔹 Paşinyan, Ermenistan’ın geleceğinin Rusya’ya bağımlılığı azaltmak ve Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurmaktan geçtiğini savunuyor. Bölgesel hedefler 🔹 Paşinyan, Azerbaycan ve Türkiye ile sınırların açılmasının ticareti artıracağını ve Ermenistan’ı Avrupa ile Orta Asya arasında önemli bir ulaşım koridoruna dönüştürebileceğini düşünüyor. 🔹 Avrupa Birliği ile daha yakın iş birliği kurulmasının Ermenistan’a güvenlik ve ekonomik destek sağlayabileceği değerlendiriliyor. Moskova’nın baskısı 🔹 Rusya son dönemde çeşitli Ermeni ürünlerine ithalat yasağı getirirken ucuz doğal gaz desteğini sona erdirebileceği yönünde mesajlar verdi ve Ermenistan’ın Ukrayna benzeri bir süreç yaşayabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Haberde, Kremlin bağlantılı olduğu öne sürülen kapsamlı dezenformasyon kampanyalarıyla Paşinyan hakkında çeşitli asılsız iddiaların sosyal medyada yayıldığı ifade ediliyor. Seçim atmosferi 🔹 Batılı analizlere göre Paşinyan’ın Sivil Sözleşme Partisi seçimlerde önde görünürken en güçlü Rusya yanlısı blok olan Güçlü Ermenistan Partisi daha düşük destek seviyesinde bulunuyor. 🔹 Buna rağmen Dağlık Karabağ’dan kaçan mülteciler ve diaspora çevrelerinde Karabağ’ın kaybına yönelik rahatsızlık sürüyor ve ülke içindeki siyasi kutuplaşma devam ediyor. 🔹 Son dönemde muhalefet isimlerinin ve din adamlarının gözaltına alınması ile sosyal medyada Paşinyan’a yönelik tehdit içerikli görüntülerin paylaşılması seçim öncesi siyasi gerilimi artırdı.

🔹 Ukrayna, Rus ordusunun lojistik hatlarını insansız hava araçlarıyla felç ederek Kremlin’i kabul edilebilir bir ateşkese zorlamayı amaçlayan yeni bir askerî strateji uyguluyor. Lojistik hedefler 🔹 Ukrayna, özellikle Rostov-na-Donu ile Kırım arasındaki R-280 karayoluna yoğun drone saldırıları düzenleyerek yakıt, mühimmat ve asker sevkiyatını aksatmaya çalışıyor. 🔹 Yol boyunca çok sayıda kamyon ve askerî aracın vurulması Rus ikmal zincirinde ciddi aksamalar oluştururken Kırım’daki yakıt istasyonlarında da kısıtlamalar uygulanmaya başlandı. 🔹 Ukrayna Savunma Bakanlığı bu yaklaşımı "lojistik kilitlenmesi" olarak tanımlıyor ve 20-200 kilometre derinlikteki ikmal hatlarının sistematik biçimde hedef alındığını belirtiyor. Cephedeki durum 🔹 Haberde Rus ilerleyişinin son aylarda belirgin biçimde yavaşladığı ve Ukrayna karşı taarruzlarının arttığı ifade ediliyor. 🔹 Ukrayna’nın yeni stratejisi geniş çaplı kara harekâtı yerine Rus lojistiğini bozarak cepheyi istikrara kavuşturmayı ve ileride toprak geri alma koşulları oluşturmayı hedefliyor. 🔹 Ukrayna, yeni nesil orta menzilli saldırı dronları ve hava savunma sistemleri sayesinde Rus ikmal ağları üzerinde daha yoğun baskı kurmaya çalışıyor. Barış hedefi 🔹 Ukrayna yönetimi, bu stratejinin başarılı olması halinde Rusya’nın müzakere masasına gelmesini ve savaşın kış gelmeden sona ermesini umuyor. 🔹 Volodimir Zelenskiy, Vladimir Putin’e gönderdiği mektupta doğrudan görüşme, cephe hattında ateşkes ve ABD ile Avrupa gözetiminde bir barış mekanizması önerdi. Belirsizlikler 🔹 Haberde Rusya’nın yeni seferberlik ilan etmesi, savaşı uzatması veya çatışmayı farklı alanlara genişletmesi ihtimallerinin de masada olduğu belirtiliyor. 🔹 Ukraynalı ve Batılı uzmanlar, drone saldırılarının tek başına savaşı bitirmeye yetmeyebileceğini ancak Rus ordusunun ikmal kapasitesini aşındırarak savaşın seyrini değiştirebilecek önemli bir unsur haline geldiğini değerlendiriyor.

Gençlik hareketi 🔹 Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı Surya Kant'ın işsiz gençleri "hamamböcekleri" ve "parazitler" olarak nitelemesinin ardından sosyal medyada "Hamamböceği Halk Partisi" (CJP) adlı protesto hareketi ortaya çıktı. 🔹 Hareket, Narendra Modi'nin 12 yıllık iktidarı dönemindeki en büyük çevrim içi gençlik protestolarından biri haline geldi ve Instagram'da 22 milyon takipçiye ulaştı. 🔹 CJP'nin kurucusu Abhijeet Dipke, ABD'den Hindistan'a dönerek Yeni Delhi'deki ilk sokak gösterisine liderlik etmeye hazırlanıyor. Tepkilerin nedeni 🔹 Hareket, özellikle kamu sınavlarındaki soru sızıntıları, değerlendirme hataları ve teknik aksaklıkların ardından gençler arasında büyüyen memnuniyetsizliği gündeme taşıyor. 🔹 Abhijeet Dipke, işsizlik, eğitim sistemindeki sorunlar ve kamu sınavlarındaki krizlerin gençleri kırılma noktasına getirdiğini söyledi. 🔹 Dünya Bankası verilerine göre 15-24 yaş grubundaki işsizlik oranı geçen yıl yaklaşık yüzde 16 seviyesinde gerçekleşti. 🔹 Azim Premji Üniversitesi'nin araştırmasına göre 20-29 yaş arasındaki işsizlerin yüzde 67'sini üniversite mezunları oluşturuyor. Talepler 🔹 CJP, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifasını talep ediyor. 🔹 Abhijeet Dipke, hükümetin sınav krizleri konusunda sorumluluk üstlenmediğini ve gençlerin geleceğini korumadığını savundu. Siyasi görünüm 🔹 Narendra Modi'nin partisi BJP, 12 yılı aşkın süredir ülkenin en güçlü siyasi hareketi olmayı sürdürüyor. 🔹 Morning Consult araştırmasına göre Narendra Modi'nin görev onay oranı mart ayında yüzde 68 olarak ölçüldü. 🔹 Sivil toplum temsilcisi Yogendra Yadav, CJP'nin mevcut aşamada bir protesto hareketinden çok toplumsal hoşnutsuzluğu yansıtan bir an olduğunu söyledi. 🔹 Abhijeet Dipke, gençlerin kendilerini mevcut siyasi sistem tarafından temsil edilmemiş hissettiğini ve geleneksel partilerin gençleri yalnızca seçim dönemlerinde oy deposu olarak gördüğünü savundu.

Yapay zekâ uyarıları 🔹 Anthropic, gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin beklenenden çok daha hızlı ilerlediğini ve yakında insan müdahalesi olmadan kendi kendini geliştirebileceğini savundu. 🔹 Anthropic, toplumun ve güvenlik araştırmalarının teknolojiye yetişebilmesi için ileri düzey yapay zekâ geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması veya geçici olarak durdurulmasına imkân sağlayacak bir mekanizma oluşturulmasını istedi. 🔹 Şirket, yapay zekâ sistemlerinin anlaşılması ve kontrol edilmesine yönelik kapasitenin teknolojideki ilerlemenin gerisinde kaldığını değerlendirdi. 🔹 Anthropic, şirket içinde yapay zekâ sistemlerinin yalnızca kod yazmadığını, başka yapay zekâ sistemlerini yönlendirdiğini ve kendi araştırmalarını yürüttüğünü açıkladı. Rekabet ve güvenlik 🔹 OpenAI, mevcut sistemlerde kendi kendini geliştirme sürecinin erken işaretlerinin görüldüğünü açıkladı. 🔹 OpenAI, bu gelişmenin şirketler ve ülkeler arasındaki rekabet baskısını artırabileceğini ve mevcut kurumların yönetmekte zorlanacağı yeni yönetişim sorunları oluşturabileceğini belirtti. 🔹 Anthropic CEO'su Dario Amodei, ABD'nin yapay zekâ çalışmalarını yavaşlatmasının Çin'in avantaj kazanmasına yol açabileceğini söyledi. 🔹 Yapay zekâ laboratuvarları, gelecek nesil modellerin teröristlerin biyolojik silah geliştirmesine yardımcı olabilecek seviyeye ulaşmasından endişe duyuyor. ABD ve Çin 🔹 Yapay zekâ geliştirme çalışmalarının küresel düzeyde yavaşlatılabilmesi için ABD ile Çin arasında hükümet düzeyinde anlaşma yapılması gerektiği değerlendiriliyor. 🔹 Şi Cinping, Çin'in yapay zekâ alanında erken avantaj elde etmesi ve rekabet üstünlüğü sağlaması gerektiğini söyledi. 🔹 Trump yönetimi, ABD'nin yapay zekâ alanında küresel üstünlük yarışında bulunduğunu açıkladı. 🔹 Beyaz Saray, Mythos adlı gelişmiş yapay zekâ sistemi konusunda endişelerini dile getirdi ve Donald Trump yapay zekâ modellerinin yayımlanmadan önce incelenmesini öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladı. 🔹 Çin yönetimi, yapay zekâyı denetlemek amacıyla küresel bir yönetişim çerçevesi oluşturulması çağrısında bulundu.

Gizli operasyonlar 🔹 ABD, Umman kıyısından kaldırdığı helikopterlerle ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'nı gizli şekilde geçmesine destek sağlıyor. 🔹 Çok sayıda ticari gemi, İran radarları ve devriye botlarına yakalanmamak için transponderlerini kapatarak ve çoğunlukla gece karanlığında seyrederek boğazdan geçiriliyor. 🔹 ABD ve İran'ın karşılıklı ablukaları sürmesine rağmen iki taraf da küresel piyasalardaki etkileri sınırlamak amacıyla tanker geçişlerine fiilen yardımcı oluyor. ABD'nin rolü 🔹 ABD ordusu son haftalarda günde dört ticari gemiye kadar güvenli geçiş sağladı. 🔹 ABD güçleri İran kıyılarından gelebilecek küçük bot, füze veya İHA tehditlerini izleyerek gemilere iletişim ve durumsal farkındalık desteği veriyor. 🔹 ABD, resmî askerî eskort görevi yürütmüyor ve savaş gemilerini tankerlerin korumasına tahsis etmek yerine iletişim ve tehdit takibi desteği sağlıyor. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş yapmak isteyen ticari gemilerle iletişim ve koordinasyonu sürdürdüklerini açıkladı. Geçiş düzeni 🔹 Gemiler İran sularından mümkün olduğunca uzak kalabilmek için Umman kıyısına yakın rotaları tercih ediyor. 🔹 Uzmanlar, ABD desteğinden öncelikle ABD bayraklı gemiler ile Japonya ve Güney Kore bağlantılı gemilerin yararlandığını değerlendiriyor. 🔹 Çin, Hindistan ve Pakistan gibi ülkeler İran ile ayrı geçiş düzenlemeleri oluşturdu ve İran kendi kontrolündeki güvenli koridoru kullanıma açtı. 🔹 Bazı tankerlerin Hürmüz Boğazı'ndan geçebilmek için milyonlarca dolar ödeme yaptığı ifade ediliyor. Görünüm 🔹 ABD desteğiyle boğazdan geçen gemi sayısı, savaş öncesinde günlük yaklaşık 135 gemilik trafiğin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. 🔹 Birçok ülke tedarik zincirlerini yeniden düzenleyerek alternatif güzergâhlara yöneldi. 🔹 Uzmanlar, İran'ın gelecekte boğazı yeniden kapatma ihtimali nedeniyle savaş öncesindeki deniz trafiği seviyelerine dönülmeyebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Çin hükümetinin yurtdışına sermaye çıkışını sınırlamaya yönelik adımları, Londra merkezli büyük finans kuruluşlarının piyasa değerlerinde milyarlarca dolarlık kayba yol açtı. 🔹 Bazı Çin bankaları, anakara Çin vatandaşlarının Hong Kong’da banka hesabı açma imkânlarını sınırlandırmaya başladı. 🔹 Gelişmenin ardından Standard Chartered hisseleri yüzde 2, HSBC hisseleri yüzde 3 ve Prudential hisseleri yüzde 7,5 değer kaybetti. Hong Kong hesapları 🔹 Hong Kong yatırım hesapları, yüksek gelirli Çinli yatırımcıların yurtdışına yatırım yapmasında önemli bir kanal haline gelmişti. 🔹 Hong Kong Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Komisyonu birkaç hafta önce hesap açılış kurallarında değişiklik yaptı. 🔹 Yeni kurallar, yatırım hesaplarında kullanılacak fonların anakara Çin dışından gelmesini şart koşuyor. 🔹 South China Morning Post’a göre bazı bankalar yeni düzenlemeler sonrasında Çinli müşterilerin Hong Kong’da hesap açmasını sınırlandırmaya başladı. Sermaye çıkışlarını sınırlama çabası 🔹 Pekin yönetimi, vatandaşların yurtdışına para transferlerini kısıtlamaya yönelik daha geniş kapsamlı bir kampanya yürütüyor. 🔹 Çin’de kişi başına yıllık resmi sermaye çıkış limiti 50 bin dolar seviyesinde bulunuyor. 🔹 Yetkililer, emlak sektöründeki durgunluk nedeniyle yabancı varlıkların vergilendirilmesini de değerlendiriyor. 🔹 Çin’de yerel yönetimlerin önemli gelir kaynaklarından biri olan arsa satışları, emlak krizinin ardından sert şekilde geriledi. Rekor sermaye çıkışı 🔹 Uluslararası Finans Enstitüsü verilerine göre Çinli hanehalkları, kurumlar ve şirketler geçen yıl yaklaşık 807 milyar doları ülke dışına çıkardı. 🔹 Bu rakam şimdiye kadar kaydedilen en yüksek yıllık sermaye çıkışı olarak gösteriliyor. Finans şirketlerine etkisi 🔹 HSBC, Standard Chartered ve Prudential son yıllarda Çin’in büyüyen orta sınıfına yönelik finansal ürünlere odaklanmıştı. 🔹 HSBC’nin Hong Kong’daki müşteri sayısı Ocak 2023’ten bu yana yaklaşık üçte bir oranında arttı. 🔹 HSBC’nin yeni Hong Kong müşterilerinin yaklaşık üçte ikisini Hong Kong dışında yaşayan kişiler oluşturuyor. 🔹 Standard Chartered ve Prudential konuya ilişkin yorum yapmadı. HSBC ise yorum talebine yanıt vermedi.

🔹 Claude sohbet botunun geliştiricisi Anthropic, yapay zekâ geliştirme hızının yavaşlatılmasının dünya için faydalı olabileceğini söyledi. 🔹 Şirket, diğer öncü yapay zekâ laboratuvarlarının da aynı adımı atması halinde daha güçlü sistemler üzerindeki çalışmalarını durdurmaya hazır olduğunu açıkladı. 🔹 Anthropic yöneticileri, ileri düzey yapay zekâ gelişimini bir “silah kontrolü sorunu” olarak tanımladı. Yapay zekâ riskleri 🔹 Şirket, yapay zekâ sistemlerinin kendi geliştirme süreçlerini üstlenebileceği bir dönemin yaklaştığını savundu. 🔹 “Özyinelemeli kendini geliştirme” olarak adlandırılan bu süreçte yapay zekâ sistemleri kendi kendilerini tasarlayıp test ederek geliştirebilir. 🔹 Anthropic, böyle bir gelişmenin yapay zekâ yeteneklerinde çok hızlı bir sıçramaya yol açabileceğini belirtti. 🔹 Şirket, bu senaryoda insanların sistemler üzerindeki kontrolünü kaybetme riskinin bulunduğunu söyledi. Küresel koordinasyon sorunu 🔹 Anthropic, öncü yapay zekâ geliştirmelerinin gerektiğinde geçici olarak durdurulabilmesi seçeneğinin bulunmasının önemli olduğunu savundu. 🔹 Ancak ABD ve Çin arasındaki yoğun rekabet nedeniyle küresel ölçekte koordineli bir duraklamanın son derece zor olduğunu belirtti. 🔹 Şirket, yapay zekâ eğitim çalışmalarının füze üsleri gibi kolayca doğrulanamayacağını ve laboratuvarların gerçekten durup durmadığının denetlenmesinin güç olduğunu söyledi. Anthropic’in yaklaşımı 🔹 Anthropic, en gelişmiş modeli olan Mythos’u kamuya açmadı. 🔹 Şirket, modelin yıkıcı siber saldırılarda kullanılabileceği endişesi taşıyor. 🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei daha önce yapay zekâ gelişiminin çok kötü sonuçlanma ihtimalini yüzde 25 olarak değerlendirmişti. Yapay zekâ geliştirme süreci 🔹 Anthropic, çalışanlarının 2021-2025 dönemine kıyasla bugün sekiz kat daha fazla kod ürettiğini açıkladı. 🔹 Şirket, yapay zekâ sistemlerinin yeni fikir üretme ve araştırma planlama konusunda giderek daha başarılı hale geldiğini belirtti. 🔹 Anthropic’e göre bu gelişmeler, kendi kendini geliştiren yapay zekâ sistemlerine doğru atılan adımlar arasında yer alıyor. Piyasa etkisi 🔹 Haber, yarı iletken şirketi Broadcom’un beklentilerin altında kalan satış tahminlerinin ardından yapay zekâ çip hisselerinde sert satışların yaşandığı dönemde geldi. 🔹 Broadcom hisseleri yaklaşık yüzde 13 değer kaybederek şirketin piyasa değerinden yaklaşık 300 milyar dolar sildi. 🔹 Micron, SK Hynix ve Arm hisselerinde de düşüşler görüldü. 🔹 Satışlar, yapay zekâ yatırımlarında balon oluştuğuna yönelik tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

🔹 İngiliz savunma şirketleri, Kanada öncülüğünde oluşturulması planlanan Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’ndan (DSRB) finanse edilen projelerden dışlanma riskiyle karşı karşıya. 🔹 DSRB, NATO ülkelerinin yeniden silahlanmasını finanse etmek amacıyla kredi sağlayacak çok taraflı bir kurum olarak tasarlanıyor. 🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, İngiltere’nin projeye katılması için girişimlerde bulundu. 🔹 İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves’in, kurucu üyelerden talep edilen 1 milyar euroluk başlangıç katkısı nedeniyle teklifi reddettiği belirtiliyor. İngiliz şirketlerine etkisi 🔹 DSRB’nin taslak kuralları, banka tarafından finanse edilen alımların yalnızca üye ülkelerdeki şirketlerden yapılmasına izin veriyor. 🔹 İngiltere’nin üye olmaması halinde İngiliz savunma şirketleri DSRB destekli ekipman ihalelerine katılamayacak. 🔹 Make UK Defence Başkanı Andrew Kinniburgh, üye olmayan ülkelerin tedarikçi olarak değerlendirmeye alınmayacağını söyledi. 🔹 Durum, İngiltere’nin AB’nin 150 milyar euroluk SAFE savunma fonuna tam erişim sağlayamamasına benzetiliyor. Savunma finansmanı 🔹 İngiliz hükümeti, Savunma Bakanlığı’nın ekipman planında bulunduğu belirtilen 28 milyar sterlinlik finansman açığını kapatmaya çalışıyor. 🔹 Maliye Bakanlığı'nın ek 12 milyar sterlin sağlamaya hazır olduğu, Savunma Bakanı John Healey’in ise en az 18 milyar sterlin talep ettiği bildirildi. 🔹 Make UK Defence, hükümete DSRB’ye katılarak ek finansman kaynaklarına erişim sağlama çağrısında bulundu. 🔹 DSRB üyeliğinin İngiliz şirketlerine milyarlarca sterlinlik yeni sözleşme fırsatı yaratabileceği belirtiliyor. Alternatif planlar 🔹 İngiliz Hazine yetkililerinin Finlandiya ve Hollanda ile farklı bir finansman mekanizması üzerinde çalıştığı ifade ediliyor. 🔹 Savunma Bakanlığı içinde halka satılabilecek “savaş tahvilleri” çıkarılması fikri de değerlendiriliyor. 🔹 Hükümet kaynakları, Rachel Reeves’in mali kurallarının değişmeyeceğini ve şu anda savaş tahvili çıkarma planı bulunmadığını söyledi. Özel sektör desteği 🔹 JPMorgan, Avrupa savunma sektörünü desteklemek amacıyla 1,5 trilyon dolarlık “güvenlik ve dayanıklılık girişimi” başlattı. 🔹 Program kapsamında Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya ve Polonya’daki savunma ve havacılık şirketlerine finansman ve danışmanlık desteği sağlanacak. 🔹 JPMorgan CEO’su Jamie Dimon, Avrupa’nın savunma kapasitesini artırmak için zamanın sınırlı olduğunu ve geniş çaplı iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Five Eyes Uyarısı 🔹 Five Eyes istihbarat ittifakı, Çin’in Batılı askerleri ve güvenlik iznine sahip kişileri gizli bilgi elde etmek amacıyla hedef aldığını açıkladı. 🔹 İttifak, Çin askeri istihbarat servislerinin ayrıcalıklı askeri, siyasi ve ekonomik istihbarat toplamak için operasyonlar yürüttüğünü bildirdi. 🔹 Five Eyes; Birleşik Krallık, ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşuyor. 🔹 İttifak ilk kez bu kapsamda ortak bir kamuoyu uyarısı yayımladı. 🔹 İstihbarat yetkilileri tehdidin boyutunu “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirdi. Yöntemler 🔹 Çin bağlantılı kişiler, savunma ve güvenlik alanlarında uzmanlığa sahip veya gizli bilgilere erişimi bulunan kişileri hedef alıyor. 🔹 Operasyonlarda LinkedIn, Indeed ve Upwork gibi profesyonel ağlar kullanılıyor. 🔹 Çin istihbarat görevlileri veya bağlantılı kişiler kendilerini danışmanlık şirketleri ya da insan kaynakları firmaları gibi tanıtıyor. 🔹 Hedef kişilere dış politika ve savunma analisti pozisyonları için iş teklifleri sunuluyor. 🔹 İlk aşamada savunma konularında zararsız görünen raporlar talep ediliyor. 🔹 Daha sonra kişilerden Çin hükümetiyle bağlantılı olduğu belirtilen müşteriler için kamuya açık olmayan bilgileri paylaşmaları isteniyor. Ödemeler ve Hedefler 🔹 Bilgi sağlayan kişilere rapor başına birkaç yüz dolardan birkaç bin dolara kadar ödeme yapılıyor. 🔹 Bilginin hassasiyet seviyesi arttıkça ödenen miktar da yükseliyor. 🔹 Askerlerden görevleri, birlik faaliyetleri, üsleri veya görev yaptıkları gemiler hakkında bilgi vermeleri istenebiliyor. 🔹 İttifak, elde edilmeye çalışılan bazı bilgilerin cephedeki askerlerin hayatını tehlikeye atabileceğini belirtti. 🔹 Operasyonların Batılı ülkelerin ekonomik çıkarlarına ve demokratik süreçlerine zarar verebileceği uyarısı yapıldı. Çin ve Hint-Pasifik Boyutu 🔹 Uyarı, Çin’in özellikle Hint-Pasifik bölgesine ilişkin istihbarat toplamaya çalıştığını ortaya koyuyor. 🔹 Çin’in Tayvan’a karşı askeri harekât ihtimali konusundaki endişeler operasyonların önemini artırıyor. 🔹 Uyarının yayımlanması, son aylarda Pekin’e yapılan üst düzey Batılı ziyaretlerin ardından gerçekleşti. Sonuçlar ve Tepkiler 🔹 Uyarı, askeri birlikler ve ilgili devlet kurumları arasında da dağıtılacak. 🔹 Gizli veya hassas bilgileri paylaşan kişiler hakkında ceza soruşturması açılabileceği belirtildi. 🔹 Five Eyes ülkeleri daha önce bu faaliyetlere katılan bazı kişilerin yargılandığını, işlerini kaybettiğini ve güvenlik izinlerinin iptal edildiğini açıkladı. 🔹 Birleşik Krallık Güvenlik Bakanı Dan Jarvis, uyarının Five Eyes ortaklığının gücünü ve güvenlik servislerinin çalışmalarını gösterdiğini söyledi. 🔹 Çin’in Londra Büyükelçiliği ise casusluk suçlamalarının tamamen uydurma olduğunu savunarak iddiaları reddetti. 🔹 Büyükelçilik, Five Eyes ittifakını dünyanın en büyük istihbarat ağı olarak nitelendirdi ve küresel casusluk faaliyetleri yürütmekle suçladı.

🔹 Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin nükleer silah programı için uranyum zenginleştirecek yeni bir tesisi hizmete açtı. 🔹 Devlet medyası, tesisin ülkenin nükleer kuvvetlerini katlanarak büyütme planının parçası olduğunu duyurdu. 🔹 Kim, nükleer caydırıcılığın güçlendirilmesinin aciliyet kazandığını ve bunun “en azılı düşmanlarla” yaşanan çatışmalardan kaynaklandığını söyledi. 🔹 Açıklamada işaret edilen ülkelerin ABD ve Güney Kore olduğu değerlendiriliyor. Nükleer Program 🔹 Güney Kore istihbaratı tesisin uranyum zenginleştirme tesisi olduğunu doğruladı. 🔹 Seul yönetimi, faaliyetleri izlemek için Washington ile yakın iş birliği yürüttüğünü açıkladı. 🔹 Kuzey Kore son beş yılda nükleer silah üretim kapasitesini iki katından fazla artırdı. 🔹 Ülkenin bugüne kadar yaklaşık 50 nükleer savaş başlığı ürettiği tahmin ediliyor. 🔹 Kuzey Kore’nin yaklaşık 90 nükleer savaş başlığı üretmeye yetecek fisil maddeye sahip olduğu değerlendiriliyor. Tesis ve Teknoloji 🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı daha önce Yongbyon ve Kangson bölgelerindeki zenginleştirme tesislerini rapor etmişti. 🔹 Yeni tesisin kesin konumu açıklanmadı. 🔹 Ajans mart ayında Yongbyon’da Kangson tesisine benzer özelliklere sahip yeni bir yapının inşa edildiğini bildirmişti. 🔹 Devlet medyasında yayımlanan görüntülerde Kim Jong-un’un silah sınıfı uranyum üretiminde kullanılan santrifüjlere benzeyen ekipmanları incelediği görüldü. 🔹 Yeni üretim hatlarının daha gelişmiş teknolojiye dayandığı açıklandı. Bölgesel Gerilim 🔹 Kim Jong-un son üç yıl içinde üçüncü kez bir nükleer üretim tesisini ziyaret ederken görüntülendi. 🔹 Kim daha önce ABD ve Güney Kore tarafından provoke edilmesi halinde iki ülkeyi tamamen yok edeceği tehdidinde bulunmuştu. 🔹 Kuzey Kore, Güney Kore ile diyaloğu reddetmeye devam ediyor. 🔹 Devlet medyası, güvenlik tehditlerinin her geçen an daha ciddi hale geldiğini ve nükleer caydırıcılığın nicelik ve nitelik olarak hızla güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Diplomatik Boyut 🔹 Donald Trump ile Kim Jong-un ilk Trump döneminde üç kez bir araya gelmişti. 🔹 İki lider arasında yeni bir görüşme düzenlenmesine yönelik girişimler şu ana kadar sonuç vermedi. 🔹 Kuzey Kore, geçen yıl ABD ile görüşmelerin ancak Washington’ın ülkenin nükleer silahlardan vazgeçmesi yönündeki taleplerini bırakması halinde mümkün olacağını açıkladı. 🔹 Kim son dönemde diplomatik temaslarını Rusya ve Çin üzerinde yoğunlaştırdı. 🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in önümüzdeki haftalarda Kuzey Kore’yi ziyaret etmesi bekleniyor.

Ateşkes Anlaşması 🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan’ın yeni bir ateşkes üzerinde anlaştığını açıkladı. 🔹 Anlaşma kapsamında Lübnan içinde pilot güvenlik bölgeleri oluşturulacak ve Hizbullah unsurlarının bu alanlarda bulunmasına izin verilmeyecek. 🔹 Ateşkesin yürürlüğe girmesi için Hizbullah’ın tüm saldırılarını durdurması ve Litani Nehri’nin güneyindeki bölgelerden çekilmesi şart koşuldu. 🔹 Güvenlik bölgelerinin kontrolü Lübnan ordusuna bırakılacak. 🔹 Taraflar, bu adımların kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına giden yolu açacağını açıkladı. ABD Arabuluculuğu 🔹 Anlaşma, ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen dördüncü müzakere turunun ardından duyuruldu. 🔹 Taraflar, İsrail-Lübnan ilişkilerinin geleceğinin yalnızca iki egemen devlet tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguladı. 🔹 Açıklamada devlet veya devlet dışı hiçbir aktörün Lübnan’ın geleceğini rehin almasına izin verilmeyeceği ifade edildi. 🔹 Bu ifade, Hizbullah’ı destekleyen İran’a gönderilmiş bir mesaj olarak değerlendiriliyor. 🔹 Yeni müzakere turunun 22 Haziran haftasında yapılması planlanıyor. 🔹 Görüşmelerin amacı kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak olarak açıklandı. Çatışmalar Devam Ediyor 🔹 Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar 2 Mart’tan bu yana sürüyor. 🔹 Son üç ayda çatışmalarda en az 3.400 kişi hayatını kaybetti. 🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre bir milyondan fazla Lübnanlı yerinden edildi. 🔹 Donald Trump’ın gerilimin azaltılması çağrısına rağmen taraflar son günlerde karşılıklı saldırılarını sürdürdü. 🔹 Hizbullah çarşamba günü kuzey İsrail’e füze saldırıları düzenlediğini açıkladı. 🔹 Lübnan, İsrail’in güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda aralarında iki sağlık görevlisinin de bulunduğu en az dokuz kişinin öldüğünü bildirdi. 🔹 İsrail, bu hafta Hizbullah’a yönelik bazı saldırı planlarını Trump’ın talebi üzerine iptal etti. 🔹 Nisan ayında ilan edilen önceki ateşkes yalnızca kısmen uygulanabildi ve taraflar birbirlerini çok sayıda ihlalle suçladı. 🔹 İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların tamamen sona erdiğine dair bir işaret bulunmuyor.

Temsilciler Meclisi Oylaması 🔹 ABD Temsilciler Meclisi, Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri operasyonlar başlatabilmesi için Kongre onayı almasını zorunlu kılacak bir kararı kabul etti. 🔹 Karar, Trump’ın İran’daki askeri kampanyasına yönelik açık bir siyasi tepki niteliği taşıyor. 🔹 Oylama 215'e karşı 208 oyla kabul edildi. 🔹 Cumhuriyetçi milletvekilleri Thomas Massie, Tom Barrett, Warren Davidson ve Brian Fitzpatrick parti çizgisinin dışına çıkarak Demokratlarla birlikte oy kullandı. 🔹 Michigan Temsilcisi Tom Barrett, savaş ilan etme yetkisinin yalnızca Kongre’ye ait olduğunu söyledi. Savaş ve Siyasi Baskı 🔹 Karar, Trump yönetimi üzerindeki savaşı sona erdirme baskısını artırdı. 🔹 Dört aydır süren çatışma ABD’ye milyarlarca dolara mal oldu ve küresel ekonomik dalgalanmalara yol açtı. 🔹 New York Times-Siena College anketine göre Amerikalıların yüzde 64’ü savaşa girme kararını yanlış buluyor. 🔹 Demokrat Temsilci Gregory Meeks, savaşın sonuçları düşünülmeden başlatıldığını ve çatışmadan çıkış yolunun diplomasi olduğunu söyledi. 🔹 Trump oylama sonucuna ilişkin henüz kamuoyuna açıklama yapmadı. Sürecin Devamı 🔹 Kararın yürürlüğe girebilmesi için Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato tarafından da kabul edilmesi gerekiyor. 🔹 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası, Kongre tarafından onaylanmayan çatışmalarda başkanların ABD güçlerini 60 gün içinde geri çekmesini öngörüyor. 🔹 Trump yönetimi, 8 Nisan’daki ateşkes sonrasında çatışmaların sona erdiğini savunarak bu süre sınırını aşmıştı. 🔹 Çatışmaların başlamasının üzerinden 96 gün geçti. 🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kararın kabul edilmesinin Trump’ın başkomutan olarak hareket kabiliyetini zayıflatacağını söyledi. Bölgedeki Gelişmeler 🔹 Trump, İran’ın ABD askerlerini öldürmesi halinde ateşkesi sona erdirmeyi değerlendireceğini özel görüşmelerde dile getirdi. 🔹 İran’a ait bir insansız hava aracının Kuveyt Uluslararası Havalimanı’na isabet etmesi sonucu bir kişi öldü, birkaç kişi yaralandı. 🔹 İsrail ve Lübnan yeni bir ateşkes konusunda anlaşmaya vardı. 🔹 Anlaşma kapsamında Lübnan’da Hizbullah’ın giremeyeceği güvenlik bölgeleri oluşturulacak ve bu alanların kontrolü Lübnan ordusuna bırakılacak. 🔹 Hizbullah kuzey İsrail’e yönelik saldırılarını durdurmayı kabul etti. 🔹 İsrail ordusu Beyrut’un güney banliyölerine saldırı düzenlememe taahhüdünde bulundu. 🔹 Buna rağmen çatışmalar tamamen sona ermedi ve İsrail’e ait bir saldırı Beyrut yakınlarında bir aracı hedef aldı.

Rusya’nın İş Gücü Açığı Büyüyor 🔹 Rusya, düşük doğum oranları, yüksek ölüm oranları, göç ve savaş kayıpları nedeniyle ciddi bir iş gücü kriziyle karşı karşıya. 🔹 Habere göre ülkede yaklaşık 2,6 milyon çalışan açığı bulunuyor. 🔹 Ukrayna savaşının uzaması bu sorunu daha da ağırlaştırıyor. Hindistan’dan Rekor İşçi Akışı 🔹 Rusya’nın Hint vatandaşlarına verdiği çalışma izinleri 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 56 artarak 56.534’e yükseldi. 🔹 Bu rakam, savaş öncesi 2021 seviyesinin yaklaşık on kat üzerinde. 🔹 Bazı uzmanlar, 2025-2026 döneminde Rusya’ya giden Hintli işçi sayısının gerçekte 250 bine ulaşmış olabileceğini düşünüyor. Modi-Putin Anlaşması 🔹 Aralık ayında Rusya ile Hindistan arasında önemli bir iş gücü hareketliliği anlaşması imzalandı. 🔹 Anlaşma kapsamında 2026 yılı için yaklaşık 72 bin Hintli işçi vizesi öngörülüyor. 🔹 Bu sayı, Rusya’nın vermeyi planladığı yabancı işçi vizelerinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor. Kimler Gidiyor? 🔹 Rus şirketleri ağırlıklı olarak Hindistan’ın kırsal bölgelerinden gelen düşük vasıflı işçileri işe alıyor. 🔹 Bu kişiler fabrikalarda, tarımda, temizlik hizmetlerinde ve inşaat sektöründe çalıştırılıyor. 🔹 Birçok işçi için temel motivasyon daha yüksek ücret elde etmek. Özel İşe Alım Ağları Kuruldu 🔹 Rusya ile Hindistan arasında geniş bir işe alım sektörü oluştu. 🔹 Bazı şirketler Rusça kursları ve ön eğitim programları düzenliyor. 🔹 İşverenler genellikle aynı anda onlarca Hintli işçiyi toplu şekilde işe alıyor. Körfez Savaşı Etkisi 🔹 İran savaşı sonrasında Körfez ülkelerindeki iş fırsatlarının azalması da Rusya’ya yönelimi artırdı. 🔹 Habere göre yalnızca Birleşik Arap Emirlikleri’nden yaklaşık bir milyon Hintli işçi ülkesine döndü. 🔹 Bu durum Rusya için yeni bir iş gücü kaynağı yarattı. Kremlin’in Yeni Modeli 🔹 Bazı uzmanlara göre Kremlin, Körfez ülkelerindeki göçmen işçi modelini örnek almaya çalışıyor. 🔹 Amaç, aileleriyle yerleşmeyen ve topluma tam entegre olmayan geçici işçi grupları oluşturmak. 🔹 Böylece ekonomik ihtiyaç karşılanırken toplumsal etkilerin sınırlanması hedefleniyor. Demografik Kriz Derinleşiyor 🔹 Uzmanlara göre 1992-2023 döneminde Rusya’da doğumlardan 16,8 milyon daha fazla ölüm gerçekleşti. 🔹 Göç bu kaybın önemli bölümünü telafi etse de son yıllarda göç akışı zayıfladı. 🔹 Özellikle Orta Asya’dan gelen işçi sayısında düşüş yaşanıyor. Savaşın İnsan Maliyeti 🔹 Haberde, savaşın başlamasından sonra en az 800 bin Rus vatandaşının ülkeyi terk ettiği belirtiliyor. 🔹 Ayrıca yaklaşık 1,5 milyon Rus askerinin öldüğü veya yaralandığı tahmin ediliyor. 🔹 Bu durum iş gücü piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor. Nüfus Azalıyor 🔹 Rusya’nın nüfusu 2024 yılında yaklaşık 143,7 milyona geriledi. 🔹 Bu rakam 2021’e göre yaklaşık 1,3 milyon daha düşük. 🔹 Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre nüfusun 2100 yılında 126,4 milyona düşmesi bekleniyor. İşverenler Çaresiz 🔹 Rusya’da işsizlik oranı yüzde 2,2 seviyesine kadar geriledi. 🔹 Hükümet, gençlerin sanayi işlerinde çalışmasını kolaylaştıracak düzenlemeler hazırlıyor. 🔹 Ayrıca yıllık fazla mesai sınırı iki katına çıkarıldı. Açığı Kapatmaya Yetmeyebilir 🔹 Uzmanlar, Hindistan’dan gelen işçilerin sayısındaki artışın milyonlarla ölçülen açığı kapatmaya yetmeyeceğini söylüyor. 🔹 Hintli işçilerin işe alınması; tercüman, konaklama, eğitim ve taşınma gibi ek maliyetler yaratıyor. 🔹 Ayrıca birçok işçi Rusça bilmiyor ve uzun vadeli kalmayı düşünmüyor. Sonuç 🔹 The Telegraph’a göre Rusya, savaşın ve demografik gerilemenin yarattığı iş gücü açığını kapatmak için Hindistan’a yönelmiş durumda. 🔹 Ancak uzmanlar, bu politikanın Rusya’nın temel nüfus ve iş gücü sorunlarını çözmeye yetmeyeceğini düşünüyor. 🔹 Demografik baskının önümüzdeki yıllarda Rus ekonomisinin en büyük yapısal sorunlarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.

Yayıncılara Yeni Hak 🔹 Google, internet sitelerine içeriklerinin yapay zekâ destekli arama özetlerinde kullanılmasını engelleme hakkı tanıyacak. 🔹 Böylece yayıncılar, Google’ın yapay zekâ tarafından oluşturulan özetlerinde yer almak istemezlerse bunu reddedebilecek. 🔹 Karar, Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu’nun (CMA) baskısı sonrasında alındı. AI Overviews Tartışması 🔹 Google son dönemde arama sonuçlarının en üst kısmında “AI Overviews” adı verilen yapay zekâ özetlerini yaygınlaştırdı. 🔹 Bu sistem, kullanıcıların sorularına web sitelerine gitmeden doğrudan cevap vermeyi amaçlıyor. 🔹 Ancak haber kuruluşları ve içerik üreticileri bunun site trafiğini ciddi biçimde azalttığını savunuyor. Önceki Sistem Nasıldı? 🔹 Daha önce bir internet sitesi yapay zekâ özetlerinde kullanılmak istemiyorsa Google aramalarından tamamen çıkmayı kabul etmek zorundaydı. 🔹 Bu nedenle yayıncıların fiilen bir tercih hakkı bulunmadığı eleştirileri yapılıyordu. 🔹 Yeni düzenleme bu durumu değiştirecek. CMA’nın Gerekçesi 🔹 CMA, değişikliğin yayıncıların Google ile daha güçlü pazarlık yapabilmesini sağlayacağını açıkladı. 🔹 Kuruma göre uygulama hem yayıncılar hem de tüketiciler için daha adil bir sistem oluşturacak. 🔹 Ayrıca Birleşik Krallık’taki arama hizmetlerinin kalitesinin de iyileşmesi bekleniyor. Yayıncıların Şikâyeti 🔹 Haber kuruluşları uzun süredir yapay zekâ şirketlerini içeriklerini izin almadan kullanmakla suçluyor. 🔹 Eleştirmenler, yapay zekâ firmalarının gazetecilik maliyetlerine katlanmadan haber içeriklerinden faydalandığını savunuyor. 🔹 Bu nedenle içerik sahiplerinin ödeme veya lisans anlaşmaları talep ettiği belirtiliyor. Google’ın Yanıtı 🔹 Google, değişikliği önce Birleşik Krallık’taki bazı internet sitelerinde test edeceğini açıkladı. 🔹 Daha sonra sistemin küresel olarak uygulanması planlanıyor. 🔹 Şirket ayrıca yapay zekâ özetlerinde internet sitelerine verilen bağlantıları daha görünür hale getirdiğini belirtti. Kullanım Hızla Artıyor 🔹 Google, geçen ay yaptığı açıklamada AI Overviews özelliğinin dünya genelinde 2,5 milyar kullanıcı tarafından kullanıldığını duyurdu. 🔹 Yayıncılar ise bu özelliğin devreye girmesinden sonra birçok haber sitesinin ziyaretçi trafiğinde ciddi düşüşler yaşandığını söylüyor. OpenAI Benzeri Anlaşmalar 🔹 Bazı yayıncılar, içeriklerinin yapay zekâ sistemlerinde kullanılmasına izin vermek için [OpenAI](https://openai.com?utm_source=chatgpt.com) gibi şirketlerle lisans anlaşmaları yaptı. 🔹 Bu anlaşmalar kapsamında yapay zekâ şirketleri içeriklere erişim karşılığında ödeme yapabiliyor. Sektörün Tepkisi 🔹 CMA Başkanı Sarah Cardell, yapay zekâ özetlerinin internet aramasını hızla değiştirdiğini ve içerik üreticilerinin içeriklerinin nasıl kullanıldığı üzerinde daha fazla söz sahibi olması gerektiğini söyledi. 🔹 Haber Medyası Birliği Başkanı Theo Bamber ise kararın dijital ekonomide oyun alanını daha dengeli hale getireceğini ve kaliteli içeriğin daha adil şekilde karşılık bulmasına yardımcı olacağını belirtti. Daha Büyük Mücadelenin Parçası 🔹 Karar, yapay zekâ şirketleri ile haber kuruluşları arasındaki küresel telif ve içerik kullanım mücadelesinde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. 🔹 Düzenleyiciler giderek daha fazla şekilde yapay zekâ şirketlerinin haber, makale ve diğer içerikleri hangi koşullarda kullanabileceğini sorguluyor. 🔹 Birleşik Krallık’taki bu adımın diğer ülkelerdeki düzenleyiciler için de emsal oluşturabileceği değerlendiriliyor.

🔹 İsrail, Donald Trump'ın talebi üzerine Lübnan'a yönelik planlanan hava saldırılarını durdurdu. 🔹 İran, İsrail'in Lübnan ve Gazze'deki saldırıları sona ermedikçe barış görüşmelerine dönmeyeceğini açıkladı. 🔹 İran'ın müzakerelerden çekilmesinin ardından Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında telefon görüşmesi yapıldı. Trump-Netanyahu Görüşmesi 🔹 Habere göre Trump, Netanyahu'ya yönelik sert ifadeler kullandı ve Lübnan'a yönelik yeni saldırıların İsrail'i uluslararası alanda daha da yalnızlaştıracağını söyledi. 🔹 Kaynaklara göre Trump, Netanyahu'yu planlanan operasyonları durdurmaya ikna etmeye çalıştı. 🔹 Trump görüşmenin ardından Beyrut'a yeni asker gönderilmeyeceğini ve yolda olan birliklerin geri çevrildiğini açıkladı. İran'ın Tutumu 🔹 İran'ın müzakere heyeti arabulucular üzerinden yürütülen görüşmeleri ve mesaj alışverişini askıya aldı. 🔹 İran, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sürmesi halinde kuzey İsrail'e saldırılar düzenleyeceği uyarısında bulundu. 🔹 İran Devrim Muhafızları'nın ana operasyon komutanlığı, Beyrut ve Dahiye'nin bombalanması halinde karşılık verileceğini açıkladı. Ateşkes ve Diplomasi 🔹 Trump, Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail ve Hizbullah'ın gerilimi azaltmayı kabul ettiğini söyledi. 🔹 Trump, Hizbullah'ın saldırıları durdurmayı kabul ettiğini ve İsrail'in de saldırı gerçekleştirmeyeceğini belirtti. 🔹 Trump, İran ile ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın bir hafta içinde sağlanabileceğini düşündüğünü söyledi. Hürmüz Boğazı ve Petrol Piyasası 🔹 İran, Lübnan'a yönelik saldırıların sürmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatılması yönündeki planını sürdüreceğini açıkladı. 🔹 İran ayrıca Kızıldeniz'in girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı'nı da kapatma tehdidinde bulundu. 🔹 Barış görüşmelerinin askıya alınacağı haberlerinin ardından Brent petrol fiyatı varil başına yaklaşık 96 dolara yükseldi. 🔹 İran, tüm tehditlere rağmen pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan 15 ticari geminin güvenlik koordinasyonu altında geçtiğini açıkladı. İsrail'in Lübnan Operasyonları 🔹 Netanyahu, Hizbullah'ın ateşkes ihlallerine karşılık olarak Beyrut'un güney banliyölerindeki hedeflere saldırı emri vermişti. 🔹 Söz konusu bölgeler Hizbullah'ın kalesi olarak görülen Dahiye bölgesini kapsıyordu. 🔹 Trump'ın müdahalesinin ardından planlanan operasyonlar durduruldu.

🔹 Ukrayna, 17 ayda geliştirdiği ilk yerli üretim planör bombasını tanıttı. 🔹 "Vyrivniuvach" (Dengeleyici) adı verilen silah, Ukrayna'nın savaşın başlangıcından bu yana geliştirdiği en önemli yerli sistemlerden biri olarak görülüyor. 🔹 Silahın tanıtımı, Kiev'in ihtiyaç duyduğu sistemler için Batılı müttefiklerini beklemek istemediği mesajı olarak değerlendiriliyor. Rus Planör Bombalarının Etkisi 🔹 Rusya'nın planör bombaları son üç yılda Harkiv, Zaporijya ve Herson dahil birçok bölgede büyük yıkıma yol açtı. 🔹 Sovyet döneminden kalma bombalara eklenen yönlendirme kitleri sayesinde bu mühimmatlar hassas vuruş kabiliyeti kazandı. 🔹 Rus uçakları bombaları kendi hava sahalarından fırlatabildiği için Ukrayna'nın karşılık verme kapasitesi sınırlı kaldı. 🔹 Uzmanlar, uzun süre Rus planör bombalarına karşı etkili bir savunma yöntemi bulunamadığını belirtiyor. Ukrayna'nın Yeni Silahı 🔹 Vyrivniuvach yaklaşık 500 poundluk savaş başlığı taşıyor. 🔹 Ukrayna'nın savunma teknoloji platformu Brave1, sistemin Batılı veya Sovyet tasarımlarından kopyalanmadığını açıkladı. 🔹 Silahın gerekli tüm testleri tamamladığı belirtildi. 🔹 Sistem, Rus elektronik harp tedbirlerine karşı geliştirilen modern yönlendirme algoritmalarına sahip. F-16 ve Mirage Uçakları 🔹 Yeni bomba Ukrayna'nın mevcut hava filosuyla uyumlu olacak şekilde tasarlandı. 🔹 Sistem gelecekte F-16 ve Mirage savaş uçaklarında da kullanılabilecek. 🔹 Bunun için ek sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Savaş Alanındaki Etkisi 🔹 Uzmanlar yeni silahın Ukrayna'nın Rusya içindeki hedefleri daha uzak mesafelerden vurmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor. 🔹 Ukrayna ayrıca elindeki kullanılmayan Sovyet dönemine ait hava bombalarını da bu sistemle değerlendirebilecek. 🔹 Bu yaklaşım, Rusya'nın 2023'te eski mühimmat stoklarını planör bombalarına dönüştürürken kullandığı yönteme benziyor. Sınırlamalar 🔹 Uzmanlara göre Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin büyüklüğü ve uçak sayısı önemli bir kısıt oluşturmaya devam ediyor. 🔹 Ukrayna uçakları Rus hava savunmalarından kaçınmak için daha alçak irtifalarda uçmak zorunda kalıyor. 🔹 Bu durum planör bombalarının menzilini ve etkinliğini azaltabiliyor. Daha Geniş Strateji 🔹 Uzmanlar yeni bombanın savaşın seyrini tek başına değiştirmeyeceğini belirtiyor. 🔹 Ancak sistem, Flamingo füzesi, önleme dronları ve Moskova'ya ulaşabilen uzun menzilli saldırı dronlarıyla birlikte Ukrayna'nın yerli silah envanterini güçlendirecek. 🔹 Uzmanlara göre savaşın sonucu tek bir silah sistemiyle değil, çok sayıda farklı kabiliyetin birleşik etkisiyle belirlenecek.

🔹 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Polonya, Finlandiya, İsveç, Norveç ve Baltık ülkeleri sivil savunma programlarını hızlandırırken Britanya'nın hazırlık seviyesinin geride kaldığı değerlendiriliyor. 🔹 Polonya'da geçen yıl başlatılan "wGotowości" programı kapsamında binlerce sivil hayatta kalma, ilk yardım, yön bulma ve savaş zamanı güvenlik eğitimi alıyor. 🔹 Program katılımcıları hava saldırıları, kimyasal tehditler, elektronik savaş ve iletişim güvenliği gibi konularda eğitim görüyor. Sivil Savunma Hazırlıkları 🔹 Finlandiya ve İsveç hükümetleri halka savaş hazırlığı broşürleri dağıttı; bu belgelerde sığınaklar, gıda temini, sıkıyönetim ve siber saldırılarla ilgili bilgiler yer alıyor. 🔹 Norveç, sığınak yönetimi, tahliye ve kurtarma görevleri yürüten sivil savunma teşkilatının personel sayısını 8 binden 12 bine çıkarıyor. 🔹 Finlandiya'da yaklaşık 50 bin 500 sığınak bulunuyor ve bunlar nüfusun yaklaşık yüzde 85'ine barınma kapasitesi sağlıyor. Britanya'nın Durumu 🔹 Britanya'nın savaş dönemine yönelik özel sivil hazırlık rehberi bulunmuyor; mevcut Prepare internet sitesi genel acil durum tavsiyeleri içeriyor. 🔹 75 bin gönüllüden oluşan Britanya Sivil Savunma Kolordusu 1968 yılında dağıtıldı ve sorumluluklar farklı kamu kurumlarına dağıtıldı. 🔹 Britanya istihbarat topluluğu, kamuoyunun Rusya kaynaklı tehditler konusunda yeterli farkındalığa sahip olmamasından endişe duyuyor. 🔹 Britanya'nın en olası tehdit senaryolarından biri enerji ve telekomünikasyon altyapısına yönelik saldırılar olarak görülüyor. Askerî Personel ve Yedek Güçler 🔹 Estonya yedek askerlerini 48 saat içinde seferber edebiliyor. 🔹 Finlandiya'nın yaklaşık 900 bin kişilik yedek kuvveti bulunuyor ve bu sayının 1 milyona çıkarılması planlanıyor. 🔹 Almanya, gönüllü asker sayısında hedeflere ulaşılamaması halinde zorunlu askerliği yeniden gündeme getirebilecek bir sistem oluşturdu. 🔹 Britanya hükümeti, yeni bir "Yurt Savunma Programı" ile ülkenin olası çatışmalara hazırlık seviyesini artırmayı hedeflediğini açıkladı.

AUKUS ve Yeni Teknolojiler 🔹 Birleşik Krallık, ABD ve Avustralya arasındaki AUKUS savunma anlaşması kapsamında denizaltı insansız araçlarının geliştirilmesi planlanıyor. 🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanı John Healey, yeni teknolojilerin kritik deniz tabanı altyapısını korumaya yardımcı olacağını söyledi. 🔹 Projenin denizaltı insansız araçları için gelişmiş sensörler ve silah sistemleri geliştirmesi hedefleniyor. Denizaltı Kablolarının Önemi 🔹 Denizaltı iletişim kabloları Birleşik Krallık'ın internet altyapısının ve ekonomik faaliyetlerinin temel unsurları arasında yer alıyor. 🔹 Bu kablolar günlük yaklaşık 1,4 trilyon sterlin değerindeki işlemi destekliyor. 🔹 Telefon görüşmeleri, mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya hizmetleri de bu altyapıya dayanıyor. Rusya Kaygısı 🔹 Son yıllarda denizaltı kablolarının sabotaja açık olabileceği yönündeki endişeler arttı. 🔹 Birleşik Krallık Parlamentosu'nun bir komitesi geçen yıl ülkenin güvenlik krizlerinde kabloların tehdit altında kalabileceğine hazırlanması gerektiği uyarısında bulundu. 🔹 Milletvekilleri ve Lordlar Kamarası üyeleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in NATO'nun zayıf noktalarını test etmeye çalıştığını ve denizaltı kablolarının potansiyel hedef olabileceğini belirtti. Rus Denizaltıları 🔹 John Healey nisan ayında Kraliyet Donanması ve RAF denizaltı savunma uçaklarının Kuzey Atlantik'te faaliyet gösteren Rus denizaltılarını takip ettiğini açıklamıştı. 🔹 Takip edilen unsurlar arasında bir Akula sınıfı nükleer denizaltı ile Rusya'nın derin deniz araştırma birimine bağlı iki denizaltı bulunuyordu. 🔹 Bu platformlar bir aydan uzun süre izlendi. AUKUS'un Kapsamı 🔹 AUKUS'un temel amacı Avustralya'ya nükleer tahrikli denizaltılar kazandırmak ve Hint-Pasifik'te ABD ile Birleşik Krallık denizaltıları için altyapı oluşturmak. 🔹 Healey, anlaşma kapsamında geliştirilen teknolojilerin Atlantik Okyanusu ile Kuzey Avrupa ve Arktik bölgesinde de kullanılacağını söyledi. Avustralya'nın Denizaltıları 🔹 AUKUS kapsamında Avustralya'nın ABD'den en az üç Virginia sınıfı nükleer denizaltı alması planlanıyor. 🔹 Taraflar daha önce planlanan iki kullanılmış ve bir yeni denizaltı modelinden vazgeçerek üç denizaltının da ABD Donanması envanterindeki mevcut gemilerden sağlanacağını açıkladı. 🔹 Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, değişikliğin programı sadeleştireceğini ve maliyetleri azaltacağını söyledi.

Jess Michaels'ın İddiaları 🔹 Jeffrey Epstein tarafından 1991 yılında cinsel saldırıya uğradığını söyleyen Jess Michaels, Buckingham Sarayı'nı Andrew Mountbatten-Windsor'u korumakla suçladı. 🔹 Michaels, sarayın altı yıl önce Andrew Mountbatten-Windsor'un hassas devlet bilgilerini iş bağlantılarına aktardığını gösteren e-postalara sahip olduğunu öne sürdü. 🔹 Sarayın bu bilgilere rağmen harekete geçmediğini savundu. Epstein Bağlantısı 🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un Jeffrey Epstein ile ilişkileri yıllardır kamuoyu ve hukuk makamlarının incelemesine konu oluyor. 🔹 Virginia Giuffre, 17 yaşındayken Epstein tarafından Andrew Mountbatten-Windsor'a yönlendirildiğini iddia etmişti. 🔹 Michaels, Giuffre'nin uzun yıllar gerçeği söylediğini savundu. Soruşturma 🔹 Andrew Mountbatten-Windsor şubat ayında kamu görevini kötüye kullanma şüphesiyle gözaltına alındı. 🔹 İddialar, ticaret elçisi olarak görev yaptığı dönemde hassas devlet bilgilerini Epstein'a aktarmasıyla ilgili suçlamalara dayanıyor. 🔹 Soruşturma kapsamında kamu görevindeki faaliyetleri inceleniyor. Belgeler ve E-postalar 🔹 Epstein dosyalarında yer alan belgeler, Andrew Mountbatten-Windsor'un 2010 yılında Hong Kong, Singapur, Vietnam ve Çin ziyaretlerine ilişkin resmî raporları ilettiğini gösteriyor. 🔹 Mahkeme belgelerine göre Buckingham Sarayı'na 2020 yılında Andrew Mountbatten-Windsor'un kamu görevindeki faaliyetlerine ilişkin yaklaşık 30 bin e-posta gönderildi. 🔹 E-postaların bir bölümünün Andrew Mountbatten-Windsor ile ilgili olduğu belirtildi. 🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un ticaret elçiliği yaptığı dönemde yakın arkadaşı Jonathan Rowland'a çeşitli yazışmalar ilettiği öne sürüldü. Siyasi Tepkiler 🔹 İşçi Partisi milletvekili Rachel Maskell, kraliyet hanesiyle ilgili kamu soruşturması açılması çağrısında bulundu. 🔹 Maskell, kraliyet ailesi etrafında oluşan sistemin gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası üyelerinden oluşacak ortak bir komitenin kraliyet hanesini incelemesini istedi. Buckingham Sarayı'nın Yanıtı 🔹 Buckingham Sarayı, devam eden polis soruşturması nedeniyle konu hakkında yorum yapamayacağını açıkladı. 🔹 Saray, Telegraph'ın ek yorum talebini de yanıtsız bıraktı.

Araştırmanın Bulguları 🔹 Evrimsel psikolog Steve Stewart-Williams, kadınların tarih boyunca her zaman çalıştığını ve yalnızca evde çocuk büyütüp yemek yaptıkları yönündeki görüşün tarihsel gerçeklerle örtüşmediğini söyledi. 🔹 Stewart-Williams'a göre insanlık tarihinin büyük bölümünde kadınlar yiyecek toplama gibi faaliyetlerle ekonomik üretime katkı sağladı. 🔹 Kadınlar tarih boyunca yalnızca ev içinde değil, diğer yetişkinlerle birlikte çeşitli toplumsal faaliyetlerin de parçası oldu. “Trad Wife” Akımı 🔹 Sosyal medyada yayılan “trad wife” akımı, erkeğin tek gelir sağlayıcı olduğu ve kadının ekonomik olarak bağımlı bir rol üstlendiği yaşam tarzını teşvik ediyor. 🔹 Akım, ev işleri ve çocuk bakımını merkeze alan içerikler üreten sosyal medya fenomenleri tarafından destekleniyor. 🔹 Savunucuları bu yaşam tarzının tarihsel cinsiyet rollerine dayandığını öne sürüyor. Cinsiyet Farkları 🔹 Stewart-Williams, kadınlar ve erkekler arasında ortalama ilgi alanı farklılıklarının bulunduğunu söyledi. 🔹 Kadınların psikoloji, eğitim ve bakım gibi insan odaklı alanlara daha fazla yönelme eğiliminde olduğunu belirtti. 🔹 Bilgisayar bilimi, fizik ve matematik gibi alanların ise daha fazla erkek ağırlıklı kalabildiğini ifade etti. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Paradoksu 🔹 Stewart-Williams, daha zengin ve daha eşit toplumlarda meslek tercihlerindeki cinsiyet farklarının bazı alanlarda daha da büyüdüğünü savundu. 🔹 Bu durumun literatürde “toplumsal cinsiyet eşitliği paradoksu” olarak adlandırıldığını söyledi. 🔹 Ekonomik olarak daha özgür bireylerin kişisel ilgi alanlarına yönelmesinin doğal tercih farklılıklarını daha görünür hale getirdiğini öne sürdü. Çocukluk Dönemi Gözlemleri 🔹 Stewart-Williams, bazı cinsiyet farklılıklarının çocukluk döneminde ortaya çıktığını söyledi. 🔹 Erkek çocukların daha fazla oyun amaçlı mücadele ve oyuncak silahları tercih ettiğini, kız çocukların ise oyuncak bebeklerle ve bakım temalı oyunlarla daha fazla ilgilendiğini belirtti. 🔹 Oyuncak bebeklere yönelik ilginin kadınlarda daha güçlü ebeveynlik motivasyonunun erken bir göstergesi olabileceğini ifade etti. Meslek Seçimleri 🔹 Stewart-Williams, kadınların STEM alanlarına, erkeklerin ise eğitim ve bakım mesleklerine yönelmesinin önünde engel olmaması gerektiğini söyledi. 🔹 Ancak her meslekte katı biçimde yüzde 50 kadın-yüzde 50 erkek dağılımı hedeflemenin doğal tercih farklılıklarıyla uyumlu olmayabileceğini savundu. 🔹 Çoğu insanın geleneksel cinsiyet kalıplarına yakın tercihler yapacağını, ancak her zaman istisnaların bulunacağını belirtti. Kitap 🔹 Stewart-Williams'ın “A Billion Years of Sex Differences: How Evolution Shaped the Minds of Men and Women” adlı kitabı 4 Haziran'da yayımlanacak.