The Guardian

🔹 İsrail'in Gazze'deki savaşı, Demokrat Parti içinde ilerici ve ılımlı kanatlar arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirirken, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde birçok yarışın ana gündem maddelerinden biri haline geldi. 🔹 Michigan'daki kritik Senato ön seçiminde ilerici aday Abdul El-Sayed ile ılımlı Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens arasında İsrail politikası ve seçim kampanyalarına yapılan İsrail yanlısı bağışlar öne çıkan tartışma konuları oldu. 🔹 Haziran ayında yayımlanan Associated Press anketine göre ABD'deki yetişkinlerin yaklaşık üçte biri, Demokrat seçmenlerin ise yaklaşık yarısı İsrail'in Gazze'de soykırım işlediğini düşünüyor. Demokratların yaklaşık %60'ı ABD'nin İsrail'e fazla destek verdiğini ifade ediyor. 🔹 İsrail yanlısı lobi kuruluşları, özellikle Michigan'daki ön seçimlerde milyonlarca dolarlık harcama yaparak bazı adayları desteklemeye devam ediyor. 🔹 Buna karşın New York, Colorado, New Jersey ve Illinois gibi eyaletlerde Gazze savaşına açık şekilde karşı çıkan ilerici ve demokratik sosyalist adaylar çeşitli ön seçimlerde başarı elde etti. 🔹 Demokrat Parti içinde İsrail ve Gazze politikası, adayların dış politika yaklaşımının yanı sıra siyasi bağımsızlığı ve özel çıkar gruplarına karşı tutumu açısından da önemli bir ölçüt olarak görülüyor. 🔹 Birçok ilerici aday ve seçmen, Gazze'deki savaşa ayrılan kaynakların sağlık, eğitim ve altyapı gibi iç politika alanlarına yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. 🔹 Demokrat seçmenler arasında hayat pahalılığı, özel çıkar gruplarının seçimlere etkisi ve Gazze savaşı birlikte öne çıkan başlıca siyasi gündemler arasında yer alıyor.

🔹 Fransız polisi, Monako'da Ukraynalı iş insanı Vadym Iermolaiev'in yaşadığı apartmanın önüne patlayıcı dolu sırt çantasını bırakan kişinin Anastasia Berezovska olduğunu açıkladı. 🔹 Patlamada Vadym Iermolaiev yaralandı. Olay sırasında yanında partneri ve 13 yaşındaki çocuğu da bulunuyordu. 🔹 Berezovska'nın saldırının ardından Fransa ve İtalya üzerinden Ukrayna'ya döndüğü, birkaç gün sonra Kiev yakınlarındaki bir ormanda ölü bulunduğu açıklandı. 🔹 Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Berezovska'nın banka ve kripto hesaplarına para gönderen iki kişinin kendisiyle buluştuğunu ve bu kişilerden Vladyslav Reut'un cinayet suçlamasıyla tutuklandığını duyurdu. 🔹 Mahkemede ifade veren Reut, eski polis memuru Vitaliy Zhykovych'in Berezovska'yı başından vurarak öldürdüğünü gördüğünü söyledi. Zhykovych ise suçlamaları reddetti. 🔹 SBU, şüphelilerin ifadelerinin ardından Berezovska'nın cesedini ve olay yerindeki boş kovanları bulduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna basını, Reut'un daha önce Ukrayna Askerî İstihbaratı'na (GUR) bağlı özel operasyon eğitim biriminde görev yaptığını bildirdi. 🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'den olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve sorumluların cezalandırılmasını istedi. 🔹 Zelenskiy, olayla ilgili önümüzdeki günlerde yeni raporlar alacağını ve kamuoyunu bilgilendireceğini söyledi. 🔹 Vadym Iermolaiev, 2023 yılında işgal altındaki Kırım'da ticari faaliyetlerini sürdürdüğü ve Rusya'ya vergi ödediği gerekçesiyle Ukrayna tarafından yaptırım listesine alınmış, Iermolaiev ise suçlamaları reddetmişti. 🔹 Ukrayna sınır muhafızları, Berezovska'nın 1 Temmuz'da ülkeye yasal yollarla giriş yaptığını ve o tarihte hakkında uluslararası yakalama kararı bulunmadığını açıkladı. 🔹 Olay, saldırının arkasında başka kişilerin bulunup bulunmadığı ve Ukrayna güvenlik kurumlarıyla olası bağlantılar konusunda yeni soru işaretleri doğurdu.

🔹 ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini tehdit eden unsurları zayıflatmak amacıyla Bandar Abbas ve Sirik dahil olmak üzere İran'ın güneyindeki hedeflere yeni hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. 🔹 Bandar Abbas'ta yaşayanlar, iki gece boyunca art arda meydana gelen patlamaların kentte büyük korkuya yol açtığını söyledi. 🔹 İranlı yetkililer, son iki gündeki saldırılarda en az 14 kişinin hayatını kaybettiğini, 78 kişinin yaralandığını açıkladı. 🔹 Sirik çevresindeki yerleşimlerde yaşayanlar, içme suyu depolama tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle mevcut su sıkıntısının daha da ağırlaştığını belirtti. 🔹 Saldırıların iki su depolama tesisini vurmasının ardından 20 binden fazla sivilin su hizmetlerinden etkilendiği bildirildi. 🔹 Bölge sakinleri, 45 dereceyi aşan sıcaklıklarda suyu tasarruflu kullanmak ve günlük ihtiyaçları için bidonlarla su satın almak zorunda kaldıklarını ifade etti. 🔹 Balıkçılık ve denizcilikle geçimini sağlayan birçok aile, gelir kaynakları nedeniyle bölgeyi uzun süre terk edemediklerini söyledi. 🔹 Bölge sakinleri, çatışmaların yeniden tırmanması halinde İran yönetiminin internet erişimini tekrar tamamen kesmesinden endişe duyduklarını dile getirdi. 🔹 Ateşkesin kalıcı olacağına dair umutların zayıfladığı, yeniden başlayan saldırıların güvenlik ve belirsizlik kaygılarını artırdığı ifade edildi.

🔹 Meta'nın yeni yapay zekâ görsel oluşturma aracı Muse Image, varsayılan olarak herkese açık Instagram hesaplarındaki fotoğrafları kullanarak görsel oluşturabildiği için gizlilik tartışmalarına neden oldu. 🔹 Muse Image kullanıcıları, herkese açık Instagram hesaplarını etiketleyerek bu hesaplardaki kişilerin yüzlerini içeren yeni görseller üretebiliyor. 🔹 Instagram kullanıcılarına, paylaşımlarının yapay zekâ görsel üretiminde kullanıldığına ilişkin bildirim gönderilmiyor. 🔹 Meta, 18 yaş altındaki kullanıcıların hesaplarının otomatik olarak kapsam dışında tutulduğunu, yetişkin kullanıcıların ise bu özelliği ayarlardan devre dışı bırakabileceğini açıkladı. 🔹 Özelliği devre dışı bırakmak isteyen kullanıcılar, Instagram ayarlarındaki "Paylaşım ve yeniden kullanım" bölümünden içeriklerinin yeniden kullanılmasına izin veren seçeneği kapatabiliyor. 🔹 Gizlilik savunucuları, bu özelliğin varsayılan olarak açık olmasını eleştirerek kullanıcı onayıyla etkinleştirilmesi gerektiğini savundu. 🔹 Gizlilik uzmanları, yetişkinlere ait herkese açık hesaplarda yer alan çocukların fotoğraflarının da yapay zekâ tarafından kullanılabilme ihtimaline dikkat çekti. 🔹 Meta, Muse Image'ın topluluk kurallarını ihlal eden içerik üretimini engelleyen güvenlik önlemlerine sahip olduğunu ve kullanıcıların uygunsuz görselleri uygulama üzerinden bildirebileceğini açıkladı. 🔹 Muse Image şu anda Meta AI uygulaması, ABD'deki Instagram Stories ve sınırlı sayıda ülkede WhatsApp üzerinden kullanılabiliyor. Meta, özelliği ilerleyen dönemde Facebook'a ve video üretim araçlarına da genişletmeyi planlıyor.

NATO ve Avrupa 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi için Ankara'ya gelirken ABD'nin Grönland'ı kontrol etmesi gerektiğini yeniden söyledi. 🔹 Trump, Avrupa'nın İran savaşı sırasında ABD'ye yeterli destek vermediğini belirterek NATO'dan duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi. 🔹 Trump, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırmaması halinde ABD'nin Avrupa'daki tüm askerlerini çekebileceğini söyledi. 🔹 Trump, Avrupa'nın göç ve enerji politikalarını eleştirerek bu alanlarda gerekli adımlar atılmaması halinde kıtanın geleceğinin tehlikeye girebileceğini ifade etti. 🔹 Trump, NATO üyelerinin savunma harcamalarında ABD'ye fazla bağımlı olduğunu ve yeterli katkı sağlamadığını söyledi. Grönland 🔹 Trump, Grönland'ın Danimarka yerine ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini savundu. 🔹 Danimarka'nın Grönland'a yeterli yatırım yapmadığını söyleyen Trump, bölgenin Çin ve Rusya açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti. 🔹 Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, Grönland'ın geleceğine Grönland halkı ile Danimarka'nın karar vereceğini, bunun ABD Başkanı'nın vereceği bir karar olmadığını söyledi. Birleşik Krallık ve savunma 🔹 Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve Baltık ülkeleriyle birlikte NATO'nun ABD'ye bağımlılığını azaltmayı amaçlayan uzun menzilli hassas vuruş füze sistemi geliştirme projesine liderlik edecek. 🔹 Yaklaşık 37 milyar sterlin değerindeki proje kapsamında geliştirilecek füzenin 200 ila 1.200 mil menzile sahip olması ve Rusya'nın iç kesimlerindeki askeri hedefleri vurabilecek kapasitede olması hedefleniyor. 🔹 Birleşik Krallık, savunma yatırımlarının finansmanı için Kanada öncülüğündeki Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası girişimiyle iş birliği seçeneğini değerlendiriyor.

Yakıt kıtlığı 🔹 Rusya'da yakıt kıtlığı ülke genelinde yayılırken çok sayıda akaryakıt istasyonunda uzun araç kuyrukları oluştu. 🔹 Yakıt sıkıntısı ilk olarak mayıs ayında Rusya'nın kontrolündeki Kırım'da ortaya çıktı, ardından ülkenin büyük bölümüne yayıldı. 🔹 Rusya'da yalnızca iki bölgenin yakıt sıkıntısından etkilenmediği bildiriliyor. 🔹 Ukrayna'nın son aylarda düzenlediği insansız hava aracı ve füze saldırıları, Rusya'nın petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık üçte birine zarar verdi. 🔹 Rusya'nın benzin üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 25 azaldı. Ekonomik etkiler 🔹 Rus yetkililer, yakıt ihtiyacını karşılamak amacıyla Belarus, Kazakistan ve Hindistan'dan yakıt ithal edilmesini değerlendiriyor. 🔹 Hükümet ayrıca daha düşük kaliteli benzin ve dizel üretimine izin verecek düzenlemeleri de gündemine aldı. 🔹 Ukrayna, pazartesi günü Kiev'e yaklaşık 2.900 kilometre uzaklıktaki Omsk Rafinerisi'ni insansız hava araçlarıyla hedef aldı. 🔹 Yakıt sıkıntısı nedeniyle bazı lojistik şirketlerinin yük taşıyan kamyonları günlerce yakıt beklemek zorunda kaldı. 🔹 Taksi sektöründe sefer sayıları yaklaşık yüzde 20 azaldı. Sürücüler, yakıt bulamama endişesi nedeniyle uzun mesafeli yolculukları kabul etmekten kaçınıyor. 🔹 Güney Rusya'daki turistik bölgelerde artan yoğunluk nedeniyle akaryakıt istasyonlarında güvenliği sağlamak amacıyla Kazak devriyeleri görevlendirildi. 🔹 Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'da yakıtın yüksek fiyatlarla satıldığı kayıt dışı bir piyasa oluştu. 🔹 Bazı Rus sürücüler yakıt almak için Kazakistan ve Çin'e geçmeye başladı. Kremlin ve kamuoyu 🔹 Moskova'da da bazı akaryakıt istasyonları, haziran ayında düzenlenen insansız hava aracı saldırısının ardından geçici olarak kapandı. 🔹 Bağımsız Levada Merkezi'nin araştırmasına göre Vladimir Putin'in destek oranı haziran ayında yüzde 74'e gerileyerek son dört yılın en düşük seviyesine indi. 🔹 Aynı araştırmada ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı mayıs ayındaki yüzde 61 seviyesinden yüzde 52'ye geriledi. 🔹 Rusya'nın en büyük bankası Sberbank'ın Başkanı German Gref, ülkede öncelikli beklentinin askerî çatışmaların en kısa sürede sona ermesi olduğunu söyledi. 🔹 Vladimir Putin, Rusya'da yakıt açığı bulunduğunu kabul etti ancak bunun kritik seviyede olmadığını ifade etti.

Zirvenin gündemi 🔹 NATO'nun 32 üye ülkesinin liderleri, Ankara'da düzenlenecek iki günlük zirvede savunma harcamaları, yeniden silahlanma ve ittifakın geleceğini ele alacak. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefiklerden savunma harcaması hedeflerine ulaşmak için açık, somut ve güvenilir planlar sunmalarını istedi. 🔹 Rutte, Donald Trump'ın tüm NATO üyelerinin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i seviyesine çıkarmaya yönelik adımları hızla atmasını beklediğini söyledi. 🔹 NATO Savunma Sanayi Forumu'nda onlarca milyar dolarlık yeni silah ve savunma sanayisi anlaşmalarının açıklanması bekleniyor. Ukrayna ve savunma 🔹 NATO liderlerinin 2026 ve 2027 yılları için Ukrayna'ya toplam 70 milyar avroluk askerî yardım taahhüdünü onaylaması bekleniyor. 🔹 Avrupa ülkeleri ve Kanada, geçen yıl savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'ine, savunma altyapısını ise yüzde 1,5'e çıkarma hedefini kabul etmişti. 🔹 ABD yönetimi, Avrupa'daki asker ve askerî teçhizat sayısını azaltmayı planlıyor. Bu kapsamda F-15 ve F-16 savaş uçaklarının sayısının yaklaşık üçte bir oranında düşürülmesi öngörülüyor. 🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'daki Amerikan askerî varlığının yeniden gözden geçirileceğini ve savunma harcamaları düşük kalan ülkelerde daha fazla azaltılabileceğini açıkladı. 🔹 NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Alexus Grynkewich, Avrupa ülkelerinin ABD'nin azaltacağı askerî kapasitenin büyük bölümünü kendi imkânlarıyla karşılamaya başladığını söyledi. ABD ve NATO ilişkileri 🔹 Donald Trump, son aylarda NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırmaları gerektiğini sık sık dile getirdi ve mevcut yük paylaşımını karşılıklı olmadığını belirterek eleştirdi. 🔹 ABD ile Avrupa ülkeleri arasında İran savaşı, Grönland ve savunma politikaları nedeniyle son aylarda görüş ayrılıkları yaşandı. 🔹 Zirve sonuç bildirgesinde, NATO Antlaşması'nın kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesine bağlılık yeniden vurgulanacak. 🔹 Donald Trump'ın zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki liderler yemeğine katılması, ayrıca Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile ikili görüşmeler yapması bekleniyor.

Kiev saldırısı ve karşılıklı açıklamalar 🔹 Rusya'nın Kiev'e düzenlediği geniş çaplı saldırıda en az 27 kişi hayatını kaybetti, apartmanlar ağır hasar gördü ve on binlerce kişi sığınaklara indi. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kiev'deki saldırıya "kesinlikle" karşılık vereceklerini açıkladı. 🔹 Kremlin, Ukrayna üzerindeki askeri baskıyı daha da artıracağını duyurdu. 🔹 Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, saldırıyı başkente yönelik bugüne kadarki en büyük saldırı olarak nitelendirdi. Diplomasi ve uluslararası tepkiler 🔹 Zelenskiy, müttefiklerinden daha fazla hava savunma sistemi talep etti ve ABD'den Patriot hava savunma füzelerini lisans altında üretme izni istedi. 🔹 Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, saldırının ardından Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlar önermeye hazırlandığını açıkladı. 🔹 Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ateşkes çağrısını yineledi. 🔹 ABD yönetimi, Başkan Donald Trump'ın savaşın sona ermesini istediğini ve barış anlaşmasına ulaşılması konusunda iyimserliğini koruduğunu açıkladı. 🔹 Zelenskiy, gelecek hafta Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nde hava savunması desteğinin hızlandırılmasını gündeme getirmek istediğini ve zirve kapsamında Trump ile görüşmeyi umduğunu söyledi. Yeni saldırılar 🔹 Ukrayna'nın Belgorod kentine ve çevresine düzenlediği füze saldırılarının ardından bir sanayi tesisinde yangın çıktı, enerji altyapısı zarar gördü, su ve doğal gaz kesintileri yaşandı. 🔹 Belgorod saldırısında bir kadın hayatını kaybetti. 🔹 Rusya'nın gece boyunca düzenlediği saldırılarda Ukrayna'da iki kişi öldü, sekiz kişi yaralandı. 🔹 Sumi bölgesinde insansız hava araçlarının bir evi vurması sonucu iki kişi yaşamını yitirdi, bir kişi yaralandı. 🔹 Krıvıy Rih'e düzenlenen füze saldırısında yedi kişi yaralandı. 🔹 Önceki gün düzenlenen Rus saldırılarında Dnipropetrovsk ve Donetsk bölgelerinde üç kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında yedi yaşında bir çocuk da bulunuyor. Diğer gelişmeler 🔹 Kiev'deki saldırıda Ukrayna'nın büyük yayınevlerinden BookChef'in deposu yıkıldı ve yaklaşık 800 bin kitap kullanılamaz hale geldi. 🔹 Ukrayna Kızılhaçı'nın ana deposu da saldırıda tamamen yıkıldı. Yaklaşık 2 milyon dolar değerindeki insani yardım malzemesi kaybedildi. 🔹 Almanya'da savcılar, 2022'de Kuzey Akım doğal gaz boru hatlarına düzenlenen sabotajın Ukrayna devlet makamlarının talimatıyla gerçekleştirildiği suçlamasını yöneltti. 🔹 Zelenskiy, iddianameye ilişkin tüm ayrıntıları henüz görmediğini ve yorum yapmak için erken olduğunu söyledi. 🔹 Monako'da Ukrayna doğumlu yaptırım listesindeki bir iş insanı ile iki kişinin yaralandığı paket bombası saldırısında bir şüpheli hakkında Interpol kırmızı bülteni çıkarıldı. Şüphelinin erkek kılığına girmiş bir kadın olduğu değerlendiriliyor.

Askeri kayıplar 🔹 ABD merkezli düşünce kuruluşu CSIS, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı işgalin toplam askeri zayiatının 2 milyonu aştığını açıkladı. 🔹 CSIS'e göre Rusya'nın toplam askeri zayiatı 1,4 milyona ulaştı. Bu sayı ölen, yaralanan ve kaybolan personeli kapsıyor. 🔹 Araştırma, Rusya'nın savaşta 400 bin ila 450 bin asker kaybettiğini tahmin ediyor. 🔹 Ukrayna'nın toplam askeri zayiatının 525 bin ila 625 bin arasında olduğu, ölü sayısının ise 125 bin ila 150 bin arasında bulunduğu belirtiliyor. 🔹 CSIS, Rusya'nın Ukrayna'daki asker kayıplarının, ABD'nin İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana tüm savaşlarda verdiği toplam asker kaybının dört katından fazla olduğunu değerlendirdi. 🔹 Düşünce kuruluşu, 2026'nın ilk yarısında Rusya'nın asker kayıplarının Ukrayna'nın yaklaşık sekiz katına ulaştığını tahmin ediyor. Saldırılar 🔹 Rusya, gece saatlerinde Kiev'e geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. 🔹 Saldırılarda en az sekiz kişi hayatını kaybetti, 56 kişi yaralandı. 🔹 Konutlar hedef alındı, şehir merkezindeki bir otelde yangın çıktı ve doğrudan isabet alan bir apartmanın birinci ile altıncı katları çöktü. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların Ukrayna'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarına karşılık olarak gerçekleştirildiğini açıkladı. Enerji ve savunma 🔹 Reuters'ın sektör kaynaklarına dayandırdığı bilgiye göre Rusya, Ukrayna saldırıları nedeniyle yaşanan yakıt sıkıntısını azaltmak amacıyla Hindistan'dan deniz yoluyla benzin ithalatına başladı. 🔹 Kaynaklara göre Hindistan'dan Rusya'ya en az 60 bin ton benzin sevk edildi ve her biri 30 bin ila 40 bin ton taşıyan iki tanker gönderildi. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna güçlerinin Rusya'nın Başkurdistan bölgesindeki Ufa petrol rafinerisini bir hafta içinde ikinci kez vurduğunu söyledi. Diğer gelişmeler 🔹 Almanya'da savcılar, 2022'de Kuzey Akım doğal gaz boru hattına düzenlenen sabotajla ilgili bir şüpheli hakkında dava açtı. 🔹 Alman makamları, sanığın 2025 yazında İtalya'da yakalandığını ve Kasım 2025'te Almanya'ya iade edildiğini açıkladı. 🔹 Alman basını, sanığın sabotajı gerçekleştiren ekibin lideri olduğu iddia edilen bir Ukrayna vatandaşı olduğunu bildirdi. 🔹 Zelenskiy, Ukrayna hükümetinin Kuzey Akım boru hatlarını hedef alan herhangi bir plan hakkında bilgisi olmadığını söyledi. 🔹 Ukrayna Başbakanı Yuliya Svyrydenko, savunma sanayi şirketlerinin gelirlerinin belirli bir bölümünü devlet savunma fonuna aktarmaları şartıyla ürün ve parça ihracatı yapabileceklerini açıkladı. 🔹 Yeni düzenleme kapsamında tamamlanmış savunma ürünlerinin ihracat gelirlerinin yüzde 20'si, savunma sanayi parçalarının ihracat gelirlerinin ise yüzde 30'u devlet savunma fonuna aktarılacak.

🔹 Rusya, gece saatlerinde Ukrayna'nın başkenti Kiev'e balistik ve seyir füzeleri ile insansız hava araçlarından oluşan geniş çaplı saldırı düzenledi. 🔹 Saldırılarda en az sekiz kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. 🔹 Saldırılar konutları vurdu, şehir merkezindeki bir otelde yangın çıktı ve Kiev genelinde yaklaşık 30'dan fazla noktada hasar oluştu. 🔹 Doğrudan isabet alan bir apartmanın birinci ile altıncı katları çöktü. Dokuz katlı başka bir binada mahsur kalanlar olduğu, bir diğer yüksek binanın çatısında ise yangın çıktığı açıklandı. 🔹 Saldırılar, Dinyeper Nehri'nin iki yakasındaki Kiev'in 10 ilçesinin tamamını etkiledi. 🔹 Hava saldırısı uyarılarının ardından çok sayıda kişi çocukları, evcil hayvanları ve eşyalarıyla metro istasyonlarına sığındı. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, saldırılarda uzun menzilli yüksek hassasiyetli hava, kara ve denizden fırlatılan silahlar ile insansız hava araçlarının kullanıldığını açıkladı. 🔹 Bakanlık, Kiev çevresindeki askeri ve enerji tesisleri ile Poltava ve Dnipropetrovsk bölgelerindeki askeri havaalanlarının hedef alındığını, saldırının Ukrayna'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarına karşılık olarak gerçekleştirildiğini bildirdi. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, istihbarat bilgilerinin büyük çaplı bir gece saldırısına işaret ettiğini belirterek İrlanda ziyaretini yarıda kesti. 🔹 Son haftalarda Rusya, Kiev'e yönelik saldırılarını artırırken Ukrayna da Rusya'daki askeri hedefler ve enerji altyapısına uzun menzilli İHA saldırılarını sürdürüyor. 🔹 Polonya, hava sahasının güvenliğini sağlamak amacıyla önleyici tedbir olarak savaş uçaklarını havalandırdı.

Savaş sahası 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın Donbas'ı tamamen ele geçirmek için son dört yılda 15 farklı hedef tarih belirlediğini ve bunların tamamını ertelemek zorunda kaldığını söyledi. 🔹 Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uzun menzilli saldırıların durdurulması ve çatışmaların azaltılmasına ilişkin önerileri reddetmesinin, Rusya'nın savaş hedeflerinden vazgeçmediğini gösterdiğini ifade etti. 🔹 Zelenskiy, Ukrayna'nın Rus petrol tesislerine yönelik saldırılarının yakıt sıkıntısına yol açtığını belirterek, bunun savaşın doğrudan sonuçlarından biri olduğunu söyledi. 🔹 Putin, Rus ordusunun Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin tamamını ele geçirme hedefini sürdüreceğini açıkladı. Saldırılar 🔹 Rusya'nın Ukrayna genelinde düzenlediği saldırılarda 10 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. 🔹 Dnipro kentindeki füze saldırısında 6 kişi öldü, 29 kişi yaralandı. Kurtarma çalışmaları sürüyor. 🔹 Zaporijya'da bir yolcu minibüsüne düzenlenen İHA saldırısında 3 kişi yaşamını yitirdi, aralarında 7 yaşındaki bir çocuğun da bulunduğu 8 kişi yaralandı. 🔹 Harkiv'e düzenlenen güdümlü bomba saldırısında 23 yaşındaki bir kadın öldü, 10 kişi yaralandı. Rusya 🔹 Rusya'da bir mahkeme, 2023'te "aşırılık yanlısı" ilan edilen uluslararası LGBT hareketine katıldıkları gerekçesiyle bir barın sahibi, yöneticisi ve sanat direktörünü 2 ila 7 yıl arasında hapis cezasına çarptırdı. 🔹 Bar sahibi ayrıca 1 milyon ruble para cezasına mahkûm edildi. 🔹 Ukrayna'da savaşmış eski bir Rus askeri, Putin'e isyan çağrısı yaptığı ve "aşırılık yanlısı" semboller kullandığı gerekçesiyle 11 gün hapis cezası aldı. Enerji 🔹 Avrupa'daki sıcak hava dalgası nedeniyle Ukrayna'da hava sıcaklıkları 36 derecenin üzerine çıktı. 🔹 Elektrik şebekesi üzerindeki yükün artması nedeniyle Rivne ve Hmelnitski bölgelerinde acil elektrik kesintileri uygulanmaya başlandı. 🔹 İvano-Frankivsk, Zaporijya ve diğer bazı bölgelerde de hane halkı ve işletmelere olası elektrik kesintilerine karşı hazırlıklı olmaları uyarısı yapıldı.

🔹 Avrupa Birliği, 150 avronun altındaki ithal küçük paketler için uygulanan gümrük muafiyetini kaldırarak 3 avroluk yeni bir gümrük ücreti uygulamaya başladı. 🔹 Yeni düzenleme, özellikle Temu ve Shein gibi platformlar üzerinden gelen düşük değerli Çin ürünlerinin hızla artan ithalatını sınırlamayı hedefliyor. 🔹 AB'ye giren düşük değerli paket sayısı 2022'de 1,3 milyardan 2025'te 5,9 milyara yükseldi. Bu paketlerin yaklaşık %90'ı Çin'den geliyor. 🔹 Avrupa Komisyonu, çevrim içi alışverişteki artışın geleneksel perakendeciliği zayıflattığını, yerel işletmeleri olumsuz etkilediğini ve şehir merkezlerindeki ticari faaliyetlerin azalmasına yol açtığını belirtti. 🔹 AB araştırmasına göre birlik dışından internet üzerinden ithal edilen ürünlerin %60'ı AB mevzuatına uygun değil. 🔹 İthal kozmetik ve oyuncak ürünlerinin %65'i, gıda takviyelerinin %63'ü ve kişisel koruyucu ekipmanların %60'ı AB güvenlik ve sağlık standartlarını karşılamıyor. 🔹 Geçen ay AB düzenleyicileri, yasa dışı ve tehlikeli ürünlerin satışını engelleyemediği gerekçesiyle Temu'ya 200 milyon avro para cezası verdi. 🔹 AB, yeni ücretin tüketicilerin çok düşük değerli ürünleri satın alma eğilimini azaltmasını ve birlik dışındaki satıcıların tüm gönderiler için gümrük beyannamesi vermesini sağlayarak Avrupa'daki perakendeciler için daha adil rekabet ortamı oluşturmasını hedefliyor. 🔹 Shein, yeni düzenlemeye uyum sağlamak amacıyla iş modelini yeniden yapılandırmayı değerlendiriyor. Şirket, Polonya'da büyük bir dağıtım merkezi açtı ve Avrupa'daki faaliyetlerini bu doğrultuda genişletiyor. 🔹 Düzenleme Kuzey İrlanda için de geçerli olacak. Bu kapsamda tahsil edilen gelirler Birleşik Krallık Hazinesi'ne aktarılacak. 🔹 Birleşik Krallık da 135 sterlinin altındaki ithal paketler için gümrük vergisini Ekim 2028'den itibaren uygulamaya başlayacak.

Bölgedeki vekil güçler 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile yapılacak nihai bir anlaşmanın Tahran'ın yalnızca nükleer programını sınırlamasını değil, Hamas, Hizbullah, Irak'taki Şii milisler ve Yemen'deki Husilere verdiği desteği de sona erdirmesini gerektirdiğini söyledi. 🔹 Güvenlik uzmanları, son çatışmaların ardından İran'ın bölgedeki müttefik silahlı gruplara desteğini artırabileceğini değerlendiriyor. 🔹 İran, 2024 ve 2025'te ağır kayıplar vermesine rağmen Hizbullah'ı bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olarak görmeye devam ediyor. 🔹 Yemen'deki Husiler son çatışmanın son günlerinde İsrail'i hedef alan saldırılar düzenledi ve Kızıldeniz'deki uluslararası deniz taşımacılığını tehdit etmeyi sürdürdü. 🔹 Irak'taki İran destekli Şii milis grupları ABD hedeflerine yönelik çok sayıda roket ve İHA saldırısı üstlendi ancak geniş çaplı bir harekât başlatmadı. İsrail ve ABD'nin girişimleri 🔹 ABD ve İsrail, çatışmanın başlangıcında İran'daki Arap ve Beluç toplulukları ile Kuzey Irak'taki Kürt grupları harekete geçirmeye çalıştı ancak bu girişimler sonuç vermedi. 🔹 Daha önce hazırlanan bir ABD planı, özel kuvvetlerin desteğiyle binlerce Kürt savaşçının kuzeybatı İran'a ilerlemesini öngörüyordu. Plan uygulanmadı. 🔹 Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın plana karşı çıkması ve Kürt grupların hazırlıksız olması nedeniyle girişim hayata geçirilmedi. 🔹 İsrail'in Suriye'deki Dürzi topluluklarını korumak amacıyla kurulan yeni bir silahlı gruba mali destek, silah ve istihbarat sağladığı bildirildi. 🔹 İsrail'in Gazze'de Hamas'a karşı bazı Filistinli silahlı grupları desteklediği, ancak bu grupların sınırlı faaliyet gösterdiği ve Hamas'a alternatif oluşturamadığı ifade edildi. Bölgesel eğilim 🔹 Orta Doğu genelinde milis güçlerin silahsızlandırılması ve devlet otoritesinin güçlendirilmesine yönelik çabalar sürüyor. 🔹 Buna rağmen Suriye, Libya, Sudan ve diğer çatışma bölgelerinde vekil güçlerin kullanılmaya devam ettiği belirtiliyor.

🔹 Yapay zekâ yatırımlarının hızla artmasına rağmen, bazı yatırımcılar ve analistler teknoloji hisselerinde oluşan değerlemelerin sürdürülebilirliği konusunda uyarılarını sürdürüyor. 🔹 ABD borsalarındaki yükselişin merkezinde Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Microsoft, Apple ve Tesla'dan oluşan "Muhteşem Yedili" bulunuyor. Bu şirketler endekslerin performansını belirlemeye devam ediyor. Değerleme endişeleri 🔹 Allianz Baş Yatırım Yetkilisi Ludovic Subran, SpaceX'in halka arzdan kısa süre sonra büyük tutarlı tahvil ihracına gitmesini piyasalarda balon oluşumunun işareti olarak değerlendirdi. 🔹 Yatırımcı Jeremy Grantham, yapay zekâ balonunun patlamaya yaklaştığını belirterek portföyündeki hisseleri azaltmaya başladığını söyledi. 🔹 BCA Research stratejisti Dhaval Joshi, piyasalarda yatırımcı görüşlerinin giderek birbirine benzemesinin fiyatlamaları daha kırılgan hale getirdiğini ifade etti. Balonu destekleyen unsurlar 🔹 Analistler, büyük teknoloji şirketlerinin yüksek kârlılıklarını koruması, küresel tasarruf fazlasının hisse senedi piyasalarına yönelmesi ve yatırımcıların fırsatı kaçırma endişesinin yükselişi desteklediğini belirtiyor. 🔹 S&P 500 endeksindeki en büyük 10 şirketin toplam piyasa değeri endeksin yaklaşık %40'ını oluşturuyor. Bu oran, 1999-2000 teknoloji balonu dönemindeki zirvenin üzerinde bulunuyor. 🔹 Analistler, yapay zekâ hisselerinde sert bir düzeltmenin kaçınılmaz olabileceğini ancak bunu tetikleyecek gelişmenin önceden öngörülemediğini değerlendiriyor.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, Donald Trump ve diğer üst düzey yetkililere Beyaz Saray'da düzenlenen UFC etkinliği sırasında suikast düzenlemeyi planlayan aşırı sağ bağlantılı bir grubun planını engelledi. 🔹 Soruşturma kapsamında sekiz kişi gözaltına alındı. Yetkililer, toplamda en az 19 kişinin planla bağlantılı olduğunu belirtti. Suikast planı 🔹 Şüphelilerin büyük bölümü TikTok üzerinden tanıştıktan sonra Signal ve SimpleX gibi şifreli mesajlaşma uygulamalarında kapalı gruplar kurdu ve bazı üyeler birlikte taktik eğitim yaptı. 🔹 Plana göre Beyaz Saray yakınında dikkat dağıtıcı bir gösteri düzenlenecek, ardından UFC etkinliği insansız hava araçlarıyla taşınan patlayıcılarla hedef alınacaktı. Kaos sırasında keskin nişancıların üst düzey hedeflere ateş açması ve ikinci bir grubun Beyaz Saray'a girmesi planlanıyordu. 🔹 Şüphelilerin evlerinde tüfekler, av tüfekleri, binlerce mermi ve koruyucu ekipman ele geçirildi. İdeolojik yapı 🔹 Soruşturma belgelerine göre grup üyeleri Trump yönetiminin İsrail'e verdiği desteğe tepki duyuyor, Yahudi karşıtı görüşler ve hükümet karşıtı söylemler benimsiyordu. 🔹 Yetkililer, saldırının ABD'de ikinci bir devrimi tetikleyeceğine inandıklarını değerlendirdi. 🔹 Belgelerde bazı şüphelilerin Hristiyan aşırılıkçı söylemler kullandığı, çocukların şeytani amaçlarla kurban edildiğine ilişkin komplo teorilerine inandığı ve dini söylemleri örgütlenmelerinde kullandığı yer aldı. Yetkililerin değerlendirmesi 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, planın çok ileri aşamaya ulaşmadığını ancak kolluk kuvvetlerinin saldırıyı zamanında engellediğini söyledi. 🔹 Uzmanlar, benzer çevrelerde radikalleşen çok sayıda genç bulunduğunu ve bu tür saldırı planlarının çoğu zaman aile üyelerinin ihbarı sayesinde önlenebildiğini belirtti.

İstihbarat uyarıları 🔹 NATO'nun doğu kanadındaki iki ülke, Rusya'nın Baltık ülkeleri veya Polonya'da olası bir provokasyon hazırlığında olduğuna ilişkin istihbarat işaretleri tespit etti. 🔹 Letonya istihbaratı, Rusya'nın Baltık ülkeleri veya Polonya'ya yönelik askerî provokasyon hazırlığına dair göstergeler bulunduğunu açıkladı. 🔹 Bir başka NATO üyesi ülkeden üst düzey siyasi kaynak da Vladimir Putin'in Baltık ülkelerine yönelik bir plan hazırladığına ilişkin istihbarat aldıklarını söyledi. 🔹 Uyarılarda, Rusya'nın NATO'nun birlik ve dayanışmasını sınamayı hedefleyebileceği değerlendiriliyor. Olası senaryolar 🔹 Letonya istihbaratı, Rusya'nın ikinci bir cephe açabilecek kapasitede olmadığını, ancak füze, insansız hava aracı veya benzeri hibrit saldırılarla baskı oluşturabilecek eylemleri değerlendirdiğini açıkladı. 🔹 Bu tür eylemlerin, Ukrayna'ya verilen desteğin sürdürülmesi hâlinde NATO ülkelerine de sorun yaşatılabileceği mesajını vermeyi amaçlayabileceği ifade edildi. Ukrayna savaşı ve güvenlik endişeleri 🔹 Ukrayna'nın Moskova ve St. Petersburg çevresindeki hedeflere yönelik uzun menzilli saldırılarını artırması, Rusya üzerindeki askerî baskıyı yükseltti. 🔹 Ukrayna'nın son dönemde Rusya'nın iç kesimlerindeki hedeflere yönelik yaklaşık 2.000 kilometre menzilli derin saldırı kabiliyeti geliştirdiği belirtiliyor. 🔹 Geçen hafta Moskova'daki çeşitli noktalar insansız hava araçlarıyla hedef alındı ve bir petrol rafinerisinin vurulmasının ardından kentin bazı bölgelerine petrol döküldü. 🔹 Batılı askerî kaynaklar, Rusya'nın artan baskıya karşılık verebileceği bir döneme girildiğini ve bunun güvenlik riskini artırdığını ifade etti. Önceki gelişmeler 🔹 2024 yazında Birleşik Krallık, Polonya ve Almanya'daki DHL gönderilerine yangın çıkarıcı düzenekler yerleştirildi. 🔹 Geçen yıl eylül ayında 19 Rus sahte hedef insansız hava aracı Polonya hava sahasına girdi ve NATO savaş uçakları havalandırıldı. 🔹 NATO, yıllık zirvesini bu ay Ankara'da düzenlemeye hazırlanıyor.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan yüzlerce geminin tahliyesini öngören Birleşmiş Milletler destekli planı reddetti. Karar, ticari gemilerin boğazdan serbest geçişine yönelik yeni bir belirsizlik yarattı. 🔹 Umman'ın desteklediği plan, Hürmüz Boğazı'nın gelecekte gönüllü hizmet ücretlerine dayalı yeni bir yönetim modeliyle işletilmesine yönelik daha geniş kapsamlı bir girişimin ilk adımı olarak değerlendiriliyor. Tahliye planı reddedildi 🔹 ABD ile İran arasında geçen hafta imzalanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği yeniden artmaya başlamıştı. Anlaşma, İran'ın en az 60 gün boyunca seyrüsefer özgürlüğünü sağlaması ve geçiş ücreti uygulamaması taahhüdünü içeriyordu. 🔹 Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Umman, mayınlar nedeniyle kullanılamayan mevcut rotaya alternatif olarak biri İran karasularında, diğeri Umman karasularında olmak üzere iki geçici tahliye koridoru önerdi. 🔹 İran Devrim Muhafızları, önerilen alternatif deniz yollarını "kabul edilemez ve tamamen tehlikeli" olarak nitelendirdi. Resmî rotalar dışındaki geçişlerin yasak olduğunu ve tüm geçişlerin Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ile koordine edilmesi gerektiğini açıkladı. 🔹 İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Galibaf, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin 28 Şubat öncesindeki düzene dönmeyeceğini söyledi. Müzakereler ve bölgesel gelişmeler 🔹 İran, ABD yaptırımlarının kaldırılması, ekonomik varlıkların serbest bırakılması ve nükleer programına ilişkin müzakereler sürerken Hürmüz Boğazı üzerindeki pazarlık gücünü korumayı hedefliyor. 🔹 İran ile Umman dışişleri bakanlıkları, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi konusunda ortak bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaştı. 🔹 Körfez ülkeleri ve Batılı devletler, İran ve Umman'ın boğazdan geçiş için ücret veya hizmet bedeli uygulamasına karşı çıkıyor. Umman ise önerisinin yalnızca çevre ve deniz güvenliği hizmetleri için gönüllü katkıları kapsayacağını belirtiyor. Lübnan konusu görüşmeleri etkiliyor 🔹 İran, kalıcı barış görüşmeleri kapsamında İsrail'in Güney Lübnan'dan çekilmesini talep ediyor. 🔹 İsrail hükümeti, Hizbullah silahsızlandırılmadan Güney Lübnan'da askerî yeniden konuşlanma veya çekilme olmayacağını açıkladı. 🔹 İsrail ile Lübnan arasında kademeli çekilmeye yönelik temaslar sürerken, İsrail ordusu Güney Lübnan'da hava saldırılarına devam etti. Bir insansız hava aracı saldırısında üç kişi hayatını kaybetti. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İsrail ile Lübnan'ın niyet beyanına yönelik anlaşmaya "çok yakın" olduğunu söyledi.

🔹 Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kampüsünden Dr. Julie Elie, zebra ispinozlarının kullandığı 11 temel çağrıyı ve bu çağrıların anlamlarını çözerek 2026 Coller-Dolittle Türler Arası İki Yönlü İletişim Ödülü'nü kazandı. 🔹 Araştırma, zebra ispinozlarının çağrılarla kim olduklarını ve ne yaptıklarını bildirdiğini, ayrıca her bireyin kendine özgü ses imzasıyla birbirini tanıyabildiğini ortaya koydu. 🔹 Deneylerde kuşların, benzer anlama sahip çağrıları benzer sese sahip çağrılardan daha sık karıştırdığı görüldü. Bu sonuç, kuşların seslerin anlamını zihinsel olarak ayırt edebildiğine işaret ediyor. 🔹 Dr. Elie, 10 yılı aşkın süre boyunca kuşların çıkardığı sesleri kaydetti, çağrıları bulundukları duruma ve sesi çıkaran bireye göre sınıflandırdı, ardından makine öğrenmesi kullanarak bilgilerin çağrılara nasıl kodlandığını analiz etti. 🔹 Araştırmada kuşlar, düğmeye bastıklarında farklı çağrıları dinledi. Yem ödülüyle ilişkilendirilen çağrıları zamanla ayırt etmeyi öğrenen kuşlar, ödül getirmeyen çağrıları atlamak için düğmeye basarak araştırmacıların sınıflandırmasını doğruladı. 🔹 Ödül jürisi, çalışmanın binlerce kuş sesinin yalnızca kaydedilmesini değil, anlamlarının deneysel olarak doğrulanmasını da sağlaması nedeniyle alan için önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. 🔹 Kısa listeye giren diğer araştırmalar arasında Afrika çizgili farelerinin ultrasonik seslerle kimliklerini duyurması, bonoboların insan cümlelerine benzer ses dizileri oluşturması ve şempanzelerin farklı çağrılarının anlamlarının incelenmesi yer aldı. 🔹 2024'te Jeremy Coller Vakfı ile Tel Aviv Üniversitesi tarafından başlatılan ödül programı, türler arası iki yönlü iletişimi geliştiren çalışmaları destekliyor. Ayrıca bu sorunu tamamen çözen araştırmaya verilmek üzere 10 milyon dolarlık büyük ödül bulunuyor. 🔹 Araştırmacılar, yapay zekâ ve makine öğrenmesindeki gelişmelerin hayvanların iletişim sistemlerini çözme çalışmalarını hızlandırdığını, ancak insanlar ile hayvanlar arasında karşılıklı ve anlamlı iletişim kurulması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

🔹 Yapay zekâ destekli sanal çözümleme yöntemiyle, yaklaşık 2.000 yıl önce Vezüv Yanardağı'nın patlamasında kömürleşen bir papirüs parşömeni fiziksel olarak açılmadan okunabildi. 🔹 Araştırmacılar, PHerc 1667 adlı parşömende daha önce görünmeyen 20 sütunluk ve bir metreden uzun metni ortaya çıkardı. 🔹 Metin, etik, sanat ve insan davranışları üzerine Stoacı felsefeyi ele alıyor ve MÖ 2. yüzyıl ya da geç 3. yüzyıla tarihleniyor. 🔹 Parşömen, MS 79'daki patlamada kül altında kalan Herculaneum'daki lüks bir Roma villasının kütüphanesinden çıkarılan yüzlerce eser arasında yer alıyor. 🔹 Geçmişte parşömeni açma girişimleri dış katmanların parçalanmasına neden oldu. Günümüze yalnızca 8 santimetre yüksekliğinde ve 2 santimetre genişliğinde bir bölüm ulaştı. 🔹 Araştırmacılar, sanal çözümleme yöntemiyle parşömenin tamamen açılabildiğini ve fiziksel müdahaleye gerek kalmadan okunmasının önemli bir dönüm noktası olduğunu açıkladı. 🔹 Bulgular, 2023'te başlatılan Vesuvius Challenge projesi kapsamında geliştirilen yapay zekâ ve yüksek çözünürlüklü X-ışını görüntüleme teknikleri sayesinde elde edildi. 🔹 Metnin, Stoacı filozof Chrysippus tarafından yazılmış olabileceği değerlendiriliyor. Metinde filozofun öğrencisi ve yeğeni Aristocreon'a da atıf bulunuyor. 🔹 Metin, Stoacı felsefedeki "hormē" (dürtü) ve "phronēsis" (pratik bilgelik) kavramlarını ele alıyor ve akıldan uzaklaşmanın zararlı tutkulara yol açabileceğini savunuyor. 🔹 Okunan bölümlerden birinde, "Bir şeyi araştıracağız ancak kendimizden ve kendi doğamızdan uzaklaşırsak onu kavrayamayacağız." ifadeleri yer alıyor. 🔹 Sanal olarak çözümlenen başka bir parşömende ise "Philodemus, Tanrılar Üzerine, 8. Kitap" ifadesi tespit edildi ve bu eserin birden fazla kitaptan oluştuğu ilk kez doğrulanmış oldu. 🔹 Araştırmacılar, açılmamış Herculaneum parşömenlerinin artık yapay zekâ sayesinde okunabildiğini ve yeni antik metinlerin gün yüzüne çıkarılmasının önünün açıldığını belirtti.

🔹 Bill Gates, ABD Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'nde kapalı oturumda verdiği ifadede Jeffrey Epstein'in evlilik dışı ilişkilerini kullanarak kendisine şantaj yapmaya çalıştığını söyledi. 🔹 Gates, Epstein'in kendisini çevresinde tutmak amacıyla "örtülü tehditlerde" bulunduğunu ve şantaj planları üzerinde çalıştığı izlenimi edindiğini ifade etti. 🔹 Gates, kendisine doğrudan şantaj yapılmadığını ancak yayımlanan e-posta taslaklarının Epstein'in kendisine veya başka birine şantaj yapmayı planladığını düşündürdüğünü belirtti. 🔹 Gates, bu taslak mesajların hiçbir zaman kendisine gönderilmediğini söyledi. 🔹 Gates, 10 Haziran'daki ifadesinin açılış konuşmasında Epstein'in suç faaliyetlerinden haberdar olmadığını ve hiçbir kişiyi mağdur etmediğini ifade etti. 🔹 Gates, şubat ayında yaptığı açıklamada Epstein ile ilişki kurmasının büyük bir hata olduğunu söylemiş, iki Rus kadınla evlilik dışı ilişki yaşadığını kabul etmiş ancak Epstein'in suç faaliyetlerine herhangi bir şekilde karıştığını reddetmişti. 🔹 Gates, Epstein ile ilişkisinin 2011 yılında başladığını, Epstein'in ise çocuk yaştaki mağdurlarla ilgili suçlamaları kabul etmesinden üç yıl sonra tanıştıklarını söyledi. 🔹 Gates, Epstein'in hukuki sorunlarını bildiğini ancak onun küresel sağlık projeleri için milyarlarca dolar kaynak sağlayabilecek biri olarak tanıtıldığını ifade etti. 🔹 Gates, Epstein'in mahkûmiyetinin cinsel suçlarla ilgili olduğunu bildiğini ancak olayın ayrıntılarını yeterince araştırmadığını ve bunu yapması gerektiğini söyledi.

Kırım'daki saldırılar ve kısıtlamalar 🔹 Ukrayna, Kırım'da bir demiryolu köprüsünü, bir elektrik santralini ve çeşitli altyapı hedeflerini vurduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna özel kuvvetleri, Kırım'daki direniş gruplarıyla birlikte Rozdolne yakınındaki Kuzey Kırım Kanalı üzerindeki demiryolu köprüsünün bir bölümünü yıktığını duyurdu. 🔹 Ukrayna ordusu köprünün Rus güçlerinin güney Ukrayna'daki lojistik hatları için kritik önemde olduğunu belirtti. 🔹 Salı günü köprüdeki onarım ekipmanları ve ayakta kalan bölümlere yeni saldırılar düzenlendi. 🔹 Ukrayna Savunma Bakanlığı, Kerç'teki termik santralin yakıt depolama tesisinin, batı Kırım'daki bir elektrik trafo merkezinin ve Simferopol'deki sıvılaştırılmış doğal gaz dağıtım istasyonunun vurulduğunu açıkladı. 🔹 Kırım'ın bazı bölgelerinde elektrik kesintileri yaşandı. 🔹 Sivastopol'da toplu taşımanın gece 22.00'de, büyük mağaza ve kafelerin ise 20.00'de kapatılması kararlaştırıldı. 🔹 Sokak aydınlatmaları azaltıldı ve akaryakıt istasyonlarının kamu kurumları dışındaki müşterilere yakıt satması yasaklandı. 🔹 Gece saatlerinde motosiklet ve moped kullanımı daha önce yasaklanmıştı. 🔹 Kırım yönetimi, 1 Eylül'e kadar tüm çocuk spor faaliyetlerini ve yaz kamplarını durdurdu. Putin'in açıklamaları 🔹 Vladimir Putin, Ukrayna'nın Rus stratejik altyapısına yönelik saldırıları hakkında ilk kez doğrudan açıklama yaptı. 🔹 Putin, Ukrayna'ya ait İHA'ların "devasa bir akın" halinde geldiğini ve enerji altyapısını ile turizmi hedef alarak toplumu istikrarsızlaştırmaya çalıştığını söyledi. 🔹 Putin, Rus hükümetinden saldırıların sonuçlarını hafifletecek ek önlemler almasını istedi. Rusya'da yakıt tedbirleri 🔹 Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasadaki arzı korumak amacıyla dizel ihracatının askıya alınmasının değerlendirildiğini açıkladı. 🔹 Rusya'da benzin ve jet yakıtı ihracatına yönelik mevcut kısıtlamalar sürüyor. 🔹 Rafinerilerde planlanan bazı bakım çalışmalarının ertelendiği belirtildi. ABD-Rusya-Ukrayna diplomasisi 🔹 Moskova, geçen yıl Alaska'da yapılan Trump-Putin zirvesinde varılan mutabakatların ABD tarafından uygulanmadığını savundu. 🔹 Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Alaska zirvesinin Ukrayna'yı yeniden silahlandırmak için zaman kazanmaya yönelik bir girişim olabileceğini söyledi. 🔹 Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, ABD'nin zirvede üzerinde uzlaşılan temel anlayışlardan uzaklaştığını öne sürdü. 🔹 Putin, müzakerelerin Alaska görüşmeleri ve 2022'de Türkiye'de gündeme gelen İstanbul taslağı temelinde yürütülmesi halinde görüşmelere açık olduğunu söyledi. Cephedeki gelişmeler 🔹 Rus saldırılarında Ukrayna genelinde en az dokuz kişi hayatını kaybetti. 🔹 Kriviy Rih kentinde üç kişi öldü. 🔹 Dnipropetrovsk bölgesindeki diğer saldırılarda üç kişi daha yaşamını yitirdi. 🔹 Odessa, Zaporijya ve Herson bölgelerindeki saldırılarda da birer kişi öldü. Polonya ile gerilim 🔹 Volodimir Zelenskiy, Polonya ile yaşanan diplomatik gerilim nedeniyle Ukrayna'nın yeniden inşasına ilişkin üst düzey konferansa katılmayacak. 🔹 Gerilim, Zelenskiy'nin adını İkinci Dünya Savaşı sırasında on binlerce Polonyalının ölümünden sorumlu tutulan bir askeri birlikten alan bir oluşuma destek vermesi nedeniyle büyüdü. 🔹 Avrupa Birliği, Ukrayna ile Polonya arasındaki ilişkilerin bozulmasının yalnızca Rusya'nın çıkarına hizmet edeceği uyarısında bulundu.

🔹 Kim Jong-un, İşçi Partisi toplantısının ardından yaptığı açıklamada nükleer güçleri sürekli genişletmenin giderek istikrarsızlaşan dünyaya karşı en doğru yol olduğunu söyledi. 🔹 Kim, ABD ve müttefiklerinden gelen tehditleri gerekçe göstererek savaş gemilerine nükleer füze yerleştirme, silah kalitesindeki nükleer madde üretimini artırma ve nükleer cephaneliği "katlanarak" büyütme hedeflerini yineledi. 🔹 Analistler, artık tartışmanın Kuzey Kore'nin nükleer silaha sahip olup olmadığı değil, neden bu kadar büyük bir nükleer arsenal inşa etmek istediği olduğunu belirtiyor. Nükleer caydırıcılığı güçlendirme hedefi 🔹 Uzmanlara göre Kuzey Kore, İran örneğinden hareketle tam işlevsel bir nükleer caydırıcılığa sahip olmayan ülkelerin saldırıya açık hale geldiği sonucunu çıkarıyor. 🔹 Kuzey Kore'nin nükleer gücü, tek bir saldırıyla yok edilemeyecek kadar geniş ve dağınık bir yapıya dönüştürülmeye çalışılıyor. 🔹 Cephanelik; demiryolu ve kara konuşlu mobil fırlatma sistemleri, güçlendirilmiş yer altı tesisleri ve büyüyen denizaltı filosundan oluşuyor. 🔹 Kuzey Kore bu yıl yeni 5.000 tonluk destroyerinden nükleer başlık taşıyabilen seyir füzeleri denemeye başladı. 🔹 Kim Jong-un, önümüzdeki beş yıl boyunca her yıl iki yeni savaş gemisi inşa edeceklerini açıkladı. ABD, Güney Kore ve Japonya faktörü 🔹 Analistler, Pyongyang yönetiminin ABD'nin nükleer koruma şemsiyesi, ABD-Güney Kore ortak kuvvetleri ve Japonya ile üçlü güvenlik iş birliğini dengelemek için daha büyük bir cephaneliğe ihtiyaç duyduğunu düşünüyor. 🔹 Uzmanlar, Kuzey Kore'nin artık yalnızca asgari caydırıcılık değil, daha kapsamlı bir nükleer kapasite hedeflediğini belirtiyor. Nükleer silahlar anayasal güvence altında 🔹 Bu yıl yapılan anayasa değişikliğiyle nükleer kuvvetlerin komutası doğrudan Kim Jong-un'a verildi. 🔹 Düzenleme, Kim'in gerekmesi halinde nükleer silahların kullanım yetkisini başka bir komuta yapısına devretmesine de imkan tanıyor. 🔹 Analistler bu adımı, liderliği hedef alan olası bir saldırıya karşı güvence oluşturma çabası olarak değerlendiriyor. Diplomasi ve silah kontrolü tartışmaları 🔹 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılmasını hükümetinin temel hedeflerinden biri olarak sürdürüyor. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping mayıs ayında Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılması hedefini yeniden desteklediklerini açıkladı. 🔹 Ancak Xi'nin Pyongyang ziyareti sonrasında yayımlanan Çin açıklamalarında nükleer silahsızlanmaya yer verilmedi. 🔹 Kuzey Kore'nin Rusya ile gelişen askeri ilişkileri ve Çin ile güçlenen bağları, Pyongyang üzerindeki uluslararası baskının azalmasına katkı sağlıyor. 🔹 Uzmanlar, Washington ve Seul'ün resmi olarak nükleer silahsızlanmayı savunmaya devam edeceğini ancak fiiliyatta silahların tamamen kaldırılmasından çok, sınırlandırılması ve kademeli azaltılmasına odaklanan bir silah kontrolü yaklaşımının öne çıkabileceğini belirtiyor.

🔹 Çin’in Shenzhen kentindeki LineShine süper bilgisayarı, Top500 sıralamasında ABD’nin El Capitan sistemini geride bırakarak dünyanın en hızlı süper bilgisayarı oldu. 🔹 Bu gelişme, 2017’den bu yana ilk kez bir Çin süper bilgisayarının Top500 listesinin zirvesine çıkması anlamına geliyor. 🔹 LineShine, saniyede 2,198 eksaflop işlem gücüne ulaştı. Sistem saniyede 2 kentilyondan fazla hesaplama yapabiliyor. 🔹 ABD’deki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’nda bulunan El Capitan ikinci sıraya geriledi. Teknolojik özellikler 🔹 LineShine, yapay zekâ sistemlerinde yaygın kullanılan grafik işlemciler (GPU) yerine tamamen geleneksel işlemcilerle (CPU) çalışıyor. 🔹 Sistemin çalışması için yaklaşık 42,2 megavat elektrik gerekiyor. 🔹 Süper bilgisayarlar, tıbbi araştırmalar, iklim modellemeleri, nükleer simülasyonlar, insan davranışı analizleri ve sanal silah testleri gibi alanlarda kullanılıyor. Küresel sıralama 🔹 ABD, ilk dört sıradaki üç süper bilgisayarla listede güçlü konumunu korudu. 🔹 Almanya’daki Jupiter süper bilgisayarı beşinci sıraya geriledi. 🔹 İlk beşte yer alan sistemler, kamuya açık olarak doğrulanmış dünyanın tek eksaskala bilgisayarları olarak öne çıkıyor. 🔹 İlk 10’da ayrıca İtalya, İsviçre ve Japonya’dan sistemler bulunuyor. 🔹 Birleşik Krallık’ın Top500 listesinde 11 sistemi yer alırken, Bristol Üniversitesi’nin Isambard-AI sistemi 11’inci sırada bulunuyor. 🔹 Avustralya’daki Setonix sistemi ise 86’ncı sırayla ülkenin en yüksek performanslı süper bilgisayarı oldu. Avrupa’nın yapay zekâ planları 🔹 Avrupa Birliği geçen yıl yeni nesil yapay zekâ modellerini geliştirmek amacıyla 20 milyar euroluk süper bilgisayar yatırımı planını açıkladı. 🔹 Plan kapsamında sağlık, biyoteknoloji, sanayi, robotik ve bilimsel araştırmalara yönelik yapay zekâ “gigafabrikaları” kurulması hedefleniyor. 🔹 Bu tesislerde 100 binden fazla gelişmiş yapay zekâ işlemcisinin kullanılması öngörülüyor. 🔹 Veri merkezlerinin yüksek enerji ve su tüketimi nedeniyle Avrupa’nın iklim hedeflerini zorlayabileceği yönünde uyarılar yapılıyor.

🔹 Washington’daki Lincoln Anıtı önündeki yansıma havuzu, yenileme çalışmalarının ardından oluşan yoğun yosunlanma ve kaplama sorunları nedeniyle ziyaretçilerin ve medyanın ilgisini çeken bir noktaya dönüştü. 🔹 Donald Trump, havuzun önceki yönetimlerin ihmali nedeniyle kötü durumda olduğunu söyleyerek temizlenmesi ve yenilenmesi için çalışma başlatmıştı. 🔹 Yaklaşık 14,7 milyon dolarlık yenileme kapsamında havuzun tabanına “Amerikan bayrağı mavisi” olarak tanımlanan yeni bir kaplama uygulandı. 🔹 Çalışmaların tamamlandığının açıklanmasından haftalar sonra havuzda yoğun yeşil yosun oluşumu görüldü ve yeni kaplamanın bazı bölümleri yüzeye çıktı. Trump’ın vandalizm iddiaları 🔹 Trump, havuzdaki hasarın sabotaj sonucu oluştuğunu söyledi. 🔹 Havuz tabanında yaklaşık 300 ila 350 fit uzunluğunda bir kesik açıldığını ve kimyasal maddeler kullanılarak yosun oluşumunun tetiklendiğini öne sürdü. 🔹 Olayla bağlantılı olarak en az beş kişinin gözaltına alındığını açıkladı. 🔹 Eski olimpik kano sporcusu David Hearn hakkında da işlem yapıldı ancak Hearn suçlamaları reddetti. 🔹 Trump, sorumluların 10 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Yenileme çalışmaları ve eleştiriler 🔹 Yenileme işini üstlenen Atlantic Industrial Coatings, sorunlu bölgelerin toplam 7 dönümlük alanın çok küçük bir kısmını oluşturduğunu açıkladı. 🔹 Şirket, kaplamadaki sorunların sistem genelinde bir başarısızlık anlamına gelmediğini belirtti. 🔹 Havuzda yosun, dökülen kaplama parçaları ve çeşitli atıkların görülmesi ziyaretçiler arasında eleştirilere yol açtı. 🔹 Bazı ziyaretçiler havuzun estetik görünümünü ve sembolik değerini kaybettiğini ifade etti. Siyasi tartışma 🔹 Muhalifler, havuzdaki sorunları Trump yönetiminin performansına yönelik bir sembol olarak değerlendirmeye başladı. 🔹 Eleştiriler, ihalesiz verilen sözleşmeler ve yenileme sürecinin hızlandırılması üzerinde yoğunlaştı. 🔹 Trump yönetimi, havuz projesini Washington’daki yenileme çalışmalarının bir parçası olarak tanımlıyor. 🔹 Lincoln Anıtı önündeki yansıma havuzu, Martin Luther King Jr.’ın “Bir Hayalim Var” konuşmasını yaptığı tarihi alanlardan biri olarak kabul ediliyor. 🔹 Tartışmalar sürerken havuzun yeniden boşaltılarak ek onarım çalışmalarına tabi tutulması gündemde bulunuyor.

🔹 ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes istihbarat ittifakı, hükümetleri ve şirketleri hedef alabilecek gelişmiş yapay zekâ destekli siber saldırıların aylar içinde mümkün hale gelebileceği uyarısında bulundu. 🔹 İstihbarat kurumları ortak açıklamada hükümetleri ve iş dünyasını savunmalarını güçlendirmek için “hemen harekete geçmeye” çağırdı. 🔹 Açıklamada gelişmiş yapay zekâ modellerinin hem saldırı hem de savunma amaçlı siber kabiliyetleri kökten değiştireceği belirtildi. 🔹 Five Eyes, bu dönüşümün yıllar değil aylar içinde gerçekleşebileceğini vurguladı. 🔹 İttifak, yapay zekânın uzun vadede siber savunmayı güçlendirebileceğini ancak aynı zamanda saldırıların hızını, ölçeğini ve karmaşıklığını artırdığını ifade etti. 🔹 Açıklamada yapay zekânın kötü niyetli aktörlerin gelişmiş siber saldırılar gerçekleştirmesinin önündeki engelleri düşürdüğü belirtildi. 🔹 Kurumlar, siber güvenliğin artık yalnızca teknik bir konu değil, kurumsal liderlik ve iş sürekliliği açısından temel bir risk alanı olduğunu kaydetti. 🔹 Yapay zekâ sistemleri güvenlik açıklarını tespit etme, bu açıkları kullanma ve onarma yeteneklerine aynı anda sahip olabiliyor. 🔹 Sidney Üniversitesi ABD Çalışmaları Merkezi’nden Olivia Shen, yeni nesil yapay zekâ modellerinin özellikle güvenlik açıklarını kullanabilecek saldırı araçları üretme konusunda çok ileri seviyeye ulaştığını söyledi. 🔹 ABD yönetimi haziran ayında Anthropic tarafından geliştirilen Fable ve Mythos adlı gelişmiş yapay zekâ modellerinin yabancı ülke vatandaşları tarafından kullanılmasını durdurdu. 🔹 Kararın ulusal güvenlik kurumlarının tavsiyeleri doğrultusunda alındığı belirtildi. 🔹 Mythos modeli, siber güvenlik sistemlerindeki zafiyetleri tespit etme kapasitesi nedeniyle yalnızca belirli kurum ve kuruluşların erişimine açılmış durumda bulunuyor. 🔹 Fable 5 modeli ise daha geniş kullanım amacıyla geliştirildi ancak ABD tarafından kullanım kısıtlamasına tabi tutuldu. 🔹 Shen, Anthropic modellerine odaklanılmasına rağmen benzer veya daha gelişmiş sistemlerin başka şirketler ya da ülkeler tarafından geliştiriliyor olabileceğini söyledi. 🔹 Shen, Çin ve diğer aktörlerin de benzer seviyede yapay zekâ modelleri üzerinde çalışıyor olabileceğini ifade etti. 🔹 Avustralya hükümeti mart ayında Anthropic ile yapay zekâ güvenliği ve gelişmelerinin paylaşılmasını öngören bir iş birliği anlaşması imzaladı. 🔹 Avustralya’nın mevcut yapay zekâ stratejisi, teknolojinin ekonomik ve verimlilik faydalarını desteklemek amacıyla sınırlı düzenleme yaklaşımını benimsiyor.

🔹 Ukrayna’nın BM Daimi Temsilcisi Andrii Melnyk, BM Güvenlik Konseyi’nin tam ve koşulsuz ateşkes çağrısı yapan bir kararı kabul etmemesi halinde Kiev’in mevcut ateşkes teklifini yeniden değerlendirebileceğini söyledi. 🔹 Melnyk, Ukrayna’nın son saldırılarla savaşın dinamiğini değiştirdiğini ve Rusya’daki petrol rafinerilerinin yaklaşık %40’ının hasar gördüğünü açıkladı. 🔹 Ukrayna’nın Rusya ile doğrudan müzakerelere hazır olduğunu belirten Melnyk, “Sabırımız sonsuz değil” dedi. 🔹 Melnyk, mevcut cephe hattı boyunca ateşkes önerisinin Ukrayna açısından zaten büyük bir taviz olduğunu ifade etti. 🔹 Ukrayna, Rus ordusunun ikmal hatlarını hedef alan saldırılarla yakıt tedarikini aksatmaya devam ediyor. 🔹 Kırım’daki Rus yönetimi, güvenlik gerekçesiyle yaz kamplarının yeni çocuk kabulünü ve rezervasyonları 1 Eylül’e kadar durdurdu. 🔹 Moskova’daki dört havaalanı, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarına karşı yürütülen savunma faaliyetleri nedeniyle geçici olarak kapatıldı. 🔹 Ukrayna ordusu, Rusya’nın Voronej bölgesinde füze elektronik sistemleri üreten bir tesisi hassas seyir füzeleriyle vurduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna Genelkurmayı, Moskova bölgesindeki Dubna uydu haberleşme merkezinin de hedef alındığını duyurdu. 🔹 Rusya’nın Voronej bölgesi valisi, saldırıda beş kişinin öldüğünü ve onlarca kişinin yaralandığını açıkladı. 🔹 Ukraynalı insansız hava aracı üreticisi General Cherry, fabrikalarından birinin saldırıya uğradığını bildirdi. 🔹 Kiev’de salı günü erken saatlerde hava saldırısı alarmı verildi ve halka sığınaklara gitmeleri çağrısı yapıldı. 🔹 Rus saldırılarında Zaporijya bölgesinde iki kişi, Sumi bölgesinde üç kişi yaralandı. 🔹 Harkiv’e düzenlenen insansız hava aracı saldırısında bir kadın yaralandı. 🔹 Rusya’nın Sumi’ye düzenlediği saldırıda aynı aileden üç kişi, aralarında 13 yaşındaki bir çocuk da olmak üzere hayatını kaybetti. 🔹 Zaporijya’da gece düzenlenen Rus insansız hava aracı saldırısında bir kadın öldü, aralarında 11 yaşındaki bir çocuğun da bulunduğu üç kişi yaralandı. 🔹 BM verilerine göre savaş boyunca 16 binden fazla sivil hayatını kaybetti. Mayıs ayında en az 274 sivil öldü, 1.763 sivil yaralandı ve bu rakam Nisan 2022’den bu yana en yüksek aylık seviyeye ulaştı. 🔹 Ukrayna, Karadeniz’de bir geminin Rus insansız hava aracı saldırısına uğradığını, çıkan yangında Mısırlı bir aşçının öldüğünü açıkladı. 🔹 Gemide bulunan Türkiye ve Hindistan vatandaşlarının da aralarında olduğu sekiz denizci can salıyla tahliye edildi. 🔹 Ukrayna yetkilileri, geminin ağır hasar aldığını ve denize elverişliliğini kaybettiğini bildirdi.

1996’da Everest’in meşhur “ölüm bölgesinde” çıkan bir tipi, “Yeşil Botlar” olarak bilinen dağcının ölümüne yol açtı. Şimdi yeni bir keşif ekibi, onun cansız bedenini indirmeyi ve kimliğini kesinleştirmeyi planlıyor. Everest Dağı’nın zirvesine yakın küçük bir kireçtaşı mağarasında hayatını kaybetmesinin üzerinden otuz yıl geçtikten sonra, yalnızca “Yeşil Botlar” olarak bilinen dağcının bedeni nihayet eve dönüyor olabilir. Görev başarılı olursa, Everest’in meşhur “ölüm bölgesine” yapılacak bu operasyon, Yeşil Botlar’ın kimliğine dair şüpheleri de sona erdirecek. 1996’dan bu yana bu dağcının, şiddetli bir tipi sırasında Everest’te ölen Hintli dağcı Tsewang Paljor olduğu sık sık yazıldı; ancak bu hiçbir zaman kesin olarak doğrulanmadı. Fakat şimdi bu bilgi sorgulanıyor. Hint makamları kısa süre önce Yeşil Botlar’ın bedeninin indirilmesine yönelik bir plan yayımladı. Bu plan, dağcının kimliğine ilişkin bilgiler içeriyor ve aynı zamanda son derece zorlu bir kurtarma sürecinin çerçevesini çiziyor. Plana göre Yeşil Botlar, Paljor değil, Dorje Morup. İki Hintli dağcı da aynı gün zirve yakınlarında hayatını kaybetmişti. ABD’li dağcı ve tanınmış Everest blog yazarı Alan Arnette, “Kimliğin bir anda neden değiştiği benim için bir tür muamma,” diyor. “Onu aşağı indirmelerine sevindim ama bu korkunç derecede zor bir görev olacak.” Yeşil Botlar, onlarca yıldır Everest efsanesinin bir parçası haline geldi. Adını limon yeşili Koflach botlarından alan Yeşil Botlar, dünyanın en yüksek dağına Tibet ve Çin tarafından ulaşılan zorlu kuzeydoğu sırtı rotasını tırmanan dağcılar için bir işaret noktası oldu. Uyuyormuş gibi kıvrılmış halde duran Yeşil Botlar, tamamen giyinik vaziyette, deniz seviyesinden yaklaşık 8.500 metre yükseklikteki küçük kayalık bir oyukta yatıyor. Zirveden yalnızca 350 metre uzakta. Yüzünün üzerine kırmızı bir polar çekilmiş; belki de Jon Krakauer’in çok satan Into Thin Air kitabında anlatılan fırtınada, -30 derece sıcaklık ve kasırga şiddetindeki rüzgârlara yenik düşerken yaptığı son hareketti. 1996’dan bu yana dağcılar, Everest’in 8.848 metrelik tırmanışında ilerlemelerini ve zamanlamalarını ölçmek için Yeşil Botlar’ı ürkütücü bir işaret noktası olarak kullandı. Birçok kişi ana kampa telsizle haber verip Yeşil Botlar’a ulaştığını bildiriyor. Bazıları ise bedenin yanında dinleniyor ya da sığınıyor. 2006’da kuzey tarafından yaptığı ilk zirve tırmanışında Tshiring Jangbu Sherpa, güçlü rüzgârlardan korunmak için kayalık çıkıntının altına sığınırken Yeşil Botlar’la karşılaştı. Guardian’a anlattığına göre hafif bir kar tabakası Yeşil Botlar’ın üzerini büyük ölçüde örtmüştü. “Ona dokunduğumda karı biraz temizledim. Sonra Yeşil Botlar’ın karın altında yattığını tamamen gördüm,” diyor. Everest’te yaklaşık 200 cesedin kaldığı düşünülüyor. Yas tutan aileler umutla başvurular yapıyor; ancak ölen dağcıları aşağı indirmek çoğu zaman ya çok zor ya da çok pahalı oluyor. Ayrıca helikopterler bu kadar aşırı irtifalarda güvenli şekilde uçamıyor. Yıpratıcı Bir Görev Hindistan’ın Yeşil Botlar’ı eve getirme planı, Guardian’ın gördüğü bir ihale belgesinde yer alıyor. Belgede şirketlerden bu görev için teklif vermeleri isteniyor. Uzman ekibin, Everest’e birden fazla kez zirve yapmış en az altı Sherpa’dan oluşması gerekiyor. Ekip görevin kanıtlarını sunmak ve bedeni ekim ayına kadar Delhi’ye taşımak zorunda. Belgede Yeşil Botlar olarak bilinen dağcının açıkça Morup olduğu belirtiliyor. Belgede, Morup’un kimliğinin “daha önceki bir ihale/teknik değerlendirme kapsamında yürütülen önceki bir doğrulama süreciyle teyit edildiği” ifade ediliyor; ancak daha fazla ayrıntı verilmiyor. İhale belgesi, makamların Yeşil Botlar’ın neden aşağı indirilmesini istediğini belirtmiyor. 1996’da Morup ve Paljor, Everest’e kuzey tarafından yapılan ilk tarihi Hint tırmanışını gerçekleştirmeye çalışan Hint-Tibet Sınır Polisi keşif ekibinin parçasıydı. İki adam da ekibin üçüncü bir üyesiyle birlikte aynı gün zirveye çıkmak için ilerledi. Hiçbiri geri dönemedi. Everest Sherpa Expedition’ın kurucusu Tshiring Jangbu, çok sayıda ceset çıkarma operasyonunda yer aldı. Ona göre Yeşil Botlar’ı indirmek, deneyimli bir Sherpa ekibi için bile son derece zahmetli ve tehlikeli olacak. Deniz seviyesindeki oksijenin yalnızca üçte birinin bulunduğu 8.000 metrenin üzerindeki irtifalarda her hareket büyük çaba gerektiriyor ve karar verme yetisi zorlaşabiliyor. Tshiring Jangbu’ya göre tırmanış ekipmanları içindeki donmuş bir beden 200 kiloya kadar çıkabiliyor. Uygunsuz açılarda taş gibi donmuş uzuvlar, cesedi kayalık ve buzlu araziden sürüklemeyi ya da aşağı indirmeyi hem tüketici hem de tehlikeli hale getiriyor. Bazen “bükemediğimiz” bir uzvu kesmek zorunda kaldıklarını kabul ediyor. Bu, insanın içini parçalayan bir eylem; “ama başka şekilde yapma şansı yok.” Arnette’e göre bu tür işler, çoğunluğu Budist olan Sherpalar üzerinde psikolojik bir yük de oluşturuyor. “Onlar bedenlere saygısızlık etmeye inanmazlar; aslında bedenlere dokunmaya bile inanmazlar,” diyor. Arnette, böyle bir görevi üstlenecek bir ekibin yaklaşık 150.000 dolar isteyeceğini düşünüyor. Nepal merkezli Makalu Adventure, ihale belgesinde belirtilen haziran-ekim dönemi arasında muson koşullarının ve daha yoğun kar yağışının kurtarma operasyonunu zorlaştıracağını söylüyor. Şirket, görevin baştan sona 40 gün sürebileceğini tahmin ediyor. Guy Cotter, şirketi Adventure Consultants ile Himalayalar’da keşif gezileri düzenleyen Yeni Zelandalı bir dağcı. Cotter, 1997’de Everest’te Morup ve Paljor ile aynı yıl ölen bir dağcının bedeninin indirilmesini koordine etmişti. Cotter, Yeşil Botlar’ın aşağı indirilme girişimi için “Bunun çok daha önce yapılması iyi olurdu,” diyor. “Aileler için bir bedenin dağdan geri getirilmesi, kapanış anlamına gelir; tabii bu başka insanları gereksiz riske atmıyorsa,” diyor Cotter. “Ceset çıkarma operasyonlarında daha fazla insanın öldüğü durumlar oldu. Çok ince bir çizgi.” Arnette’e göre ailenin bedeni istemesi meseleyi karmaşıklaştırabilir. Çünkü birçok deneyimli dağcı, tırmanış sırasında ölürse dağda bırakılmayı, ancak göz önünden kaldırılmayı ister. Son 10 yılda doğrulanmamış söylentiler, Yeşil Botlar’ın bedeninin yerinin değiştirildiğini ya da gömüldüğünü öne sürdü. Ancak Arnette, Yeşil Botlar’ın hâlâ mağarada, “her zaman olduğu yerde” durduğunu söyleyen dağcılardan haber aldığını belirtiyor.

🔹 Arnavutluk’un güney kıyısındaki Sazan Adası ve Zvërnec Yarımadası’nda Jared Kushner ve Ivanka Trump’ın desteklediği lüks tatil köyü projelerine karşı başlayan protestolar ülke çapında hükümet karşıtı bir harekete dönüştü. 🔹 Göstericiler, Sazan Adası’nın Arnavutluk’un tek adası olduğunu ve halkın erişimine kapatılmasının kabul edilemez olduğunu savunuyor. 🔹 Son beş yılda Arnavutluk’ta görülmemiş ölçekte büyüyen protestolar, çevre kaygılarının ötesine geçerek yolsuzluk, ekonomik eşitsizlik ve siyasi elitlere yönelik tepkiyi de kapsıyor. 🔹 Başbakan Edi Rama, yaklaşık 1,4 milyar avroluk yatırımı Arnavutluk’u Akdeniz’in en cazip üst segment turizm merkezlerinden biri yapacak stratejik bir proje olarak savunuyor. 🔹 Protestolar, koruma altındaki Pishë Poro-Narta rezervinde inşaat hazırlıkları için ormanlık alanların ve kum tepelerinin temizlenmeye başlanmasının ardından hız kazandı. 🔹 Bölge, Avrupa’nın son doğal nehirlerinden birini, yüzlerce nadir kuş türünü ve 70’ten fazla tehdit altındaki canlı türünü barındırıyor. 🔹 Göstericiler ile özel güvenlik görevlileri arasında yaşanan olaylarda bazı protestocular gözaltına alındı ve güvenlik görevlilerinin sert müdahalesi kamuoyunda tepki topladı. 🔹 Ivanka Trump, projeyi “lagün ve deniz arasında yer alan olağanüstü bir bölge” olarak tanımladı ve Sazan Adası ile karşı kıyıdaki sahil şeridinin kapsamlı şekilde geliştirileceğini söyledi. 🔹 Çevreciler, projelerin flamingolar, Akdeniz fokları ve iribaş deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını tehdit ettiğini belirtiyor. 🔹 Protestocular, yatırımcıların kimlikleri ve proje finansman yapısına ilişkin yeterli şeffaflık bulunmadığını savunuyor. 🔹 Gösterilerde Başbakan Edi Rama’nın yanı sıra muhalefet lideri Sali Berisha da eleştiriliyor. Hareket herhangi bir siyasi partiye bağlı olmadan yürütülüyor. 🔹 Avrupa Parlamentosu, koruma altındaki bölgelerdeki inşaat faaliyetlerinin durdurulmasını isteyen bir karar kabul ederek protestoculara destek verdi. 🔹 Avrupa Birliği yetkilileri, çevre mevzuatıyla ilgili sorunların çözülmemesi halinde Arnavutluk’un AB üyelik sürecinin olumsuz etkilenebileceğini belirtti. 🔹 Rama hükümeti ise projenin çevresel etki değerlendirmelerinin AB standartlarına uygun yürütüldüğünü ve yatırımın yeni istihdam yaratacağını savunuyor. 🔹 Projeye destek verenler, yatırımların Arnavutluk’un ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacağını ve ülkenin turizm potansiyelini artıracağını ifade ediyor. 🔹 Çevre uzmanları ise yeni havalimanı ve planlanan tatil köyü projelerinin bölgedeki ekolojik koridorları bozabileceği ve kuş popülasyonları üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Brüksel merkezli düşünce kuruluşları tarafından hazırlanan “Europe 2031” adlı senaryo, Avrupa'nın yapay zekâ alanında geri kalmasının ekonomik ve siyasi sonuçlarını konu alıyor. 🔹 Senaryoda ABD'nin veri merkezlerine büyük yatırımlar yaptığı, Çin'in robot teknolojilerinde ilerlediği, Avrupa'nın ise yapay zekâ dönüşümünü yeterince benimsemediği bir gelecek tasvir ediliyor. 🔹 Kurguda Avrupa'nın kendi yapay zekâ kapasitesini geliştirememesi nedeniyle ekonomik büyümenin zayıfladığı, işsizliğin arttığı ve popülist hareketlerin güç kazandığı belirtiliyor. 🔹 Senaryo, ABD yönetiminin gelişmiş yapay zekâ modellerine yabancı erişimini kısıtlama kararı almasının ardından Avrupa'da teknoloji egemenliği tartışmalarını hızlandırdı. 🔹 Çalışma Avrupa Parlamentosu üyeleri tarafından incelendi ve Birleşik Krallık ile Almanya arasında yapılan bazı görüşmelerde gündeme geldi. 🔹 Senaryonun yazarları, Avrupa ile yapay zekâ teknolojilerinin geliştirildiği ABD arasındaki anlayış farkına dikkat çekmek amacıyla çalışmayı hazırladıklarını belirtti. 🔹 Kurguda ABD'nin birkaç yıl içinde dünyanın yapay zekâ işlem gücünün yaklaşık yüzde 70'ini kontrol ettiği bir tablo yer alıyor. 🔹 Avrupa şirketlerinin yapay zekâyı yeterince kullanmaması nedeniyle rekabet gücünü kaybettiği ve siber saldırılara karşı daha kırılgan hale geldiği öngörülüyor. 🔹 Senaryoda ABD'nin gelişmiş yapay zekâ destekli casusluk araçlarıyla Avrupalı yetkililer hakkında hassas bilgilere ulaştığı bir gelişme de yer alıyor. 🔹 Çalışmada Avrupa'nın en önemli kozlarından biri olarak, yarı iletken üretiminde kritik rol oynayan Hollandalı ASML şirketi gösteriliyor. 🔹 Senaryoda yer verilen bazı büyük yapay zekâ yatırım projelerinin sonradan iptal edilmesi veya belirsizliğe girmesi eleştirilere neden oldu. 🔹 Çalışmanın yazarları, bazı projelerin başarısız olabileceğini ancak yapay zekâ alanındaki genel dönüşümün devam edeceğini savunuyor. 🔹 Yazarlar, Avrupa'nın daha fazla veri merkezi kurması ve bu yatırımların önündeki düzenleyici engelleri azaltması gerektiğini belirtiyor. 🔹 Avrupa'da bazı siyasetçiler senaryonun dikkat çekmek amacıyla riskleri abarttığını ancak teknoloji egemenliği konusunda önemli sorular ortaya koyduğunu ifade ediyor. 🔹 Avrupa Parlamentosu üyesi Nicolás Casares, Avrupa'nın kendi yapay zekâ altyapısını kimin kurduğu ve bundan kimin fayda sağladığı sorularını sorması gerektiğini söyledi. 🔹 Casares, Avrupa'nın yabancı şirketlerin kullanacağı veri merkezlerine yatırım yaparken kendi teknolojik bağımsızlığını da koruması gerektiğini belirtti.

🔹 Al Jazeera kameramanı Ahmed Wishah, Gazze'nin orta kesimindeki Bureij Mülteci Kampı'nda bir eve düzenlenen İsrail saldırısında hayatını kaybetti. 🔹 Al Jazeera, Wishah'ın ölümünü kınayarak bunun gazetecileri hedef alan sistematik bir politikanın devamı olduğunu açıkladı. 🔹 Ahmed Wishah'ın kardeşi Muhammed Wishah da 8 Nisan'da aracında seyahat ederken İsrail bombardımanında yaşamını yitirmişti. 🔹 İsrail ordusu saldırıyı gerçekleştirdiğini doğruladı. 🔹 İsrail ordusu, Ahmed Wishah'ın Hamas mensubu olduğunu açıkladı. 🔹 İsrail ordusu, bu iddiayı destekleyen herhangi bir kanıt paylaşmadı ve daha sonra ek açıklama yapılacağını bildirdi. 🔹 Gazze'de Ekim 2023'te başlayan savaşın ardından en az 260 gazeteci hayatını kaybetti.

🔹 Türkiye, 2026 Dünya Kupası'ndaki ilk iki maçında Avustralya ve Paraguay'a yenilerek turnuvaya veda etti. 🔹 Türkiye, 2002'deki üçüncülüğün ardından Dünya Kupası finallerine yalnızca üçüncü kez katıldı. 🔹 Paraguay karşısında Miguel Almirón'un kırmızı kart görmesiyle rakibi uzun süre 10 kişi oynadı ancak Türkiye gol bulamadı. 🔹 Arda Güler, takımın çok üzgün olduğunu ve maçlarda gol atılması gerektiğini söyledi. 🔹 Paraguay, Matías Galarza'nın 65. saniyede attığı golle öne geçti. 🔹 Türkiye, Paraguay maçında 32, Avustralya maçında 30 olmak üzere iki karşılaşmada toplam 62 şut çekti ancak gol atamadı. 🔹 İki maçlık süreçte 62 şut çekip gol bulamayan Türkiye, Dünya Kupası tarihinde bu alandaki en yüksek sayıya ulaştı. 🔹 Teknik direktör Vincenzo Montella, turnuvaya iki maç sonunda veda etmenin kendileri için büyük hayal kırıklığı olduğunu söyledi. 🔹 Montella, uzun yıllar sonra büyük bir turnuvaya katılmanın oluşturduğu baskının takım üzerinde etkili olmuş olabileceğini ifade etti. 🔹 Turnuvadan erken elenişin ardından takım ve teknik kadro üzerinde değişiklik baskısının artması bekleniyor.

Deniz Trafiği ve Mayınlar 🔹 Hürmüz Boğazı'nın orta kesimindeki ana deniz rotası yaklaşık 80 mayın nedeniyle kapalı bulunuyor. 🔹 ABD ile İran arasında mutabakat imzalanmasının ardından bazı gemiler perşembe günü Körfez'den çıkış yapmaya başladı. 🔹 Denizcilik sektörü, mayınlar ve diğer engeller nedeniyle normal gemi trafiğine dönüşün zaman alacağını değerlendiriyor. 🔹 Boğazın ortasındaki standart geçiş koridoru güvenli kabul edilmediği için gemiler Umman kıyısına yakın dar rotaları kullanıyor. 🔹 Dar geçiş güzergâhlarında artan gemi trafiği karaya oturma ve çarpışma riskini yükseltiyor. Savaşın Etkileri 🔹 Çatışmalar sırasında İran, tanker hareketlerini sınırlamak amacıyla boğazın merkezindeki trafik ayrım hattına mayın döşedi. 🔹 Yaklaşık 20 bin denizci boğazın iki tarafında beklemek zorunda kaldı. 🔹 Bazı gemiler ABD desteğiyle gece saatlerinde Umman kıyısı boyunca seyir yaparak geçiş sağladı. 🔹 Bazı gemiler ise İran karasularını kullanabilmek için ücret ödeyerek geçiş gerçekleştirdi. 🔹 Körfez bölgesinde şubat ayından bu yana demirlemiş yaklaşık 600 geminin bulunduğu belirtiliyor. Küresel Ticaret 🔹 Çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 130 gemi güvenli şekilde geçiş yapıyordu. 🔹 İran'ın elektronik sinyal karıştırma faaliyetleri nedeniyle bazı gemilerin seyir ve konum sistemlerinde sorunlar yaşandığı bildiriliyor. 🔹 Olası bir gemi çarpışması veya batma olayının küresel ticarette yeni aksamalara yol açabileceği değerlendiriliyor. 🔹 ABD-İran mutabakatı, İran'ın ticari gemilere en az 60 gün boyunca ücretsiz geçiş sağlamasını öngörüyor. 🔹 İran, 60 günlük sürenin ardından su yolunun işletme maliyetlerini gerekçe göstererek gemilerden geçiş ücreti almayı planladığını açıkladı. 🔹 Uluslararası denizcilik şirketleri, uluslararası sulardan geçiş için ücret alınmasının uluslararası hukuk açısından tartışmalı olduğunu belirtiyor.

🔹 İngiltere'nin Nottinghamshire bölgesindeki Sherwood Ormanı'nda bulunan ve Avrupa'nın en yaşlı ile en büyük meşe ağaçlarından biri olan yaklaşık 1.000 yıllık Major Meşesi bu yıl yaprak vermeyerek yaşamını yitirdi. 🔹 Uzmanlar, son yıllardaki sıcak ve kurak yazların ağacı ciddi şekilde strese soktuğunu ve iklim değişikliğine bağlı sıcak hava dalgalarının ölüm sürecini hızlandırdığını belirtiyor. 🔹 Ağacın yaklaşık 11 metre gövde çevresi ve 28 metreyi bulan taç genişliğiyle her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırladığı ifade ediliyor. 🔹 Robin Hood efsanesinde haydutların sığınağı olarak anılan Major Meşesi, Sherwood Ormanı'nın en önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyordu. 🔹 Koruma amacıyla geçmişte uygulanan metal zincirler, beton dolgular, kurşun ve fiberglas kaplamalar ile destek direklerinin ağacın doğal yaşlanma sürecini olumsuz etkilediği değerlendiriliyor. 🔹 Uzmanlar, yaşlı meşelerin doğal süreçte büyük dallarını bırakarak su ve besin ihtiyacını azaltabildiğini, ancak destek sistemlerinin bu süreci engellediğini belirtiyor. 🔹 Son üç yılda kök çevresindeki toprağı havalandırma ve besin desteği çalışmaları yapılmasına rağmen ağacın geçen yıl çok az yaprak verdiği, bu yıl ise hiç tomurcuk oluşturmadığı açıklandı. 🔹 Uzmanlar, yaklaşık 200 yıllık yoğun ziyaretçi baskısı, toprak sıkışması, yer altı madenciliğinin su seviyesine etkisi ve son yıllardaki kuraklığın birlikte ağacın ölümüne katkı yaptığını değerlendiriyor. 🔹 Ağacın tamamen kurumuş olmasına rağmen ayakta bırakılacağı ve ölü odunun çok sayıda böcek, mantar ve diğer canlı türleri için önemli yaşam alanı oluşturmaya devam edeceği belirtildi. 🔹 Koruma uzmanları, Birleşik Krallık'ta her yıl benzer büyüklükte çok sayıda kadim ağacın yeterli yasal koruma bulunmadığı için kaybedildiğini belirterek daha güçlü koruma önlemleri çağrısında bulundu.

Sınırdaki askeri hareketlilik 🔹 Ukrayna, Belarus sınırında tanksavar hendekleri, beton engeller ve dikenli tel hatlarıyla yeni tahkimatlar inşa ediyor. 🔹 Ukraynalı birlikler, yıl başından bu yana Belarus hava sahasından Ukrayna'ya giren Rus keşif dronlarının yaklaşık %20 arttığını söyledi. 🔹 Rusya'nın Belarus sınırına yakın bölgelerde yeni insansız hava aracı üsleri kurduğu ve Belarus hava sahasını Ukrayna'ya yönelik saldırılar için kullandığı belirtiliyor. 🔹 Ukrayna yönetimi Belarus sınırında olağan dışı hareketlilik gözlendiğini açıkladı ve Minsk yönetimine uyarılarda bulunulduğunu duyurdu. 🔹 Rusya ve Belarus, Ukrayna'yı Bryansk bölgesinde Belaruslu okul çocuklarını taşıyan bir otobüse İHA saldırısı düzenlemekle suçladı. Ukrayna ordusu bu iddiayı yalanladı. 🔹 Belarus'un lojistik hatlarını, eğitim alanlarını, haberleşme ve gözetleme altyapısını Rus operasyonlarını destekleyecek şekilde genişlettiği bildiriliyor. Olası Belarus rolü 🔹 Ukraynalı yetkililer, Belarus sınırında büyük çaplı Rus veya Belarus askeri yığınağına dair kanıt bulunmadığını ancak Moskova'nın Minsk'i savaşa daha fazla entegre etmeye çalıştığını değerlendiriyor. 🔹 Eski Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, Aleksandr Lukaşenko'nun 2022'den farklı bir çizgi izlediğini ve Belarus'un savaşa hazırlanıyor olabileceğini söyledi. 🔹 Bazı uzmanlar Belarus'ta Rusya yanlısı propagandanın arttığını ve Moskova'nın Minsk üzerindeki baskıyı artırarak askeri iş birliğini genişletmeye çalıştığını ifade ediyor. 🔹 Kiev Dünya Politikası Enstitüsü Direktörü Yevhen Mahda ise Lukaşenko'nun Belarus askerlerini doğrudan savaşa sokmasının siyasi açıdan büyük risk taşıdığını değerlendiriyor. 🔹 Ukrayna İnsansız Sistemler Komutanı Robert Brovdi, Belarus'un savaşa doğrudan katılması halinde Ukrayna'nın ülkede yaklaşık 500 hedef belirlediğini ve bunların vurulabileceğini açıkladı. Sınırdaki hazırlıklar 🔹 Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Moskova'nın Belarus'u yalnızca Ukrayna'ya karşı değil Avrupa'ya karşı da saldırı platformuna dönüştürdüğünü söyledi. 🔹 Ukrayna sınır muhafızları, Belarus topraklarının 2022 işgalinde kullanıldığını hatırlatarak her senaryoya karşı yeni savunma hatları inşa ettiklerini açıkladı. 🔹 Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın özellikle Belarus üzerinden geçen hava koridorunu daha yoğun kullandığını ve birliklerin konumlarını tespit etmek amacıyla keşif dronlarının sayısını artırdığını belirtti. 🔹 Çernihiv bölgesinde yıl başından bu yana 500'den fazla Rus dronunun düşürüldüğü açıklandı. 🔹 Belarus sınırındaki yerleşimlerde yaşayan siviller, Rus keşif ve saldırı dronlarının her gün bölge üzerinde uçtuğunu ve hava faaliyetlerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti. 🔹 Uzmanlar, Belarus'un doğrudan savaşa girmesinden ziyade Rusya'nın savaş faaliyetlerinin giderek daha fazla Belarus topraklarına dayanmasının uzun vadeli güvenlik riski oluşturduğunu değerlendiriyor.

Uluslararası tepkiler 🔹 Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatı memnuniyetle karşıladı ve anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacağını söyledi. 🔹 G7 liderleri anlaşmayı, İran'ın nükleer silah edinmesini önlemek için tarihi bir fırsat olarak değerlendirdi. 🔹 Avrupa liderleri, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının petrol akışını yeniden sağlayacağını ve küresel ekonomideki belirsizliği azaltacağını açıkladı. İsrail'deki tepkiler 🔹 Eski Netanyahu danışmanı Mark Regev, ABD'nin İran üzerindeki ekonomik baskıyı kaldırarak Tahran yönetimine yeniden güç kazandırdığını söyledi. 🔹 Mutabakat kapsamında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açması karşılığında ABD'nin İran petrol ihracatı, petrol ürünleri ve ilgili bankacılık hizmetlerine yaptırım muafiyetleri sağlaması öngörülüyor. 🔹 İsrail muhalefet lideri Yair Lapid, anlaşmanın İran'a ekonomik kaynak sağladığını ve balistik füze tehdidini ortadan kaldırmadığını söyledi. 🔹 İsrail basınında anlaşmanın ABD'nin zayıflığını gösterdiği ve İsrail'in güvenliğini daha kırılgan hale getirdiği yönünde eleştiriler yer aldı. 🔹 Eski İsrail askeri istihbarat yetkilisi Danny Citrinowicz ise anlaşmanın ABD'nin İran politikasında daha gerçekçi bir çizgiye dönüş anlamına geldiğini söyledi. ABD'deki değerlendirmeler 🔹 Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın açılması ve çatışmaların sona ermesi açısından anlaşmadan fayda sağlayabileceğini söyledi. 🔹 Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy, İran'ın nükleer hedeflerinin sınırlandırılmadığını ve Hürmüz Boğazı üzerindeki baskının gelecekte yeniden kullanılabileceğini ifade etti. 🔹 Senatör Ted Cruz, anlaşma konusunda ABD yönetiminin yanlış yönlendirildiğini söyledi. 🔹 Eski Beyaz Saray yetkilisi Susan Rice anlaşmayı son yılların en büyük ulusal güvenlik hatalarından biri olarak nitelendirdi. 🔹 Senatör Adam Schiff, İran'ın yaptırım hafifletmeleri, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, petrol ihracatı ve yeniden inşa fonu elde ettiğini, buna karşılık ABD'nin yalnızca İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine ilişkin genel bir taahhüt aldığını söyledi. Anlaşmanın imzalanması 🔹 Donald Trump anlaşmayı ABD için büyük bir başarı olarak nitelendirirken, İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Galibaf mutabakatı ABD'nin başarısızlığının göstergesi olarak değerlendirdi. 🔹 Donald Trump anlaşmayı Versay Sarayı'nda imzaladı, ardından İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran'da anlaşmayı imzaladı.

Belfast ve Southampton olayları 🔹 Belfast ve Southampton’da yaşanan iki ayrı bıçaklı saldırının ardından başlayan protestolar şiddet olaylarına dönüştü. 🔹 Belfast’taki olaylar, beyaz bir kişiye saldırdığı görüntülenen ve daha sonra Sudanlı bir mülteci olduğu açıklanan zanlının görüntülerinin yayılmasının ardından başladı. 🔹 Southampton’daki protestolar ise Henry Nowak cinayetine ilişkin polis kamerası görüntülerinin yayımlanmasının ardından düzenlendi. 🔹 Protestolar sırasında polis araçlarına saldırılar düzenlendi, polis ekiplerine taş, çöp konteyneri ve çeşitli cisimler atıldı, çok sayıda polis yaralandı. Siyasi tartışmalar 🔹 Reform UK lideri Nigel Farage, olayların göç politikaları ve polis uygulamalarındaki sorunların sonucu olduğunu savundu. 🔹 Farage, Belfast'taki şiddetin arkasındaki çoğunluğun sokak güvenliği konusunda endişe taşıyan insanlar olduğunu öne sürdü ve yaz aylarında önlem alınmazsa olayların büyüyebileceğini söyledi. 🔹 Farage'ın eleştirmenleri ise bu açıklamaların toplumsal kutuplaşmayı artırdığını ve siyasi amaçlarla kullanıldığını savundu. Göç ve polis tartışmaları 🔹 Kuzey İrlanda'da göçmen ve sığınmacı sayısının düşük seviyede olduğu, 2021 nüfus sayımında nüfusun yaklaşık yüzde 97'sinin beyaz olarak kaydedildiği belirtildi. 🔹 Mart 2024 itibarıyla Kuzey İrlanda'da devlet desteği alan sığınmacı sayısı 2.248 olarak kaydedildi. 🔹 Uzmanlar, "iki kademeli polislik" iddialarının uzun yıllardır polis teşkilatındaki ırkçılık tartışmalarının tersine çevrilmiş bir yorumu olduğunu ifade ediyor. Uzman değerlendirmeleri 🔹 Uzmanlara göre kitlesel şiddet olayları İngiltere'de nadir görülüyor ve bu tür olayların ortaya çıkması için güçlü toplumsal gerilimler ile güvenlik güçlerinin yetersiz kalması gibi koşulların birlikte oluşması gerekiyor. 🔹 Polis teşkilatlarının uzun süredir personel ve bütçe yetersizliği yaşadığı, Belfast ve Southampton olaylarında da bunun etkisinin görüldüğü belirtildi. 🔹 Akademisyenler son yıllarda ırk ve göç konularının İngiltere siyasetinin en önemli tartışma başlıkları haline geldiğini ve çevrim içi söylemlerin toplumsal kutuplaşmayı artırdığını değerlendiriyor. 🔹 Southampton Mahkemesi, olaylara karışan kişilerin işlediği suçların nefret suçu niteliği taşıdığını ve yerel toplum üzerinde ciddi korku ve güvensizlik oluşturduğunu belirtti.

Asker maaşları ve personel politikası 🔹 Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ordudaki personel açığını azaltmak amacıyla asker maaşlarının artırılacağını ve yabancı gönüllü alımının genişletileceğini açıkladı. 🔹 Hükümet, haziran ayı içinde yeni ödeme sistemini yürürlüğe koyacak mekanizmayı onaylayacak. 🔹 Ukrayna, Avrupa Birliği’nden sağlanan 90 milyar avroluk kredi sayesinde bu yıl savunma harcamalarını 4,4 trilyon grivnaya çıkaracak. 🔹 Temel asker maaşı üçte bir artırılarak 30 bin grivnaya yükseltilecek. 🔹 Cephede görev yapan piyade askerlerinin aylık maaşı yaklaşık 300 bin grivnaya çıkarılacak. 🔹 Muharip birliklerde görev yapacak askerler için 10, 14 veya 24 aylık sabit süreli yeni sözleşme modeli uygulanacak. Yabancı gönüllüler 🔹 Zelenskiy, Ukrayna ordusuna yabancı gönüllü kazandırmak için daha fazla başvuru ve işe alım kanalı oluşturulması talimatını verdi. 🔹 Ukrayna askeri yayınlarına göre savaşın başlamasından bu yana 70’ten fazla ülkeden yaklaşık 10 bin yabancı gönüllü Ukrayna ordusuna katıldı. Avrupa Birliği süreci 🔹 Avrupa Birliği'nin 27 üyesinin büyükelçileri, Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerinin ilk aşamasının pazartesi günü başlaması konusunda uzlaşmaya vardı. 🔹 Zelenskiy, Avrupa Birliği liderlerine teşekkür ederek Ukrayna'nın gerekli reformları sürdürdüğünü ve AB'nin de verdiği sözleri yerine getirmesinin önemli olduğunu söyledi. Rusya-Ukrayna çatışmaları 🔹 Vladimir Putin, Ukrayna'nın Rusya içlerine yönelik artan İHA saldırılarının toplumda kargaşa oluşturmayı ve ekonomiye zarar vermeyi amaçladığını söyledi. 🔹 Putin, saldırıların ekonomik zarar verdiğini kabul ederken hasarın kısa sürede giderildiğini savundu. 🔹 Ukrayna, cephe hattından 1.000 kilometreden daha uzaktaki büyük bir petrol rafinerisini vurduğunu açıkladı. 🔹 Rusya'nın Bryansk bölgesinde bir insansız hava aracı saldırısında bir kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, 12 saat içinde yaklaşık 185 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü açıkladı. İngiltere'nin enerji yaptırımları 🔹 İngiltere, Rusya kaynaklı dizel ve jet yakıtı ithalatına yönelik tam yasağın 2027 yılına kadar yürürlüğe gireceğini açıkladı. 🔹 Geçici ithalat izninin 1 Ocak 2027 tarihinde sona ereceği ve mevcut yaptırımların kademeli olarak sıkılaştırılacağı belirtildi.

Lojistik hattına saldırılar 🔹 Rusya’nın işgal altındaki Ukrayna bölgelerini Rostov-na-Donu, Melitopol, Mariupol ve Kırım’a bağlayan R-280 kara ikmal hattı, Ukrayna tarafından “ölüm otoyolu” olarak adlandırılıyor. 🔹 Ukrayna İHA’ları son aylarda yol üzerindeki Rus askeri konvoylarını hedef alırken, güzergâh mayıs sonundan bu yana sivil trafiğe büyük ölçüde kapatıldı. 🔹 Yol, Kerç Köprüsü yerine Rusya’nın güneydeki birliklerine kara ikmali sağlayan en önemli koridorlardan biri olarak görülüyor. İHA operasyonları 🔹 Ukrayna birlikleri, Rusya’nın kontrolündeki Herson ile Kırım arasındaki Çongar Köprüsü’nü hedef alan İHA saldırıları nedeniyle bu hafta köprüdeki trafiğin durduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna 1. Ayrı Taarruz Alayı, bölgedeki tüm hareketleri izlediklerini ve onarım çalışmalarını istedikleri anda vurabileceklerini duyurdu. 🔹 Ukrayna’nın 412. "Nemesis" Tugayı dahil İHA birlikleri, yoğunlaştırılan operasyonlarda onlarca Rus kamyonu ve yakıt tankerini imha ettiklerini belirtti. Yeni saldırı stratejisi 🔹 Ukrayna, cephe hattının 20 ila 200 kilometre gerisindeki lojistik merkezleri ve ikmal hatlarını hedef alan "orta menzilli saldırı kampanyasını" yoğunlaştırdı. 🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, bu tür saldırıların şubat ayına göre dört kat arttığını ve daha da artırılacağını açıkladı. 🔹 Savunma Bakanı Mihailo Fedorov, amaçlarının Rus ordusunun lojistik sistemini tamamen kilitlemek olduğunu ve en başarılı birliklere ilave İHA ile kaynak aktarıldığını söyledi. Sonuçlar 🔹 Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, askeri yük taşımacılığının son iki haftada bu güzergâhta yüzde 71 azaldığını açıkladı. 🔹 Ukrayna’nın ABD üretimi Hornet İHA’larını yapay zekâ destekli hedef tespitiyle kullandığı ve yaklaşık 150 kilometre menzilli bu sistemlerle Rus konvoylarını sürekli izlediği belirtiliyor. 🔹 Ukrayna’nın ayrıca Morrigan isimli yeni yerli sabit kanatlı İHA’yı da kullanmaya başladığı ifade ediliyor. Rusya’nın değerlendirmesi 🔹 Rus yetkililer, Ukrayna’nın uzaktan bırakılan mayınlar da kullandığını ve sürücülerin zorunlu olmadıkça bu yolları kullanmaması gerektiğini açıkladı. 🔹 Yollarda çok sayıda imha edilmiş Rus askeri aracının kaldığı ve konvoyların tespit edilmemek için ana yolları terk etmeye çalıştığı bildirildi. 🔹 ABD merkezli Institute for the Study of War, Ukrayna’nın orta menzilli saldırılarının Rusya’nın Kırım ve Donetsk yönündeki kara ikmal hatlarını önemli ölçüde zayıflattığını değerlendirdi. 🔹 Rusya’nın işgal yönetiminin Herson Valisi Vladimir Saldo, Ukrayna’nın saldırılarını Leningrad Kuşatması’na benzeterek bunların sivil halkı korkutmayı ve bölgeler arasındaki bağlantıyı koparmayı amaçladığını öne sürdü.

Rusya içindeki saldırılar 🔹 Moskova bölgesindeki Balaşiha’da meydana gelen bombalı araç saldırısında Rus ordusunun ağır mühimmat tedarikinden sorumlu General Damir Davydov hayatını kaybetti. 🔹 Güneybatı Moskova’da ikinci bir bombalı araç tespit edildi ve güvenlik güçleri tarafından kontrollü şekilde imha edildi. 🔹 Savaş boyunca Moskova’nın askeri faaliyetlerinde görev alan üst düzey isimlere yönelik çok sayıda suikast düzenlendi. Enerji altyapısı ve yakıt krizi 🔹 Ukrayna saldırıları nedeniyle yakıt tedarikindeki aksamalar Krasnodar bölgesinde benzin alımlarında paniğe yol açtı. 🔹 Ust-Labinsk kentindeki petrol deposunda Ukrayna insansız hava aracı saldırısıyla çıkan yangın birkaç gün süren çalışmaların ardından söndürüldü. 🔹 Rostov bölgesinde bir insansız hava aracı saldırısı yakıt tankında yangına neden oldu. 🔹 Dağıstan'ın Kızılyurt kentinde doğal gaz boru hattındaki patlama sonrası gaz dağıtım tesisinde yangın çıktı. 🔹 Samara bölgesindeki Novokuybişevsk kenti insansız hava aracı saldırısına uğradı ve bölgedeki hava sahası geçici olarak kapatıldı. Avrupa Birliği adımları 🔹 Avrupa Birliği, yeni yaptırım paketi kapsamında Rus askerlerinin üye ülkelere girişini yasaklamayı, bankalar ve kripto şirketlerine yönelik yaptırımları genişletmeyi planlıyor. 🔹 Paket kapsamında Rus petrolüne uygulanan fiyat tavanının 2027 yılı başına kadar 44 dolar seviyesinde korunması ve yaptırım listesindeki gölge filo tankerlerinin sayısının artırılması öngörülüyor. 🔹 Rus balık ürünleri, metaller, cevherler ve otomotiv parçalarına yönelik yeni ithalat yasakları da gündemde bulunuyor. 🔹 Avrupa Birliği, gelecek hafta Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerinde hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlara ilişkin ilk başlıkları açmayı planlıyor. Diplomasi 🔹 Volodimir Zelenskiy Estonya’da İskandinav ve Baltık ülkelerinin liderleriyle bir araya geldi ve düşük maliyetli insansız hava aracı savunma sistemleri konusunda destek sözü verdi. 🔹 Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, ülkesinin Ukrayna’ya artık silah göndermeyeceğini ve Moskova ile Kiev’in müzakere masasına oturması gerektiğini söyledi. 🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Donald Trump ile Vladimir Putin arasında planlanmış bir telefon görüşmesi bulunmadığını açıkladı. 🔹 Peskov, Avrupa Birliği'nin Ukrayna barış sürecinde arabulucu rolü üstlenmeye hazır olmadığını ve Rusya’ya ön şartlar sunularak yürütülecek girişimlerin kabul edilemeyeceğini söyledi.

Güven algısı 🔹 Avrupa genelinde 15 ülkede yapılan ankette katılımcıların ortalama yalnızca %11’i ABD’yi müttefik olarak gördü. 🔹 Bu oran altı ay önce %16, 2024 Kasım ayında ise %22 seviyesindeydi. 🔹 Katılımcıların çoğu ABD’yi artık "gerekli bir ortak" olarak değerlendirirken, ortalama %13’ü rakip, %12’si ise doğrudan hasım olarak görüyor. 🔹 Ankete katılan tüm ülkelerde çoğunluk, ülkeleri saldırıya uğrarsa ABD’nin yardım edeceğine güvenmediğini ifade etti. Avrupa savunması 🔹 Katılımcılar Avrupa’nın ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını azaltmasını ve savunma kapasitesini güçlendirmesini destekledi. 🔹 Ortalama olarak savunma harcamalarının artırılmasına destek geçen yıla göre 4 puan yükseldi. 🔹 İtalya dışında ankete katılan ülkelerin çoğunda savunma harcamalarının artırılmasına destek öne çıktı. 🔹 Katılımcıların ortalama %47’si Avrupa Birliği'nin ortak borçlanma yoluyla savunma finansmanı sağlamasını destekledi. 🔹 Ankete katılan ülkelerin büyük bölümünde çoğunluk, ABD yapımı askeri teçhizata stratejik bağımlılığın azaltılmasını istedi. NATO ve dış politika 🔹 Katılımcıların yalnızca %29’u NATO yerine yalnızca Avrupa Birliği üyelerinden oluşan yeni bir savunma yapısının kurulmasını destekledi. 🔹 Ülkelerin büyük bölümünde çoğunluk, Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra ABD-Avrupa ilişkilerinin düzeleceğini düşünüyor. 🔹 Katılımcıların %44’ü Rusya’dan petrol ve doğal gaz ithalatının yeniden başlatılmasını kötü bir fikir olarak değerlendirdi. Ukrayna konusu 🔹 Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliği konusunda Avrupa kamuoyu bölünmüş durumda. 🔹 Macaristan, Bulgaristan, Avusturya, Almanya ve Estonya'da katılımcılar mevcut koşullarda Ukrayna'nın AB üyeliğine destek vermekten ziyade karşı çıkmaya daha yatkın göründü.

Güven algısı 🔹 Avrupa genelinde 15 ülkede yapılan ankette katılımcıların ortalama yalnızca %11’i ABD’yi müttefik olarak gördü. 🔹 Bu oran altı ay önce %16, 2024 Kasım ayında ise %22 seviyesindeydi. 🔹 Katılımcıların çoğu ABD’yi artık "gerekli bir ortak" olarak değerlendirirken, ortalama %13’ü rakip, %12’si ise doğrudan hasım olarak görüyor. 🔹 Ankete katılan tüm ülkelerde çoğunluk, ülkeleri saldırıya uğrarsa ABD’nin yardım edeceğine güvenmediğini ifade etti. Avrupa savunması 🔹 Katılımcılar Avrupa’nın ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını azaltmasını ve savunma kapasitesini güçlendirmesini destekledi. 🔹 Ortalama olarak savunma harcamalarının artırılmasına destek geçen yıla göre 4 puan yükseldi. 🔹 İtalya dışında ankete katılan ülkelerin çoğunda savunma harcamalarının artırılmasına destek öne çıktı. 🔹 Katılımcıların ortalama %47’si Avrupa Birliği'nin ortak borçlanma yoluyla savunma finansmanı sağlamasını destekledi. 🔹 Ankete katılan ülkelerin büyük bölümünde çoğunluk, ABD yapımı askeri teçhizata stratejik bağımlılığın azaltılmasını istedi. NATO ve dış politika 🔹 Katılımcıların yalnızca %29’u NATO yerine yalnızca Avrupa Birliği üyelerinden oluşan yeni bir savunma yapısının kurulmasını destekledi. 🔹 Ülkelerin büyük bölümünde çoğunluk, Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra ABD-Avrupa ilişkilerinin düzeleceğini düşünüyor. 🔹 Katılımcıların %44’ü Rusya’dan petrol ve doğal gaz ithalatının yeniden başlatılmasını kötü bir fikir olarak değerlendirdi. Ukrayna konusu 🔹 Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliği konusunda Avrupa kamuoyu bölünmüş durumda. 🔹 Macaristan, Bulgaristan, Avusturya, Almanya ve Estonya'da katılımcılar mevcut koşullarda Ukrayna'nın AB üyeliğine destek vermekten ziyade karşı çıkmaya daha yatkın göründü.

Projenin sona ermesi 🔹 Fransa ve Almanya, ortak savaş uçağı geliştiren şirketlerin anlaşmaya varamayacağı sonucuna ulaşarak Future Combat Air System (FCAS) projesini sona erdirdi. 🔹 Emmanuel Macron ve Friedrich Merz, projede yer alan şirketlerin ortak bir zeminde buluşamayacağı konusunda ortak değerlendirmeye vardı. 🔹 2017 yılında başlatılan FCAS projesi, Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter filolarını yaklaşık 2040 yılına kadar yeni nesil bir savaş uçağıyla değiştirmeyi hedefliyordu. Anlaşmazlıklar 🔹 Yaklaşık 100 milyar avro değerindeki proje, Dassault Aviation ile Airbus arasında liderlik ve geliştirme sürecinin kontrolü konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle ilerleyemedi. 🔹 Dassault, fikri mülkiyet haklarını korumak amacıyla savaş uçağı geliştirme sürecinde lider ortak olmayı isterken Airbus daha eşit bir ortaklık ve teknoloji paylaşımı talep etti. 🔹 Fransa tek tip Avrupa savaş uçağı isterken Almanya, Fransız uçaklarının nükleer silah taşıma ve uçak gemisine iniş kabiliyeti gibi ihtiyaçlarının kendi gereksinimleriyle örtüşmediğini savundu. Avrupa savunması 🔹 Friedrich Merz, mürettebatlı altıncı nesil savaş uçağı geliştirmenin Almanya açısından hâlâ anlamlı olup olmadığını sorguladığını ve AB ülkelerinin aynı askerî ihtiyaçlara sahip olmadığını söyledi. 🔹 Projenin sona ermesi, Rusya kaynaklı güvenlik tehdidi ve ABD'ye yönelik artan güvensizlik ortamında Avrupa'nın ortak savunma iş birliği hedeflerine önemli bir darbe olarak değerlendiriliyor. 🔹 Avrupa kaynakları, FCAS kapsamındaki insansız hava araçları ve yüksek güvenlikli savaş veri ağı projelerinin ayrı olarak devam edebileceğini belirtti. 🔹 Alman hükümet kaynakları, FCAS'ın uçaklar, insansız sistemler ve diğer unsurları tek bir yapıda birleştiren Avrupa merkezli entegre savaş sistemi bölümünün sürdürülmesinin hedeflendiğini ifade etti. 🔹 Mart ayında iki ülkenin atadığı arabulucular projeyi kurtaracak bir çözüm üretemedi ve Dassault yönetimi projeyi tek başına yürütebileceğini, ortak yönetim istemediğini açıkladı.

🔹 Volodimir Zelenskiy, Ukrayna açısından askerî durumun son iki buçuk yılın en umut verici dönemine girdiğini söyledi ve Rusya'nın her geçen gün inisiyatifi kaybettiğini savundu. 🔹 Zelenskiy, Rusya'nın aylık 30 binden fazla asker kaybettiğini, bunların 23-24 bininin öldüğünü, kalanının ise ağır yaralandığını öne sürdü. Savaş ve Rusya 🔹 Zelenskiy, Vladimir Putin'e yüz yüze görüşme çağrısı yaptığını ancak Rus liderin bunu reddederek Donbas ve güney Ukrayna üzerindeki taleplerini sürdürdüğünü söyledi. 🔹 Zelenskiy, Putin'in savaşın başlangıcından bu yana sürekli yalan söylediğini ve bu söylemin Rus toplumunu bir arada tutan unsur haline geldiğini savundu. 🔹 Zelenskiy, Rusya'nın Avrupa'da ve ABD nezdinde giderek yalnızlaştığını, Moldova, Ermenistan ve Azerbaycan gibi ülkelerde etkisinin zayıfladığını öne sürdü. ABD ve Avrupa 🔹 Zelenskiy, Donald Trump'a Putin'in kendisiyle oyun oynadığını söylediğini ve ABD'nin Ukrayna'ya verdiği destek için Amerikan halkına minnettar olduğunu ifade etti. 🔹 ABD'nin İran savaşına odaklanması nedeniyle Ukrayna'ya yönelik askerî desteğin azaldığını belirten Zelenskiy, bunun üzücü olduğunu söyledi. 🔹 Zelenskiy, Ukrayna'nın en çok ihtiyaç duyduğu sistemlerin ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri olduğunu ve bunların Rus balistik füzelerini durdurabilen tek sistem olduğunu dile getirdi. Drone savaşı ve savunma 🔹 Zelenskiy, Avrupa ülkelerine Ukrayna hava sahasının korunmasına daha fazla katkı vermeleri çağrısında bulundu ve Avrupa'nın kendi balistik füze savunma kapasitesini geliştirmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Ukrayna'nın drone savaşı konusunda edindiği tecrübeyi Avrupa ülkeleri ve NATO ile paylaşmaya hazır olduğunu belirterek bunun "paha biçilemez bilgi" olduğunu ifade etti. 🔹 Ukrayna'nın Kırım ve işgal altındaki güney bölgelerde lojistik, askerî ve enerji altyapısını hedef alan saldırılarını sürdürdüğünü söyledi. Rus ekonomisi ve diplomasi 🔹 Zelenskiy, Roman Abramoviç ile yaptığı görüşmede Donbas'tan vazgeçmeyeceğini söylediğini açıkladı ve Rus iş çevrelerinin ülke ekonomisinin çöküşe yaklaştığını gördüğünü savundu. 🔹 Zelenskiy, Rus toplumunun savaşın kendi hayatlarını etkileyen bir trajedi olduğunu hissetmesinin Ukrayna açısından önemli bir dönüm noktası olacağını söyledi. 🔹 Zelenskiy, Kral Charles'ı Kiev'e davet etmek istediğini belirterek güvenlik koşulları elverirse bu ziyaretin bu yıl gerçekleşmesini arzuladığını ifade etti.

Seçim sonucu 🔹 Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan karşısında yaşanan ağır askerî yenilgiye rağmen yeniden seçildi. 🔹 Paşinyan’ın en güçlü rakibi, Rusya bağlantılarıyla öne çıkan iş insanı Samvel Karapetyan oldu. 🔹 Seçim kampanyasının merkezinde Azerbaycan ile kalıcı barış anlaşması ve Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi hedefi yer aldı. Barış politikası 🔹 Paşinyan, Türkiye sınırının açılması ve Azerbaycan ile ilişkilerin düzelmesinin ticaret fırsatlarını artıracağını ve Ermenistan’ı Avrupa ile ABD’ye yakınlaştıracağını savundu. 🔹 Paşinyan, Dağlık Karabağ’ı geri alma mücadelesini sürdürmeme kararını en büyük başarılarından biri olarak nitelendirdi. 🔹 2023 yılında Azerbaycan’ın Karabağ’ı yeniden kontrol altına almasının ardından 100 binden fazla Ermeni bölgeden göç etmişti. Rusya faktörü 🔹 Seçim sürecinde Rusya yanlısı aktörlerin yoğun etki operasyonları yürüttüğü ve ekonomik baskıyı artırdığı ifade edildi. 🔹 Moskova, Ermenistan’a yönelik bazı ithalat kısıtlamaları uyguladı ve enerji alanındaki desteklerin geleceğine ilişkin uyarılarda bulundu. 🔹 Paşinyan’ın Batı’ya yakınlaşma politikası nedeniyle Rusya ile ilişkilerde gerilim devam ediyor. İç siyaset 🔹 Seçim öncesinde bazı muhalefet isimleri oy satın alma, mali suçlar ve hükümeti devirmeye teşebbüs suçlamalarıyla gözaltına alındı. 🔹 Paşinyan seçim zaferinin ardından önde gelen muhalif isimlerin tutuklanması gerektiğini söyledi ve rakiplerini “üç başlı savaş partisi” olarak tanımladı. 🔹 Paşinyan anayasa değişikliği için gerekli nitelikli çoğunluğu elde edemediği için Azerbaycan ile nihai barış anlaşmasına yönelik süreçte yeni siyasi engellerle karşılaşabilir.

Vize krizi 🔹 İran Milli Takımı, 2026 Dünya Kupası hazırlıkları kapsamında kamp yapmak üzere Meksika’ya hareket ederken teknik ve idari heyetin bazı üyelerine ABD vizesi verilmediği bildirildi. 🔹 İranlı futbolcular ile teknik ekibin bir bölümüne vizeler 5 Haziran’da verildi ancak İran Futbol Federasyonu Başkanı Mehdi Taj ve bazı federasyon yöneticilerinin vize alamadığı aktarıldı. 🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı ise turnuvaya katılım için gerekli vizelerin sporcular ve gerekli destek personeli için verildiğini açıkladı. Diplomatik gerilim 🔹 İran’ın Türkiye Büyükelçiliği, çok sayıda yönetici, teknik danışman ve destek personeline vize verilmemesinin milli takımın normal şartlarda mücadele etme hakkını engellediğini savundu. 🔹 İran Futbol Federasyonu, ABD’nin kararının uluslararası spor hukukuna aykırı olduğunu belirterek konuyu FIFA nezdinde takip edeceğini açıkladı. Turnuva planlaması 🔹 İran, vize belirsizliği nedeniyle daha önce Arizona’da planladığı kamp yerine Meksika’nın Tijuana kentini üs olarak seçti. 🔹 İran’ın Meksika Büyükelçisi, takımın ABD’ye maç günlerinde girip aynı gün ayrılması gerektiğinin kendilerine bildirildiğini söyledi. 🔹 Takım sözcüsü Amir Mahdi Alavi ise verilen vizelerin çok girişli olduğunu ve ekibin ilk maç öncesinde bir gün, sonraki maçlardan önce ise iki gün önceden ABD’ye giriş yapacağını açıkladı. 🔹 İran, grup aşamasında 15 Haziran’da Los Angeles’ta Yeni Zelanda, 21 Haziran’da Los Angeles’ta Belçika ve 26 Haziran’da Seattle’da Mısır ile karşılaşacak.

Yapay zekâ sistemi 🔹 FIFA, 2026 Dünya Kupası'nda takımların ve futbolcuların sosyal medyada maruz kaldığı hakaret ve istismar içeriklerini azaltmak amacıyla yapay zekâ destekli koruma sisteminin kullanımını genişletiyor. 🔹 FIFA, 2022 Dünya Kupası sonrasında geliştirdiği sosyal medya koruma hizmetini turnuvaya katılan tüm futbol federasyonlarına ücretsiz olarak sundu. 🔹 İngiltere Futbol Federasyonu, sistemi kullanıp kullanmayacağı konusunda henüz kararını açıklamadı. İçerik denetimi 🔹 Yapay zekâ sistemi, takımların ve futbolcuların sosyal medya hesaplarında 30 bin anahtar kelime üzerinden hakaret ve saldırgan içerikleri iki saniyeden kısa sürede gizliyor. 🔹 Hakaret içeren paylaşımı yapan kullanıcı mesajını görmeye devam ediyor ancak paylaşımın gizlendiğinden ve incelemeye alındığından haberdar olmuyor. 🔹 Hakaret içerikleri paylaşan kişiler FIFA maçlarından veya kulüplerin karşılaşmalarından bilet satın alma yasağıyla karşılaşabiliyor. 🔹 Sistem Facebook, Instagram, YouTube, TikTok ve Threads platformlarında çalışıyor ancak X platformunda kullanılmıyor. Kulüpler ve oyuncular 🔹 Tottenham ve Arsenal, futbolculara yönelik ırkçı, homofobik ve kadın düşmanı içerikleri filtrelemek amacıyla Respondology adlı yapay zekâ platformuyla iş birliği yapıyor. 🔹 Respondology, Bukayo Saka, Marcus Rashford ve Jadon Sancho'nun 2020 Avrupa Şampiyonası finali sonrası maruz kaldığı ırkçı saldırıların ardından futbol alanındaki çalışmalarını genişletti. 🔹 Respondology, küresel futbolda şimdiye kadar yaklaşık 15 milyon ırkçı ve homofobik yorumu kaldırdığını açıkladı. Dünya Kupası beklentisi 🔹 ABD'de 78 maçın oynanacağı Dünya Kupası sırasında spor bahislerinin yaygınlığı nedeniyle futbolculara yönelik sosyal medya istismarının önemli ölçüde artması bekleniyor. 🔹 Respondology CEO'su Erik Swain, teknolojinin futbolcuların ruh sağlığını koruduğunu ve maç sonrasında sosyal medyadaki nefret içeriklerine maruz kalmalarını önlediğini söyledi.

Seçimler ve dış politika 🔹 Ermenistan, pazar günü yapılacak parlamento seçimlerine Başbakan Nikol Paşinyan'ın Avrupa'ya yönelme politikalarının gölgesinde gidiyor. 🔹 Seçimler, Ermenistan'ın bağımsızlığından bu yana en önemli dış politika yönelimlerinden biri olarak değerlendirilen Avrupa entegrasyonu sürecinin önemli bir sınavı olacak. 🔹 Nikol Paşinyan, Rusya ile ilişkileri tamamen koparmak yerine dış ortaklıkları çeşitlendirmeyi hedeflediğini açıkladı. Rusya ile gerilim 🔹 Vladimir Putin, Ermenistan'ın Avrupa ile bütünleşme hedeflerini sürdürmesi halinde ülkenin "Ukrayna senaryosu" ile karşılaşabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Dmitriy Medvedev, Nikol Paşinyan'ın Lev Troçki ile benzer bir kader yaşayabileceğini ima etti. 🔹 Rusya, son dönemde Ermenistan'dan konyak, çiçek, balık ve meyve ithalatına çeşitli ticaret kısıtlamaları getirdi. 🔹 Ermenistan ekonomisi ihracatının yaklaşık yüzde 40'ını Rusya'ya gerçekleştiriyor. Siyasi gelişmeler 🔹 Azerbaycan'ın 2023 yılında Dağlık Karabağ'ın kontrolünü ele geçirmesinin ardından Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkiler belirgin şekilde zayıfladı. 🔹 Ermenistan geçen yıl Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ndeki üyeliğini askıya aldı. 🔹 Donald Trump, Nikol Paşinyan'a kamuoyu önünde destek verdi, JD Vance ve Marco Rubio da Erivan'ı ziyaret etti. 🔹 Kremlin'in Paşinyan'ın başlıca rakibi Samvel Karapetyan'a destek verdiği değerlendiriliyor. Karapetyan, iktidarı ele geçirme çağrılarıyla bağlantılı suçlamalar nedeniyle ev hapsinde bulunuyor. Beklentiler 🔹 Kamuoyu yoklamaları, Paşinyan'ın Sivil Sözleşme Partisi'nin oyların yaklaşık yüzde 30'unu alarak seçimin en büyük siyasi gücü olmaya devam edeceğini gösteriyor. 🔹 Avrupa Birliği, Ermenistan'ın Rusya kaynaklı ticaret baskılarına karşı ekonomisini desteklemek amacıyla ilk aşamada 50 milyon avroluk ekonomik destek paketi açıkladı. 🔹 Rus yetkililer, Ermenistan'ın ekonomisi için kritik öneme sahip düşük fiyatlı doğal gaz tedarikinin yeniden değerlendirilebileceği mesajını verdi.

Yüksek Temsilci anlaşmazlığı 🔹 ABD ile Avrupa ülkeleri arasında Bosna-Hersek'in yeni Yüksek Temsilcisinin seçimi konusunda görüş ayrılığı yaşandı. 🔹 ABD, İtalyan diplomat Antonio Zanardi Landi'yi desteklerken Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve çoğu Avrupa ülkesi Fransa'nın Batı Balkanlar Özel Temsilcisi René Troccaz'ın adaylığını destekledi. 🔹 ABD Büyükelçiliği, Avrupa ülkelerinin ortak aday üzerinde uzlaşamaması nedeniyle Bosna-Hersek'teki uluslararası varlıktaki rolünü yeniden değerlendirebileceğini açıkladı. ABD'nin tutumu 🔹 Trump yönetimi, Dayton Barış Anlaşması'nın uygulanmasını denetleyen Yüksek Temsilcinin yetkilerinin azaltılmasını savundu. 🔹 ABD Büyükelçiliği, Avrupa'daki anlaşmazlıkların Barış Uygulama Konseyi'nin görevini yerine getirmesini engellediğini ve Washington'u mevcut rolünü yeniden değerlendirmeye zorladığını açıkladı. 🔹 Barış Uygulama Konseyi'nin ay sonunda yeniden toplanarak Yüksek Temsilci konusunda uzlaşı araması bekleniyor. Siyasi tartışmalar 🔹 Bazı Avrupalı yetkililer, Trump yönetiminin niyetleri konusunda artan şüpheler nedeniyle ABD'nin bölgedeki rolünün azalmasının faydalı olabileceğini değerlendirdi. 🔹 Trump yönetimi geçen yıl Moskova destekli Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik'e yönelik yaptırımları kaldırdı. 🔹 ABD, görevden ayrılacak Yüksek Temsilci Christian Schmidt'in Dayton Anlaşması'nı zayıflattığı gerekçesiyle Milorad Dodik'e yaptırım uygulamasının ardından Schmidt üzerinde istifa baskısı kurdu. Değerlendirmeler 🔹 Balkan uzmanı Jasmin Mujanović, ABD yönetiminin Avrupa ülkelerinin tutumunu yanlış hesapladığını ve aday belirleme sürecinde müttefikleriyle yeterli istişare yapmadığını söyledi. 🔹 Demokratization Policy Council kurucu ortağı Kurt Bassuener, Washington'un Bosna-Hersek politikasında ideolojik hedeflerin yanı sıra ticari çıkarların da etkili olduğunu savundu.

🔹 Beyaz Saray’dan bir yetkili, İran Milli Takımı oyuncularının ABD’ye giriş vizelerini aldığını açıkladı. 🔹 Vizeler, İran’ın Los Angeles’ta oynayacağı ilk Dünya Kupası maçına 10 gün kala verildi. 🔹 İran’ın Meksika Büyükelçisi Abolfazl Pasandideh, perşembe günü takımın henüz ABD vizelerini almadığını söylemişti. 🔹 Beyaz Saray yetkilisine göre vizeler gece saatlerinde onaylandı. 🔹 İran Futbol Federasyonu sözcüsüne konu hakkında ulaşılamadı. 🔹 İran, vize sorunları ve takımın ABD’de mümkün olduğunca az bulunması yönündeki görüşlerin güçlenmesi nedeniyle kamp merkezini Arizona’dan Meksika’nın Tijuana kentine taşıdı. 🔹 İran kafilesinin pazar sabahı erken saatlerde Tijuana’ya ulaşması planlanıyor. 🔹 İran, G Grubu’ndaki ilk maçını 15 Haziran’da Los Angeles’ta Yeni Zelanda’ya karşı oynayacak. 🔹 Takım daha sonra 21 Haziran’da Los Angeles’ta Belçika ile karşılaşacak. 🔹 İran, grup aşamasındaki son maçını 26 Haziran’da Seattle’da Mısır’a karşı oynayacak. 🔹 Büyükelçi Pasandideh, ABD’nin İran takımının kendi topraklarında bulunmasını istemediğine dair resmî bir açıklama yapmadığını söyledi. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran heyetinde İslam Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı kişilerin yer almasına izin verilmeyeceğini açıkladı. 🔹 İran kadrosundaki bazı futbolcular, İran Devrim Muhafızları bünyesinde zorunlu askerlik hizmetini tamamladı.

🔹 Ulusal Denetim Ofisi’nin (NAO) kraliyet mülklerine ilişkin incelemesi, Andrew Mountbatten-Windsor’ın Windsor’daki Royal Lodge arazisinde bulunan üç evi alt kiraya vererek özel gelir elde ettiğini ortaya koydu. 🔹 Andrew, Crown Estate’e yalnızca sembolik düzeyde “peppercorn rent” olarak bilinen çok düşük bir kira ödüyordu. 🔹 Royal Lodge için 2003 yılında yapılan 75 yıllık kira sözleşmesi alt kiralamaya izin veriyordu. 🔹 Andrew’un alt kiralamalardan ne kadar gelir elde ettiği açıklanmadı. Prenses Beatrice ve Eugenie’nin konutları 🔹 Kral Charles, Prenses Beatrice ve Prenses Eugenie’nin kraliyet saraylarındaki konutları için özel Duchy of Lancaster gelirlerinden piyasa değerinin altında ayarlanmış kira ödüyor. 🔹 Beatrice’in St James’s Palace’daki dairesinin kirası piyasa değerinin yüzde 68’i seviyesinde bulunuyor. 🔹 Eugenie’nin Kensington Palace’daki konutunun kirası ise piyasa değerinin yaklaşık yüzde 64’ü düzeyinde. 🔹 Kral Charles ayrıca Prens ve Prenses Michael of Kent’in Kensington Palace’daki dairesinin kirasını da ödüyor. Galler Prensi ve Prensesi 🔹 Prens William ve Prenses Catherine’in Windsor’daki Forest Lodge konutu, taşınmalarından önce Crown Estate tarafından yaklaşık 400 bin sterlinlik onarımdan geçirildi. 🔹 Çift, Temmuz ayında 20 yıllık kira sözleşmesi imzaladı. 🔹 Yıllık kira bedeli 307.200 sterlin olarak belirlendi ve her beş yılda bir gözden geçirilecek. 🔹 Çift, iç tadilat ve değişikliklerin maliyetinden sorumlu olacak. Royal Lodge ve tazminat 🔹 Andrew, Royal Lodge için kira sözleşmesini alırken 1 milyon sterlin peşin ödeme yaptı ve yaklaşık 7,5 milyon sterlinlik yenileme harcaması gerçekleştirdi. 🔹 Sözleşmeyi erken sonlandırması halinde 301 bin ila 488 bin sterlin arasında tazminat alma hakkı bulunabileceği belirtildi. 🔹 Ancak Crown Estate daha önce, mülkteki yıpranma ve bakım eksiklikleri dikkate alındığında herhangi bir tazminat ödenmeyebileceğini açıklamıştı. Diğer kraliyet üyeleri 🔹 Edinburgh Dükü ve Düşesi, Windsor’daki Bagshot Park konutu için 5 milyon sterlin peşin ödeme yaptı. 🔹 Çift de sembolik kira ödüyor. 🔹 Bagshot Park’taki ahır bloğu 2020 yılına kadar kiraya verilerek gelir elde edildi. Denetim bulguları 🔹 NAO, Crown Estate’in incelediği kira sözleşmelerinde genel olarak standart uygulamaları ve bağımsız piyasa değerlemelerini esas aldığını belirtti. 🔹 Kraliyet ailesinin yedi üyesi Crown Estate’e ait beş mülkü kiralıyor. 🔹 Buckingham Sarayı, raporun kraliyet mülklerine ilişkin uygulamalara açıklık getireceğini ve şeffaflık taahhüdüyle uyumlu olduğunu açıkladı.

🔹 Arsenal ile Paris Saint-Germain arasında oynanan Şampiyonlar Ligi finali İngiltere'de yasa dışı yayınlar üzerinden 16,2 milyon kez izlendi. 🔹 Teknoloji şirketi Gaming Compliance International'ın analizine göre izlemeler 3,7 milyon farklı IP adresinden gerçekleşti. 🔹 Karşılaşma yasal yayın platformları TNT Sports ve HBO Max üzerinden ise 7 milyondan fazla kişi tarafından izlendi. Ücretsiz Yayın Tartışması 🔹 TNT Sports, 1992'de Şampiyonlar Ligi markasının oluşturulmasından bu yana ilk kez finali ücretsiz yayınlamama kararı aldı. 🔹 Karar İngiltere'de siyasi tartışmalara yol açtı. 🔹 Başbakan Keir Starmer, yayıncı kuruluşa gönderdiği mektupla kararın yeniden değerlendirilmesini istedi. İzlenme Verileri 🔹 Analizde 90 saniyeden uzun yasa dışı izlemeler dikkate alındı. 🔹 16,2 milyonluk toplam izlenme sayısının bir kısmı aynı kişinin birden fazla yayına bağlanmasından kaynaklanmış olabilir. 🔹 Teknik sorunlar ve reklamlar nedeniyle kullanıcıların yayınları yenilemek zorunda kaldığı belirtildi. 🔹 Bu nedenle gerçek izleyici sayısının kesin olarak belirlenemediği ifade edildi. Geçmişle Karşılaştırma 🔹 Liverpool ile Real Madrid arasında oynanan 2022 Şampiyonlar Ligi finali BT Sport tarafından YouTube üzerinden ücretsiz yayınlanmıştı. 🔹 O final 12,6 milyonluk zirve izleyici sayısına ulaşmıştı. Yasa Dışı Bahis Bağlantısı 🔹 Araştırmaya göre yasa dışı yayınlardaki reklamların yüzde 89'u Birleşik Krallık'ta lisanslı olmayan bahis şirketlerine aitti. 🔹 Gaming Compliance International Başkanı Ismail Vali, yasa dışı yayıncılık ile düzenlenmemiş bahis sektörü arasında güçlü bir bağ bulunduğunu söyledi. 🔹 Vali, ücretsiz spor yayınlarının yasa dışı bahis siteleri için önemli bir müşteri çekme aracı haline geldiğini belirtti. TNT Sports Verileri 🔹 TNT Sports, final için yüzde 25,6 izleyici payına ulaştığını açıkladı. 🔹 Kanal yönetimi 7 milyonu aşan toplam izleyici rakamlarından memnun olduğunu bildirdi. 🔹 Ancak yüksek yasa dışı izlenme rakamlarının yayıncılar ve yayın hakları sahipleri için uzun vadeli bir sorun oluşturduğu değerlendiriliyor. Diğer UEFA Finalleri 🔹 TNT Sports verilerine göre UEFA'nın üç erkekler finalini toplam 9,2 milyondan fazla kişi izledi. 🔹 Aston Villa'nın Avrupa Ligi zaferini 3,5 milyon kişi takip etti. 🔹 Crystal Palace'ın Konferans Ligi finalini ise 2,7 milyon kişi izledi. 🔹 Kanalın Avrupa futbolu yayınlarının ortalama izleyici sayısı geçen sezona göre yüzde 5 arttı.

🔹 Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık liderleri İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarını genişletmesini kınadı. 🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, güney Lübnan'daki tırmanışın sona ermesi çağrısında bulundu ve bölgede yaşanan büyük askerî genişlemenin haklı gösterilemeyeceğini söyledi. 🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin pazartesi günü acil toplanmasını talep etti. 🔹 Birleşik Krallık ve Almanya dışişleri bakanları da İsrail'in yeni harekâtına tepki göstererek nisan ayında yürürlüğe giren ateşkese uyulması çağrısında bulundu. Askerî Gelişmeler 🔹 İsrail ordusu güney Lübnan'daki Orta Çağ'dan kalma Beaufort Kalesi'ni ele geçirdi. 🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail güçlerinin Lübnan içinde daha da ileri ilerlemesi talimatını verdiğini açıkladı. 🔹 Netanyahu, Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesini Hizbullah'a karşı yürütülen operasyonlarda "dramatik bir değişim" olarak nitelendirdi. 🔹 İsrail, operasyonların Hizbullah'a yönelik olduğunu ve örgütün kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini belirtiyor. Lübnan ve Diplomasi 🔹 Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail'i şehir ve kasabalara karşı "tam yıkım politikası" uygulamakla suçladı. 🔹 İsrail'in operasyonları nedeniyle 1 milyondan fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. 🔹 Çatışmalarda 3 bin 300'den fazla kişi hayatını kaybetti. 🔹 İsrail ile Lübnan arasında nisan ayında Washington'da başlayan görüşmelerin bu hafta devam etmesi bekleniyor. 🔹 Hizbullah görüşmelere katılmıyor ve müzakerelerden çıkacak sonuçları kabul etmeyeceğini açıkladı. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların yeniden normale dönmesini ve ABD ile ateşkesin uzatılmasını içeren herhangi bir anlaşmanın Lübnan'daki çatışmaların sona ermesini de kapsaması gerektiğini savunuyor. 🔹 Bazı gözlemciler, İsrail'in olası bir anlaşma öncesinde Hizbullah'a mümkün olduğunca fazla zarar vermeyi amaçladığını değerlendiriyor.