Nikkei Asia

🔹 SK Hynix hisseleri pazartesi gününü %15,4 düşüşle 1.845.000 won seviyesinde tamamladı. Rakibi Samsung Electronics %10,7, KOSPI endeksi ise %8,9 değer kaybetti. 🔹 KOSPI endeksinin %8'in üzerinde düşmesi üzerine Kore Borsası gün içinde devre kesici uyguladı. Son 20 dakikalık işlem durdurması, borsa tarihindeki 13'üncü ve son üç haftadaki dördüncü devre kesici oldu. 🔹 Satışlarda, bellek yarı iletken sektöründe büyümenin zirveye ulaşmış olabileceğine ilişkin endişeler ve bazı analistlerin kâr tahminlerini aşağı yönlü revize etmesi etkili oldu. 🔹 SK Hynix, geçen hafta Nasdaq'taki ilk işlem gününde yaklaşık %13 yükselmiş ve yabancı bir şirketin ABD'deki en büyük halka arzıyla 26,5 milyar dolar fon sağlamıştı. 🔹 Şirketin Amerikan Depo Sertifikaları (ADR), 149 dolarlık halka arz fiyatının üzerinde 170 dolardan işlem görmeye başladı. Gün içinde %19'a kadar yükselen hisseler ilk günü 168,01 dolardan kapattı. 🔹 Son haftalarda yapay zekâ hisselerindeki güçlü yükseliş ivmesi zayıfladı. Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX), haziran sonunda gördüğü zirvenin ardından daha düşük seviyelerde işlem görüyor. 🔹 Yatırımcılar, bu hafta açıklanacak ASML ve TSMC bilançolarının yarı iletken sektöründeki büyümenin devam edip etmediğine dair önemli sinyaller vermesini bekliyor. 🔹 ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükseliş de küresel piyasalarda risk iştahını olumsuz etkiledi. 🔹 2026'da ABD borsalarında halka arz edilen şirketlerin yaklaşık %70'i, cuma günü itibarıyla halka arz fiyatlarının altında işlem gördü. 🔹 ABD'de bu yıl halka arz edilen birçok şirketin ilk yükselişin ardından sert değer kaybettiği görülüyor. Bu gerilemelerin ortalaması yaklaşık %30 seviyesinde bulunuyor.

🔹 ABD, Japonya, Güney Kore ve Tayvan'ın en büyük helyum tedarikçisi haline geldi. İran savaşı ve Çin'in ihracat kısıtlamaları küresel arzı daraltırken ABD'nin pazar payının daha da artması bekleniyor. 🔹 Tayvan'ın ABD'den helyum ve diğer asal gaz ithalatının toplam ithalattaki payı 2025'te %4'ün altındayken, 2026'nın ilk altı ayında yaklaşık %60'a yükseldi. Katar'ın payı ise yaklaşık %88'den %30 seviyesine geriledi. 🔹 Güney Kore'nin Katar'dan helyum ithalatının payı 2025'te %55 iken, 2026'nın ilk beş ayında yaklaşık %34'e düştü. Aynı dönemde ABD'nin payı yaklaşık %28'den %56'ya yükseldi. 🔹 Japonya'nın ABD'den asal gaz ithalatının payı 2022'de yaklaşık %28 iken, 2026'nın ilk beş ayında %83'ün üzerine çıktı. Çin'in payı ise yaklaşık %28'den %3,6'ya geriledi. 🔹 Helyum, yarı iletken üretiminde soğutma, sızıntı tespiti, ince film kaplama işlemleri ve gelişmiş litografi süreçlerinde kullanılıyor. 🔹 Qatar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz üretimindeki aksaklıklar, helyum üretimini de azalttı. Aynı dönemde Çin, gerekçe açıklamadan helyum ihracatını geçici olarak durdurdu. 🔹 ABD küresel helyum üretiminin yaklaşık %40'ını gerçekleştirirken, Katar yaklaşık %33, Rusya ise yaklaşık %10 paya sahip. Çin'in üretim payı %2'nin altında kalıyor. 🔹 Sektör temsilcileri, Çin'in ihracat kısıtlamasının ülke içindeki helyum arzını koruma amacı taşıyabileceğini ve küresel fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtiyor. 🔹 Çin, son dönemde nadir toprak elementleri, tungsten ve diğer stratejik minerallerin ihracatını da jeopolitik ve ticari müzakerelerde kaldıraç olarak kullanıyor. 🔹 İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar, helyum tanklarının tedarikini de zorlaştırarak gaz fiyatlarının yükselmesine katkı sağladı. 🔹 Tayvan Yarı İletken Sanayi Birliği, hükümete helyum gibi kritik endüstriyel gazlar ile sıvılaştırılmış doğal gaz dahil temel enerji kaynakları için stratejik stok oluşturma çağrısında bulundu.

Patent başvurularında liderlik 🔹 Çinli bankalar ve teknoloji şirketleri, son on yılda finansal teknoloji (fintek) alanında en fazla patent başvurusu yapan ülke konumuna yükseldi. 🔹 2025'e kadar olan on yıllık dönemde 118 ülke ve bölgede yaklaşık 120 bin fintek patent başvurusu yapıldı. 🔹 Toplam patent başvuruları önceki on yıla göre yaklaşık üç katına çıktı. 🔹 Patent başvurularının yüzde 38'i Çin'den, yüzde 17'si ABD'den, yüzde 9'u Güney Kore'den ve yüzde 8'i Japonya'dan geldi. 🔹 Çin'in patent başvuruları önceki on yıla göre yaklaşık 10 kat arttı. Şirketler öne çıktı 🔹 Çin Sanayi ve Ticaret Bankası (ICBC), 3.198 başvuruyla dünyada en fazla fintek patenti başvurusu yapan şirket oldu. 🔹 Küresel sıralamadaki ilk beş şirketin tamamını Çinli kuruluşlar oluşturdu. Bunlar arasında China Construction Bank ve Tencent de yer aldı. 🔹 İlk 50 şirketin 22'si Çin merkezli şirketlerden oluştu. 🔹 ABD'nin en yüksek sıradaki şirketi Mastercard altıncı sırada yer aldı. 🔹 Patentlerin değer ve rekabet gücü açısından yapılan değerlendirmede Çin ilk sırada, ABD ikinci, Japonya üçüncü oldu. Şirketler arasında Alibaba ilk sırada yer aldı. Teknoloji alanları 🔹 Çinli şirketler, yapay zekâ destekli finans teknolojilerinde öne çıktı. 🔹 ICBC, müşteri davranışları ve gelir verilerini analiz ederek kredi riskini ve temerrüt olasılığını tahmin eden yapay zekâ sistemleri geliştirdi. 🔹 Banka ayrıca kullanıcı konumu ve hava durumu verilerini kullanarak ATM'lere nakit ikmalini planlayan bir sistem için de patent aldı. 🔹 Çinli şirketler kripto para ve blokzincir teknolojilerinde de çok sayıda patent geliştirdi. 🔹 Bank of China, güvenli otomatik kripto para transferi ve blokzincir üzerinde müşteri risk yönetimi sistemleri geliştirdi. 🔹 Tencent, blokzincirler arasında güvenli dijital varlık transferi sağlayan teknolojiler geliştirdi. Stratejik hedefler 🔹 Çin, küresel ticarette ABD dolarına bağımlılığı azaltmayı ve yuanın uluslararası kullanımını artırmayı hedefliyor. 🔹 Ülke, nakitsiz ödeme sistemlerini ulusal politika olarak yaygınlaştırırken Çinli şirketler finansal teknolojilerini diğer ülkelerin finans sistemlerine entegre etmeye çalışıyor. 🔹 Hong Kong, stabil kripto para (stablecoin) geliştirme alanında ABD ile rekabet ediyor. 🔹 Japonya'nın fintek patent başvuru sayısı Çin'in yaklaşık beşte biri seviyesinde kaldı. Japonya'nın en yüksek sıradaki şirketi Toshiba Tec küresel sıralamada 18'inci oldu.

Yapay zekâ destekli sistem 🔹 Japonya, afet sonrası yardım malzemelerinin daha hızlı ve dengeli dağıtılması için yapay zekâ tabanlı bir sistem geliştirmeyi değerlendiriyor. 🔹 Sistem, kamu kurumları ve özel sektör verilerini bir araya getirerek yardım dağıtımını planlayacak. 🔹 Deprem ve sel gibi afetlerin ardından hasarın boyutu, ulaşım ağlarının durumu ve perakendecilerin gıda ile su gibi temel ihtiyaç stokları gerçek zamanlı olarak toplanacak. 🔹 Yapay zekâ, tahliye merkezlerinin konumu ve yol durumunu dikkate alarak yardım dağıtım güzergâhlarını oluşturacak. 🔹 Yerel yönetimler, yapay zekânın sunduğu öneriler arasından seçim yaparak yardım sevkiyatlarını planlayabilecek. Geliştirme süreci 🔹 Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı bünyesindeki bir araştırma grubu, sistemin geliştirilmesine ilişkin görüşmelerin 2026 mali yılında başlatılmasını önerecek. 🔹 Bakanlık, sistemin geliştirilmesinde Kabine Ofisi ve perakende sektörüyle iş birliği yapmayı planlıyor. 🔹 Tasarım, geliştirme ve test aşamalarının ardından sağlık kuruluşları ve lojistik şirketlerinin de projeye katılması öngörülüyor. Veri güvenliği ve afet yönetimi 🔹 Sistem, katılımcı kurumların mevcut veri altyapısını kullanacak ve yalnızca gerekli bilgileri toplayacak. 🔹 Bu yöntem, veri güvenliği risklerini azaltmayı, maliyetleri düşürmeyi ve şirketlerin ticari bilgilerinin rakiplere sızmasına ilişkin endişelerini gidermeyi hedefliyor. 🔹 Mevcut uygulamada afet yardımlarını koordine eden kamu görevlileri bilgileri telefonla doğrulayıp manuel olarak sisteme giriyor. Bu süreç zaman kaybına ve koordinasyon sorunlarına yol açabiliyor. 🔹 2024 Noto Yarımadası depreminde el yazısıyla hazırlanan notların fotoğraflanıp e-postayla paylaşılması, yardım ihtiyaçlarının belirlenmesinde karışıklıklara neden olmuştu. 🔹 Yapay zekâ sisteminin, afet yönetimi deneyimi sınırlı yerleşim yerlerine yardım ulaştırılmasını da hızlandırması bekleniyor.

🔹 Japonya'da gençler, yükselen enflasyon ve yatırım fırsatlarını kaçırma korkusunun (FOMO) etkisiyle günlük harcamalarını azaltıp vergiden muaf NISA yatırım hesaplarına daha fazla para aktarıyor. 🔹 2025 Haziran sonu itibarıyla NISA hesaplarındaki yatırımların yaklaşık %49'u 40 yaş ve altındaki yatırımcılara ait oldu. NISA'ya ilgi hızla büyüyor 🔹 Japonya'nın bireysel yatırım hesabı sistemi NISA, 2014 yılında tasarrufların sermaye piyasalarına yönlendirilmesi amacıyla hayata geçirildi. 🔹 Program 2024 yılında yatırım limitleri ve vergi avantajları artırılarak genişletildi. 🔹 NISA hesap sayısı 2014'te 4,92 milyondan 2025 sonunda 28,21 milyona yükseldi. 🔹 NISA kapsamındaki toplam varlık büyüklüğü 2023'teki 35 trilyon yenden 2025'te 71 trilyon yene çıktı. Harcamalar kısılıyor 🔹 Artan yaşam maliyetleri nedeniyle bazı yatırımcılar restoran, tatil ve diğer isteğe bağlı harcamalarını azaltarak yatırımlarını sürdürmeye çalışıyor. 🔹 Bu eğilim Japonya'da "NISA yoksulluğu" olarak adlandırılan yeni bir kavramın ortaya çıkmasına yol açtı. Kavram, yatırım yapabilmek için günlük yaşam harcamalarını aşırı kısmayı ifade ediyor. 🔹 Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, bu durumun programın hedefi olmadığını belirterek tasarrufun tek başına amaç haline gelmemesi gerektiğini söyledi. Gençlerin yatırım anlayışı değişiyor 🔹 Japonya'da uzun yıllar düşük enflasyon nedeniyle banka mevduatı tercih edilirken, kalıcı enflasyon ve yükselen hisse senedi piyasaları yatırım alışkanlıklarını değiştirmeye başladı. 🔹 Nikkei 225 Endeksi geçen ay 72 bin puanın üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaştı ve son bir yılda yaklaşık iki katına yükseldi. 🔹 Nisan ayında yayımlanan bir ankete göre ilk maaşını NISA benzeri yatırım programlarına yönlendirmeyi planlayan gençlerin oranı %19,4'e yükseldi. 🔹 2025 verilerine göre 20'li yaşlardaki bireylerin %40,3'ü finansal varlık biriktirme gerekçesi olarak emeklilik dönemini gösterirken, bu oran 2016'da %24,4 seviyesindeydi. Sosyal medyanın etkisi 🔹 Sosyal medyada paylaşılan yatırım kazançları ve portföy büyüme örnekleri genç yatırımcıların piyasaya yönelmesini hızlandırıyor. 🔹 Uzmanlar, yatırım fırsatlarını kaçırma korkusunun (FOMO) ve gelecekte kamu emeklilik sistemine duyulan güvensizliğin gençlerin yatırım kararlarında önemli rol oynadığını belirtiyor.

NATO ve savunma sanayisi 🔹 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi, Türkiye'nin küresel silah tedarikçisi ve bölgesel arabulucu olarak artan rolünü öne çıkarıyor. 🔹 Zirvede Avrupa'nın savunma harcamaları, Ukrayna'ya destek ve geçen yıl alınan savunma taahhütleri ele alınacak. 🔹 Türkiye, NATO'nun ABD'den sonra ikinci büyük ordusuna sahip olmayı sürdürüyor ve ittifak operasyonlarına en fazla katkı sağlayan üyeler arasında yer alıyor. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye'nin büyüyen savunma sanayisindeki 3 binden fazla şirketin NATO'nun savunma kapasitesine katkı sunduğunu belirtti. Baykar'ın insansız hava araçları ile Arca Defense ve Repkon'un mühimmat üretimi bu katkılar arasında yer aldı. 🔹 Son 12 ayda Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatı ilk kez 11 milyar doları aştı. İhracatın yaklaşık %57'si NATO müttefiklerine yapıldı. Dış politika 🔹 Donald Trump yönetimi, Türkiye'nin desteklediği Suriye'deki siyasi geçiş sürecini tanıdı ve Ankara ile Riyad'ın talebi üzerine bazı yaptırımları kaldırdı. 🔹 ABD yönetimi, Halkbank davasındaki yargı sürecinin ertelenmesini destekledi ve Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN için jet motoru satış planını Kongre'ye bildirdi. 🔹 Türkiye, İran savaşında Pakistan, Katar ve Mısır ile birlikte gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik girişimlerde bulundu ve Gazze konusundaki müzakerelere destek vermeyi sürdürdü. 🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, haziran ayında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek Rusya-Ukrayna barış müzakerelerine yeniden ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını yineledi. 🔹 Türkiye'nin Suriye, Libya ve Güney Kafkasya'daki artan etkisi, Rusya karşısındaki diplomatik konumunu güçlendirdi. 🔹 Hakan Fidan, Singapur, Güney Kore, Endonezya ve Bangladeş'i kapsayan Asya turunda ekonomik ilişkileri, savunma iş birliğini ve enerji ortaklıklarını geliştirmeye yönelik temaslarda bulundu. 🔹 Türkiye, ASEAN nezdindeki statüsünü diyalog ortağı seviyesine yükseltmeyi hedefliyor. Hakan Fidan, Türkiye'yi bölgesel diplomasisiyle Asya'nın güvenliğine katkı sağlayan istikrar sağlayıcı bir güç olarak tanımladı. 🔹 Hakan Fidan, Türkiye ile Hindistan arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi için yeni bir yaklaşım önerdi. İç siyaset 🔹 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu yolsuzluk suçlamaları kapsamında tutuklu bulunuyor. Ana muhalefet, sürecin siyasi olduğunu savunurken hükümet yargının bağımsız olduğunu belirtiyor. 🔹 Bir mahkeme, Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanını görevden aldı ve önceki genel başkanı yeniden göreve getirdi. 🔹 MetroPoll'ün mart ayında yaptığı ankette katılımcıların %44'ü Türkiye'nin dış politikadaki etkisinin son yıllarda arttığını belirtti. Katılımcıların %51'i Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dış politika liderliğini ülke için fırsat, %40'ı ise risk olarak değerlendirdi. 🔹 MetroPoll'ün haziran ayında yaptığı ankette katılımcıların %75'i Türkiye ekonomisinin kötü yönetildiğini ifade etti. Enflasyon %30'un üzerinde seyretmeye devam ediyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanı Wang Gang ile uzun yıllardır ordunun yolsuzlukla mücadele biriminde görev yapan Zhang Shuguang'u orgeneral rütbesine terfi ettirdi. 🔹 Zhang Shuguang, Merkezi Askeri Komisyon Disiplin Denetim Komisyonu ile Denetim Komitesi'nin başına getirildi. Böylece 2017'den bu yana bu görevi yürüten Zhang Shengmin'in yerine geçti. 🔹 Atamalar, Çin ordusunda yıllardır süren yolsuzlukla mücadele kampanyasının ardından üst düzey askeri yönetimin yeniden yapılandırılması sürecinde yapıldı. 🔹 Yolsuzluk soruşturmaları kapsamında çok sayıda üst düzey komutan ve yetkili görevden alındı veya ordudan ihraç edildi. İki eski savunma bakanına ise mayıs ayında ertelenmiş idam cezası verildi. 🔹 Soruşturmalar sonrasında Merkezi Askeri Komisyonun yedi üyeli yapısı büyük ölçüde değişti ve komisyonda Xi Jinping ile komisyon başkan yardımcısı Zhang Shengmin görevde kaldı. 🔹 Xi Jinping, bu yıl üst düzey Halk Kurtuluş Ordusu subaylarını yaklaşık 10 hafta süren yoğun bir siyasi eğitim programına gönderdi. 🔹 Eğitim programında subaylar Xi Jinping'in eserlerini inceledi, Çin Komünist Partisi yemininin tekrarını yaptı ve kişisel hatalarını değerlendirmeye yönelik çalışmalar gerçekleştirdi. 🔹 Xi Jinping, kişisel çıkar arayışı ve yolsuzluğun Çin Komünist Partisinin temel ilkeleriyle bağdaşmadığını söyledi. 🔹 Analistler, Xi Jinping'in ordudaki siyasi denetimi artırarak Halk Kurtuluş Ordusunu daha disiplinli ve daha etkili bir askeri güç haline getirmeyi hedeflediğini değerlendiriyor. 🔹 Analistlere göre üst düzey komutanların tasfiye edilmesi kısa vadede ordunun hazırlık seviyesini olumsuz etkileyebilir, ancak uzun vadede daha disiplinli ve daha yetkin bir askeri yapı oluşturması bekleniyor. 🔹 Ekim 2022'de oluşturulan mevcut Merkezi Askeri Komisyonun, 2027 sonbaharında yapılması beklenen Çin Komünist Partisi Kongresi sonrasında yeniden oluşturulması veya yenilenmesi bekleniyor.

🔹 Endonezya, 16 yaş altındaki kullanıcıların sosyal medya erişimini sınırlandıran düzenlemeyi mart ayında duyurdu. Düzenleme, platformlara yaş doğrulaması yapma ve reşit olmayan hesapları kaldırma yükümlülüğü getiriyor. 🔹 Kuralların uygulanması planlanmasına rağmen teknoloji şirketlerinin büyük bölümü düzenlemeyi tam olarak hayata geçirmedi. Birçok çocuk yaşını yanlış beyan ederek platformları kullanmaya devam ediyor. 🔹 Hükümet, düzenlemeyi siber zorbalık, pornografi, dolandırıcılık, yasa dışı bahis, yanlış bilgi ve algoritmaların psikolojik etkilerine karşı çocukları koruma amacıyla hazırladı. 🔹 Aileler ise çocukların sosyal medyayı yalnızca eğlence için değil, öğrenme ve yeni beceriler kazanma amacıyla da kullandığını belirtiyor. 🔹 Ebeveynler, çocukların sosyal medya üzerinden İngilizce, yemek yapma, video düzenleme, tasarım, film yapımı, oyun kültürü ve çeşitli teknik becerileri kendi kendilerine öğrendiğini ifade ediyor. 🔹 15 yaşındaki lise öğrencisi Mikail Aidan Ferenata, sosyal medyada yanlış bilgi ve uygunsuz içerik bulunduğunu kabul ederken, erişimin tamamen sınırlandırılması yerine ebeveyn denetiminin daha etkili olacağını düşünüyor. 🔹 Bazı öğrenciler, kısa videolar, animasyonlar ve oyunlaştırılmış içeriklerin okul derslerine göre daha ilgi çekici ve hızlı öğrenme sağladığını belirtiyor. 🔹 17 yaşındaki Michelle Chen, sosyal medyanın yaratıcılığı geliştirdiğini, yasakların tüm kullanıcılar yerine zararlı içerikleri hedef alması gerektiğini savunuyor. 🔹 Genç kullanıcılar, TikTok ve benzeri platformları yemek yapma, teknoloji ürünlerini kullanma, el sanatları ve diğer pratik beceriler için eğitim kaynağı olarak kullandıklarını ifade ediyor. 🔹 Bazı ebeveynler, çocuklarının içerik üretimi, video düzenleme ve dijital pazarlama gibi alanlarda sosyal medya sayesinde erken yaşta beceri geliştirdiğini belirtiyor. 🔹 Sosyal medya üzerinden örgü örmeyi, film yapımını ve afiş tasarımını öğrenen çocuklar, dijital içerik üretimi, oyun geliştirme, tasarım ve müzik gibi alanları gelecekte kariyer seçeneği olarak görmeye başladı. 🔹 Ebeveynler, çocukların dikkat sürelerinin kısalması ve yaşlarına uygun olmayan içeriklere yönelmesi gibi risklerin de bulunduğunu ifade ediyor. 🔹 Uzmanlar ve aileler, sosyal medya kısıtlamalarının tek başına yeterli olmayacağını, dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi ve ebeveyn rehberliğinin birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. 🔹 Görüş bildiren öğrenciler, özellikle küçük çocuklar için bazı sınırlamaların gerekli olduğunu ancak eğitim ve gelişime katkı sağlayan içeriklere erişimin tamamen engellenmemesi gerektiğini belirtiyor.

Gıda fiyatları 🔹 Endonezya'da temel gıda ürünlerinin fiyatları, Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun ücretsiz okul yemeği programının okul tatili nedeniyle bir aylığına durdurulmasının ardından geriledi. 🔹 Tavuk fileto fiyatı 44 bin rupiahtan 28 bin rupiaha düştü. 🔹 Marulun kilogram fiyatı 40 bin rupiahtan 5 bin rupiaha geriledi. 🔹 Endonezya mutfağının temel ürünlerinden arpacık soğanın fiyatı geçen aya göre yaklaşık yüzde 40 düştü. Programın etkisi 🔹 CELIOS, ücretsiz yemek programının tam kapasite uygulanmasının temel gıda fiyatlarını artırdığını, geçici olarak durdurulmasının ise fiyatlar üzerinde ters yönde etki yarattığını açıkladı. 🔹 Kuruluşun mayıs ayında yayımladığı değerlendirmeye göre her 10 ücretsiz yemek mutfağı, pirinç, yumurta, tavuk, balık, yemeklik yağ, şeker, arpacık soğan ve biber gibi temel ürünlerde aylık enflasyona yüzde 0,03 ila yüzde 0,12 arasında katkı yapıyor. 🔹 Endonezya genelinde 28 bin 390 ücretsiz yemek mutfağı bulunuyor. Okul tatili öncesinde bu mutfaklarda her gün 62,5 milyon öğün hazırlanıyordu. 🔹 Uzmanlar, programın okulların yeniden açılmasıyla birlikte bu ayın ortasında yeniden başlamasının ardından gıda fiyatlarının tekrar yükselmesini bekliyor. Programdaki değişiklikler 🔹 Programın bütçesi bu yıl 335 trilyon rupiahtan 268 trilyon rupiaha düşürüldü. 🔹 Programın kapsamının geçici olarak genişletilmesi durduruldu ve lise öğrencileri ile okul tatili dönemleri uygulama dışında bırakıldı. 🔹 Program, gıda zehirlenmesi vakaları ve yolsuzluk soruşturmasının ardından yönetim değişikliğine gitti. Ekonomi ve tartışmalar 🔹 Endonezya'da yıllık enflasyon haziran ayında yüzde 3,34 olarak gerçekleşti. 🔹 İran savaşının ekonomiye etkileri nedeniyle tüketiciler harcamalarını azaltırken, et yerine soya fasulyesi gibi daha ucuz protein kaynaklarına yöneliyor. 🔹 Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, ücretsiz yemek programının çiftçilerin ve balıkçıların ürünlerini rekor fiyatlarla satmasına katkı sağladığını söyledi. 🔹 CELIOS ise yüksek perakende fiyatlarının çiftçilerin satış fiyatlarına aynı şekilde yansımadığını ve toplu alımlar nedeniyle üreticilerin ürünlerini düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldığını belirtti. 🔹 Kuruluş, ücretsiz yemek programının orta sınıfın alım gücünü olumsuz etkilediğini ve enflasyon baskısını azaltmanın en etkili yolunun programın kaldırılması veya ailelere doğrudan nakit desteği verilmesi olduğunu savundu.

🔹 Japonya hükümeti, ülkeye gelen yabancı yolcular için vize ücretlerini hemen yürürlüğe girecek şekilde artırdı ve pasaport başvuru ücretlerini düşürdü. 🔹 Tek girişli vize başvuru ücreti 3 bin yenden 15 bin yene çıkarıldı. Çok girişli vize ücreti 6 bin yenden 30 bin yene yükseldi. 🔹 Çin ve Filipinler dahil 120’den fazla ülkeden gelen ziyaretçilerin Japonya’ya giriş için vize alması gerekiyor. 🔹 Japonya’da 2025’te 7,8 milyondan fazla vize verildi. Vizelerin yaklaşık yüzde 73’ü Çin vatandaşlarına düzenlendi. 🔹 Japonya vize ücretlerini 48 yıl sonra ilk kez revize etti. Hükümet, düzenlemeyle gelirin yaklaşık 120 milyar yen artmasını bekliyor. 🔹 Yabancı turist sayısındaki artış, Japonya genelindeki turistik bölgelerde kalabalık, gürültü ve çöp sorunlarını artırdı. 🔹 Hükümet, aşırı turizmle mücadele önlemlerini finanse etmek için Japon ve yabancı yolculardan alınan çıkış vergisini 1.000 yenden 3.000 yene çıkardı. 🔹 Japonya’da yabancı ziyaretçiler ve ülkede yaşayan yabancılara yönelik politika, Temmuz 2025 üst meclis seçiminden bu yana önemli siyasi başlıklardan biri haline geldi. 🔹 Japonya’ya gelen yabancı ziyaretçi sayısı geçen yıl 42,6 milyonla rekor kırdı. Bu sayı, COVID-19 salgını öncesindeki 2019 seviyesine göre yüzde 33,8 arttı. 🔹 Yurt dışına çıkan Japonların sayısı 2025’te 14,7 milyon oldu. Bu sayı, 2019’da kaydedilen 20 milyonluk zirvenin yüzde 26 altında kaldı. 🔹 Japonya, 18 yaş ve üzeri kişiler için 10 yıllık pasaportta çevrim içi başvuru ücretini 15.900 yenden 8.900 yene indirdi. Şahsen başvuru ücreti 16.300 yenden 9.300 yene düşürüldü. 🔹 Japon pasaportu, 188 ülkeye vizesiz seyahat imkânıyla dünyada en güçlü pasaportlar arasında ikinci sırada yer alıyor. 🔹 Japon vatandaşlarının yalnızca yaklaşık yüzde 18’i geçen yıl pasaport sahibiydi. Bu oran, 2019 sonundaki yaklaşık yüzde 24 seviyesinin altında kaldı. 🔹 ANA ve Japan Airlines, hükümetin yurt dışı seyahati teşvik hamlesiyle kampanyalar başlattı; ancak yüksek yakıt ek ücretleri ve zayıf yen, Japonların yurt dışı seyahat talebini baskılamaya devam ediyor.

Batarya geri dönüşümüne yönelik yeni düzenlemeler 🔹 Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile dört kamu kurumu, nisan ayında yasa dışı batarya geri dönüşüm faaliyetlerine karşı ülke genelinde denetim kampanyası başlattı. 🔹 Kampanya, elektrikli araç üreticileri ile batarya üreticilerine kullanım ömrünü tamamlayan bataryaları toplama yükümlülüğü getiren yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesinin ardından başlatıldı. 🔹 Çin yönetimi, yasa dışı geri dönüşüm faaliyetlerini azaltmayı ve çevresel ile güvenlik risklerini kontrol altına almayı hedefliyor. Emekliye ayrılan batarya miktarı hızla artıyor 🔹 Elektrikli araçlarda ve enerji depolama sistemlerinde kullanılan güç bataryalarının kullanım ömrü genellikle 5 ila 8 yıl arasında değişiyor. 🔹 Kullanım ömrünü tamamlayan güç bataryalarının miktarı 2025 yılında yüzde 30'dan fazla artarak 400 bin tona ulaştı. 🔹 Sektör temsilcileri, 2027 ve 2028 yıllarında kullanım ömrünü tamamlayan batarya miktarında büyük bir artış bekliyor. 🔹 Danışmanlık şirketi Frost & Sullivan'a göre kullanım ömrünü tamamlayan güç bataryalarının miktarı 2030 yılında 3,5 milyon tona ulaşacak ve batarya geri dönüşüm pazarı 100 milyar yuanın üzerine çıkacak. Yenilenebilir enerji ekipmanlarında da geri dönüşüm dalgası bekleniyor 🔹 Çin'de 2000'li yıllarda kurulan güneş panelleri ve rüzgar türbinlerinin de önümüzdeki yıllarda kullanım ömrünü tamamlaması bekleniyor. 🔹 Çin Fotovoltaik Sanayi Birliği, güneş paneli atıklarının 2040 yılında 20 milyon tona ulaşacağını öngörüyor. 🔹 Kullanım ömrünü tamamlayan güneş panellerinden elde edilecek geri kazanım değerinin 2030'da 7,7 milyar yuan, 2040'ta ise 110 milyar yuan olması bekleniyor. 🔹 Rüzgar enerjisi ekipmanlarından elde edilecek geri dönüştürülebilir malzemelerin yıllık değerinin 2030 itibarıyla yaklaşık 24 milyar yuana ulaşacağı tahmin ediliyor. Sektördeki sorunlar 🔹 Çin'de Ağustos 2025 itibarıyla 180 binden fazla batarya geri dönüşüm şirketi bulunuyor ve bunların yüzde 60'ından fazlası son üç yıl içinde kuruldu. 🔹 Kullanım ömrünü tamamlayan güç bataryalarının yüzde 30'undan daha azı resmi geri dönüşüm kanalları üzerinden toplanıyor. 🔹 Lisanssız işletmelerin uygunsuz söküm, gömme ve yakma yöntemleri kullanması, kurallara uygun çalışan şirketlerin rekabet gücünü zayıflatıyor. 🔹 Lityum fiyatlarının son yıllarda sert şekilde gerilemesi, batarya geri dönüşümünün kârlılığını önemli ölçüde azalttı. 🔹 Sektör temsilcileri, batarya geri dönüşüm şirketlerinin büyük bölümünün zarar ettiğini belirtiyor. Beklentiler 🔹 Sektör temsilcileri, tehlikeli atıkların işlenmesine yönelik lisans sisteminin oluşturulmasının ve denetimlerin güçlendirilmesinin gerekli olduğunu belirtiyor. 🔹 Uzmanlar, geri dönüşüm sektörünün büyümesinin istikrarlı hammadde arzı, daha etkin fiyatlandırma mekanizmaları ve devlet teşviklerine bağlı olacağını ifade ediyor.

İHA savaşı ve askeri dönüşüm 🔹 Ukrayna'da insansız hava araçlarının tanklar, savaş gemileri ve diğer askeri hedeflere karşı etkin kullanımı, modern savaş anlayışında önemli değişimlere yol açtı. 🔹 Ukrayna'nın İHA üretimi 2022'de yaklaşık 1.200 adetten 2024'te yaklaşık 1,7 milyona yükseldi. Rusya da 2024 için 1,4 milyon İHA üretim hedefi belirledi. 🔹 Modern savaşta yalnızca İHA sayısı değil, insansız hava araçlarının kara birlikleri, hava kuvvetleri ve füze sistemleriyle entegre şekilde kullanılmasına dayanan ağ merkezli harekât anlayışı öne çıkıyor. 🔹 Elektronik harp sistemleri, İHA'ları karıştırma, yönlendirme ve etkisiz hale getirme kapasitesiyle savaşın temel unsurlarından biri haline geliyor. Baltık ülkeleri Ukrayna deneyiminden yararlanıyor 🔹 Estonya'nın Rusya sınırına yakın bölgede düzenlediği Spring Storm tatbikatında ağırlık, insansız sistemler ve elektronik harp eğitimine verildi. 🔹 Tatbikata katılan Ukraynalı askerler, İHA savaşındaki güncel tecrübelerini müttefik ülkelerle paylaştı. 🔹 Estonyalı askeri yetkililer, İHA ve elektronik harp alanında Rusya ile Ukrayna'nın gerisinde olduklarını ve bu açığı hızla kapatmaları gerektiğini söyledi. Çin ve Kuzey Kore'nin askeri çalışmaları 🔹 Kuzey Kore'nin Rusya'ya 10 binden fazla asker gönderdiği, ilerleyen dönemde buna 25 bin ila 30 bin askerin daha eklenebileceğinin değerlendirildiği belirtiliyor. 🔹 Güney Kore istihbarat değerlendirmelerine göre Kuzey Kore, asker desteği karşılığında Rusya'dan İHA teknolojisi, elektronik harp, keşif uyduları ve füze geliştirme alanlarında teknik destek alıyor. 🔹 Ukrayna istihbaratı, Kuzey Kore'nin Rusya'ya gönderdiği KN-23 kısa menzilli balistik füzelerin kullanım verilerinin iki ülke arasında paylaşılmasının füze hassasiyetini artırabileceğini değerlendiriyor. 🔹 Haberde, Rusya'nın Ukrayna savaşında edindiği muharebe tecrübelerini Çin ordusuyla da paylaştığına ilişkin değerlendirmelere yer veriliyor. 🔹 2025 yılında Rusya'nın yaklaşık 600 Çinli askeri personeli Ukrayna savaşından elde edilen tecrübeler doğrultusunda eğitmeyi planladığı belirtiliyor. 🔹 Çin'in mart ayında yaklaşık 100 İHA'nın eşgüdümlü hareket edebildiği Atlas sürü sistemi gösterimi yaptığı, Ukrayna'dan elde edilen muharebe verilerinin Çin'in askeri dönüşümünü hızlandırabileceği ifade ediliyor. Asya güvenliği 🔹 Haberde, Çin ve Kuzey Kore'nin Ukrayna savaşından elde edilen askeri tecrübeleri hızla kendi sistemlerine uyarladığı değerlendirmesi yapılıyor. 🔹 Japonya ve Güney Kore'nin Ukrayna ile askeri ve teknolojik iş birliğini artırmasının, gelecekteki savaş teknolojilerine uyum açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

Uydu kapasitesi hızla büyüyor 🔹 Çin, SpaceX ile rekabet edebilmek için özel sektör destekli uydu iletişim şirketlerinin kapasitesini artırmaya çalışıyor. 🔹 Şanghay'da düzenlenen MWC Shanghai fuarında ilk kez uydu iletişimine özel bir bölüm oluşturuldu ve yaklaşık 30 şirket ürünlerini sergiledi. 🔹 Japonya Kabine Ofisi verilerine göre 2025 yılında dünya genelinde 4.517 uydu fırlatıldı. Fırlatmaların %82'sini ABD, %8'ini Çin, yaklaşık %3'ünü ise Avrupa gerçekleştirdi. 🔹 Alçak Dünya yörüngesinde yaklaşık 10 bin uyduya sahip SpaceX, küresel pazarın yaklaşık %70'ini elinde bulunduruyor. Çinli şirketlerin hedefleri 🔹 Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'ne 2023'ten bu yana Çinli 60'tan fazla şirket ve kurum, toplam 240 binden fazla uydu için yörünge ve frekans başvurusu yaptı. 🔹 Şanghay yönetiminin kontrolündeki Shanghai Yuanxin Satellite Technology, bugüne kadar 200 haberleşme uydusu fırlattı ve yıl sonuna kadar bu sayıyı 400'e çıkarmayı planlıyor. 🔹 Şirket, ticari yüksek hızlı haberleşme hizmeti için gerekli olan 300'den fazla uydu eşiğine yaklaşırken, test sürecinin ardından hizmet vermeye hazırlanıyor. Geely ve özel sektör yatırımları 🔹 Geely'nin iştiraki Geespace'in hâlihazırda yaklaşık 60 alçak yörünge uydusu bulunuyor. 🔹 Şirket yıl sonuna kadar uydu sayısını yaklaşık 70'e, uzun vadede ise 5.700'e çıkarmayı hedefliyor. 🔹 Geespace yılda 500 uydu üretebiliyor ve yarı iletkenler dahil birçok bileşeni kendi bünyesinde üreterek maliyet avantajı sağlamayı hedefliyor. 🔹 Şirket, haberleşme hizmetlerini ilk aşamada Geely başta olmak üzere otomotiv sektörüne sunmayı planlıyor. Halka arzlar ve yeni projeler 🔹 Beijing MinoSpace Technology, Şanghay STAR Market'te halka arz başvurusu yaptı ve yaklaşık 5 milyar yuan kaynak toplamayı hedefliyor. 🔹 Şirketin yıllık üretim kapasitesi 150 uydu olurken, bugüne kadar yaklaşık 30 uydusu yörüngeye yerleştirildi. 🔹 Hong Kong'da halka arz hazırlığı yapan Adaspace Technology, 2028'e kadar 100 yapay zekâ veri merkezi uydusu, uzun vadede ise 2.800 uydu kurmayı planlıyor. 🔹 Adaspace Technology, bu kapsamda Tencent ile iş birliği anlaşması yaptı. Karşılaşılan zorluklar 🔹 Çin, yeniden kullanılabilir roket teknolojilerinde ABD'nin gerisinde bulunuyor. 🔹 LandSpace'in Zhuque-3 roketiyle gerçekleştirdiği ilk geri dönüş testi başarısız oldu ve ilk kademe motoru güvenli şekilde indirilemedi. 🔹 Devlet destekli CCID Consulting'e göre Çin'in alçak Dünya yörüngesine yük taşıma maliyeti SpaceX'in 3 ila 7 katı seviyesinde bulunuyor. 🔹 Sektör temsilcileri roket fırlatma kapasitesinin yetersiz olduğunu ve özel şirketlerin bireysel uydu internet hizmetleri sunmasının telekomünikasyon düzenlemeleri nedeniyle zaman alacağını belirtiyor.

Çip gelirleri konut talebini artırıyor 🔹 Yapay zekâ odaklı çip sektöründeki büyüme, Güney Kore'de özellikle Seul ve yarı iletken üretim merkezlerinde konut talebini hızlandırdı. 🔹 KOSPI endeksinin son 12 ayda yaklaşık üç katına çıkması, hisse kazançları ve yüksek prim ödemeleri, çip sektöründe çalışanların konut alımlarını artırdı. 🔹 Seul'ün yaklaşık 50 kilometre güneyindeki Hwaseong'un Dongtan bölgesinde, Samsung ve SK Hynix çalışanlarının yoğun ilgisi nedeniyle konut fiyatları hızla yükseldi. Konut fiyatlarında sert yükseliş 🔹 KB Real Estate verilerine göre Dongtan'daki Lotte Castle sitesinde üç odalı dairelerin ortalama fiyatı bir yılda %28 artarak 1,6 milyar wona yükseldi. 🔹 Aynı dönemde dört odalı dairelerin ortalama fiyatı %27,1 artışla 1,97 milyar wona çıktı. 🔹 Samsung'un kârlılığının geçen yılın ikinci yarısında toparlanmasıyla yarı iletken üretim bölgelerindeki konut piyasası daha da canlandı. Primler ve hisseler alım gücünü artırıyor 🔹 Samsung ile sendika arasında imzalanan anlaşma kapsamında bellek çipi birimindeki çalışanların ortalama 600 milyon won prim alması bekleniyor. 🔹 Samsung hisselerinin bu yıl yaklaşık üç kat değer kazanması, çalışanların hisse kazançlarını konut alımında kullanmasını sağladı. 🔹 SK Hynix çalışanları da faaliyet kârının %10'una bağlı prim sistemi kapsamında yaklaşık 400 milyon won veya daha yüksek prim alabilecek. Seul'de de yükseliş sürüyor 🔹 Ocak-Nisan döneminde Seul'de hisse ve tahvil satışlarından elde edilen gelirlerin konut alımında kullanılma oranı %3,7'den %6,6'ya yükseldi. 🔹 Dongtan'ın bulunduğu Gyeonggi eyaletinde aynı oran %2,4'ten %3,9'a çıktı. 🔹 KB Real Estate verilerine göre Seul'ün 11 bölgesinde dairelerin ortalama fiyatı Mayıs ayında 1,96 milyar wona ulaşırken, geçen yıl aynı dönemde bu rakam 1,68 milyar wondu. 🔹 Seul'deki daire satış adedi de Mayıs ayında altı ay öncesine göre iki kattan fazla artarak 8.245'e yükseldi. Yatırım eğilimi 🔹 Güney Kore Borsası, bazı yatırımcıların hisse kârlarını konut alımına yönlendirmesine rağmen borsaya para girişlerinin çıkışlardan daha yüksek seyretmeye devam ettiğini açıkladı. 🔹 Piyasa uzmanları, hisse senetlerinin nominal getirilerinin daha yüksek olmasına rağmen, risk dikkate alındığında konut yatırımlarının daha istikrarlı getiri sunduğunu değerlendiriyor.

🔹 Japonya Kara Öz Savunma Kuvvetleri, Çin bağlantılı olduğu belirtilen zararlı yazılım bulaşmış USB bellekleri gizli bilgilere erişimi bulunan bilgisayarlarda yaklaşık bir yıl boyunca kullandı. 🔹 Zararlı yazılım Şubat 2025'te, Itami'deki bölge karargâhında bir bilgisayarın yavaş çalışmasının fark edilmesi üzerine tespit edildi. Soruşturmanın bulguları 🔹 İç soruşturmada zararlı yazılım içeren altı USB bellek belirlendi. 🔹 İncelenen yaklaşık 480 bilgisayardan 50'den fazlasının bu USB belleklerle bağlantı kurduğu tespit edildi. 🔹 Bu bilgisayarların yaklaşık yarısı birlik komuta-kontrol sistemleri gibi çok gizli bilgileri işleyen kapalı ağlara bağlıydı. 🔹 Yapılan analizde USB belleklerin Çin'de üretilmiş sahte ürünler olduğu, bellek yongası yerine düşük kaliteli microSD kart kullandıkları ve bazılarının zararlı yazılım içerdiği belirlendi. 🔹 Bellekler sistemde 1 TB kapasite gösterirken gerçek kapasitelerinin yaklaşık 240 GB olduğu tespit edildi. Güvenlik önlemleri başarısız oldu 🔹 Belgeler, USB belleklerin Mart 2024'te Noto Yarımadası depremi sonrası yürütülen afet yardım faaliyetleri sırasında İşikawa Eyaleti'nden temin edildiğini gösteriyor. 🔹 O dönemde alınan sekiz USB belleğin altısında aynı zararlı yazılım bulundu. 🔹 Satın alma kayıtlarına ulaşılamadığı bildirildi. 🔹 Normalde uygulanan virüs taramaları bu USB belleklerde devre dışı kaldığı için zararlı yazılım yaklaşık bir yıl boyunca tespit edilemedi. Zararlı yazılım ve resmi açıklama 🔹 ABD merkezli bir siber güvenlik şirketinin raporuna göre kullanılan zararlı yazılım daha önce Çinli bir hacker grubu tarafından da kullanıldı ve USB bellek takıldığı anda bilgisayara bulaşıyor. 🔹 Benzer sahte USB belleklerin Amazon, Rakuten ve diğer e-ticaret platformlarında piyasa fiyatının yaklaşık yarısına satıldığı, kullanıcıların sahte ürünlere ilişkin çok sayıda şikâyette bulunduğu belirtildi. 🔹 Japon Kara Öz Savunma Kuvvetleri, olayın sistemlere herhangi bir etkisinin tespit edilmediğini açıkladı. 🔹 Açıklamada virüs kontrol kurallarına uyulmadığı kabul edilirken, bu kuralların artık daha sıkı şekilde uygulanacağı bildirildi. 🔹 İşikawa Eyalet Yönetimi ise söz konusu USB belleklerin satın alınmasına veya ödemesine ilişkin herhangi bir kayda ulaşamadığını açıkladı.

🔹 Tayvan ordusu, Çin kaynaklı tehditlere karşı hazırlığı artırmak amacıyla pazartesi günü başlayan ve cuma gününe kadar sürecek beş günlük “Acil Muharebe Hazırlığı Tatbikatı” düzenliyor. 🔹 Tatbikat, birliklerin kriz anlarında hızlı konuşlanma ve savaş hazırlığına geçiş kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefliyor. 🔹 Çin, Tayvan çevresinde ve bağlı adacıklar yakınında neredeyse her gün savaş uçağı ve deniz unsurlarıyla faaliyet yürütüyor. 🔹 Tayvanlı savunma yetkilileri, Pekin’in rutin askeri tatbikatlarından birini aniden gerçek bir saldırıya dönüştürebileceği ihtimali üzerinde duruyor. Tatbikatın hedefleri 🔹 Tatbikat kapsamında birlikler savaş hazırlığı safhasındaki görevleri, muharebe ortamını ve hızlı seferberlik süreçlerini uygulamalı olarak test ediyor. 🔹 Tayvan Savunma Bakanlığı, barış döneminden savaş durumuna geçiş süresinin kısaltılmasının temel hedeflerden biri olduğunu açıkladı. 🔹 Tatbikat, silahlı kuvvetler arasındaki ortak harekât kabiliyetini geliştirmeyi amaçlayan yıllık eğitim planlarının bir parçası olarak yürütülüyor. 🔹 Ağustos ayında düzenlenecek yıllık Han Kuang tatbikatı, bu yılki askeri eğitim programının ana unsuru olacak. Savunma reformları 🔹 Tayvan yönetimi son yıllarda savunma harcamalarını artırmaya ve öz savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik adımlar attı. 🔹 Devlet Başkanı Lai Ching-te, savunma ve güvenlik reformlarını hükümetin öncelikli politikaları arasına yerleştirdi. 🔹 Ancak bazı savunma bütçeleri muhalefetin kontrolündeki yasama organında engellendi veya azaltıldı. Çin ile gerilim 🔹 Devlet Başkanı Lai Ching-te, Tayvan Boğazı’ndaki barış ve istikrarın korunmasına bağlı olduklarını söyledi. 🔹 Lai, Tayvan’ın savunmasını güçlendirmesinin provokasyon amacı taşımadığını, statükoyu değiştirmeye çalışan tarafın Çin olduğunu ifade etti. 🔹 Lai, Çin’e Güney Çin Denizi, Doğu Çin Denizi ve Tayvan Boğazı’ndaki askeri genişlemeyi durdurma ve Tayvan’a karşı güç kullanmaktan vazgeçme çağrısı yaptı. 🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian ise Tayvan’ın Çin toprağının bir parçası olduğunu yineleyerek birleşmenin kaçınılmaz olduğunu söyledi.

🔹 Çin, İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmeye yönelik anlaşmanın ardından İran’ın yeniden inşasına ekonomik ve diplomatik destek sağlamaya hazırlanıyor. 🔹 Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Hindistan’da İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Gadir Nezamipur ile görüştü. 🔹 Wang Yi, Çin’in bölgesel barışın yeniden tesis edilmesi için yapıcı rol oynamaya ve İran’a kendi yöntemleriyle destek vermeye hazır olduğunu söyledi. İnsani yardım ve yeniden yapılanma 🔹 Çin, önceliğini acil insani yardımlara verdi ve Lübnan’a tıbbi malzeme ile yardım ekipmanları göndereceğini açıkladı. 🔹 Pekin yönetimi, İran ile Körfez ülkeleri arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmayı planlıyor. 🔹 İran’ın savaş sırasında Körfez ülkelerindeki enerji altyapıları ve ABD üslerine yönelik saldırıları sonrasında taraflar arasındaki ilişkiler gerilmişti. 🔹 Çin, hem İran hem de Körfez ülkeleriyle yakın ilişkilerini koruyarak arabulucu rolü üstlenmeyi hedefliyor. Çin’in bölgesel stratejisi 🔹 Çin, ABD’nin yer almadığı BRICS ve Şanghay İşbirliği Örgütü platformlarını kullanarak İran’a yönelik yardım çalışmalarında öncü rol üstlenmeyi amaçlıyor. 🔹 BRICS zirvesinin eylül ayında Yeni Delhi’de, Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinin ise ağustos sonunda Kırgızistan’da düzenlenmesi planlanıyor. 🔹 Çinli uzmanlar, savaş sürecinde Pekin’in Orta Doğu’daki diplomatik temasların merkezlerinden biri haline geldiğini değerlendiriyor. 🔹 İran ve Pakistanlı yetkililer, müzakereler süresince Çin’e düzenli olarak bilgi verdi. Enerji güvenliği ön planda 🔹 Çin, Orta Doğu’daki istikrarı enerji güvenliği açısından kritik görüyor. 🔹 Savaş sırasında yükselen enerji ve hammadde fiyatları Çin ekonomisi üzerinde baskı oluşturdu. 🔹 Çin ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’ini ithalatla karşılıyor ve bunun yaklaşık yarısı Orta Doğu’dan geliyor. 🔹 İran’ın ihraç ettiği petrolün yaklaşık yüzde 90’ının Çin tarafından, doğrudan veya üçüncü ülkeler üzerinden satın alındığı tahmin ediliyor. İran’ın beklentileri 🔹 İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, Çin’i İran için “benzersiz bir ülke” olarak nitelendirdi. 🔹 Galibaf, İran ile Çin’in gelecekte ortaya çıkacak uluslararası bloklarda birbirinin vazgeçilmez ortağı olacağını söyledi. Denge politikası 🔹 Çin’in İran’a vereceği desteğin aşırı boyutlara ulaşması durumunda ABD ve Körfez ülkeleriyle ilişkilerde gerilim yaşanabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Pekin yönetimi, İran’a destek verirken ABD ve Körfez ülkeleriyle ilişkiler arasındaki dengeyi korumaya çalışacak. 🔹 Uzmanlar, Çin’in Orta Doğu politikasında İran desteği ile enerji güvenliği ve küresel diplomatik çıkarları arasında hassas bir denge gözettiğini belirtiyor.

🔹 Sri Lanka’da son yıllarda yabancı grupların kurduğu siber dolandırıcılık operasyonlarına yönelik soruşturmalar ve baskınlar yoğunlaştı. 🔹 Çin bağlantılı uluslararası suç şebekeleri, Güneydoğu Asya’daki baskıların ardından faaliyetlerini Sri Lanka’ya kaydırmaya başladı. 🔹 Haziran ayında Colombo’da düzenlenen bir operasyonda 18 Çin vatandaşı gözaltına alındı. 🔹 Mayıs ayında gerçekleştirilen başka bir baskında ise 37 Çin vatandaşı yakalandı. 🔹 Nisan ayında Sri Lanka’nın ana uluslararası havalimanında 383 kullanılmış cep telefonu, 101 tablet ve 6 Wi-Fi yönlendiricisiyle yakalanan 9 Çin vatandaşı tutuklandı. Artan operasyonlar 🔹 Sri Lanka polisi, 2026 yılında düzenlenen operasyonlarda 700’den fazla yabancı uyrukluyu gözaltına aldı. 🔹 2024 yılında bu sayı 430 olarak kaydedilmişti. 🔹 Gözaltına alınanlar arasında Çin, Hindistan, Nepal, Endonezya, Myanmar, Vietnam ve Filipinler vatandaşları bulunuyor. 🔹 Sri Lankalı eski istihbarat yetkilisi Mahil Dole, ülkenin uluslararası dijital suç kartellerinin operasyon merkezi haline gelme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Suç ağlarının yön değiştirmesi 🔹 Uluslararası araştırmacılar, Sri Lanka’nın 2023 yılından itibaren Çin bağlantılı çevrimiçi kumar ve dolandırıcılık ağları için yeni bir merkez haline geldiğini değerlendiriyor. 🔹 Filipinler’de çevrimiçi kumar ve dolandırıcılık merkezlerine yönelik geniş çaplı operasyonlar sonrasında birçok suç örgütü faaliyetlerini Sri Lanka’ya taşıdı. 🔹 2025 sonlarında Myanmar ve Kamboçya sınırlarındaki istikrarsızlık da bu taşınmayı hızlandırdı. 🔹 Binlerce kişinin Filipinler’den Sri Lanka’ya geçtiği belirtiliyor. Milyarlarca dolarlık dolandırıcılık 🔹 Bu şebekeler sahte romantik ilişkiler, yatırım fırsatları ve çevrimiçi kumar teklifleriyle mağdurları hedef alıyor. 🔹 Elde edilen gelirler bankalar, kumarhaneler, çevrimiçi bahis platformları ve kripto para sistemleri üzerinden aklanıyor. 🔹 ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre Güneydoğu Asya merkezli dolandırıcılık ağları 2024 yılında Amerikalılara yaklaşık 10 milyar dolar zarar verdi. 🔹 Çinli mağdurların uğradığı zararın ise yaklaşık 45 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Uluslararası iş birliği 🔹 Çin ve Sri Lanka, çevrimiçi kumar ve telekom dolandırıcılığına karşı ortak kolluk faaliyetlerini artırdı. 🔹 Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi yetkilileri, Çin’in Asya genelinde bu suç ağlarına karşı aktif operasyonlar yürüttüğünü belirtti. 🔹 Yetkililer, suç örgütlerinin hızlı hareket edebilmesi ve yeni ülkelere kolayca taşınabilmesi nedeniyle mücadeleyi son derece zor olarak değerlendiriyor.

🔹 Masayoshi Son, yapay zekâ sektörünün balon olduğu yönündeki değerlendirmeleri reddederek bunun “yapay zekâya karşı bir küfür” olduğunu söyledi. 🔹 68 yaşındaki Son, daha önce şirket yönetimini 60’lı yaşlarında devretme planı yaptığını ancak bu düşünceden vazgeçtiğini açıkladı. 🔹 Son, yapay süper zekâ (ASI) hedefi doğrultusunda 10 ila 15 yıl daha çalışmak istediğini söyledi. Yapay zekâ stratejisi 🔹 Son, internetin ilk yıllarında da benzer şekilde balon tartışmaları yaşandığını ancak büyük internet şirketlerinin sonraki yıllarda olağanüstü büyüdüğünü belirtti. 🔹 Yapay zekâ devriminin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve teknolojinin etkisinin önümüzdeki dönemde hızla artacağını ifade etti. 🔹 SoftBank son yıllarda OpenAI, Arm, veri merkezleri ve robotik alanlarına büyük yatırımlar yaptı. 6 trilyon dolarlık hedef 🔹 Son, SoftBank’ın net varlık değerini önümüzdeki 16 yıl içinde 1 katrilyon yen seviyesine çıkarmayı hedeflediğini açıkladı. 🔹 Bu hedef yaklaşık 6 trilyon dolarlık net varlık değerine karşılık geliyor. 🔹 SoftBank’ın mevcut net varlık değeri yaklaşık 74 trilyon yen seviyesinde bulunuyor. 🔹 Son, şirketin net varlık değerinin son 16 yılda yaklaşık 3 trilyon yenden 74 trilyon yene yükseldiğini söyledi. Dört temel alan 🔹 SoftBank, yapay süper zekâ çağının dört temel unsurunu yapay zekâ modelleri, yapay zekâ çipleri, yapay zekâ altyapısı ve fiziksel yapay zekâ ile robotlar olarak tanımlıyor. 🔹 Şirketin yapay zekâ modeli stratejisinin merkezinde OpenAI bulunuyor. SoftBank, OpenAI’a toplam 65 milyar dolar yatırım taahhüdünde bulundu. 🔹 Çip stratejisinin temelini ise Arm oluşturuyor. Veri merkezleri ve enerji 🔹 Son, yapay zekânın sohbet botlarından bağımsız karar alabilen ve görevleri yerine getirebilen “ajan yapay zekâ” dönemine geçtiğini söyledi. 🔹 SoftBank’ın ABD ve Avrupa’da veri merkezi ve enerji altyapısı projeleri yürüttüğünü belirtti. 🔹 OpenAI ve Oracle ile yürütülen Stargate projesinin planlandığı şekilde ilerlediğini açıkladı. 🔹 Japonya’da SoftBank’ın, veri merkezi yatırımları kapsamında Tokyo Electric Power Company ile sermaye ortaklığı kurulmasını değerlendirdiğini söyledi. 🔹 Japonya’nın enerji kapasitesini artırmaması halinde yapay zekâ yarışında geride kalabileceği uyarısında bulundu. Robotik 🔹 Son, SoftBank’ın fabrikalarından birinde robotların başka robotları seri üretmeye başladığını açıkladı. 🔹 Bunun dünyada bir ilk olduğunu savundu. 🔹 Son, yapay süper zekâ dönemini Othello oyununa benzeterek yapay zekâ modelleri, çipler, altyapı ve robotik alanlarında dünya liderliğini hedeflediklerini söyledi.

🔹 Çinli emlak geliştiricisi Soho China'nın kurucusu Pan Shiyi, Nisan ayında yayımladığı bir paylaşımda emlak sektöründeki Ponzi benzeri yatırım modelinin konut balonunu büyüttüğünü söyledi. 🔹 Paylaşım kısa süre sonra silinse de kopyaları internette yayılmaya devam etti. 🔹 Pan Shiyi, geliştiricilerin konut fiyatlarının sürekli yükseleceği varsayımıyla agresif şekilde arazi satın aldığını ve zarar eden projelerin bile ön satışlardan gelen kaynaklarla finanse edildiğini belirtti. 🔹 Yerel yönetimlerin arazi satış gelirlerine bağımlı olması nedeniyle konut fiyatlarını yükselten politikalar izlediği, alıcıların ise yeniden satmak amacıyla konut topladığı ifade edildi. 🔹 Bazı şirketler sıfır peşinat ve yüzde 100 krediyle konut satışı yaptı. Pan Shiyi, sınırsız kaldıraç kullanımının riskleri büyüttüğünü söyledi. Krizin etkileri 🔹 2020 yılında getirilen finansman kısıtlamalarının ardından emlak sektöründeki kırılganlıklar görünür hale geldi. 🔹 China Evergrande'nin toplam yükümlülükleri Haziran 2023 itibarıyla 2,39 trilyon yuan seviyesine ulaştı. 🔹 Çin'de hanehalkı varlıklarının yüzde 60 ila 70'inin gayrimenkulde tutulduğu tahmin ediliyor. Konut fiyatlarındaki düşüş tüketici güvenini zayıflatıyor. 🔹 16 Haziran'da açıklanan verilere göre Mayıs ayında perakende satışlar yıllık bazda yüzde 0,6 geriledi. Bu, Aralık 2022'den bu yana ilk düşüş oldu. 🔹 Pan Shiyi, emlak krizinin milyonlarca hane ve toplum üzerinde yaratacağı etkinin yıllarca, hatta on yıldan uzun süre hissedilebileceğini söyledi. Toparlanma çabaları 🔹 Bir dönem sektör lideri olan Country Garden, 2023 yılında dolar cinsi tahvillerinde temerrüde düştü ancak 2025 sonunda alacaklılarla borç yeniden yapılandırma anlaşmasına vardı. 🔹 Şirket, Şubat ayında Hong Kong'daki tasfiye girişimlerini durdurmayı başardı. 🔹 Buna rağmen Country Garden'ın konut satışları Mayıs ayına kadar üst üste 37 ay yıllık bazda geriledi. 🔹 Şirketin hisse fiyatı yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 50 düştü. Yapısal sorunlar 🔹 Mizuho Araştırma Enstitüsü'nden Naoki Tsukioka, geçmişteki aşırı inşaat faaliyetleri nedeniyle ülkede beş yıldan fazla talebi karşılayabilecek düzeyde konut stoku oluştuğunu belirtti. 🔹 Tsukioka, normalleşme için devletin fazla konut stokunu satın alması ve faaliyetlerini sürdüremeyen geliştiricilerin iflasına izin vermesi gerektiğini söyledi. 🔹 Yerel yönetimlerin mali imkanlarının sınırlı olması nedeniyle bu tür adımların uygulanmasının zor olduğu ifade ediliyor. 🔹 Likidite sıkıntısı yaşayan büyük geliştiricilerden China Vanke, devlet kontrolündeki en büyük hissedarının desteği sayesinde faaliyetlerini sürdürüyor. 🔹 Emlak sektöründeki durgunluk iç talep üzerinde baskı yaratmaya devam ederken, evlilik ve doğum oranlarındaki düşüş nedeniyle konut talebinin de uzun vadede zayıflaması bekleniyor.

🔹 Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Rusya saflarında savaşırken Ukrayna tarafından esir alınan tüm Kuzey Koreli askerlerin istemeleri halinde Güney Kore’ye kabul edileceğini açıkladı. 🔹 Bakanlık, Kuzey Koreli savaş esirlerinin iradeleri dışında Rusya’ya veya Kuzey Kore’ye geri gönderilmesine karşı olduğunu bildirdi. 🔹 Güney Kore, Kuzey Kore vatandaşlarını anayasal olarak kendi vatandaşı kabul ediyor ve sığınma taleplerini değerlendirebiliyor. 🔹 Güney Kore ve Ukrayna dışişleri bakanlarının 30 Haziran’da Seul’de görüşmesi planlanıyor. 🔹 Görüşmelerde Ukrayna’da esir alınan Kuzey Koreli askerlerin durumu ve diğer ikili konuların ele alınması bekleniyor. 🔹 Kuzey Kore, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına asker göndererek Moskova’ya destek veriyor. 🔹 Ukrayna güçleri tarafından ele geçirilen Kuzey Koreli askerlerin geleceği, uluslararası hukuk ve savaş esirlerinin hakları açısından tartışma konusu olmaya devam ediyor.

🔹 Endonezya’nın birçok bölgesinde akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşurken, büyük şehirlerde elektrik kesintileri yaşanmaya başladı. 🔹 Hükümet, artan elektrik arzı sorunlarını gidermek amacıyla bazı kömür ihracatlarını geçici olarak durdurdu. Yakıt sıkıntısı 🔹 Sumatra Adası’nda kamyon, otobüs ve özel araç sürücüleri dizel yakıt almak için saatlerce sıra bekliyor. 🔹 Batı Sumatra’da bazı sürücüler daha önce 5-6 saat süren bekleme sürelerinin 10 saate kadar çıktığını söyledi. 🔹 Özellikle Kuzey Sumatra, Riau ve Jambi eyaletlerinde yakıt sıkıntısının şehirler arası otobüs seferlerini 7 ila 10 saat geciktirdiği belirtildi. 🔹 Devlet enerji şirketi Pertamina’nın sübvansiyonlu yakıtlarına talep, sübvansiyonsuz ürünlerde yapılan fiyat artışlarının ardından hızla yükseldi. 🔹 Haziran ayında Pertamax benzininin fiyatı yüzde 30’dan fazla artırıldı ve birçok sürücü daha ucuz olan sübvansiyonlu Pertalite ürününe yöneldi. 🔹 Taşımacılık sektöründeki temsilciler, madencilik ve plantasyon şirketlerine ait bazı araçların da sübvansiyonlu dizel kullandığını ve bunun arz üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. 🔹 Pertamina ise ülkede genel bir yakıt arz sorunu bulunmadığını açıkladı. Elektrik kesintileri 🔹 Son haftalarda Cava Adası ve Büyük Jakarta bölgesinde çok sayıda konut ve iş yeri planlı elektrik kesintilerinden etkilendi. 🔹 Sektör kaynakları, bazı kömür santrallerinin kömür tedarikindeki yetersizlik nedeniyle faaliyetlerini durdurduğunu belirtti. 🔹 Devlet elektrik şirketi PLN, etkilenen santrallere kömür sevkiyatının yeniden başladığını ve tedarikçilerle sözleşme süreçlerinin hızlandırıldığını açıkladı. 🔹 PLN yönetimi daha sonra bazı kesintilerin özel şirketlere ait iki enerji santralindeki teknik arızalardan kaynaklandığını duyurdu. Kömür ihracatına müdahale 🔹 Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı, yerli elektrik santrallerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bazı kömür ihracat sevkiyatlarını geçici olarak durdurdu. 🔹 Bakanlık, ihracata gitmesi planlanan belirli miktardaki kömürün iç piyasaya ve PLN santrallerine yönlendirildiğini açıkladı. 🔹 Endonezya dünyanın en büyük termik kömür ihracatçısı konumunda bulunuyor. Uzman değerlendirmeleri 🔹 Enerji ekonomistleri, dizel sıkıntısının önemli nedenlerinden birinin sübvansiyonlu yakıt dağıtımındaki denetim eksiklikleri olduğunu belirtiyor. 🔹 Uzmanlar, yalnızca sübvansiyon hakkına sahip kullanıcıların destekli yakıt alabilmesi için doğrulama ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

🔹 Japonya Erkek Milli Futbol Takımı’nın 2026 Dünya Kupası’ndaki başarılı performansı, forma satışlarından televizyon alımlarına kadar tüketici harcamalarını artırdı. 🔹 Ekonomistler, takımın son 16 turuna kalması halinde ekonomik etkinin en az 29 milyar yen (yaklaşık 180 milyon dolar) seviyesine ulaşabileceğini hesaplıyor. 🔹 Japonya, grup aşamasında Tunus’u 4-0 mağlup ederek turnuvadaki güçlü performansını sürdürdü. 🔹 Adidas’ın ürettiği deplasman formaları, 2022 Katar Dünya Kupası formalarına kıyasla piyasaya çıkışından sonraki ilk 11 haftada 29 kat daha fazla satış gerçekleştirdi. 🔹 Beyaz zemin üzerindeki renkli çizgilere sahip deplasman formalarının tüm versiyonları Adidas’ın çevrim içi mağazasında tükendi. 🔹 Erkek replika forma 13.200 yen, profesyonel model ise 18.700 yen fiyatla satılıyor. 🔹 İkinci el platformlarında bazı formalar yaklaşık 30.000 yen seviyesinden alıcı buluyor. 🔹 Ev sahibi mavi formaların satışlarında da güçlü talep görülüyor. Ekonomik Etki 🔹 Dai-ichi Life Araştırma Enstitüsü, Japonya’nın eleme turlarına yükselmesi halinde ekonomik etkinin 29 milyar yen olacağını tahmin ediyor. 🔹 Takım çeyrek finale yükselirse etkinin 42,9 milyar yene çıkabileceği öngörülüyor. 🔹 Uzayan turnuva takvimi ve artan maç sayısının futbol bağlantılı harcamaları daha uzun süre desteklemesi bekleniyor. 🔹 Enflasyon ortamında tüketicilerin genel harcamalar yerine forma, yayın aboneliği ve evde maç izleme deneyimi gibi belirli alanlara yöneldiği belirtiliyor. Gıda ve Elektronik Satışları 🔹 Yemek sipariş şirketi Demaekan, turnuva döneminde sipariş sayılarında artış gözlemledi. 🔹 Hamburger ve sandviçler en çok tercih edilen ürünler olmaya devam ederken, soba, udon ve Batı tarzı yemek siparişlerinde de yükseliş görüldü. 🔹 Kirin Brewery’nin milli takım oyuncularının yer aldığı özel tasarımlı bira kutularının satışları Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre %30 arttı. 🔹 Elektronik perakendecisi Nojima’nın televizyon satışları, Mayıs sonundan Haziran başına kadar geçen iki haftalık dönemde yıllık bazda yaklaşık %20 yükseldi. 🔹 Özellikle 40 inç ve üzerindeki televizyon modellerine güçlü talep oluştu. Seyahat ve Taraftar Kültürü 🔹 Seyahat şirketi JTB, Dünya Kupası ile ilgili yoğun müşteri ilgisi aldığını açıkladı. 🔹 Şirket, tüketicilerin yalnızca ürün satın almaktan çok ortak deneyimlere ve etkinliklere katılmaya yöneldiğini belirtti. 🔹 Uzmanlar, spor organizasyonlarının turizm sektöründe yeni talep yaratmasa bile normal şartlarda oluşmayacak harcamaları ortaya çıkardığını ifade ediyor. 🔹 Japonya’daki tüm milli takım maçlarının NHK ve özel televizyon kanallarında ücretsiz yayınlanması, evde izleme alışkanlığını güçlendiriyor.

Sektörde Finansman Baskısı 🔹 Yükselen altın fiyatları, Malezya’daki kuyumcu ve altın perakendecilerinin stoklarını yenilemek için daha fazla işletme sermayesi kullanmasına neden oluyor. 🔹 Altının ons fiyatı 2025 sonunda yaklaşık 4.300 dolara yükseldi, bu yıl ocakta 5.586 dolar ile rekor seviyeyi gördü ve 16 Haziran itibarıyla 4.338 dolar civarında işlem gördü. 🔹 Hammadde altının yenileme maliyeti geçen yıla göre yaklaşık %25 arttı. 🔹 Yüksek altın fiyatları nedeniyle perakendeciler ham altını satın almak için daha fazla sermaye ayırmak zorunda kalıyor. Şirket Sonuçları 🔹 Malezya’nın büyük mücevher şirketlerinden Tomei’nin ilk çeyrek net kârı geçen yılın aynı dönemine göre %88 artarak 53,8 milyon ringgite yükseldi. 🔹 Tomei’nin ilk çeyrek geliri %62 artışla 563,2 milyon ringgit ile rekor seviyeye ulaştı. 🔹 Ülkenin en büyük kuyumcu zincirlerinden Poh Kong’un üçüncü çeyrek net kârı %47,1 artarak 70,02 milyon ringgite çıktı. 🔹 Poh Kong’un aynı dönemdeki geliri %9,7 artışla 585,57 milyon ringgite yükseldi. Tüketici Eğilimleri 🔹 Çin Yeni Yılı, Sevgililer Günü ve Ramazan Bayramı döneminde altın satışları güçlü seyretti, ancak nisan ayından sonra satışlarda gerileme görüldü. 🔹 Yüksek fiyatlar nedeniyle üreticiler daha hafif ve daha uygun fiyatlı mücevherler üretmeye yöneldi. 🔹 Tüketiciler mücevher yerine yatırım amaçlı altın sikke, külçe ve altın plakalara daha fazla ilgi göstermeye başladı. Altın Görünümü 🔹 Merkez bankalarının altın rezervlerini artırmaya devam etmesi altın fiyatlarını destekleyen önemli unsurlar arasında görülüyor. 🔹 Avrupa Merkez Bankası verilerine göre altın, 2025 sonu itibarıyla küresel merkez bankası rezerv varlıklarının %27’sini oluşturuyor. 🔹 Küresel yatırım portföylerinde altının payı düşük seviyelerde bulunurken, özel sektör kaynaklı talebin artma potansiyelini koruduğu değerlendiriliyor. 🔹 Kuyumculuk sektörünün görünümü, altın fiyatlarının yanı sıra tüketici ekonomisinin seyrine de bağlı olmaya devam ediyor.

Yeni aile hukuku düzenlemesi 🔹 Taliban’ın geçen ay yürürlüğe giren yeni aile hukuku düzenlemesi, çocuk tanımını dokuz yaşın altındaki kişilerle sınırlandırıyor. 🔹 Yeni düzenleme, önceki yasal korumaları kaldırarak küçük yaşta evliliklere ilişkin asgari yaş sınırını ortadan kaldırıyor. 🔹 İnsan hakları kuruluşları, yeni düzenlemenin kadınların boşanma imkânlarını da daralttığını belirtiyor. 🔹 İnsan hakları savunucuları, düzenlemenin Afganistan’da çocuk yaşta evliliklerin yaygınlaşmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Kadın hakları ve eğitim 🔹 Afganistan’da kız çocukları ortaöğretimden, kadınlar ise çalışma hayatı ve kamusal yaşamın birçok alanından uzak tutuluyor. 🔹 UNICEF verilerine göre 2021’den bu yana 1 milyondan fazla Afgan kız çocuğu ortaöğretime devam edemedi. 🔹 Kısıtlamaların 2030 yılına kadar sürmesi halinde 2 milyondan fazla kız çocuğu ilkokul sonrası eğitimden mahrum kalabilir. 🔹 UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, Afganistan’ın geleceğin öğretmenlerini, hemşirelerini, doktorlarını, ebelerini ve sosyal hizmet uzmanlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Ekonomik ve toplumsal etkiler 🔹 Uzmanlar, kadınların eğitim ve iş gücüne katılımının engellenmesinin Afganistan’daki yoksulluğu derinleştirebileceğini belirtiyor. 🔹 İnsan hakları savunucuları, çocuk yaşta evliliklerin, büyük ailelerin ve sağlık sistemi üzerindeki baskının artabileceğini değerlendiriyor. 🔹 Afganistan’daki kadın sağlık çalışanı eksikliği nedeniyle sağlık hizmetlerinde yeni sorunların ortaya çıkabileceği uyarısı yapılıyor. Uluslararası tepkiler 🔹 İnsan hakları uzmanları, Taliban’ın kadınlara yönelik kararlarının Afgan toplumunu köklü biçimde dönüştürmeyi hedefleyen bütüncül bir yönetim anlayışının parçası olduğunu savunuyor. 🔹 Uzmanlar, Ukrayna, Gazze ve İran’daki çatışmalar nedeniyle Afganistan’ın uluslararası gündemde daha geri plana düştüğünü ifade ediyor. 🔹 Human Rights Watch, hükümetlere Taliban’a meşruiyet kazandırabilecek adımlardan kaçınmaları çağrısında bulunuyor. 🔹 Uzmanlar, Afgan kız çocukları ve kadınlarının eğitim alarak toplumda rol üstlenme umutlarının giderek zayıfladığı uyarısını yapıyor.

Rezerv Eğilimleri 🔹 Dünya Altın Konseyi anketine göre merkez bankaları önümüzdeki beş yılda altının rezervler içindeki payının artmasını bekliyor. 🔹 Ankete katılan merkez bankalarının yüzde 84’ü altının toplam rezervlerdeki payının beş yıl içinde yükseleceğini öngörüyor. 🔹 Katılımcıların yüzde 74’ü aynı dönemde ABD dolarının küresel rezervlerdeki payının azalacağını düşünüyor. 🔹 Araştırma, merkez bankalarının rezervlerinde dolardan kademeli uzaklaşma eğiliminin sürdüğünü gösterdi. Altın ve Doların Payı 🔹 Avrupa Merkez Bankası verilerine göre altın, 2025 sonunda küresel rezervlerin yüzde 27’sini oluşturarak ABD Hazine tahvillerini geride bıraktı. 🔹 ABD doları cinsinden varlıklar ise toplam rezervlerin yüzde 42’siyle en büyük payı korumayı sürdürdü. 🔹 Dünya Altın Konseyi, küresel ekonomide ABD dışındaki ülkelerin ağırlığının artmasının rezerv tercihlerinde etkili olduğunu değerlendirdi. 🔹 ABD’nin borç sürdürülebilirliği ve Merkez Bankası bağımsızlığına ilişkin kaygılar da rezerv tercihlerinde etkili faktörler arasında yer aldı. Jeopolitik Etki ve Alımlar 🔹 İran savaşı, petrol ticaretinde dolar kullanımına dayanan petrodolar sistemine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. 🔹 Merkez bankaları Orta Doğu’daki çatışmalara rağmen altın alımlarını sürdürdü. 🔹 Türkiye mart ayında para birimini desteklemek amacıyla altın satışı yaptıktan sonra nisan ayında yeniden altın alımına başladı. 🔹 Çin mayıs ayında altın rezervlerini 10 ton artırarak Aralık 2024’ten bu yana en büyük aylık artışı gerçekleştirdi. Gelecek Beklentileri 🔹 Katılımcıların yüzde 45’i kendi merkez bankalarının altın rezervlerini önümüzdeki beş yılda artıracağını öngörüyor. 🔹 Gelişmekte olan ülkelerdeki merkez bankalarının büyük bölümü altın rezervlerini artırmayı planlarken gelişmiş ekonomilerde bu oran yüzde 18 seviyesinde kaldı. 🔹 Katılımcıların yarısından fazlası Çin yuanının küresel rezervlerdeki payının önümüzdeki beş yılda artacağını bekliyor. 🔹 Dünya Altın Konseyi yetkilileri, birçok merkez bankasının altın fiyatlarındaki geri çekilmeleri alım fırsatı olarak değerlendirmeyi planladığını ifade etti.

Piyasa Tepkisi 🔹 Japonya Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 1’e yükseltmesinin ardından Nikkei Endeksi tarihinde ilk kez 70 bin puan seviyesini aştı. 🔹 Endeks, önceki günkü yüzde 5 yükselişin ardından yeni bir ralli gerçekleştirdi. 🔹 Tokyo borsası yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 40 değer kazandı. 🔹 Japon yeni kararın ardından dolar karşısında hafif değer kaybederek 160,25 seviyesine geriledi. Faiz Kararı ve Beklentiler 🔹 Piyasalar faiz artışını büyük ölçüde önceden fiyatlamıştı. 🔹 Karar, bir karşı oya karşı yedi oyla kabul edildi. 🔹 Kurul üyelerinden hiçbirinin daha sert faiz artışı önermemesi piyasalar tarafından güvercin bir mesaj olarak değerlendirildi. 🔹 Bazı yatırımcılar enflasyon riskleri nedeniyle 50 baz puanlık faiz artışı bekliyordu. Piyasa Değerlendirmeleri 🔹 Analistler, Japonya Merkez Bankası’nın açıklamasında sıkı para politikasını güçlendirecek şahin mesajlar bulunmamasının hisse senetlerini desteklediğini belirtti. 🔹 Piyasalar, bankanın bir sonraki faiz artışına ilişkin daha net yönlendirme bekliyordu. 🔹 Açık bir sinyal verilmemesi Japon yeni üzerinde satış baskısı oluştururken uzun vadeli tahvil faizlerini yükseltti. 🔹 Piyasa tepkisi, para politikasının enflasyonu sınırlamaya yönelik güçlü bir sıkılaşma olarak algılanmadığını gösterdi. Tahvil Alımları ve Petrol Fiyatları 🔹 Japonya Merkez Bankası, Nisan 2027’den itibaren devlet tahvili alımlarındaki azaltım sürecini durduracağını açıkladı. 🔹 Piyasalar, Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida’nın basın toplantısında gelecekteki faiz artışlarına ilişkin vereceği mesajları takip ediyor. 🔹 Petrol fiyatları İran savaşını sona erdirecek anlaşmanın cuma günü imzalanacağı açıklamasının ardından geriledi. 🔹 Yüksek petrol fiyatları Japonya’nın dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturarak Japon yeni üzerinde aşağı yönlü etki yaratmayı sürdürüyor.

Faiz Kararı 🔹 Japonya Merkez Bankası, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1 seviyesine yükseltti. 🔹 Faiz oranı 1995’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. 🔹 Karar, Mart 2024’te negatif faiz politikasının sona ermesinden bu yana gerçekleştirilen beşinci faiz artışı oldu. 🔹 Para Politikası Kurulu üyelerinden yedisi faiz artışını desteklerken bir üye karara karşı çıktı. Kararın Gerekçeleri 🔹 Japonya Merkez Bankası, yüksek şirket kârları ile istihdam ve gelir koşullarındaki iyileşmenin ekonomiyi desteklediğini açıkladı. 🔹 Hükümetin enerji fiyatlarının hane halkı üzerindeki yükünü azaltmaya yönelik tedbirlerinin de ekonomik faaliyetleri desteklediği ifade edildi. 🔹 Banka, temel enflasyonun yüzde 2 fiyat istikrarı hedefinin üzerine çıkma riski bulunduğu uyarısında bulundu. 🔹 Ham petrol fiyatlarındaki artışın şirketler arasındaki fiyat geçişlerini hızlandırdığı ve bunun tüketici fiyatlarına yayılabileceği belirtildi. Piyasa ve Tahvil Politikası 🔹 Kararın ardından Japon borsası kayıplarını telafi ederek 70 bin puan seviyesini kısa süreliğine aştı. 🔹 Japon yeni dolar karşısında yatay ila hafif zayıf bir seyir izledi. 🔹 Japonya Merkez Bankası, Nisan 2027’den itibaren devlet tahvili alımlarındaki azaltım sürecini durduracağını açıkladı. 🔹 Banka, uzun vadeli faizlerde hızlı yükseliş yaşanması halinde devlet tahvili alımlarını artırabileceğini duyurdu. İleriye Dönük Beklentiler 🔹 Karar, ABD ile İran arasında varılan geçici barış anlaşmasının ardından geldi. 🔹 Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda sağlık sorunları nedeniyle toplantıya katılmadı. 🔹 Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida’nın düzenleyeceği basın toplantısında bankanın gelecek döneme ilişkin para politikası sinyalleri yakından takip edilecek. 🔹 Piyasalar, Japonya Merkez Bankası’nın yılın ilerleyen dönemlerinde ikinci bir faiz artışı yapabileceği ihtimalini değerlendirmeyi sürdürüyor.

Yeni uygulama 🔹 Vietnam, 1 Temmuz'dan itibaren ülkeye giriş yapacak yolcular için sağlık beyanı doldurma zorunluluğu getirecek. 🔹 Yolcuların sağlık formunu ülkeye girişten en fazla yedi gün önce tamamlaması gerekecek. 🔹 Yetkililer gerekli görmeleri halinde aşı belgesi talep edebilecek veya ek sağlık kontrolleri yapabilecek. 🔹 Sağlık kontrollerinin bazı durumlarda iki saate kadar sürebileceği belirtildi. Havaalanlarındaki yoğunluk 🔹 Yeni uygulama, uzun kuyruklarla mücadele eden Vietnam havaalanlarında giriş işlemlerini daha da yavaşlatabilir. 🔹 AirHelp verilerine göre Vietnam, bu yıl dünyanın en kötü performans gösteren 10 havaalanı arasında üç havalimanıyla yer aldı. 🔹 Uzun bekleme süreleri ziyaretçiler ve işletmeler açısından önemli bir sorun oluşturuyor. Turizmde rekor büyüme 🔹 Fitch Solutions BMI, Vietnam'ın bu yıl 23,2 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayacağını ve 2025'teki 21,2 milyonluk rekoru aşacağını öngörüyor. 🔹 Yabancı turist sayısının 2030 yılına kadar 29 milyona ulaşması bekleniyor. 🔹 Turizmdeki artış, havaalanı kapasitesi üzerindeki baskıyı önemli ölçüde artırıyor. Turist profili değişiyor 🔹 Ukrayna savaşı sonrası birçok Avrupa ülkesinin Rus vatandaşlarına yönelik vize kısıtlamaları getirmesiyle Rus turistlerin önemli bölümü Vietnam'a yöneldi. 🔹 Japonya ile yaşanan gerilimler ve Tayland'daki istikrarsızlık nedeniyle Çinli turistlerin de Vietnam'a ilgisi arttı. 🔹 BMI, Rus turistlerin en hızlı büyüyen ziyaretçi grubu olduğunu belirtti ve Ho Chi Minh kentinin esprili şekilde "Saigongrad" olarak anıldığını ifade etti. 🔹 Yılın ilk beş ayında Vietnam'a 617 bin 851 Rus turist geldi ve bu sayı 2025 yılının tamamındaki seviyeye yaklaştı. 🔹 Nha Trang, Phu Quoc ve Da Nang gibi sahil destinasyonlarına doğrudan uçuşlar artırıldı. 🔹 Çin, Vietnam'ın en büyük yabancı turist kaynağı haline geldi. Gerekçe 🔹 Vietnam hükümeti, yeni uygulamanın Ebola ve Nipah virüsü gibi küresel sağlık risklerine karşı bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemeyi amaçladığını açıkladı. 🔹 Sağlık beyanı zorunluluğu ülkeden çıkış yapan yolcular için de uygulanacak. 🔹 Turizmde pandemi öncesi seviyelere dönüşün ardından altyapı ve idari darboğazlar daha görünür hale gelirken, iş dünyası havaalanlarındaki yoğunluğun yatırımları olumsuz etkilediği uyarısında bulunuyor.

Yeni altyapı adımları 🔹 Singapur, değerli metaller ticaretinde küresel bir merkez olma hedefi kapsamında yıl sonuna kadar ülkede depolanan altınlar için tezgâh üstü (OTC) takas sistemi kuracak. 🔹 Bankalar arası altın işlemlerinin gelecek yıl hız kazanması bekleniyor. 🔹 Yeni sistemde finans kuruluşları alıcı ile satıcı arasında işlem yöneticisi olarak görev alacak ve karşı taraf riskini azaltacak. 🔹 DBS, OCBC, UOB, Deutsche Bank, ICBC Standard Bank ve J.P. Morgan takas sistemi üyeleri olarak belirlendi. Düzenlemeler ve depolama kapasitesi 🔹 Başbakan Yardımcısı Gan Kim Yong, altın piyasasına yönelik adımların Singapur'un küresel sermaye ve fiziksel ticaret merkezi rolünü güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. 🔹 Singapur Para Otoritesi (MAS), yatırım fonlarının vergi teşviklerinden yararlanabilmesi için uygulanan yüzde 5 değerli metal sınırını kaldıracak. 🔹 Düzenleme sayesinde fonlar ve aile ofisleri fiziksel altına daha esnek şekilde yatırım yapabilecek. 🔹 MAS, ekim ayında kendi altın saklama hizmetini başlatacak ve 2.000 tonun üzerindeki ticari depolama kapasitesini destekleyecek. 🔹 MAS ayrıca yabancı merkez bankaları ve egemen varlık fonlarının altın varlıklarını yönetebileceği altın hesapları sunacak. Bölgesel rekabet 🔹 Singapur'un hamlesi, Hong Kong'un da altın ticareti ve depolama merkezi olma yönündeki girişimleriyle aynı döneme denk geldi. 🔹 Hong Kong yönetimi ocak ayında Şanghay Altın Borsası ile merkezi altın takas sistemi kurulmasına yönelik anlaşma imzaladı. 🔹 Hong Kong'un üç yıl içinde 2.000 tonun üzerinde altın depolama kapasitesine ulaşması hedefleniyor. Altın piyasası 🔹 İran savaşı sonrasında yükselen enerji fiyatları ve enflasyon endişeleri nedeniyle altın fiyatlarında son aylarda sert dalgalanmalar yaşandı. 🔹 Altın vadeli kontratları yılın başında ons başına 5.300 doların üzerine çıkarken geçen hafta 4.100-4.200 dolar aralığında işlem gördü. 🔹 ABD ile İran arasında açıklanan barış çerçevesinin ardından altın fiyatları pazartesi günü yüzde 2'nin üzerinde yükseldi. 🔹 Saxo Baş Yatırım Stratejisti Charu Chanana, düşen petrol fiyatlarının enflasyon baskısını azaltmasının ve zayıflayan doların altını desteklediğini, ancak hareketin güçlü bir yükselişten ziyade rahatlama kaynaklı bir tepki olduğunu söyledi. Bankaların yeni ürünleri 🔹 DBS, müşterilerinin mobil uygulama üzerinden dijital olarak fiziksel altın alıp satmasına ve saklamasına imkân sağlayan hizmet başlattı. 🔹 OCBC, mart ayında Singapur'da depolanan fiziksel altına dayalı bir borsa yatırım fonunu yatırımcılara sunmaya başladı. 🔹 OCBC ayrıca kurumsal ve yüksek varlıklı müşterilerine fiziksel altın alım, satım ve yerel kasalarda saklama hizmeti vermeye başladı.

Boş evlere artan ilgi 🔹 Japonya’da nüfusun azalmasıyla birlikte boş kalan konut sayısı hızla artarken, düşük fiyatlı "akiya" olarak bilinen terk edilmiş evler hem yerli hem de yabancı yatırımcıların ilgisini çekiyor. 🔹 2023 verilerine göre ülkede yaklaşık 9 milyon boş konut bulunuyor ve bu sayı toplam konut stokunun yüzde 13,8’ini oluşturuyor. Önümüzdeki 20 yıl içinde bu rakamın 15 milyonu aşması öngörülüyor. 🔹 Sosyal medyada "Japonya’da bedava ev" videolarının yaygınlaşması küresel ilgiyi artırsa da, bu evlerin büyük bölümü satılıyor ve ciddi yenileme çalışmaları gerektiriyor. Yenileme projeleri 🔹 Nagano’da yaşayan Yuji Ishii, 140 yıllık terk edilmiş bir evi kendi imkânlarıyla restore ederek kafe ve sanat galerisine dönüştürdü. 🔹 Ishii, ilk restorasyonunda hiçbir deneyimi olmadığını ancak süreç boyunca birçok teknik beceri öğrendiğini ve bugün yedi eski akiya mülküne sahip olduğunu söyledi. 🔹 Restore edilen yapılarda geleneksel ahşap kirişler, tatami zeminler ve tarihi mimari unsurlar korunarak yeni kullanım alanları oluşturuluyor. Sosyal medya ve yeni girişimciler 🔹 İsveçli girişimci Anton Wormann, restore ettiği Japon evlerini sosyal medyada paylaşarak 1 milyondan fazla takipçiye ulaştı ve geleneksel evleri kiralama işi kurdu. 🔹 Wormann, yenilediği evleri gecelik yaklaşık 69 bin yen karşılığında kiralıyor ve özellikle yabancı ziyaretçilerin tarihi mimari detaylara ilgi gösterdiğini belirtiyor. Karşılaşılan zorluklar 🔹 Düşük fiyatlı akiya evlerinin en büyük sorunu, yıllarca birikmiş eşyaların temizlenmesi ve kapsamlı tadilat ihtiyacı olması olarak öne çıkıyor. 🔹 Bölgedeki bazı işletmeler, boş evlerdeki kullanılabilir eşyaları değerlendirerek hem mülk sahiplerinin atık maliyetini azaltıyor hem de ikinci el satış yapıyor. 🔹 Akiya eşleştirme hizmeti veren uzmanlar, birçok projenin finansman sıkıntısı, miras anlaşmazlıkları, yüklenici eksikliği veya gerçekçi olmayan beklentiler nedeniyle yarıda kaldığını belirtiyor. Eski evleri yaşatma isteği 🔹 Başarılı restorasyon projelerinde ekonomik kazancın yanı sıra geleneksel Japon mimarisini koruma ve terk edilmiş yapıları yeniden hayata döndürme arzusu önemli bir motivasyon oluşturuyor.

Nüfus sayımı yeniden başlıyor 🔹 Hindistan, COVID-19 nedeniyle altı yıl geciken nüfus sayımını başlatarak yaklaşık 350 milyon haneyi kapsayan dünyanın en büyük idari çalışmalarından birini yürütüyor. 🔹 Yaklaşık 3,1 milyon kamu çalışanı altı ay boyunca ülke genelinde haneleri ziyaret ederek verileri dijital uygulamalar üzerinden toplayacak. 🔹 Sayım sonuçlarının 2027 yılında açıklanması ve kamu politikalarının güncellenmesinde temel veri kaynağı olması bekleniyor. Yeni uygulamalar ve kapsam 🔹 Sayım ilk kez tamamen dijital yöntemlerle yürütülüyor; vatandaşlar isterlerse bilgilerini çevrim içi olarak da bildirebiliyor. 🔹 Ankete akıllı telefon sahipliği, internet erişimi ve temel gıda tüketimi gibi yeni sorular eklendi. 🔹 Hindistan'da 95 yıl aradan sonra ilk kez kast kimliğine ilişkin sorular da nüfus sayımına dahil edildi. Kamu politikaları açısından önemi 🔹 Son on yılda sağlık, eğitim, konut, istihdam ve sosyal yardım politikalarının güncel nüfus verileri olmadan yürütüldüğü belirtiliyor. 🔹 Sayım sonuçlarının parlamento seçim bölgelerinin yeniden düzenlenmesi ve kamu kaynaklarının dağılımında da kullanılması planlanıyor. 🔹 Güncel verilerin eksikliği nedeniyle nüfus yapısı, göç ve dini demografi konusunda çeşitli tartışmalar yaşanıyordu. Sahadaki zorluklar 🔹 Sayım görevlileri birçok bölgede aşırı sıcaklar altında çalışırken, bazı varlıklı mahallelerde hane sahiplerinin kapıları açmadığı ve polis desteği gerektiği bildiriliyor. 🔹 Görevliler vatandaşların verdiği cevapları doğrulamadan kaydetmek zorunda kalıyor ve bazı kişilerin eksik veya yanlış bilgi verdiği belirtiliyor. 🔹 Sahte sayım görevlileri ve çevrim içi dolandırıcılık girişimleri nedeniyle veri güvenliği konusunda endişeler bulunuyor. Yetkililer ise uçtan uca veri güvenliği sağlanacağını açıkladı. Siyasi etkiler 🔹 Sayım verilerinin kamu kadroları ve eğitim kontenjanlarındaki kota uygulamalarının geleceği üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Nüfus verileri ayrıca dini dağılım, göç hareketleri ve seçim bölgelerinin yeniden belirlenmesi gibi siyasi açıdan hassas konularda da önemli rol oynayacak.

Yatırım süreci 🔹 Türkiye, BYD'ye tanınan ithalat vergisi muafiyetini 2026 yılının başından itibaren askıya aldı. 🔹 Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım anlaşması, yükümlülükler ve teminatların yürürlükte olduğunu açıkladı. 🔹 Bakanlık, yatırımın tamamlanmaması halinde şirketin aldığı teşvikleri yasal düzenlemeler ve taahhütler kapsamında geri ödemek zorunda kalacağını söyledi. 🔹 BYD, Türkiye operasyonları hakkında yorum yapmadı. Fabrika projesi 🔹 BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Temmuz 2024'te yıllık 150 bin elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç üretim kapasiteli fabrika ile Ar-Ge merkezi kurulması için anlaşma imzaladı. 🔹 Manisa'da kurulması planlanan tesisin 2026 yılı sonuna kadar faaliyete geçmesi ve 5 bin kişiye istihdam sağlaması hedefleniyordu. 🔹 Fabrika inşaatı aradan geçen yaklaşık iki yıla rağmen başlamadı. 🔹 BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, şirketin önceliğinin Macaristan'daki tesis olduğunu, Türkiye projesinin ise beklemeye alındığını söyledi. Teşvikler ve satışlar 🔹 Türkiye, yatırım taahhüdü karşılığında BYD'ye ithalat vergisi muafiyeti sağladı ve bakım-servis ağına ilişkin bazı yükümlülüklerden muaf tuttu. 🔹 BYD'nin Türkiye satışları mayıs ayında 152 adede geriledi. Şirket ocak ayında 3 bin 866 araç satmıştı. 🔹 BYD geçen yıl Türkiye'de 45 bin 537 araç satışı gerçekleştirdi. Avrupa stratejisi 🔹 BYD, Türkiye yatırımının Avrupa'da yeni enerji araçlarına yönelik artan talebe erişimi kolaylaştıracağını açıklamıştı. 🔹 Otomotiv danışmanı Erol Şahin, Avrupa Birliği'nin "Made in Europe" girişimine ilişkin belirsizliklerin Türkiye'nin cazibesini azalttığını söyledi. 🔹 Şahin, Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa Birliği içinde üretime daha fazla yöneldiğini ve bunun Türkiye'nin rekabet gücünü zayıflattığını ifade etti. 🔹 Şahin, yatırım gerçekleşmez ve geri ödeme yapılmazsa gümrük vergisi muafiyetinin Türkiye'ye yaklaşık 1 milyar dolar vergi kaybına yol açabileceğini söyledi. 🔹 Türkiye ile Chery arasında planlanan üretim tesisi görüşmelerinde de ilerleme sağlanmadı. 🔹 BYD, Çin dışındaki pazarlarda bu yıl 1,5 milyon adedin üzerinde araç satmayı hedefliyor ve Avrupa'nın yanı sıra Latin Amerika'da ikinci bir fabrika kurma seçeneğini değerlendiriyor.

Protestolar ve polis müdahalesi 🔹 Çin'in Çongçing kentinde barınaklardan sahiplendiği köpeklere işkence edip öldürdüğü iddia edilen 39 yaşındaki bir kişi hakkında düzenlenen protestolar, ülkede nadir görülen kitlesel hayvan hakları gösterilerinden biri oldu. 🔹 Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde yüzlerce kişinin şüphelinin yaşadığı sitenin önünde toplandığı, bazı göstericilerin el fenerleri ve hayvan istismarını kınayan pankartlar taşıdığı görüldü. 🔹 Polis ekipleri göstericilere müdahale ederek kalabalığı dağıttı. Görüntülerde bazı protestocuların yere yatırıldığı ve polis tarafından bölgeden uzaklaştırıldığı yer aldı. 🔹 Çarşamba günü yayımlanan polis açıklamasında, Li soyadlı şüphelinin gözaltına alındığı ve sahiplendiği bir köpeğe zarar vererek ölümüne neden olduğunun tespit edildiği bildirildi. Hayvan koruma yasası tartışmaları 🔹 Çin'de evcil hayvanları koruyan özel bir hayvan istismarı yasası bulunmuyor ve bu durum uzun süredir hayvan hakları savunucularının eleştirilerine konu oluyor. 🔹 Son yıllarda sokak kedilerine yönelik işkence ve öldürme vakaları sosyal medyada büyük tepki toplasa da mevcut yasal boşluk nedeniyle failler hakkında çoğu zaman ceza soruşturması açılamıyor. 🔹 Çin'de genç nüfusun evlilik ve çocuk sahibi olmayı ertelemesiyle evcil hayvan sahipliği hızla artarken, 2025 verilerine göre şehirlerde yaşayan kedi ve köpek sayısı 124 milyonu aşmış durumda. Sansür ve güvenlik endişeleri 🔹 Olayın ardından şüphelinin gözaltına alınmasına ilişkin haberler sosyal medyada gündem olurken, protesto görüntüleri ve polis müdahalesini gösteren paylaşımlar kısa süre içinde platformlardan kaldırıldı. 🔹 Hayvan hakları yasası çağrısı yapan bazı ünlü isimlerin paylaşımları da silinirken, yaralı bir köpeği tedavi eden bir hayvan hastanesinin sosyal medya hesabının geçici olarak paylaşım yapması kısıtlandı. Yetkililerin kitlesel gösterilere yaklaşımı 🔹 Bağımsız araştırmacı Wu Qiang, Çin yönetiminin özellikle orta sınıfın organize olduğu kitlesel gösterileri, konusu ne olursa olsun, potansiyel bir toplumsal hareket olarak gördüğünü ve hızla bastırma eğiliminde olduğunu söyledi. 🔹 Wu Qiang, yetkililerin hayvan koruma konusunda kapsamlı bir yasa çıkarmaya sıcak bakmadığını ve konunun sosyal değerler ile ideolojik tartışmalara dönüşebileceği gerekçesiyle siyasi açıdan hassas kabul edildiğini ifade etti. 🔹 Komşuların aylar önce polis birimlerine hayvan istismarı ihbarında bulunduğu ancak mevcut yasal düzenlemelerin yetersizliği nedeniyle işlem yapılmadığı yönündeki iddialar da protestoların büyümesinde etkili oldu.

🔹 Japonya, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarının hızla artmasıyla büyüyen denizaltı internet kablosu sektöründe küresel konumunu güçlendirmeye çalışıyor. 🔹 Geleneksel olarak çok sayıda telekom şirketinin ortak finanse ettiği kablo projeleri, karar alma süreçlerinin yavaşlaması nedeniyle daha küçük yatırım gruplarına yönelmeye başladı. Yeni yatırımlar 🔹 NTT Data, Sumitomo ve JA Mitsui Leasing ortaklığıyla Japonya, Güney Kore, Malezya, Singapur, Tayvan ve Filipinler'i bağlayacak 150 milyar yenlik Intra-Asia Marine (I-AM) kablo projesini başlattı. 🔹 Küresel denizaltı kablo yatırımlarının 2026 yılında 6 milyar doların üzerine çıkması, Asya'daki projelerin ise 2026-2029 döneminde 4 milyar doları aşması bekleniyor. Yapay zekâ etkisi 🔹 Google, Meta, Microsoft ve Amazon gibi teknoloji devleri, bulut ve yapay zekâ altyapısını desteklemek amacıyla denizaltı kablolarına doğrudan yatırım yapan en büyük oyuncular arasında yer alıyor. 🔹 Büyük telekom konsorsiyumlarının yerini daha küçük yatırım grupları almaya başlarken, teknoloji şirketlerinin yeni kablolardaki sahiplik payının 2030'da yüzde 30'a ulaşacağı öngörülüyor. Japon şirketlerinin stratejisi 🔹 Arteria Networks, yalnızca yurt içi fiber altyapısının yeterli olmadığını değerlendirerek Japonya-Singapur arasındaki denizaltı kablo projelerine yatırım yapmaya başladı. 🔹 Sumitomo, denizaltı kablolarını veri merkezleri, sanayi parkları ve akıllı şehir projeleri için temel altyapı yatırımı olarak görüyor. 🔹 JA Mitsui Leasing, Asya'daki veri tüketiminin hızla arttığını ve yalnızca Japonya-ABD kablolarının gelecekte yeterli olmayacağını değerlendirdi. Stratejik altyapı 🔹 Japon hükümeti denizaltı kablolarını yarı iletkenler ve veri merkezleriyle birlikte ekonomik güvenlik açısından stratejik altyapı olarak görüyor ve yeni iniş noktalarını destekliyor. 🔹 NEC, önümüzdeki beş yılda 100 milyar yenden fazla yatırım yaparak üretim kapasitesini artırmayı ve küresel denizaltı kablo pazarındaki payını yüzde 20'nin üzerinden yüzde 40'a çıkarmayı hedefliyor. 🔹 NTT, mevcut kablo yapısını değiştirmeden veri iletim kapasitesini dört kat artırabilecek dört çekirdekli optik fiber teknolojisini 2029 civarında ticarileştirmeyi planlıyor. 🔹 SoftBank, yapay zekâ uygulamalarının gelecekte oluşturacağı veri trafiğinin bugünden tam olarak öngörülemediğini ancak gerekli altyapının önceden kurulması gerektiğini belirtiyor.

Hisse performansı 🔹 Japon eğlence şirketlerinin hisseleri, pandemi sonrası güçlü yükselişin ardından 2026 yılında yapay zekâ odaklı piyasa hareketleri nedeniyle gerileme yaşadı. 🔹 Nintendo hisseleri yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 30 düşerken, Sony yüzde 13, Bandai Namco yüzde 11 ve Sanrio yüzde 9 değer kaybetti. 🔹 Toei Animation ve Square Enix hisseleri de yaklaşık yüzde 13 geriledi. Yapay zekâ etkisi 🔹 Yatırımcılar, yapay zekâ rallisi nedeniyle sermayelerini eğlence şirketlerinden teknoloji hisselerine kaydırdı. 🔹 SoftBank Group ve Kioxia gibi yapay zekâ ve yarı iletken odaklı şirketler güçlü yatırım girişleriyle piyasa değerlerini artırdı. 🔹 Yapay zekânın içerik üretimini artırarak rekabeti yoğunlaştırabileceği ve sektörün geleceğini belirsiz hâle getirebileceği değerlendiriliyor. Donanım maliyetleri 🔹 Yapay zekâ kaynaklı çip ve bellek talebindeki artış, Sony ve Nintendo gibi oyun konsolu üreticilerinin üretim maliyetlerini yükseltiyor. 🔹 Sony yönetimi yükselen bellek fiyatlarının konsol maliyetlerini artırdığını ve bu maliyetlerin tüketiciye yansıtılmasının satışları olumsuz etkileyebileceğini belirtti. 🔹 Nintendo da artan maliyetler nedeniyle Switch 2'nin fiyatını piyasaya çıktıktan kısa süre sonra yükseltti. Değerlemeler 🔹 Sektörde ileriye dönük fiyat/kazanç oranları son dönemde yaklaşık 40 seviyelerinden 20 seviyelerine geriledi. 🔹 Sanrio’nun ileriye dönük F/K oranı 40’ın üzerinden yaklaşık 17’ye, Sony’nin 24’ten 16’ya, Nintendo’nun 41’den 21’e ve Capcom’un 36’dan 19’a düştü. 🔹 Fon yöneticileri bazı şirketlerde 20’nin altındaki F/K seviyelerinin ucuz kalmaya başladığını değerlendiriyor. Uzun vadeli görünüm 🔹 Japon hükümeti içerik sektörünü stratejik alanlardan biri olarak belirleyerek 2033 yılına kadar yurt dışı satışlarını 20 trilyon yene çıkarmayı hedefliyor. 🔹 Anime, oyun ve lisanslı ürün pazarının küresel ölçekte büyümeye devam etmesi bekleniyor. 🔹 Uzmanlar, sektörün uzun vadeli cazibesini koruduğunu ancak yapay zekânın fikrî mülkiyet ve içerik üretimi üzerindeki etkilerine ilişkin belirsizliklerin kısa vadede devam edeceğini belirtiyor. 🔹 Sektörde başarının, şirketlerin güçlü markalarını ve fikrî mülkiyetlerini yeni nesil kullanıcılarla buluşturabilme yeteneğine bağlı olacağı değerlendiriliyor.

Yeni model 🔹 Sony, amiral gemisi Xperia akıllı telefonunun yeni sürümünü perşembe günü piyasaya sürerek yapay zekâ destekli kamera özelliklerini kullanıcılarla buluşturacak. 🔹 Yeni model, geçen yılki Xperia 1 VII’de görülen ani kapanma ve yeniden başlama sorunlarının ardından serinin yeniden ivme kazanmasını amaçlıyor. 🔹 Sony, geçen yıl yaşanan üretim hatası nedeniyle satışları iki ay durdurmuş ve cihazları geri çağırmıştı. Yapay zekâ özellikleri 🔹 Yeni kamera sistemi, çekim yapılacak konu ve ortama göre en uygun renk ve odak ayarlarını yapay zekâ yardımıyla öneriyor. 🔹 Kullanıcılar "canlı ve renkli görüntü" veya "daha sade ve şık görüntü" gibi seçenekler arasından tercih yapabiliyor. 🔹 Sony, sınırlı fotoğrafçılık bilgisine sahip kullanıcıların da profesyonel kalitede fotoğraf çekebilmesini hedefliyor. Strateji değişikliği 🔹 Sony, Xperia serisinin hedef kitlesini yeniden tanımlayarak yalnızca profesyonel fotoğrafçılar yerine sosyal medyada içerik paylaşan genel tüketicileri de kapsayacak şekilde genişletti. 🔹 Şirket, akıllı telefonları iletişim teknolojilerinin merkezi ve kamera teknolojileri ile yeni nesil cihazlar için önemli bir geliştirme platformu olarak görmeye devam ediyor. Pazar durumu 🔹 Apple, 2025 yılında sevkiyat bazında Japonya akıllı telefon pazarının yaklaşık yarısını oluştururken Sony yedinci sırada yer aldı. 🔹 Sony, Apple ve Samsung gibi küresel rakiplerle rekabet etmekte uzun süredir zorlanırken akıllı telefon iş kolunun geleceğine ilişkin kapanma söylentileri de gündeme gelmişti. İlk sonuçlar 🔹 Yeni Xperia modeli Japonya'dan önce satışa çıktığı Tayvan ve Hong Kong'da önceki modele göre yaklaşık yüzde 30 daha yüksek satış performansı gösterdi. 🔹 Avrupa'daki ön siparişler de önceki modele kıyasla yaklaşık yüzde 30 artış kaydetti. 🔹 Sony, özellikle genç erkek kullanıcılar arasında iPhone ağırlığını kırmaya başladığını belirtiyor.

Proje 🔹 Japonya hükümeti, yeni ilaç geliştirme çalışmalarını hızlandırmak amacıyla yapay zekâ ve robotlar tarafından işletilecek tam otomatik bir biyobilim laboratuvarı kurmayı planlıyor. 🔹 Proje için 2026 mali yılından itibaren iki yıl boyunca yaklaşık 8 milyar yen (yaklaşık 50 milyon dolar) kaynak ayrılması ve laboratuvarın 2027 mali yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor. 🔹 Laboratuvarın ana kurumu Moleküler Bilimler Enstitüsü olacak, projeye Japonya genelinden seçilen 10 araştırma kuruluşu katılacak. Araştırma alanları 🔹 Laboratuvar genetik, proteinler ve beyin faaliyetleri başta olmak üzere biyoteknoloji alanlarına odaklanacak. 🔹 Toplanan veriler yapay zekâ analizine uygun biçimde düzenlenecek ve ilaç geliştirme ile yeni fonksiyonel malzemelerin keşfinde kullanılacak. Yapay zekâ ve robotlar 🔹 Robotlar kimyasal reaktif sentezi ve analiz gibi laboratuvar işlemlerini gerçekleştirecek. 🔹 Yapay zekâ deney verilerini analiz edecek, robotları yönlendirecek ve deney süreçlerini sürekli gözden geçirerek gerekli düzenlemeleri otomatik olarak yapacak. 🔹 Japonya genelindeki araştırmacılar bulut sistemi üzerinden laboratuvar verilerine erişebilecek ve veri toplama ile araştırma planlarına ilişkin talimat verebilecek. Küresel rekabet 🔹 ABD ve Avrupa’daki araştırma kurumları da 24 saat çalışabilen yapay zekâ ve robot sistemlerini araştırma verimliliğini artırmak için kullanıyor. 🔹 ABD’de Carnegie Mellon Üniversitesi’nde yürütülen benzer bir sistemin araştırma verimliliğini yedi katın üzerine çıkarması ve yıllık bilimsel yayın sayısını yaklaşık iki kat artırması bekleniyor. 🔹 Bilimsel araştırma otomasyon sistemleri pazarının 2030 yılına kadar yaklaşık 12,2 milyar dolara ulaşacağı ve bu yılki seviyeye göre yüzde 40 büyüyeceği öngörülüyor. Hedefler 🔹 Japonya Bilim Bakanlığı, otomatik laboratuvarın etkinliğini değerlendirdikten sonra benzer sistemleri diğer bilimsel alanlarda da kullanmayı planlıyor. 🔹 Japonya’da doktora mezunu sayısının 2006’dan bu yana düşüş göstermesi ve yüksek kaliteli bilimsel yayınlarda ABD ile Çin’in gerisinde kalınması nedeniyle araştırma verimliliğinin artırılması hedefleniyor.

İş birliği 🔹 Nvidia ve SK Group, 2027 yılına kadar yapay zekâ fabrikaları kurmak ve yeni nesil bellek çipleri geliştirmek için stratejik iş birliği anlaşması yaptı. 🔹 Anlaşma, Nvidia’nın yapay zekâ altyapı teknolojisinin SK Hynix’in ötesine geçerek SK Group’un tüm şirketlerine yayılmasını öngörüyor. 🔹 Yapay zekâ fabrikası projesi SK Telecom tarafından yürütülecek ve ilerleyen dönemde gigawatt ölçeğine çıkarılarak Asya genelinde pazarlanması hedeflenecek. Çip geliştirme 🔹 SK Hynix, Nvidia ile gelişmiş bellek çiplerinin tedariki ve ortak geliştirilmesi konusunda uzun vadeli iş birliği planlarını açıkladı. 🔹 Güney Koreli çip üreticisi, Nvidia’nın yapay zekâ yazılımlarını kullanarak çip tasarımı ve üretimi gerçekleştirecek. 🔹 Şirket, gelecekte çip fabrikalarının otonom şekilde çalışmasını sağlayacak üretim sistemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Yeni ortaklıklar 🔹 Naver, Nvidia ile birlikte Güney Kore’nin en büyük veri merkezlerinden birini 2027 yılına kadar kurmayı planlıyor. 🔹 LG, Hyundai Motor ve Doosan da robotik ve fiziksel yapay zekâ alanlarında Nvidia ile ortak geliştirme projeleri yürütüyor. Jensen Huang’ın ziyareti 🔹 Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, Tayvan ziyaretinin ardından Güney Kore’ye gelerek ülkenin önde gelen teknoloji şirketleriyle temaslarda bulundu. 🔹 Huang, Güney Kore’de açılması planlanan Nvidia araştırma ve geliştirme merkezi için yetenek kazanımını desteklemek amacıyla üniversite öğrencileriyle bir araya geldi ve çok sayıda imza dağıttı. 🔹 Ziyareti sırasında SK, LG ve Naver yöneticileriyle yemek yiyen Huang, halkla buluştu, e-spor oyuncularını ziyaret etti, televizyon programına katıldı ve profesyonel beyzbol maçında ilk atışı gerçekleştirdi.

Soyadı geleneği 🔹 Güney Kore’de evlilikten sonra eşler soyadlarını değiştirmiyor, çocuklar ise gelenek gereği babalarının soyadını alıyor. 🔹 Bu uygulama, Joseon Hanedanlığı döneminden miras kalan ve baba soyunu esas alan Konfüçyüsçü aile yapısına dayanıyor. 🔹 Japon sömürge döneminde ortak soyadı sistemi getirilmeye çalışılsa da gelenek büyük ölçüde korundu ve 1960 Medeni Kanunu çocukların babanın soyadını almasını zorunlu hale getirdi. Kadınların deneyimi 🔹 Kadınların evlilik sonrası soyadlarını koruması kariyerlerini sürdürmelerini kolaylaştırırken kimliklerini değiştirme zorunluluğunu da ortadan kaldırıyor. 🔹 Buna karşın bazı kadınlar aile içinde yalnızca kendilerinin farklı soyadı taşımasının aidiyet duygusunu zayıflattığını ifade ediyor. 🔹 Uzmanlar, aile içinde yalnızca annenin farklı soyadı taşımasının kan bağına dayalı birlik hissini azaltabildiğini belirtiyor. Değişim talepleri 🔹 2005 yılında çocukların annenin soyadını alabilmesine izin veren istisnai bir düzenleme getirildi. 🔹 Çiftlerin evlilik kaydı sırasında bu konuda ortak karar aldıklarını önceden beyan etmeleri gerekiyor. 🔹 Güney Kore’de kadınların istihdam oranı 2025 yılında yüzde 55,3'e yükselirken, aile yapısında da çekirdek aile modeli yaygınlaştı ve çocuk bakımında anne tarafının desteği daha önemli hale geldi. Uygulamanın yaygınlığı 🔹 Annelerinin soyadını alan çocuklara ilişkin başvurular 2018’de yaklaşık 250 iken 2021’de yaklaşık 600’e yükseldi. 🔹 Buna rağmen bu başvurular toplam doğumların yalnızca yüzde 0,2'sini oluşturuyor. 🔹 Uzmanlar, toplumsal önyargılar, aile baskısı ve çocuğun soyadının doğum öncesinde belirlenmesi zorunluluğunun bu uygulamanın yaygınlaşmasını zorlaştırdığını belirtiyor.

Yeni ürünler 🔹 Japonya'nın indirim mağazası zinciri Don Quijote, aşırı sıcaklarla mücadele için dahili fanlara sahip giysi serisini tanıttı. 🔹 Yeni ürünler arasında fanlı yelek, fanlı şapka ve fan destekli battaniye bulunuyor. 🔹 Reebok markalı fanlı yelek 9.899 yen fiyatla satışa sunulacak. 🔹 Yelekte taşınabilir güç bankasıyla çalışan daha sessiz fanlar kullanıldı ve günlük kullanım için daha şık bir tasarım geliştirildi. Sıcak hava hazırlıkları 🔹 Japon Meteoroloji Ajansı, son yıllardaki aşırı sıcaklar nedeniyle 40 santigrat derecenin üzerindeki günler için yeni bir tanım oluşturdu. 🔹 Haziran, temmuz ve ağustos aylarında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde olması ve El Niño etkisiyle aşırı sıcakların görülmesi bekleniyor. 🔹 Fanlı yelekler geçen yıl sınırlı sayıdaki mağazada deneme amaçlı satışa sunuldu ve Japon tüketicilerin yanı sıra Tayvanlı ve Güney Koreli turistlerin yoğun ilgisiyle kısa sürede tükendi. Düşük fiyatlı ürün hamlesi 🔹 Pan Pacific International Holdings, İran savaşı ve enflasyonun etkilerine karşı EDRP adlı yeni düşük fiyatlı özel markasını piyasaya süreceğini açıkladı. 🔹 Yeni ürün serisinde 500 mililitrelik su 40 yen, 1 kilogram makarna 214 yen ve 18'li tuvalet kâğıdı paketi 405 yen fiyatla satılacak. 🔹 Şirket, sade ambalaj kullanımı, lojistik optimizasyonu ve ölçek ekonomisi sayesinde maliyetleri yüzde 7 azaltmayı başardı. 🔹 Yeni ürünler Don Quijote, Apita, Piago ve Robin Hood marketleri dahil ülke genelindeki 670 mağazada satışa sunulacak.

🔹 Çin’in üniversite giriş sınavı Gaokao pazar günü başlıyor ve yetkililer yapay zekâ destekli kopya girişimlerine karşı yeni önlemler uyguluyor. 🔹 Birçok eyalet, sınava giren öğrencileri akıllı gözlük kullanımı konusunda açık şekilde uyardı. 🔹 Akıllı gözlük takan öğrenciler sınav merkezlerine girişte özel kontrollerden geçirilecek ve gözlük çerçevelerinin boyutu ile özellikleri incelenecek. 🔹 Hubei eyaleti sınav salonlarını gerçek zamanlı izlemek için yapay zekâ destekli gözetim sistemi kullanacak. 🔹 Sistem fısıldaşma, etrafa bakma, komşu öğrenciden kopya çekme, sınav başlamadan cevap verme ve süre dolduktan sonra yazmaya devam etme gibi davranışları otomatik olarak tespit edecek. 🔹 Şüpheli davranışlar anında insan gözetmenlere bildirilecek ve ihlal tespit edilen öğrenciler cezalandırılacak. 🔹 Çin’de her yıl 10 milyondan fazla öğrenci seçkin üniversitelere girebilmek için Gaokao sınavına katılıyor. 🔹 Birçok sınav merkezinde öğrenciler girişte yüz tanıma sistemiyle kimlik doğrulaması yapıyor. 🔹 Öğrenciler ayrıca cep telefonu, akıllı saat ve diğer yasaklı cihazları tespit edebilen akıllı güvenlik kapılarından geçiriliyor. 🔹 Sınav salonlarının girişlerinde el tipi metal dedektörlerle ek kontroller yapılıyor. 🔹 Geçmiş yıllarda bazı kopya vakalarında ücretli kişilerin öğrencilerin yerine sınava girdiği tespit edildi. 🔹 Başka yöntemlerde ise öğrenciler sınav sorularının fotoğraflarını çekerek dışarıdaki kişilere gönderiyor ve cevapları geri alıyordu. 🔹 Kopya çekerken yakalanan öğrenciler üç yıla kadar sınava girme hakkını kaybedebiliyor. 🔹 Organize kopya faaliyetlerine karışan kişiler yedi yıla kadar sınavlardan men edilebiliyor. 🔹 Çin Eğitim Bakanlığı, sosyal medyada yayılan yapay zekâ destekli “sınav sorusu tahmini” hizmetlerine karşı da uyarıda bulundu. 🔹 Bakanlık, yapay zekâ modelleri veya sözde uzmanların sınav sorularını doğru şekilde tahmin edebileceği iddialarının gerçekçi olmadığını açıkladı. 🔹 Bu yıl Gaokao’ya 12,9 milyon öğrenci kayıt yaptırdı. Bu sayı geçen yılki 13,35 milyon seviyesinin altında kaldı. 🔹 Çin’de 2026 yılında üniversitelerden mezun olacak öğrenci sayısının 12,7 milyona ulaşması ve geçen yıla göre 480 bin artması bekleniyor. 🔹 Yapay zekâ bir yandan sınav güvenliğinde kullanılırken, diğer yandan yeni mezunların rekabet ettiği giriş seviyesi iş pozisyonları üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 ABD merkezli veri analiz şirketi Palantir’in teknolojileri Japonya’da sağlık, afet yönetimi, sigortacılık, enerji, finans ve kamu hizmetlerinde kullanılıyor. 🔹 Kanagawa eyaleti, COVID-19 salgını sırasında test sonuçları, hastane kapasitesi, aşılama oranları ve insan hareketliliği verilerini birleştiren tahmin sistemi geliştirmek için Palantir teknolojisinden yararlandı. 🔹 2024 Noto Yarımadası depreminden sonra tahliye merkezlerindeki depremzedelerin durumları, Suica ulaşım kartları ve Palantir destekli sistemlerle takip edildi. 🔹 Palantir Technologies Japan, Palantir ile Sompo Holdings’in yüzde 50’şer ortak olduğu bir girişim olarak faaliyet gösteriyor. 🔹 Şirket ayrıca Fujitsu ile iş birliği yaparak kamu kurumları ve özel sektördeki veri entegrasyonu ve verimlilik projelerinde yer alıyor. Vergi Kredisi ve Veri Entegrasyonu 🔹 Başbakan Sanae Takaichi’nin planladığı geri ödemeli vergi kredisi sisteminin uygulanması için gelir ve varlık bilgilerinin farklı veri tabanlarından bir araya getirilmesi gerekebilir. 🔹 Bağımsız politika danışmanları Nisan 2025’te merkezi bir devlet veri merkezi kurulmasını önerdi. 🔹 Palantir’in mevcut sistemleri değiştirmeden farklı veri kaynaklarını birleştirme yeteneği, böyle bir projede kullanılabilecek bir araç olarak görülüyor. Mahremiyet Endişeleri 🔹 ABD’de Palantir’in bir amaç için toplanan verilerin farklı amaçlarla kullanılmasına imkân tanıdığı yönünde eleştiriler bulunuyor. 🔹 ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı verilerinin göçmenlik uygulamalarında kullanılması, “amaç kayması” tartışmalarını gündeme getirdi. 🔹 Almanya’daki bazı polis teşkilatları, Fransa iç istihbarat servisi ve Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi de Palantir teknolojilerini kullanıyor. 🔹 Japonya’da geri ödemeli vergi kredisi tartışmalarında kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeterli güvencelerin bulunmadığı yönünde endişeler dile getiriliyor. Avrupa Modeli 🔹 Avrupa Birliği’nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), veri toplama amacının önceden belirlenmesini ve verilerin yalnızca bu amaç doğrultusunda kullanılmasını şart koşuyor. 🔹 GDPR kapsamında gereksiz verilerin silinmesi, hatalı bilgilerin düzeltilmesi ve kullanıcıların verilerinin nasıl kullanıldığını görebilmesi gerekiyor. 🔹 Yazıda, Japonya’nın kişisel verilerin korunması konusunda Avrupa’daki kadar köklü bir yaklaşım geliştirmediği belirtiliyor. 🔹 Kamu hizmetlerinin özel sektör platformları üzerine inşa edildiği yeni dönemde, demokratik ülkeler bürokratik verimlilik ile bireysel özgürlükler arasındaki dengeyi kurma sorunuyla karşı karşıya bulunuyor.

Seçim ve jeopolitik rekabet 🔹 Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılacak parlamento seçimleri ABD, Rusya, Çin ve diğer bölgesel güçler tarafından yakından izleniyor. 🔹 Seçimler, Güney Kafkasya’daki nüfuz mücadelesinin yanı sıra yeni ticaret koridorlarının geleceği açısından da önem taşıyor. 🔹 Başbakan Nikol Paşinyan’ın AB ile yakınlaşmayı savunan Sivil Sözleşme Partisi anketlerde önde görünüyor. 🔹 Son ankette seçmenlerin yüzde 44’ü kararsız olduğunu veya tercih belirtmediğini söyledi. 🔹 Reuters’a göre Rusya, seçmenleri Moskova’nın desteklediği adaylara yönlendirmek amacıyla Paşinyan karşıtı dezenformasyon kampanyaları yürüttü. TRIPP ticaret koridoru 🔹 Ermenistan, Trump Uluslararası Barış ve Refah Koridoru (TRIPP) projesinin önemli bir parçası konumunda bulunuyor. 🔹 Koridor, Azerbaycan’ı Nahçıvan üzerinden Türkiye’nin Kars kentine bağlayarak Avrupa’ya uzanan Orta Koridor’un bir parçasını oluşturuyor. 🔹 Ermenistan üzerinden geçen güzergâh, Gürcistan rotasına göre daha kısa bir bağlantı sağlıyor. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 26 Mayıs’ta Erivan’ı ziyaret ederek TRIPP iş birliğini ilerletmeye yönelik görüşmeler yaptı. Azerbaycan ile barış süreci 🔹 ABD’nin arabuluculuğunda Ağustos 2025’te Azerbaycan ile Ermenistan arasında bir barış anlaşması imzalandı. 🔹 Paşinyan, 2022’de Dağlık Karabağ’ı resmen Azerbaycan toprağı olarak tanıma sürecini başlattı ve bu pozisyonunu 2023’te açık şekilde dile getirdi. 🔹 Azerbaycan, nihai barış anlaşması öncesinde Ermenistan Anayasası’nda değişiklik yapılmasını talep ediyor. 🔹 Uzmanlar, Paşinyan seçimleri kazansa bile gerekli anayasa değişikliklerini gerçekleştirmesinin zor olacağını değerlendiriyor. 🔹 Barış anlaşmasının imzalanabilmesi için Paşinyan’ın seçimlerden zaferle çıkmasının önemli bir ön koşul olduğu belirtiliyor. Rusya ile ilişkiler 🔹 Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkiler, Azerbaycan’ın 2023’te Dağlık Karabağ’ın kontrolünü yeniden ele geçirmesinin ardından belirgin şekilde geriledi. 🔹 Erivan’da Rusya’nın artık güvenilir bir güvenlik garantörü olmadığı yönündeki görüş güç kazandı. 🔹 Kremlin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile yakınlaşmasının Rusya öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğiyle çeliştiğini savunuyor. 🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, seçim öncesinde Paşinyan’ı doğum günü nedeniyle arayarak tebrik etti. Ekonomik boyut 🔹 Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra on binlerce Rus vatandaş Ermenistan’a taşındı. 🔹 Rusya ile ticaret hacmi son yıllarda önemli ölçüde arttı. 🔹 Dünya Bankası verilerine göre Ermenistan’ın nominal GSYH’si 2021’de 13,9 milyar dolarken 2024’te yaklaşık 26 milyar dolara yükseldi. 🔹 Uzmanlar, Ermenistan’ın Rusya’dan tamamen kopmak yerine dış ilişkilerini çeşitlendirmeye çalıştığını belirtiyor. Bölgesel güçlerin ilgisi 🔹 Hindistan son yıllarda Ermenistan’ın en büyük silah tedarikçilerinden biri haline geldi. 🔹 Çin, Ağustos 2025’te Erivan ile stratejik ortaklık anlaşması imzaladı. 🔹 İran, yeni koridor projelerinin bölgesel ticaretteki rolünü azaltmasından endişe duyuyor. 🔹 Türkiye ise Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesine daha açık bir yaklaşım sergiliyor. Uzun vadeli beklentiler 🔹 Uzmanlar, ekonomik entegrasyonun Güney Kafkasya’da uzun vadeli istikrar için en güçlü fırsatlardan biri olduğunu değerlendiriyor. 🔹 Ermenistan’ın ticaret ve ulaşım ağlarına entegrasyonu ülkenin bölgesel önemini artırıyor. 🔹 Seçim sonuçları Ermenistan’ı kısa vadede bir ticaret merkezine dönüştürmeyecek olsa da mevcut diplomatik açılımın devam edip etmeyeceğini belirleyebilir.

Yeni Proje 🔹 Japonya Deniz-Yer Bilimleri ve Teknolojisi Ajansı (JAMSTEC), deniz tabanındaki nadir toprak elementleri ve diğer stratejik mineralleri aramak için yeni nesil otonom sualtı aracı (AUV) geliştirecek. 🔹 Projenin 2028 mali yılına kadar deneme operasyonlarına hazır hale getirilmesi hedefleniyor. 🔹 Çalışma, Japonya’nın kritik minerallerde daha güvenli ve istikrarlı tedarik oluşturma stratejisinin parçası olarak görülüyor. Minamitorishima Odak Noktası 🔹 Japonya’nın en doğudaki toprağı olan Minamitorishima çevresindeki deniz tabanında büyük miktarda nadir toprak elementi bulunduğuna inanılıyor. 🔹 JAMSTEC bu yıl bölgede deneme amaçlı deniz tabanı madenciliği gerçekleştirdi. 🔹 Araştırmalar, deniz tabanı çamurlarında önemli nadir toprak rezervleri olabileceğine işaret ediyor. Hibrit Sualtı Aracı 🔹 Yeni araç hem yüksek hızda seyir hem de belirli bir noktada sabit kalma yeteneklerine sahip olacak. 🔹 Mevcut sistemlerde bu iki özellik genellikle ayrı araçlarda bulunuyor. 🔹 Hibrit tasarım sayesinde araştırmaların daha hızlı ve daha verimli yapılması hedefleniyor. 🔹 Araç numune toplamayacak ancak kaynakların yerini çok daha etkin biçimde tespit edebilecek. Teknik Özellikler 🔹 Yeni AUV’nin yaklaşık 60 derecelik dalış açısıyla 6.000 metre derinliğe 1,5 saat içinde ulaşabilmesi bekleniyor. 🔹 Geleneksel seyir tipi araçların aynı derinliğe ulaşması genellikle 2 saatten daha uzun sürüyor. 🔹 Bu sayede araştırma sürelerinin ve maliyetlerin azaltılması amaçlanıyor. Yerli Teknoloji Vurgusu 🔹 JAMSTEC, proje kapsamında yerli teknolojilerin kullanılmasının kritik önem taşıdığını belirtti. 🔹 Yetkililer, deniz tabanı kaynak araştırmalarının ekonomik güvenlik boyutu taşıdığına dikkat çekti. 🔹 ABD ve Çin sualtı aracı teknolojilerinde Japonya’nın önünde bulunmasına rağmen Tokyo yönetimi yerli kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefliyor. Bütçe ve Ortaklar 🔹 Proje, Japon hükümetinin stratejik teknoloji geliştirme programı kapsamında yürütülüyor. 🔹 Çalışmaya Ulusal Denizcilik Araştırma Enstitüsü ile Idea Consultants şirketi de katılıyor. 🔹 Programın ilk beş yılı için yaklaşık 8 milyar yen (yaklaşık 50 milyon dolar) bütçe ayrıldı. Stratejik Mineraller 🔹 Japonya dünyanın altıncı büyük deniz yetki alanına sahip ülkesi konumunda. 🔹 Bu alanlarda kurşun, bakır, kobalt, nikel ve nadir metaller içeren manganez nodülleri bulunduğu değerlendiriliyor. 🔹 Özellikle yapay zekâ, savunma sanayii, elektrikli araçlar ve yüksek teknoloji üretiminde kullanılan kritik minerallere erişim, Çin’e bağımlılığı azaltma çabalarının önemli bir parçası olarak görülüyor.

Yeni Rekor Düşük Seviye 🔹 Japonya’nın toplam doğurganlık oranı 2025 yılında 1,14’e gerileyerek kayıtlardaki en düşük seviyeye indi. 🔹 Doğurganlık oranı bir önceki yıla göre 0,01 puan düştü. 🔹 Böylece ülkede doğurganlık oranındaki gerileme üst üste 10. yılına ulaşmış oldu. Doğum Sayıları 🔹 2025 yılında Japonya’da doğan bebek sayısı 671.236 olarak kaydedildi. 🔹 Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 2,2 düşüş anlamına geliyor. 🔹 Karşılaştırılabilir kayıtların tutulmaya başlandığı 1899 yılından bu yana en düşük doğum sayısı görüldü. 🔹 Buna rağmen düşüş hızı, pandemi dönemindeki yıllık yüzde 5’in üzerindeki gerilemelere kıyasla yavaşladı. Evliliklerde Artış 🔹 Sağlık Bakanlığı, düşüş hızındaki yavaşlamanın nedenlerinden birinin evlilik sayısındaki artış olabileceğini belirtti. 🔹 2025 yılında 489.119 çift evlendi. 🔹 Evlilik sayısı bir önceki yıla göre yüzde 0,8 arttı. 🔹 Böylece evliliklerde üst üste ikinci yıllık artış kaydedildi. Bölgesel Farklar 🔹 Japonya’nın 47 eyaleti arasında en yüksek doğurganlık oranı 1,52 ile Okinawa oldu. 🔹 En düşük oran ise 0,96 ile Tokyo’da görüldü. 🔹 Tokyo, doğurganlık oranının 1’in altında kaldığı tek bölge oldu. İlk Doğum Yaşı 🔹 İlk kez çocuk sahibi olan kadınların ortalama yaşı 31,0 olarak kaydedildi. 🔹 Bu rakam son üç yıldır değişmedi. 🔹 Veriler, kadınların daha ileri yaşlarda çocuk sahibi olma eğiliminin sürdüğünü gösteriyor. 🔹 Doğum sayısında artış görülen tek grup 30-34 yaş arası kadınlar oldu. Nüfus Azalmaya Devam Ediyor 🔹 2025 yılında Japonya’da 1.589.489 kişi hayatını kaybetti. 🔹 Ölüm sayısı son beş yıl içinde ilk kez yıllık bazda düşüş gösterdi. 🔹 Yetkililer bunu Covid-19 ve kalp-damar hastalıklarından kaynaklanan ölümlerdeki azalmaya bağladı. Doğal Nüfus Kaybı 🔹 Doğumlar ile ölümler arasındaki fark negatif kalmaya devam etti. 🔹 Japonya’da doğal nüfus azalması 2025 yılında 918.253 kişi olarak gerçekleşti. 🔹 Bu rakam 2018 seviyesinin yaklaşık iki katına ulaştı. 🔹 Ülkede ölümler son iki yıldır doğumlardan yılda 900 binden fazla fazla gerçekleşiyor. Beklentilerden Daha Kötü 🔹 Japonya Ulusal Nüfus ve Sosyal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü, 2025 yılı için ana senaryosunda 1,25 doğurganlık oranı öngörmüştü. 🔹 Gerçekleşen 1,14 oranı, kurumun kötümser senaryosundaki 1,10 seviyesine çok daha yakın çıktı. 🔹 Enstitü, yıllık doğum sayısının 670 bin seviyesine ancak 2040 yılında düşeceğini tahmin etmişti. 🔹 Ancak bu eşik beklenenden 15 yıl önce aşılmış oldu.

🔹 Çinli otomobil ve batarya üreticileri, elektrikli araçlar için yeni nesil batarya teknolojilerinde çalışmalarını hızlandırıyor. 🔹 SAIC Motor ve Qingtao Energy, mart ayında "Guangqi" adlı tam katı hâl bataryaya sahip prototip bir elektrikli araç üretti. 🔹 Şirketler, yoğun testlerin ardından bu teknolojiyi 2027 yılında ticari olarak piyasaya sürmeyi planlıyor. Katı Hâl Bataryaların Özellikleri 🔹 Tam katı hâl bataryalar, mevcut lityum iyon bataryalardaki sıvı elektrolit yerine katı malzeme kullanıyor. 🔹 Bu teknoloji, elektrolit sızıntısına bağlı yangın ve aşırı ısınma riskini azaltıyor. 🔹 Yüksek enerji yoğunluğu sayesinde 1.000 kilometrenin üzerinde menzil sunması bekleniyor. Ara Geçiş Teknolojisi 🔹 Çinli üreticiler tam katı hâl bataryalara geçiş öncesinde yarı katı hâl bataryaları yaygınlaştırıyor. 🔹 SAIC bünyesindeki MG markası, sıvı elektrolit oranını yüzde 5'e düşüren yarı katı hâl bataryalı modellerini satışa sundu. 🔹 MG4 serisindeki yarı katı hâl bataryalı model, Çin test standartlarına göre 530 kilometre menzil sunuyor. 🔹 Araç yaklaşık 90 bin yuan başlangıç fiyatıyla satışa çıkıyor. BYD'nin Planları 🔹 BYD, bazı araçlarında tam katı hâl bataryaları 2027 civarında kullanmaya başlamayı hedefliyor. 🔹 Şirket bu teknoloji üzerindeki çalışmalarına 2013 yılında başladı. 🔹 Büyük ölçekli üretim için hedef tarih 2030 olarak belirlendi. Pazar Beklentileri 🔹 Guosen Securities verilerine göre tam katı hâl batarya pazarı 2027'de 5,7 milyar yuan büyüklüğe ulaşabilir. 🔹 Pazarın 2030'da 113,8 milyar yuana çıkması bekleniyor. 🔹 Bir sektör kuruluşu, 2040 yılına kadar küresel batarya talebinin yaklaşık yarısının katı hâl veya yarı katı hâl teknolojilerine kayacağını öngörüyor. Çin'in Avantajı 🔹 Çin, 2025 yılında küresel araç bataryası pazarının yüzde 70'ten fazlasını kontrol etti. 🔹 Ülkede yıllık elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç satışları yaklaşık 16 milyon adede ulaşıyor. 🔹 Bu rakam, yeni araç satışlarının yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Japon Üreticiler 🔹 Toyota, tam katı hâl bataryalı elektrikli araçları 2027-2028 döneminde piyasaya sürmeyi planlıyor. 🔹 Nissan 2028 mali yılına kadar ticarileştirme hedefi belirledi. 🔹 Honda da 2020'li yılların ikinci yarısında bu teknolojiyi devreye almayı amaçlıyor. Üretim ve Maliyet Sorunları 🔹 Uzmanlara göre yarı katı hâl bataryalar mevcut üretim hatlarının yaklaşık yüzde 80'ini kullanabiliyor. 🔹 Tam katı hâl bataryalar ise tamamen yeni üretim hatları gerektiriyor. 🔹 İlk aşamalarda maliyetlerin mevcut lityum iyon bataryaların beş katından fazla olabileceği değerlendiriliyor. 🔹 Kalıcı ve büyük ölçekli üretim için yeni üretim süreçleri ve tedarik zincirlerinin oluşturulması gerekiyor.

🔹 Çin hükümeti haziran ayından itibaren yemek teslimatı sektörüne yönelik denetimleri artıracak ve lisanssız faaliyet gösteren ya da sahte adres kullanan işletmelere karşı ani kontroller yapacak. 🔹 Yeni düzenlemeler Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi tarafından uygulanacak. 🔹 Amaç, gıda güvenliği ve hijyen konusundaki tüketici endişelerini azaltmak. Yeni Kurallar 🔹 Yemek teslimat platformları, uygulamalardaki işletme isimlerinin fiziksel adreslerle uyumlu olup olmadığını düzenli olarak doğrulamak zorunda olacak. 🔹 İşletme ruhsatlarının geçerliliği de sürekli kontrol edilecek. 🔹 Fiziksel restoranı bulunmayan işletmeler bunu ilanlarında açık şekilde belirtmek zorunda kalacak. 🔹 Başka işletmelerin ruhsatlarını kullanan veya ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimler artırılacak. Hayalet Mutfak Soruşturması 🔹 Düzenlemeler, geçen yıl Pekin'de bir tüketicinin satın aldığı pastada kullanılan taze çiçeklerle ilgili gıda güvenliği şikâyeti sonrasında başlatılan soruşturmanın ardından hazırlandı. 🔹 Soruşturmada yaklaşık 380 şubesi olduğunu iddia eden pasta satıcısının gerçekte hiçbir fiziksel mağazasının bulunmadığı ortaya çıktı. 🔹 İşletmenin kullandığı ruhsatların da sahte olduğu belirlendi. 🔹 Ardından soruşturma ülke geneline yayıldı. 🔹 İncelemelerde sipariş alan çok sayıda "hayalet restoranın" siparişleri üçüncü taraf üreticilere devrettiği tespit edildi. 🔹 Siparişlerin en düşük fiyatı veren taşeronlar tarafından hazırlandığı belirlendi. Soruşturmanın Sonuçları 🔹 Xinhua'ya göre ülke genelinde 67 binden fazla hayalet restoran tespit edildi. 🔹 Yaklaşık 3,6 milyon yasa dışı pasta siparişi ortaya çıkarıldı. Platformlara Cezalar 🔹 Nisan ayında Pinduoduo, Meituan ve JD.com'un da aralarında bulunduğu yedi çevrim içi teslimat ve e-ticaret şirketine toplam 3,6 milyar yuan para cezası verildi. 🔹 Şirketlerin platformlarındaki gıda işletmelerinin ruhsatlarını yeterince doğrulamadıkları tespit edildi. 🔹 Xinhua, bunun 2015'te yürürlüğe giren güncellenmiş gıda güvenliği yasasından bu yana sektörde verilen en büyük cezalardan biri olduğunu bildirdi. Şirketlerin Önlemleri 🔹 Meituan, cezanın ardından düzeltici tedbirler uygulayacağını açıkladı. 🔹 Şirket, kamu kurumlarıyla birlikte çalışan yeni bir ruhsat doğrulama sistemi kurdu. 🔹 Yapay zekâ destekli mutfak denetim sistemi devreye alındı. 🔹 Sistem sahte restoran fotoğraflarını tespit edebiliyor. Teslimat Kuryelerinin Rolü 🔹 Yetkililer ve platform şirketleri, hayalet restoranları tespit etmek için teslimat kuryelerinden de bilgi toplamaya başladı. 🔹 Sorun bildiren kuryelere ödül verilebiliyor. 🔹 Bu yöntem, çok sayıdaki işletmenin devlet tarafından doğrudan denetlenmesindeki zorlukları azaltmayı amaçlıyor.

🔹 SoftBank'ın piyasa değeri 46 trilyon yene ulaşarak Japonya'nın en değerli şirketi konumuna yükseldi. 🔹 Toyota'nın piyasa değeri yaklaşık 45 trilyon yen seviyesinde bulunuyor. 🔹 SoftBank, Mart 2000'den bu yana ilk kez Toyota'yı geride bıraktı. 🔹 SoftBank hisseleri pazartesi günü yüzde 10'dan fazla yükselerek yeni zirve seviyesine ulaştı. OpenAI Etkisi 🔹 SoftBank'ın yükselişinde ChatGPT geliştiricisi OpenAI'ye yaptığı büyük yatırımlar önemli rol oynadı. 🔹 Şirket nisan ayında OpenAI'ye 10 milyar dolar yatırım yaptı. 🔹 Bu yıl içinde ilave 20 milyar dolar yatırım yapmayı taahhüt etti. 🔹 Böylece OpenAI'ye toplam yatırımının yaklaşık 65 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 🔹 OpenAI'nin ABD'de halka arz hazırlığında olduğu ve değerlemesinin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceği belirtiliyor. Finansal Sonuçlar 🔹 SoftBank 2026'nın ilk üç ayında 1,82 trilyon yen net kâr açıkladı. 🔹 Net kâr geçen yılın aynı dönemine göre 3,5 kat arttı. 🔹 Şirket ayrıca Fransa'da veri merkezleri kurmak için 14 trilyon yene kadar yatırım yapmayı planlıyor. Arm ve Yapay Zekâ 🔹 SoftBank'ın yaklaşık yüzde 90'ına sahip olduğu Arm Holdings'in hisseleri nisan başından bu yana iki kattan fazla yükseldi. 🔹 Arm hisselerindeki yükseliş de SoftBank'ın piyasa değerine önemli katkı sağladı. Japonya'da Teknoloji Yükselişi 🔹 Yapay zekâ bağlantılı şirketler Tokyo Borsası'nın en değerli şirketleri arasına hızla yükseliyor. 🔹 Bellek çipi üreticisi Kioxia'nın hisseleri son bir yılda yüzde 3.400'den fazla yükseldi. 🔹 Kioxia'nın piyasa değeri 35 trilyon yenin üzerine çıkarak Mitsubishi UFJ Financial Group'u geride bıraktı. 🔹 Tokyo Electron da Japonya'nın en değerli şirketleri arasına girdi. Asya'da Yapay Zekâ Rallisi 🔹 Güney Koreli SK Hynix'in piyasa değeri 1 trilyon dolar seviyesini aştı. 🔹 Tayvanlı TSMC'nin piyasa değeri yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı. 🔹 Güney Kore KOSPI endeksi bu yıl yaklaşık yüzde 100 yükseldi. 🔹 Tayvan Taiex endeksi yüzde 50'nin üzerinde değer kazandı. 🔹 Japonya'nın Nikkei endeksi ise yaklaşık yüzde 30 yükseldi. Yapısal Değişim 🔹 Japon hisse piyasasında otomotiv, bankacılık, çelik ve kamu hizmetleri gibi geleneksel sektörlerin ağırlığı azalıyor. 🔹 Yapay zekâ ve yarı iletken şirketleri piyasa değerlerinde giderek daha büyük pay alıyor. 🔹 Morgan Stanley ekonomisti Chetan Ahya, Asya'nın yalnızca yapay zekâ değil daha geniş kapsamlı bir sanayi süper döngüsü yaşadığını söyledi. Riskler 🔹 Bazı analistler yapay zekâ kaynaklı yükselişin bir balona dönüşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. 🔹 Nomura Araştırma Enstitüsü'nden Takahide Kiuchi, yapay zekânın ekonomik faydalarının beklentileri karşılamayacağı görüşünün yayılması halinde mevcut rallinin ivme kaybedebileceğini söyledi.