Haaretz

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satışını engellemek amacıyla son günlerde yoğun diplomatik girişimlerde bulundu. 🔹 Netanyahu, Türkiye'yi İsrail, Orta Doğu, Avrupa ve ABD açısından başlıca stratejik tehdit olarak göstermeye başladı. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 satışına izin vermesi halinde Kongre ve Senato'daki itirazların süreci etkileyebileceği ifade ediliyor. Türkiye'nin bölgesel konumu 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Orta Doğu'daki Sünni İslamcı hareketlere verdiği destek İsrail'de güvenlik endişelerine yol açıyor. 🔹 Türkiye, Gazze'de ve İran ile yaşanan gerilimde ateşkes süreçlerinde diplomatik rol üstlendi. 🔹 Ankara, daha önce sorun yaşadığı Arap ülkeleriyle ilişkilerini yeniden geliştirdi ve Suriye'de etkisini artırdı. İsrail-Türkiye ilişkileri 🔹 İsrail ile Türkiye arasında diplomatik ve ticari ilişkiler devam ediyor. 🔹 Türkiye, NATO üyesi bir ülke olarak İsrail açısından bölgesel bir rakip konumunda bulunuyor. 🔹 Türkiye'nin hızlı teknolojik gelişimi ve İsrail'e yönelik sert açıklamaları nedeniyle İsrail'in yeni bir Türkiye stratejisi oluşturması gerektiği belirtiliyor. İç siyaset 🔹 Netanyahu'nun yaklaşan seçimler öncesinde iç siyasi hesaplarla yeni bir dış tehdit söylemi oluşturduğu değerlendiriliyor. 🔹 Hamas, Hizbullah ve İran'ın ardından Netanyahu'nun söyleminde Türkiye ön plana çıkan yeni güvenlik tehdidi olarak öne çıkıyor.

🔹 Yeni bir araştırma, Venedik'teki San Marco Meydanı'nda yüzyıllardır bulunan bronz Kanatlı Aslan heykelinin kökeninin Çin'e dayandığını ortaya koydu. 🔹 Araştırmada bronzun izotop analizi, heykelde kullanılan bakırın Çin'in Yangzi Nehri havzasından geldiğini gösterdi. 🔹 Heykelin yüz hatları, kanatları ve diğer sanatsal özellikleri Tang Hanedanı döneminin estetik anlayışıyla uyumlu bulundu. Araştırmacılar heykelin Çin'de üretilmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu sonucuna vardı. 🔹 Bulgular, heykelin Türk, Sasani, Mezopotamya, Asur, Etrüsk veya Venedik kökenli olduğu yönündeki uzun yıllardır öne sürülen teorilere karşı çıktı. 🔹 Araştırmaya göre heykel zaman içinde çok sayıda onarım ve ekleme geçirdi. Günümüzde görülen kanatlar ve bazı parçalar daha sonraki restorasyonlara ait olsa da ana gövde Tang dönemi bronzundan oluşuyor. 🔹 Heykelin üzerinde geçmişte bulunan boynuzların daha sonra kesildiği, izlerinin ise eklenen parçalarla kapatıldığı değerlendirildi. 🔹 Kanatlı Aslan'ın yer aldığı mor granit sütunun günümüzdeki Türkiye sınırları içindeki taş ocaklarından çıkarılmış olabileceği belirtildi. 🔹 Heykelin San Marco Meydanı'ndaki sütuna tam olarak ne zaman yerleştirildiği bilinmiyor. Tarihî kayıtlarda ilk kez 1293 yılında hasar gören ve onarım gerektiren bir eser olarak yer aldı. 🔹 Napolyon, 1797 yılında heykeli Paris'e götürdü. Eser 1815 yılında parçalar hâlinde yeniden Venedik'e getirildi ve restore edildi. 🔹 Araştırmacılar, heykelin Çin'den Venedik'e nasıl ulaştığının kesin olarak bilinmediğini, ancak Venedikli tüccarlar Niccolò ve Maffeo Polo aracılığıyla Avrupa'ya taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

NATO ve Türkiye'nin stratejik rolü 🔹 Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Orta Doğu'daki güvenlik önceliklerini NATO gündemine taşıma hedefini öne çıkarıyor. 🔹 Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olmasının yanı sıra Rusya, Ukrayna, İran, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle ilişkileri sayesinde bölgesel güvenlikte önemli bir konumda bulunuyor. 🔹 Türkiye, Suriye'de siyasi ve askerî nüfuzunu sürdürürken Libya'daki iç çatışmalarda da etkisini koruyor. 🔹 Türkiye, Avrupa'nın Rusya'ya karşı güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesinde askerî güç, savunma sanayisi ve personel desteği sağlayabilecek ülkelerden biri olarak görülüyor. 🔹 Türkiye, F-35 savaş uçaklarının satışının yeniden onaylanmasını, F-35 geliştirme programına geri dönmeyi ve KAAN savaş uçağı için gerekli motorların tedarik edilmesini istiyor. Türkiye'nin dış politika yaklaşımı 🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ortaya koyduğu "güvenlik sahipliği" yaklaşımı, Arap ülkeleri, Türkiye ve Pakistan'ın askerî tehditlere kendi imkânlarıyla karşılık verebileceği bir siyasi ve askerî iş birliği hedefliyor. 🔹 Türkiye'de bazı milliyetçi çevreler NATO'dan ayrılmayı ve bölge ülkeleriyle bağımsız bir güvenlik stratejisi oluşturmayı savunuyor. 🔹 Buna rağmen Erdoğan, Türkiye'nin NATO üyeliğini ülkenin stratejik kimliğinin temel unsurlarından biri olarak görmeye devam ediyor. 🔹 Türkiye, İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyelik süreçlerinde olduğu gibi ittifak içinde pazarlık gücünü korurken Rusya ile ilişkilerini de sürdürmeye çalışıyor. Orta Doğu ve İsrail 🔹 Türkiye, Orta Doğu'daki gelişmelerin NATO'nun güvenliğini doğrudan etkilediği görüşünü savunuyor. 🔹 Türk hükümetine yakın çevrelerde, İsrail'in bölgesel çatışmaları körükleyen temel unsurlardan biri haline geldiği değerlendirmesi yapılıyor. 🔹 Türk Dışişleri Bakanlığı bünyesinde, İsrail'in bölgesel konumundaki değişimin Türkiye açısından oluşturduğu diplomatik fırsatları ele alan çalışmalar yürütülüyor. 🔹 Türk hükümetinden bir yetkili, Türkiye'nin artık İsrail ile Beyaz Saray veya bölge ülkeleri nezdinde nüfuz mücadelesi yürütmediğini, önceliğin mevcut bölgesel dengeleri somut siyasi kazanımlara dönüştürmek olduğunu söyledi.

🔹 Doğu Kudüs'teki Kalandiya Mülteci Kampı'nda bir İsrail sınır polisi, içinde Filistinlilerin bulunduğu araca ses bombası attı ve aracın kapısını tutarak içeridekilerin çıkmasını engelledi. 🔹 Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde polis memurunun sürücüye hakaret ettiği ve "Sesini kes, benimle nasıl konuşuyorsun?" diye bağırdıktan sonra ses bombasını aracın içine attığı görülüyor. 🔹 Araçtaki yolculardan biri karşı kapıdan çıkarak olay yerinden uzaklaştı. 🔹 İsrail polisi, görevlinin prosedürlere uygun hareket etmediğini açıkladı. Olay, İsrail Adalet Bakanlığı'na bağlı polis soruşturma birimi tarafından inceleniyor. Kalandiya'daki gelişmeler 🔹 Aynı gün İsrail askerleri, Kalandiya Mülteci Kampı'nda 16 yaşındaki Velid Nidal Velid Ebu Sneine'yi vurularak öldürdü. Filistin kaynaklarına göre iki genç daha yaralandı. 🔹 İsrail ordusu olayla ilgili açıklama yapmadı. Atarot Miras Merkezi 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Sara Netanyahu ve Kudüs Belediye Başkanı Moşe Leon, eski Kudüs Uluslararası Havalimanı binasında kurulan Atarot Miras Merkezi'nin açılış törenine katıldı. 🔹 Filistin Yönetimi'nin Kudüs Valiliği, merkezin açılışını yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesi ve uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi. 🔹 Valilik, Atarot bölgesinde arazi kamulaştırmaları ve yerleşim projelerinin genişletildiğini, eski havalimanının İsrail'in anlatısını güçlendirecek bir tesise dönüştürüldüğünü açıkladı. 🔹 Doğu Kudüs İsrail hukukuna göre ilhak edilmiş olsa da, ilhak uluslararası toplumun büyük bölümü tarafından tanınmıyor ve bölgedeki İsrail yerleşimleri yerleşim birimleri olarak değerlendiriliyor.

Bölgesel etkiler 🔹 İsrail hükümeti, Ermeni Soykırımı'nı resmen tanıdı. 🔹 Karar, Ermenistan'ın Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerini normalleştirmeye çalıştığı dönemde alındı. 🔹 Ermenistan'da karar bazı çevrelerce memnuniyetle karşılanırken, sosyal medyada İsrail'in siyasi amaçlarla hareket ettiği yönünde eleştiriler ve alaycı yorumlar yapıldı. 🔹 Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermeni Soykırımı'nın siyasi amaçlarla kullanılmasına dahil olmak istemediklerini belirterek karara mesafeli yaklaştı. Ermenistan'ın normalleşme süreci 🔹 Ermenistan, Türkiye ve Azerbaycan ile sınırların açılmasını ve ilişkilerin normalleşmesini stratejik öncelik olarak görüyor. 🔹 Paşinyan, iç politikadaki sert eleştirilere rağmen normalleşme sürecini sürdürmeyi hedefliyor. 🔹 Sınırların açılması, Ermenistan'ın Avrupa ve Hazar bölgesiyle bağlantısını güçlendirecek ulaşım projeleri açısından önemli görülüyor. Azerbaycan ve Türkiye'nin tepkisi 🔹 Azerbaycan, İsrail'in kararını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek kararın yeniden gözden geçirilmesini istedi. 🔹 İsrail ile Azerbaycan arasında silah, istihbarat ve enerji alanlarında yakın iş birliği bulunmasına rağmen, Bakü'nün karar öncesinde bilgilendirilmediği ifade edildi. 🔹 Eski Azerbaycan Dışişleri Bakanı Tofig Zulfugarov, kararın İsrail hükümetiyle ilişkilerin mesafeli hale getirilmesi için gerekçe oluşturduğunu söyledi. 🔹 Türkiye, kararın ardından İsrail'in Gazze'deki politikalarını gerekçe göstererek İsrail'in başka ülkelere ahlak dersi veremeyeceğini açıkladı. İsrail'deki değerlendirmeler 🔹 İsrailli diplomatik kaynaklar, kararın uzun yıllar gündeme alınmadıktan sonra beklenmedik şekilde yeniden gündeme getirildiğini belirtti. 🔹 Aynı kaynaklar, Ermeni Soykırımı'nın tanınmasının doğru olduğunu ancak zamanlamasının hem Ermenistan'ın normalleşme sürecini hem de İsrail'in Azerbaycan ve Türkiye ile ilişkilerini zorlaştırabileceğini değerlendirdi.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, Ermeni Soykırımı'nın resmen tanınmasına ilişkin kararı kabineye sundu ve öneri hükümet tarafından kabul edildi. 🔹 Kararda, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde Ermenilere yönelik soykırımın tanınmasının "ahlaki ve tarihsel bir görev" olduğu ifade edildi. 🔹 Yazıda, Ermeni Soykırımı'nın tarihsel bir gerçek olduğu ve uzun yıllar inkâr edilmesinin küresel ölçekte olumsuz sonuçlar doğurduğu savunuluyor. Tanıma kararının zamanlaması 🔹 Yazıda, İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin tarihî düşük seviyede olması nedeniyle kararın diplomatik maliyetinin geçmiş dönemlere göre daha düşük olduğu belirtiliyor. 🔹 Kararın, İsrail'in Gazze'deki soykırım suçlamaları karşısında uluslararası alandaki ahlaki meşruiyetini güçlendirme amacı taşıdığı değerlendirmesi yapılıyor. 🔹 Ermeni Soykırımı'nın farklı ülkelerde geçmişte de zaman zaman dış politika aracı olarak kullanıldığı, ABD ve Almanya örnekleri üzerinden hatırlatılıyor. Uygulama süreci 🔹 Hükümet kararı alınmış olsa da resmî tanımanın yürürlüğe girmesi için Knesset'in onayı gerekiyor. 🔹 Knesset'in dağılma sürecinde olması nedeniyle yasal düzenlemenin kısa vadede kabul edilme ihtimalinin düşük olduğu belirtiliyor. Bölgesel etkiler 🔹 Kararın Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimi daha da artırabileceği ifade ediliyor. 🔹 İsrail'in 2023 yılında Dağlık Karabağ'daki gelişmeler sırasında sessiz kaldığı ve aynı dönemde Azerbaycan'a silah satışını sürdürdüğü hatırlatılıyor. 🔹 Kudüs'teki Ermeni Mahallesi'nin mülkiyet anlaşmazlıkları ve arazi ihtilaflarıyla karşı karşıya olduğu, Ermeni toplumunun yerel sorunlarının da çözüm beklediği belirtiliyor. Tarihsel tartışmalar 🔹 Yazıda, Ermeni Soykırımı tartışmalarının savaş dönemlerinde sivillerin korunması, askerî zorunluluklar ve sivil kayıpların sınırları gibi konular etrafında şekillendiği ifade ediliyor. 🔹 Tarihsel gerçeklerin siyasî amaçlarla araçsallaştırılmasının da reddedilmesi gerektiği belirtiliyor.

🔹 İsrail hükümeti, Ermeni Soykırımı'nı resmen tanıma kararı aldı. 🔹 Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, kararın Türkiye'nin İsrail'e yönelik tutumu nedeniyle alınmadığını, tarihi gerçeklerin kabul edilmesi gerektiğini söyledi. 🔹 İsrail'de önceki hükümetler, Türkiye ile ilişkileri gözeterek yıllarca "soykırım" ifadesini kullanmaktan kaçınmıştı. 🔹 Karar öncesindeki değerlendirmelerde, tarihi olaylardan çok kararın Türkiye ile ilişkilere olası etkileri ele alındı. 🔹 Türkiye, Ermeni Soykırımı tanımalarını uzun süredir ülkenin meşruiyetine yönelik bir girişim olarak görüyor ve resmi söyleminde 1915 olaylarını "tehcir" ve savaş koşullarının sonucu olarak nitelendiriyor. 🔹 Türkiye geçmişte Ermeni Soykırımı'nı tanıyan ülkelere karşı büyükelçilerini geri çağırma, savunma iş birliklerini askıya alma ve ekonomik ilişkileri sınırlandırma gibi adımlar attı. 🔹 İsrail ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler son yıllarda ciddi şekilde geriledi. Büyükelçiler görevde bulunmuyor ve resmi ekonomik ilişkiler büyük ölçüde durdurulmuş durumda. 🔹 Buna rağmen iki ülke arasında özel sektör ticareti ve sınırlı düzeyde güvenlik koordinasyonu sürüyor. Taraflar ayrıca Suriye konusunda doğrudan ve dolaylı temaslarını devam ettiriyor. 🔹 İsrail'in tükettiği petrolün önemli bir bölümü Azerbaycan'dan Türkiye üzerinden geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattıyla taşınıyor. Mevcut anlaşmalar, siyasi anlaşmazlıkların hattın işletilmesini etkilememesini öngörüyor. 🔹 Türkiye ile İsrail, Suriye başta olmak üzere bölgesel nüfuz konusunda birbirini stratejik rakip olarak görüyor. 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesinin Türkiye'nin politikası olmadığını söylemişti. 🔹 Ankara'da diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesi seçeneği zaman zaman değerlendirilse de, ABD ile yürütülen F-35 görüşmeleri, S-400 meselesi ve diğer stratejik başlıkların böyle bir karar üzerinde etkili olabileceği belirtiliyor.

🔹 İsrail ordusu, güney Suriye'de kontrolü altında bulunan bir bölgede silahlı kişileri öldürdüğünü açıkladı. 🔹 Suriye kaynakları, İsrail birliklerinin konuşlandığı bölgede İran bağlantılı milis unsurlarının faaliyet gösterdiğini bildirdi. 🔹 Bölgedeki kaynaklar, iki kişinin öldürüldüğünü ve cenazelerinin İsrail ordusunun elinde tutulduğunu belirtti. 🔹 İsrail birliklerinin Dera ilinde görüldüğü, Suriye Golanı'ndaki Tel el-Ahmar Tepesi'ne ilerleyerek burada çadırlar kurduğu bildirildi. 🔹 Suriye devlet haber ajansı, İsrail askerlerinin Kuneytra'daki tarım arazilerine kimyasal ilaç püskürttüğünü açıkladı. 🔹 Suriye devlet haber ajansına göre İsrail, 2024 yılında Esad yönetiminin çöküşünden bu yana güney Suriye'de dokuz askeri nokta kurdu ve 47 sivili gözaltına aldı. Gözaltına alınan kişilerin akıbeti bilinmiyor. 🔹 Haberde, İsrail güçlerinin Kuneytra bölgesinde bazı sivilleri evlerinden çıkardığı, binaları yıktığı ve tarım arazilerine el koyduğu belirtildi. 🔹 Gözaltındaki kişilerden birinin babası, oğlunun durumu ve bulunduğu yer hakkında bilgiye ulaşılamadığını söyledi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin de İsrail'in çok sayıda kişiyi gözaltında tuttuğunu kabul etmediğini ifade etti. 🔹 Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail ile Suriye arasındaki 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması kapsamında görev yapan BM Gözlem Gücü'nün yetkisini altı ay daha uzattı. Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi, İsrail'e anlaşmaya uyması, gözaltındaki kişileri serbest bırakması ve Suriye'nin egemenliğine saygı göstermesi çağrısında bulundu. 🔹 İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusunun Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgelerinde sınırların ve İsrail yerleşimlerinin korunması amacıyla süresiz olarak kalacağını söyledi. 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki saldırılarının Türkiye'yi de tehdit edecek boyuta ulaştığını, Türkiye'nin vatandaşlarının haklarına yönelik ihlallere karşılık vereceğini açıkladı. 🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu ise İsrail'in İran ve bölgedeki müttefiklerine karşı güçlü şekilde hareket etmeyi sürdüreceğini söyledi.

🔹 Donald Trump, Türkiye'nin İran savaşına katılmayı düşündüğünü ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan savaş dışında kalmasını istediğini söyledi. Ankara bu iddiayı yalanlayarak İran'a yönelik askeri müdahalenin hiçbir zaman gündemde olmadığını açıkladı. 🔹 Trump, temmuz ayında Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nin açılışına Erdoğan'a duyduğu saygı nedeniyle katılacağını söyledi ve Türkiye'nin F-35 savaş uçakları ile gelişmiş motor talepleri konusunda Erdoğan'ı memnun edecek adımlar atabileceğinin sinyalini verdi. 🔹 Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip konumunu yerli savunma sanayiiyle destekledi. Savunma üretimi yıllık yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı ve bu yıl kapasiteyi artırmak için 27 milyar doların üzerinde yatırım planlandı. 🔹 Ankara'daki NATO Zirvesi'ne 32 devlet ve hükümet başkanı, yaklaşık 100 bakan ve binlerce yabancı katılımcının gelmesi bekleniyor. Zirve için yaklaşık 250 milyon dolar harcama yapılırken geniş güvenlik önlemleri alındı ve kamuya açık gösteriler yasaklandı. 🔹 Türkiye, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'in zirveye davet edilmesiyle NATO ile Körfez ülkeleri arasında merkezi güvenlik ortağı rolünü güçlendirmeyi hedefliyor. 🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bölge ülkelerinin güvenliğini yalnızca dış ittifaklara dayandırmaması gerektiğini belirterek Türkiye öncülüğünde bölgesel dayanışma ve güvenlik mimarisi oluşturulmasını savunuyor. 🔹 Körfez ülkeleri Türkiye ile savunma iş birliğini sürdürse de İran ile ilişkilerini koruyor ve bölgesel güvenlikte Ankara'ya lider rolü vermeye temkinli yaklaşıyor. 🔹 Türkiye'nin NATO üyeliği ile Orta Doğu'da bağımsız bir bölgesel güvenlik merkezi olma hedefi arasında denge kurmaya çalıştığı, bu durumun Ankara'nın dış politika önündeki temel zorluklardan biri olduğu değerlendiriliyor.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, İsrail'in Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde Ermenilere yönelik soykırımı resmen tanımasını öngören teklifi pazar günü yapılacak kabine toplantısına sunacağını açıkladı. 🔹 Kabinenin onay vermesi halinde karar, resmi onay süreci için İsrail Parlamentosu Knesset'e gönderilecek. 🔹 Teklifte, Ermeni Soykırımı'nın resmen tanınması ve soykırımın inkârı, küçümsenmesi veya çarpıtılmasına yönelik girişimlerin kınanması öngörülüyor. Teklifin gerekçesi 🔹 Teklif metninde, Ermeni Soykırımı'na ilişkin kapsamlı tarihî belgelere rağmen Türkiye öncülüğünde inkâr ve küçümseme kampanyalarının sürdüğü, tarih kitaplarının yeniden yazıldığı ifade ediliyor. 🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı, bugüne kadar 32 ülkenin Ermeni Soykırımı'nı çeşitli şekillerde tanıdığını belirtti. İsrail'in önceki tutumu 🔹 İsrail'in Ermenistan konusundaki politikası yıllar içinde tutarsızlık gösterdi. 🔹 İsrail, son yıllarda Azerbaycan ile stratejik ilişkilerini sürdürürken, Ermenistan ile yaşanan çatışmalar sırasında Azerbaycan'a silah desteği sağladı. 🔹 Kararın, Azerbaycan ve Türkiye tarafından olumsuz karşılanmasının beklendiği ifade ediliyor. Geçmiş girişimler 🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu geçen yıl bir podcast yayınında İsrail'in Ermeni Soykırımı'nı tanıdığını düşündüğünü söylemişti. Ancak Knesset bugüne kadar bu konuda resmi bir tanıma kararı almadı. 🔹 2011 yılından bu yana Knesset'te çeşitli tartışmalar ve anma etkinlikleri düzenlense de resmi tanıma kararı çıkarılmadı. 🔹 2018 yılında dönemin Meretz lideri Tamar Zandberg'in Ermeni Soykırımı'nın tanınmasına yönelik girişimi, "soykırım" ifadesinin yumuşatılması talebini kabul etmemesi üzerine sonuçsuz kaldı. 🔹 Daha önce Knesset Eğitim Komitesi de Ermeni Soykırımı'nın tanınmasını "ahlaki bir yükümlülük" olarak nitelendirmiş ancak bu yönde resmi bir karar alınmamıştı.

Erdoğan'ın açıklamaları 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Lübnan ve Suriye'ye yönelik saldırılarının artık Türkiye'nin güvenliğini de tehdit ettiğini söyledi. 🔹 Erdoğan, İsrail'in saldırganlığının tüm dünya için tehdit oluşturduğunu ve durdurulması gerektiğini ifade etti. 🔹 Türkiye'nin güvenliğinin Halep, Şam ve Beyrut'tan başladığını belirten Erdoğan, Ankara'nın kardeş ülkelerin zarar görmesine izin vermeyeceğini söyledi. 🔹 Erdoğan, Türkiye vatandaşlarının haklarına zarar verilmesi halinde Ankara'nın karşılık vereceğini açıkladı. Netanyahu'nun yanıtı 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Erdoğan'ı "antisemitik bir diktatör" olarak nitelendirdi. 🔹 Netanyahu, Erdoğan'ın Kürtlere soykırım uyguladığını, Hamas'ı desteklediğini, kendi halkına baskı yaptığını ve siyasi rakiplerini hapse attığını öne sürdü. 🔹 Netanyahu, İsrail'in İran ve bölgedeki vekil güçlerine karşı askeri operasyonlarını sürdüreceğini söyledi. NATO ve Doğu Akdeniz 🔹 Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO zirvesine katılım kararının ittifakın birlikteliğine önemli katkı sağlayacağını belirtti. 🔹 Ankara'daki NATO zirvesinin NATO tarihinde bir dönüm noktası olması için hazırlıkların sürdüğünü söyledi. 🔹 Erdoğan, Doğu Akdeniz'de İsrail'in "kötü planlar" yürüttüğünü öne sürerek bölgedeki maceralardan kaçınması uyarısında bulundu. 🔹 Erdoğan, Kıbrıs ve Yunanistan'a da atıfta bulunarak bazı küçük aktörlerin İsrail'in yanında yer aldığını ve Doğu Akdeniz'de gerçekçi olmayan hedefler peşinde koştuğunu söyledi. Karşılıklı söylem 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Erdoğan'ı "çok iyi bir dostum" ve "güçlü bir lider" olarak nitelendirdiğini söyledi. 🔹 Trump, Türkiye ile İsrail arasında daha büyük bir çatışma ihtimali konusunda bir işaret görmediğini, böyle bir durum olması halinde Erdoğan ile görüşeceğini ifade etti. 🔹 Türkiye İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Kudüs'ün yeniden Türkiye'nin egemenliğine dönmesi için dua ettiğini ve kentin valisi olarak atanmayı arzuladığını söyledi. 🔹 Türkiye Dışişleri Bakanlığı daha önce Netanyahu'yu "çağımızın Hitler'i" olarak nitelendirmiş, Netanyahu ise Erdoğan'ın İran ile iş birliği yaptığını ve Kürt vatandaşlara karşı katliam gerçekleştirdiğini öne sürmüştü.

Türkiye’nin bölgesel vizyonu 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin güvenliğinin Hatay’dan değil Halep, Şam ve Beyrut’tan başladığını söyledi. 🔹 Erdoğan, Suriye ve Lübnan’ı Türkiye’nin “merhamet ve kardeşlik coğrafyası” içinde gördüğünü ifade etti. 🔹 Türkiye, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’nın askeri ve siyasi hamisi olarak Şam yönetiminin sınırlarını ve siyasi etkisini güçlendirmeye çalışıyor. Lübnan ve Suriye bağlantısı 🔹 Türkiye, İsrail ile Lübnan arasındaki müzakerelerde Suriye’nin çıkarlarının dikkate alınmasını istiyor. 🔹 Şam yönetimi, İsrail-Lübnan anlaşmasının ABD gözetiminde yapılması halinde İsrail’in Güney Lübnan’da kalıcı askeri varlık elde edebileceğinden endişe ediyor. 🔹 Suriye, Lübnan’ın İsrail’le herhangi bir anlaşma imzalamadan önce Şam’la istişare etmesini talep ediyor. 🔹 Erdoğan, İsrail-Lübnan anlaşmasının yalnızca ikili bir mesele olmadığını ve Suriye’nin çıkarlarını da kapsaması gerektiğini Washington’a göstermek istiyor. Yeni güvenlik düzeni 🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geliştirdiği doktrin, bölge ülkelerinin güvenliği dış güçlere bağımlı olmadan üstlenmesini hedefliyor. 🔹 Fidan, Türkiye’nin Türk, Arap veya Fars hâkimiyetine dayanmayan, ülkeler arası güvene bağlı bir bölgesel savunma ittifakı istediğini söylemişti. 🔹 İran’ın Körfez ülkelerine saldırıları ve ABD’nin doğrudan karşılık vermemesi, Ankara’ya göre bölgesel güvenlikte yeni bir yapıya duyulan ihtiyacı artırdı. NATO ve Körfez ülkeleri 🔹 Erdoğan, 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak NATO Kuzey Atlantik Konseyi toplantısını yeni bölgesel güvenlik vizyonu için kullanmayı hedefliyor. 🔹 Türkiye, NATO çerçevesinin Suudi Arabistan ve Umman’ı da kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor. 🔹 Ankara, ABD’ye mutlak güvenlik bağımlılığını azaltacak ve bölge ülkeleriyle NATO üyeleri arasında yeni güvenlik iş birliği ilkeleri oluşturacak bir model geliştirmeye çalışıyor. Türkiye’nin konumu 🔹 Türkiye, NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip bir askeri güç olarak Ortadoğu’da daha merkezi bir güvenlik aktörü haline gelmek istiyor. 🔹 Ankara hem Rusya hem Ukrayna ile ilişkilerini korurken, Avrupa’nın güvenlik bağımsızlığı arayışında da kendisini çözüm ortağı olarak sunuyor. 🔹 Erdoğan, NATO’dan kopmadan bölge ülkelerini ABD’ye bağımlılıktan uzaklaştıracak alternatif bir güvenlik düzeni kurmayı amaçlıyor.

Açıklamalar 🔹 İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Kudüs'ün yeniden Türk egemenliğine dönmesi ve kendisinin şehre vali olarak atanması için dua ettiğini söyledi. 🔹 Mustafa Çiftçi, Kudüs'ün "Şam, Halep ve Karabağ'ın kurtuluşunda görüldüğü gibi" özgürlüğüne kavuşacağını söyledi. 🔹 Şubat ayına kadar Erzurum Valisi olarak görev yapan Çiftçi, görevde bulunduğu dönemde Allah'tan en büyük dileğinin bir günlüğüne de olsa Kudüs valiliğinin kendisine verilmesi olduğunu söyledi. 🔹 Mustafa Çiftçi, "Geçmişte olduğu gibi o topraklar yeniden bizim olacak. İnşallah yeniden egemenliğimiz ve hâkimiyetimiz altına girecek." dedi. 🔹 Çiftçi, bu gelişmelerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın küresel liderliği sayesinde gerçekleşeceğini söyledi. İsrail'in tepkisi 🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı, Mustafa Çiftçi'nin açıklamalarına "Uyanın ve gerçeği görün." ifadeleriyle yanıt verdi. 🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı, "Yozlaşmış Osmanlı İmparatorluğu sonsuza kadar tarihe karıştı. Kudüs, Davud'un başkenti olarak sonsuza kadar İsrail'in ebedi başkenti olacaktır." açıklamasını yaptı. Diğer gelişmeler 🔹 İsrailli bir kaynak, Mustafa Çiftçi'nin İsrail karşıtı açıklamalarla Recep Tayyip Erdoğan'ın sağında konumlanmaya çalıştığını söyledi. 🔹 Aynı kaynak, Çiftçi'nin ağır sıklet bir siyasetçi olmadığını ancak Erdoğan'a sadık bir isim olarak görüldüğünü ifade etti. 🔹 Aynı gün Antalya'da çifte İsrail-Türkiye vatandaşı bir kişinin İsrail ordusunda görev yaptığı gerekçesiyle gözaltına alındığı belirtildi. 🔹 İsrailli kaynak, gözaltına alınan kişinin sağlık durumunun iyi olmadığını ve daha önce ordudan terhis edildiğini söyledi. 🔹 Türkiye Dışişleri Bakanlığı, nisan ayında Binyamin Netanyahu için "zamanımızın Hitler'i" ifadesini kullandı. 🔹 Açıklama, Binyamin Netanyahu'nun Recep Tayyip Erdoğan'ı İran ile iş birliği yapmak ve Kürt halkını katletmekle suçlayan X paylaşımına yanıt olarak yapıldı. 🔹 2025 yılında Gazze'ye giden Global Sumud Filosu'nun durdurulmasına ilişkin davada Binyamin Netanyahu ve çok sayıda İsrailli hakkında iddianame hazırlandı. 🔹 Türk medyasında yer alan haberlere göre sanıkların her biri için 4 bin 596 yıla kadar hapis cezası talep ediliyor.

🔹 Haifa Üniversitesi’nden Prof. Stefan Ihrig, İran savaşı sonrasında ortaya çıkan bölgesel dönüşüm sürecinde Türkiye’nin aktif diplomasi yürüttüğünü savundu. Bölgesel Diplomasi 🔹 İran savaşı sonrasında Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgede yeni bir güvenlik mimarisi arayışı hız kazandı. 🔹 Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, çatışma süresince ve sonrasında çok sayıda ülke lideriyle görüşmeler gerçekleştirdi. 🔹 Ankara, Washington, Pekin, Moskova ve Tahran dahil farklı merkezlerle doğrudan iletişim kanallarını koruyor. 🔹 Nisan ayında düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’na 150’den fazla ülkeden temsilci katıldı. 🔹 Türkiye, bölgedeki ortaklarına hazır, erişilebilir ve iş birliğine açık bir aktör olduğu mesajını veriyor. Savunma Sanayii 🔹 Türkiye son yirmi yılda gelişmiş bir savunma sanayii oluşturdu ve sektör hızlı büyüme gösterdi. 🔹 İstanbul’da nisan ayında düzenlenen SAHA savunma fuarında yaklaşık 8 milyar dolarlık sözleşme imzalandı. 🔹 Birleşik Arap Emirlikleri şirketleri fuar sırasında uluslararası savunma şirketleriyle 400’den fazla görüşme yaptı. Türkiye’nin Konumu 🔹 Türkiye’nin yeni Orta Doğu düzeninde merkezi bir konuma yerleşebileceği öngörülüyor. 🔹 Türkiye, NATO üyeliğini sürdürürken Katar ve Suriye gibi bölgesel aktörlerle de yakın ilişkiler yürütüyor. 🔹 Türkiye’nin Hamas’a verdiği destek ve İran’la yakın ilişkileri İsrail açısından bazı güvenlik kaygıları yaratıyor. İsrail Boyutu 🔹 Stefan Ihrig, Erdoğan’ın son on yılda Türkiye’nin bozulan ilişkilerini yeniden kurmaya ve yumuşak gücünü güçlendirmeye odaklandığını savundu. 🔹 Ihrig, İsrail’in bölgesel konumunu güçlendirebilecek bir fırsatın ortaya çıktığını ancak bu fırsatın değerlendirilmediğini öne sürdü. 🔹 Ihrig, İsrail’in artan yalnızlığının bir politika tercihi olduğunu ve bölgesel diplomasi alanında Ankara’dan ders çıkarabileceğini savundu.