🔹 Financial Times yazarı Gideon Rachman, Ukrayna savaşının uzamasının Vladimir Putin'in iktidarını tehdit edebileceğini savundu.

🔹 Moskova'daki 9 Mayıs Zafer Günü geçidinde tank ve ağır silah gösterilerinin azaltılması, Ukrayna'nın drone saldırılarının Rusya'nın başkentine kadar ulaştığını gösterdi.

🔹 Moskova'da havaalanlarının sık sık kapatılması, mobil internet kesintileri ve üst düzey askerlere yönelik suikastlar savaşın etkilerinin ülke içine taşındığını ortaya koydu.

🔹 İngiltere'nin GCHQ istihbarat teşkilatı başkanı Anne Keast-Butler, savaşta yaklaşık 500 bin Rus'un öldüğünü ve çok daha fazlasının ağır yaralandığını söyledi.

🔹 Yakıt fiyatları, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları nedeniyle yükseldi.

🔹 Rusya, Ukrayna'da Sovyetler Birliği'nin İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'ya karşı savaştığından daha uzun süredir savaşmasına rağmen Donbas'ın tamamını ele geçiremedi.

🔹 Nisan ayında Rusya bazı bölgelerde toprak kaybetti.

🔹 Rusya'da bazı elit çevreler savaşın hedeflerinin ulaşılamaz olduğunu açıkça tartışmaya başladı.

🔹 "Russia in Global Affairs" dergisinde yayımlanan bir makale, Kiev'deki Batı yanlısı yönetimi ortadan kaldırma hedefinin tüm Ukrayna'nın işgalini gerektirdiğini ve bunun gerçekleştirilemeyeceğini savundu.

🔹 Makale, müzakere edilmiş bir barışın Rusya'nın çıkarına olacağını ileri sürdü.

🔹 Yazıda Rusya'nın geçmişteki askeri başarısızlıklarının önemli siyasi değişimlere yol açtığı hatırlatıldı.

🔹 1905 Rus-Japon Savaşı, Birinci Dünya Savaşı, Küba Füze Krizi ve Afganistan savaşı sonrasında Rusya veya Sovyetler Birliği'nde büyük siyasi dönüşümler yaşandı.

🔹 Bu örnekler, Ukrayna'daki başarısızlığın Putin'in iktidarını da tehlikeye atabileceğine işaret ediyor.

🔹 Yazıda kitlesel protestoların veya seçimlerin Putin'i görevden uzaklaştırmasının düşük ihtimal olduğu değerlendirildi.

🔹 Boris Nemtsov'un öldürülmesi ve Aleksey Navalni'nin hapiste ölmesi muhalefetin karşı karşıya olduğu risklere örnek olarak gösterildi.

🔹 Wagner lideri Yevgeniy Prigojin'in 2023'teki isyanı, Putin'in iktidarını kaybetmeye en çok yaklaştığı olay olarak tanımlandı.

🔹 Prigojin'in ölümünün ardından Putin'in silahlı güçler üzerindeki kontrolünü daha da sıkılaştırdığı belirtildi.

🔹 Yazıda Putin'in görevden ayrılmasına yol açabilecek en olası senaryonun Rus elitleri içindeki bir bölünme olduğu savunuldu.

🔹 Böyle bir durumda savaşın kötü gittiğine inanan etkili isimlerin barış ve Avrupa ile yakınlaşma için yeni bir liderliğin gerekli olduğuna karar vermesi gerektiği belirtildi.

🔹 Carnegie Russia Eurasia Center'dan Alexander Gabuev, mevcut elitlerin Putin tarafından seçilmiş sadık isimlerden oluştuğunu ve birbirlerine karşı da güvensizlik duyduklarını söyledi.

🔹 Yazı, Putin'in görevden alınmasının önünde ciddi engeller bulunduğunu ancak Rusya'nın Ukrayna'da sürdürülemez bir yola girdiğini savunarak sona eriyor.

🔹 ABD merkezli Atana Elements, Avrupa'nın kritik minerallerde Çin'e bağımlılığını azaltmak amacıyla Almanya ve Polonya'daki büyük batarya fabrikalarının bulunduğu bölgelerde lityum aramayı planlıyor.

🔹 Şirket, Almanya'nın Salzgitter ve Polonya'nın Wroclaw bölgelerinde toplam 1,5 milyon dönümlük lityum arama lisansı satın aldı.

🔹 Söz konusu bölgelerde Volkswagen'in batarya iştiraki ile LG Energy'nin büyük batarya fabrikaları bulunuyor.

🔹 Çin, lityumun işlenmesi ve lityum kimyasalları üretiminde küresel ölçekte baskın konumunu koruyor.

🔹 Avrupa Birliği ve ABD, kritik mineral tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için yerel kaynak geliştirme çalışmalarını hızlandırıyor.

🔹 Atana CEO'su Tom Wilson, Ukrayna savaşı, Çin ile ticaret gerilimleri ve Hürmüz Boğazı krizinin Avrupa'daki tedarik güvenliği endişelerini artırdığını söyledi.

🔹 Atana, tarihi jeolojik veriler ve yapay zekâ teknolojileri kullanarak önemli kritik mineral rezervleri barındırabilecek bölgeleri belirledi.

🔹 Şirket, lityum kaynaklarının büyük sanayi tesislerinin altında bulunduğunu tespit ettiğini açıkladı.

🔹 Wilson, bu kaynakların doğrudan talebin bulunduğu bölgelerde yer almasının önemli avantaj sağlayacağını söyledi.

🔹 Geçen yıl Teksas'ta kurulan Atana Elements, 27,5 milyon dolarlık başlangıç yatırımı topladı.

🔹 Finansman turuna, Twitter ve Uber'in ilk yatırımcılarından Chris Sacca'nın kurucu ortaklarından olduğu Lowercarbon Capital liderlik etti.

🔹 Şirket, Şilili madencilik grubu Antofagasta tarafından da destekleniyor.

🔹 Atana, kayaçlardan değil tuzlu sıvı rezervlerinden lityum çıkarma teknolojisi geliştiren Lilac Solutions'tan ayrılarak kuruldu.

🔹 Lilac Solutions'ın yatırımcıları arasında BMW'nin girişim sermayesi kolu da bulunuyor.

🔹 BMW, yatırımının belirli bir proje veya tedarik anlaşmasına bağlı olmadığını açıkladı.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel lityum talebi bu on yılda yılda ortalama yüzde 30 büyüdü.

🔹 Geçen yıl yaklaşık 1,1 milyon ton olan yıllık lityum talebinin önümüzdeki on yılda 3,6 ila 6,3 milyon ton aralığına yükselmesi bekleniyor.

🔹 Wood Mackenzie mart ayında mevcut projelerin 2030'ların ortasından sonraki talebi karşılamaya yetmeyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Atana, iki projeden yaklaşık 20 yıllık dönemde toplam 26 milyon ton lityum çıkarılabileceğini öngörüyor.

🔹 Bu rakamlar petrol, doğalgaz, jeotermal ve madencilik verilerine dayalı ön tahminlerden oluşuyor.

🔹 Analistler projelerin henüz çok erken aşamada olduğunu ve nihai üretim miktarının belirsizliğini koruduğunu belirtiyor.

🔹 Şirket, sondaj faaliyetlerine başlamadan önce çevre ve güvenlik şartlarını karşılayan yerel izinleri almak zorunda bulunuyor.

🔹 Rusya'nın uçak ve insansız hava aracı üretimi, Ukrayna savaşında drone kullanımına ağırlık verilmesiyle hızlı büyümesini sürdürüyor.

🔹 Resmi verilere göre sektördeki üretim Nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 117 arttı.

🔹 Bu oran, 2025 yılı boyunca görülen ortalama yüzde 68'lik büyümenin de üzerine çıktı.

🔹 Kremlin, tank ve diğer geleneksel zırhlı araçların etkinliğinin sınırlanmasıyla birlikte drone üretimine daha fazla ağırlık veriyor.

🔹 Özellikle birinci şahıs görüşlü (FPV) kamikaze dronlar Rusya'nın en hızlı büyüyen savunma alanlarından biri haline geldi.

🔹 Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden Douglas Barrie, FPV dronların cephe hattının her iki tarafında da kilometrelerce alanı tehlikeli hale getirdiğini söyledi.

🔹 Vladimir Putin daha önce Rusya'nın 2024 yılında yaklaşık 1,4 milyon drone ürettiğini açıklamıştı.

🔹 Ukrayna askeri istihbaratının verilerine göre Rusya 2026 yılında 7,3 milyon FPV drone üretmeyi planlıyor.

🔹 Aynı yıl çeşitli insansız hava araçları için 7,8 milyon savaş başlığı üretilmesi hedefleniyor.

🔹 Bu rakamlar günlük yaklaşık 20 bin FPV drone üretimine karşılık geliyor.

🔹 Rusya'nın genel savunma sanayisindeki büyüme hız kaybetmeye başladı.

🔹 İş gücü eksikliği, ekonomik baskılar ve finansman sorunları üretim artışını sınırlandırıyor.

🔹 Kremlin, işgalin başlamasından bu yana ilk kez askeri harcamalarda kesinti kararı aldı.

🔹 Ağır silahlar, mühimmat ve füze bileşenleri üreten sektörlerde büyümenin yüzde 30 seviyelerinden yüzde 4-5 aralığına gerilemesi bekleniyor.

🔹 Dronlar Rusya'nın askeri operasyonlarının merkezine yerleşmiş durumda.

🔹 Uzmanlara göre dronlar daha pahalı seyir ve balistik füzelerin hedeflerine ulaşmasına da yardımcı oluyor.

🔹 Rusya, cephedeki çıkmazı kırmak amacıyla Ukrayna'ya yönelik balistik füze ve drone saldırılarını artırdı.

🔹 Mayıs ayında Ukrayna yaklaşık 600 drone ve 90 füzenin kullanıldığı savaşın en büyük saldırılarından biriyle karşı karşıya kaldı.

🔹 Rus uçak ve drone sektörü yılın ilk dört ayında üretimini yüzde 78 artırdı.

🔹 Aynı dönemde savunma bağlantılı sektörlerdeki toplam üretim artışı yüzde 16 seviyesinde kaldı.

🔹 Sivil üretim ise yaklaşık yüzde 3 geriledi.

🔹 Analistler, yüksek faizler, yaptırımlar ve zayıflayan talebin sivil ekonomiyi baskıladığını belirtiyor.

🔹 Uzmanlara göre Ukrayna yeni teknolojiler geliştirmede önde olsa da Rusya bu teknolojileri kopyalayıp büyük ölçekli üretime geçirmekte başarılı oluyor.

🔹 Her iki taraf da savaşın bu aşamasında dronları temel saldırı gücü olarak tanımlıyor.

🔹 Rus Savunma Bakanı Andrey Belousov, Ukrayna'nın kayıplarının yaklaşık yarısının drone saldırılarından kaynaklandığını söyledi.

🔹 Ukrayna Genelkurmay Başkanı Oleksandr Sırskiy ise insansız sistem birliklerinin son beş aydır Rusya'nın telafi edebileceğinden daha fazla kayıp verdirdiğini açıkladı.

🔹 Rus drone üreticisi Uraldronzavod'un yöneticisi Vladimir Tkaçuk, tankların zamanla dronlara karşı savunma geliştireceğini ancak drone teknolojisinin de gelişmeye devam edeceğini söyledi.

🔹 Tkaçuk, "Bir tank 10 drone düşürmeyi öğrenirse birileri 20 drone gönderecek sürü algoritması geliştirir" dedi.

🔹 Tkaçuk'a göre dronlar artık hem savaş alanının hem de savunma ekonomisinin kalıcı unsuru haline geldi.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang, yapay zekâ sektöründeki kârların çalışanlarla paylaşılması gerektiğini belirterek çalışanlarına mümkün olduğunca yüksek ücret ödediğini söyledi.

🔹 Huang açıklamayı, Samsung Electronics'in bazı çip mühendislerine 400 bin dolara kadar prim verilmesini öngören yeni ücret anlaşmasıyla ilgili bir soru üzerine yaptı.

🔹 "İnsanlara mümkün olduğunca yüksek ücret ödenmeli" diyen Huang, bunun kendi yaklaşımı olduğunu ancak tek doğru yöntemin bu olduğunu iddia etmediğini ifade etti.

🔹 Güney Kore'den Tayvan'a kadar yapay zekâ yatırımlarından en fazla faydalanan teknoloji şirketleri, çalışanlara daha fazla pay verilmesi yönünde artan baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Samsung'un sendikalarla yaptığı ücret anlaşması olası bir grevin önüne geçti.

🔹 Tayvan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) yönetimi de son dönemde çalışanların kâr paylaşımı konusundaki endişelerini gidermeye çalışıyor.

🔹 TSMC CEO'su C.C. Wei geçen hafta çalışanlarla yaptığı toplantıda performansa dayalı teşvik programının bu yıl geçen yıldan daha hızlı büyüyeceğini söyledi.

🔹 Şirketin yıllık genel kurulunda çalışan ücretleri ve prim sisteminin yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.

🔹 Yapay zekânın uzun vadede çalışanların yerini alabileceğine ilişkin endişeler sürüyor.

🔹 Huang ise pazartesi günü yaptığı açıklamada bu görüşü "saçmalık" olarak nitelendirdi.

🔹 Huang'a göre yapay zekâ istihdamı azaltmak yerine gelirleri, şirket kârlarını ve ekonomik büyümeyi artıracak.

🔹 Samsung çalışanlarının ortalama yıllık geliri geçen yıl yaklaşık 158 milyon won (yaklaşık 105 bin dolar) oldu.

🔹 Huang, Asya'nın en büyük teknoloji etkinliklerinden Computex fuarında Nvidia'nın yeni ürünlerini tanıttı.

🔹 Şirket fuarda "Spark" adlı yeni bilgisayar çipini de duyurdu.

🔹 Huang, iki saat süren basın toplantısında ağırlıklı olarak yapay zekâ ve robot teknolojileri hakkında konuştu.

🔹 Nvidia'nın Tayvan'a yönelik yatırımları sorulduğunda Huang, şirketin en büyük katkısının Tayvan'ın yarı iletken ve elektronik ekosistemine yaptığı büyük harcamalar olduğunu söyledi.

🔹 Huang, Tayvan'ın teknoloji tedarik zincirine yönelik övgülerini yineledi.

🔹 Rusya Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası'ndaki üst düzey yetkililer, Ukrayna savaşına yönelik mevcut harcama düzeyinin sürdürülemez hale geldiği konusunda Vladimir Putin'i uyardı.

🔹 Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre yetkililer, savunma harcamalarının bütçe açığını tehlikeli seviyelere taşıyabileceğini değerlendirdi.

🔹 Bu durum, savaşın başlamasından bu yana Moskova yönetimi içinde görülen en ciddi görüş ayrılıklarından biri olarak değerlendiriliyor.

🔹 Maliye yetkilileri savunma harcamalarında yeni kesintiler yapılmasını önerdi.

🔹 Savunma Bakanlığı ve Kremlin'deki bazı isimler ise askeri harcamaların korunmasını savunuyor.

🔹 Bu kesim, savunma sanayisine bağlı şirketlerin ekonomideki ağırlığı nedeniyle harcama azaltımının ekonomiye zarar vereceğini öne sürüyor.

🔹 Kaynaklara göre Putin, savunma bütçesine dokunmadan önce diğer alanlarda tasarruf bulunmasını istedi.

🔹 Savunma Bakanlığı yalnızca kesintilere karşı çıkmakla kalmadı, ek kaynak talebinde de bulundu.

🔹 Kaynaklara göre bu yıl savunma bütçesinde 3 trilyon rubleye kadar ek finansman ihtiyacı oluşabilir.

🔹 2026 bütçesi hazırlanırken yılın ikinci yarısında 1,2-1,5 trilyon rublelik bir finansman açığı oluşabileceği öngörülmüştü.

🔹 Geçen yıl Alaska'da yapılan Putin-Trump zirvesinin ardından savaşın sona erebileceği beklentisi oluşmuştu.

🔹 Bu nedenle 2026'nın ikinci yarısında savunma harcamalarının azaltılabileceği varsayılmıştı.

🔹 Ancak savaşın sürmesi nedeniyle bu planlar geçerliliğini yitirdi.

🔹 Rusya Ekonomi Bakanlığı, 2026 büyüme tahminini yüzde 1,3'ten yüzde 0,4'e düşürdü.

🔹 Resmi verilere göre Rus ekonomisi ilk çeyrekte son üç yılın ilk daralmasını yaşadı.

🔹 Bloomberg haberi, Rus ekonomisinin resesyona yaklaşmakta olduğunu belirtiyor.

🔹 Rusya'nın bütçe açığı yılın ilk dört ayında 5,9 trilyon rubleye ulaştı.

🔹 Bu rakam gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,5'ine karşılık geliyor.

🔹 Açık, yıl sonu hedefinin yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktı.

🔹 Ulusal Refah Fonu'ndaki rezervler ise işgal öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 60 altına geriledi.

🔹 Kaynaklara göre İran savaşı sonrası yükselen petrol fiyatları bütçe sorunlarını çözmeye yetmeyecek.

🔹 Ekonomide anlamlı bir rahatlama için petrol fiyatlarının en az bir yıl boyunca varil başına 100 doların üzerinde kalması gerektiği değerlendiriliyor.

🔹 Güçlü ruble de ihracat gelirlerini azaltarak kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 Moskova yönetimi bütçe açığını kapatmak için bazı emtia üreticileri ve bankalara yönelik ek vergileri değerlendiriyor.

🔹 Moskova şehir yönetimi de gelirlerin beklentilerin altında kalması nedeniyle personel ve yatırım harcamalarında kesintiye gitmeye başladı.

🔹 Maliye Bakanı Anton Siluanov, kamu harcamalarında daha fazla disiplin gerektiğini söyledi.

🔹 Siluanov, "Rezervler sonsuz değil. Mali açıdan zayıflığa izin veremeyiz" dedi.

🔹 Bloomberg'in incelediği tedarik kayıtlarına göre Çin'in savunma sanayisi ve ordusuyla bağlantılı en az yedi üniversite Nvidia'nın H200 yapay zekâ çiplerine erişim sağlamaya çalışıyor.

🔹 H200, ABD'nin Çin'e satışına izin verdiği en güçlü Nvidia yapay zekâ işlemcileri arasında yer alıyor.

🔹 Erişim arayan kurumlar arasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na destek veren "Ulusal Savunmanın Yedi Oğlu" grubundaki üniversiteler de bulunuyor.

🔹 Beihang Üniversitesi ve Northwestern Polytechnical University, H200 çiplerine erişim veya kiralama imkânı arayan kurumlar arasında yer alıyor.

🔹 Her iki üniversite de Çin ordusuna yönelik çalışmaları nedeniyle ABD Ticaret Bakanlığı yaptırım listesinde bulunuyor.

🔹 Bloomberg ayrıca Çin ordusu veya savunma sektörüyle iş birliği yapan 25'ten fazla üniversite ve laboratuvarın eski nesil Nvidia çiplerini kullandığını veya temin etmeye çalıştığını belirledi.

🔹 Çinli yapay zekâ şirketlerinin H200 satın alması büyük ölçüde engellenmiş durumda.

🔹 Pekin yönetimi yerli çip sektörünün gelişmesini desteklemek amacıyla yabancı çiplere bağımlılığı azaltmaya çalışıyor.

🔹 Buna rağmen askeri bağlantılı kurumların Nvidia ürünlerine yönelik ilgisinin sürdüğü görülüyor.

🔹 Nvidia, Çin ordusunun birkaç düzine ikinci el grafik işlemciye dayanmasının mantıklı olmadığını savundu.

🔹 Şirket, Çin'in askeri uygulamalar için yeterli yerli çip kapasitesine sahip olduğunu öne sürdü.

🔹 Nvidia, Çin ordusunun Amerikan teknolojisine bağımlı olmasının ABD ordusunun Çin teknolojisine bağımlı olması kadar anlamsız olduğunu belirtti.

🔹 ABD'li siyasetçiler ve güvenlik uzmanları Nvidia teknolojisinin Çin ordusuna dolaylı fayda sağlayabileceği konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor.

🔹 Donald Trump yönetimi Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın girişimlerinin ardından H200 satışlarına belirli şartlarla izin vermişti.

🔹 İhracat lisansı alan kuruluşların teknolojiyi Çin ordusu veya askeri amaçlarla kullanmayacağını taahhüt etmesi gerekiyor.

🔹 Bazı Çinli kurumlar çip satın almak yerine işlem gücü kiralamaya çalışıyor.

🔹 Çiplerin Çin dışında bulunup uzaktan erişim sağlanması halinde işlemler mevcut ABD ihracat kurallarını ihlal etmeyebiliyor.

🔹 Uzmanlar bu yöntemin mevcut düzenlemelerde önemli bir boşluk oluşturduğunu değerlendiriyor.

🔹 Beijing University of Posts and Telecommunications'a ait bir süper bilgisayar merkezinde 144 adet Nvidia A800 çipi kullanılıyor.

🔹 Harbin Institute of Technology'nin Nvidia H100 çiplerini kullandığı ve daha sonra H20 modeli için girişimde bulunduğu belirtiliyor.

🔹 University of Science and Technology of China ise bir süper bilgisayar sisteminde 200 adet Nvidia A100 çipi kullandığını açıkladı.

🔹 Uzmanlar gelişmiş yapay zekâ çiplerinin doğrudan füzelere yerleştirilmek yerine yeni silah sistemlerinin geliştirilmesinde ve askeri veri işleme süreçlerinde kullanılacağını belirtiyor.

🔹 Bloomberg Economics analisti Michael Deng, sekiz H200 çipli tek bir sunucunun bile Çin'in gelişmiş açık kaynak yapay zekâ modellerini askeri uygulamalara uyarlamak için yeterli olabileceğini söyledi.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin ordusuna ulaşmasının Kongre'nin dikkatle takip ettiği konular arasında olduğunu söyledi.

🔹 Avrupa Birliği ülkeleri ve Birleşik Krallık başta olmak üzere Avrupa devletleri, Ukrayna'ya giden yardımın neredeyse tamamını sağlıyor.

🔹 Bu ay Ukrayna için oluşturulan 90 milyar euroluk yeni kredi paketinden ilk ödemeler başlayacak.

🔹 Avrupa ülkeleri yaptırımları sertleştirirken Ukrayna'ya yönelik askeri entegrasyon ve destek mekanizmalarını da genişletiyor.

🔹 Ukrayna'nın son dönemdeki savaş alanı başarıları Avrupa'da diplomatik çözüm ihtimaline yönelik beklentileri artırdı.

🔹 Avrupa, sonuç vermeyen ABD girişimlerinin ardından daha etkin bir diplomatik rol üstlenmek istiyor.

🔹 Buna rağmen Avrupa hükümetlerinin Ukrayna'nın yalnızca ayakta kalmasının ötesine geçen ortak bir strateji oluşturamadığı belirtiliyor.

🔹 Son haftalarda Vladimir Putin ile olası görüşmeler için çeşitli arabulucu isimleri tartışılsa da Avrupa'nın somut hedefleri konusunda netlik bulunmuyor.

🔹 Avrupalı yetkililer Putin'in baskı altında olduğunu düşünse de taleplerinden geri adım atmaya hazır olduğuna dair işaret görmüyor.

🔹 Bazı Avrupalı hükümetler Rusya'nın kırmızı çizgilerini anlamak amacıyla arabuluculuk girişimlerini destekliyor.

🔹 Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya arasında olası müzakereler konusunda yoğun görüşmeler yürütülüyor.

🔹 Doğu Avrupa ülkeleri ise Batı Avrupa'nın Rusya ile kendi başlarına yeni bir yakınlaşma arayışına girebileceğinden endişe ediyor.

🔹 Olası bir ateşkes halinde Ukrayna'nın Donbas'taki bazı toprak kayıplarını kabul etmek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Avrupa'nın Ukrayna'ya sunabileceği en önemli siyasi teşviklerden biri AB üyeliği perspektifi olarak görülüyor.

🔹 Daha önce Ukrayna'nın 2027'de AB'ye katılabileceği yönünde değerlendirmeler yapılmıştı.

🔹 Ancak Avrupalı yetkililer bu tarihin gerçekçi olmadığını ve üyeliğin yaklaşık on yıl sürebileceğini düşünüyor.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna için sınırlı haklar içeren bir "ortak üyelik" modeli önerdi.

🔹 Model, bazı AB kurumlarına erişim sağlarken tam üyelik haklarını içermiyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy öneriyi adil bulmadığını söyleyerek reddetti.

🔹 Kamuoyu araştırmaları Ukraynalıların yaklaşık dörtte üçünün hâlâ AB üyeliğini desteklediğini gösteriyor.

🔹 Ancak destek özellikle gençler arasında gerilemeye başladı.

🔹 Ukrayna'nın savunma sanayisini ve silah üretimini geliştirmesi ülkede daha güçlü bir öz yeterlilik anlayışını beraberinde getirdi.

🔹 Bazı Ukraynalılar artık Avrupa'nın kendilerini korumasını beklemek yerine Avrupa'yı koruduklarını savunuyor.

🔹 Avrupa'nın mali ve askeri desteği Ukrayna'nın direncini sürdürmesinde kritik rol oynuyor.

🔹 İsveç ile yapılan anlaşma kapsamında Ukrayna yeni savaş uçakları alacak.

🔹 Buna karşın Avrupa hâlâ Ukrayna şehirlerini korumak için gerekli balistik füze önleme sistemlerini sağlayamıyor.

🔹 Zelenskiy, Patriot füze sistemleri için ABD Başkanı Donald Trump'a mektup gönderdi.

🔹 Avrupa'da gelecek yıl başlayacak seçimlerin Ukrayna politikasını etkileyebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Fransa'da Ulusal Birlik'in iktidara gelmesi halinde Avrupa'nın Ukrayna'ya yönelik bazı taahhütlerinin zayıflayabileceği öngörülüyor.

🔹 Dergi, Avrupa'nın Ukrayna konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini ancak mevcut planın hâlâ büyük ölçüde umutlara dayandığını belirtiyor.

🔹 Avrupa'nın önündeki temel sorunun savaşın yanı sıra kalıcı barışı sağlayıp sağlayamayacağı olduğu ifade ediliyor.

🔹 Küçük dronlar Ukrayna'dan Orta Doğu'ya kadar birçok çatışma bölgesinde yaygın şekilde kullanılıyor.

🔹 Bu sistemlerin ucuz, kolay kullanılabilir ve erişilebilir olması savunma güçleri için yeni bir tehdit oluşturuyor.

🔹 Mevcut hava savunma sensörleri büyük ölçüde uçak ve füze gibi daha büyük hedefleri tespit etmek için tasarlandığından küçük dronları belirlemekte zorlanıyor.

🔹 ABD merkezli Echodyne şirketi küçük ve alçaktan uçan hedefleri tespit edebilen yeni radar sistemleri geliştiriyor.

🔹 Şirketin radarı geleneksel sistemlere göre çok daha düşük maliyetle çalışacak şekilde tasarlandı.

🔹 Radar, farklı ortam koşullarına göre sinyal özelliklerini hızla değiştirerek hedef tespit kabiliyetini artırıyor.

🔹 Sistem, dönen pervaneleri algılayarak kuşlarla dronları birbirinden ayırt edebiliyor.

🔹 Radar sistemi kuşlar, balonlar, dört pervaneli dronlar ve sabit kanatlı hava araçları arasındaki farkı makine öğrenmesiyle belirliyor.

🔹 Bu yöntem karmaşık çevresel koşullar içinde zayıf sinyallerin daha güvenilir şekilde tespit edilmesini sağlıyor.

🔹 Dizüstü bilgisayar büyüklüğündeki EchoShield radarı yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki küçük dronları tespit edip takip edebiliyor.

🔹 Ukrayna'da geliştirilen başka bir yaklaşım ise dronları seslerinden tespit etmeye dayanıyor.

🔹 Toronto merkezli Prandtl Dynamics şirketi dronların çalıştırılmadan önce bile bulunabilmesini sağlayan sistemler geliştiriyor.

🔹 Dome adlı sistem duyulamayan ultrasonik ses darbeleri göndererek yakındaki dronların elektronik ve mekanik parçalarında titreşim oluşturuyor.

🔹 Bu titreşimler dronların konumunu ortaya çıkaran karakteristik sesler üretiyor.

🔹 Şirket sistemi sayesinde sırt çantası içinde, çatı arkasında veya bazı durumlarda araç içindeki dronların tespit edilebildiğini açıkladı.

🔹 Elde taşınabilen Dome-c modelinin bu yaz piyasaya sürülmesi planlanıyor.

🔹 Daha büyük Dome-o sistemi ise gökyüzündeki dronların ses izlerini güçlendirerek uzun menzilli tespiti kolaylaştırıyor.

🔹 Prandtl'ın 16 mikrofonlu Oscura sistemi şehir ortamında 250 gram ağırlığındaki dronları yaklaşık 200 metre mesafeden tespit edebiliyor.

🔹 Dome-o ile birlikte kullanıldığında menzil yaklaşık 75 metre daha artıyor.

🔹 Sistem, Kanada Savunma Bakanlığı'nın Ottawa'da düzenlediği anti-dron yarışmasında test edildi.

🔹 Teknoloji henüz askeri kullanım için tamamen hazır görülmese de yarışmada ikinci olarak ödül kazandı.

🔹 Echodyne radarları halihazırda ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılıyor.

🔹 Sistemler savaş gemilerine ve askeri üslerin savunmasına entegre edildi.

🔹 Araçlara monte edilen versiyonlar da hizmete alınmış durumda.

🔹 Dergi, bu teknolojilerin küçük dron tehdidini tamamen ortadan kaldırmayacağını ancak mevcut savunma açıklarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.

🔹 İsrail, Donald Trump'ın talebi üzerine Lübnan'a yönelik planlanan hava saldırılarını durdurdu.

🔹 İran, İsrail'in Lübnan ve Gazze'deki saldırıları sona ermedikçe barış görüşmelerine dönmeyeceğini açıkladı.

🔹 İran'ın müzakerelerden çekilmesinin ardından Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında telefon görüşmesi yapıldı.

🔹 Habere göre Trump, Netanyahu'ya yönelik sert ifadeler kullandı ve Lübnan'a yönelik yeni saldırıların İsrail'i uluslararası alanda daha da yalnızlaştıracağını söyledi.

🔹 Kaynaklara göre Trump, Netanyahu'yu planlanan operasyonları durdurmaya ikna etmeye çalıştı.

🔹 Trump görüşmenin ardından Beyrut'a yeni asker gönderilmeyeceğini ve yolda olan birliklerin geri çevrildiğini açıkladı.

🔹 İran'ın müzakere heyeti arabulucular üzerinden yürütülen görüşmeleri ve mesaj alışverişini askıya aldı.

🔹 İran, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sürmesi halinde kuzey İsrail'e saldırılar düzenleyeceği uyarısında bulundu.

🔹 İran Devrim Muhafızları'nın ana operasyon komutanlığı, Beyrut ve Dahiye'nin bombalanması halinde karşılık verileceğini açıkladı.

🔹 Trump, Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail ve Hizbullah'ın gerilimi azaltmayı kabul ettiğini söyledi.

🔹 Trump, Hizbullah'ın saldırıları durdurmayı kabul ettiğini ve İsrail'in de saldırı gerçekleştirmeyeceğini belirtti.

🔹 Trump, İran ile ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın bir hafta içinde sağlanabileceğini düşündüğünü söyledi.

🔹 İran, Lübnan'a yönelik saldırıların sürmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatılması yönündeki planını sürdüreceğini açıkladı.

🔹 İran ayrıca Kızıldeniz'in girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı'nı da kapatma tehdidinde bulundu.

🔹 Barış görüşmelerinin askıya alınacağı haberlerinin ardından Brent petrol fiyatı varil başına yaklaşık 96 dolara yükseldi.

🔹 İran, tüm tehditlere rağmen pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan 15 ticari geminin güvenlik koordinasyonu altında geçtiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, Hizbullah'ın ateşkes ihlallerine karşılık olarak Beyrut'un güney banliyölerindeki hedeflere saldırı emri vermişti.

🔹 Söz konusu bölgeler Hizbullah'ın kalesi olarak görülen Dahiye bölgesini kapsıyordu.

🔹 Trump'ın müdahalesinin ardından planlanan operasyonlar durduruldu.

🔹 Donald Trump'ın politikaları, Avrupa Birliği içinde ABD teknolojilerine bağımlılığın bir güvenlik riski olduğu görüşünü güçlendirdi.

🔹 Avrupa Komisyonu çarşamba günü yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığı azaltmayı hedefleyen "teknoloji egemenliği paketi"ni açıklayacak.

🔹 Paket, veri merkezleri, yapay zekâ, yarı iletkenler ve yazılım alanlarında Avrupa'nın dış bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

🔹 Trump'ın Grönland'a yönelik açıklamaları ve Avrupa'nın ABD şirketlerine bağımlılığını siyasi baskı aracı olarak kullanabileceği yönündeki endişeler Avrupa'daki yaklaşımı değiştirdi.

🔹 Avrupa'da uzun süredir savunulan teknoloji bağımsızlığı fikri daha geniş destek görmeye başladı.

🔹 European DIGITAL SME Alliance Genel Sekreteri Sebastiano Toffaletti, teknolojinin yalnızca bir ticari ürün değil aynı zamanda güç ve nüfuz aracı olduğunu söyledi.

🔹 Avrupa'nın e-posta sistemleri, veri depolama hizmetleri ve birçok kamu hizmeti büyük ölçüde ABD merkezli teknoloji şirketlerine dayanıyor.

🔹 Geçmişte Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler Fransız öncülüğündeki teknoloji egemenliği girişimlerine karşı çıkmıştı.

🔹 Bu ülkeler söz konusu girişimleri korumacılık olarak değerlendiriyordu.

🔹 Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın görevden ayrılmadan önce bazı Avrupa ülkelerine yönelik yapay zekâ çipi ihracat kısıtlamaları getirmesi Avrupa'da endişeleri artırdı.

🔹 Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Bart Groothuis, bu kararın Avrupa'nın ABD yapay zekâ teknolojilerine bağımlı hale gelebileceğini gösterdiğini söyledi.

🔹 Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerine yönelik yaptırımları Avrupa'daki kaygıları daha da güçlendirdi.

🔹 Yaptırımlar sonucunda bazı yetkililerin Visa, Mastercard, Amazon, Airbnb ve Booking.com gibi ABD merkezli hizmetlere erişimi kesildi.

🔹 Groothuis bu gelişmenin Avrupa için büyük bir şok olduğunu söyledi.

🔹 Danimarka, geçmişte bulut bilişim pazarının açık kalmasını savunan ülkelerden biriydi.

🔹 Danimarkalı bir yetkili, Grönland konusundaki gelişmelerin ülkenin pozisyonunu değiştirmesini hızlandırdığını söyledi.

🔹 Taslak plana göre Avrupa Komisyonu ülkelerin teknoloji bağımlılıklarını ve güvenlik açıklarını değerlendirmelerini isteyecek.

🔹 Komisyon, ABD gibi ülkelerin Avrupa ekonomisinin kritik sektörlerine teknoloji sağlayıp sağlayamayacağı konusunda değerlendirme yapabilecek.

🔹 Paket ayrıca özel yatırımları teşvik etmeyi, açık kaynak çözümlerini desteklemeyi ve Avrupa'da çip üretimini artırmayı hedefliyor.

🔹 Avrupa Komisyonu teknoloji bağımsızlığını savunurken ABD ile doğrudan kopuş görüntüsü vermemeye çalışıyor.

🔹 Taslak metinde teknoloji egemenliğinin izolasyon, korumacılık veya teknolojik ayrışma anlamına gelmediği vurgulanıyor.

🔹 Avrupa Birliği aynı zamanda yapay zekâ tedarik zincirlerini güvence altına almayı amaçlayan ABD öncülüğündeki Pax Silica girişimine katılmayı da değerlendiriyor.

🔹 Politico'ya konuşan Bart Groothuis, Avrupa'nın teknoloji bağımsızlığı konusundaki farkındalığının artmasında Trump'ın belirleyici rol oynadığını söyledi.

🔹 Arsenal ile Paris Saint-Germain arasında oynanan Şampiyonlar Ligi finali İngiltere'de yasa dışı yayınlar üzerinden 16,2 milyon kez izlendi.

🔹 Teknoloji şirketi Gaming Compliance International'ın analizine göre izlemeler 3,7 milyon farklı IP adresinden gerçekleşti.

🔹 Karşılaşma yasal yayın platformları TNT Sports ve HBO Max üzerinden ise 7 milyondan fazla kişi tarafından izlendi.

🔹 TNT Sports, 1992'de Şampiyonlar Ligi markasının oluşturulmasından bu yana ilk kez finali ücretsiz yayınlamama kararı aldı.

🔹 Karar İngiltere'de siyasi tartışmalara yol açtı.

🔹 Başbakan Keir Starmer, yayıncı kuruluşa gönderdiği mektupla kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

🔹 Analizde 90 saniyeden uzun yasa dışı izlemeler dikkate alındı.

🔹 16,2 milyonluk toplam izlenme sayısının bir kısmı aynı kişinin birden fazla yayına bağlanmasından kaynaklanmış olabilir.

🔹 Teknik sorunlar ve reklamlar nedeniyle kullanıcıların yayınları yenilemek zorunda kaldığı belirtildi.

🔹 Bu nedenle gerçek izleyici sayısının kesin olarak belirlenemediği ifade edildi.

🔹 Liverpool ile Real Madrid arasında oynanan 2022 Şampiyonlar Ligi finali BT Sport tarafından YouTube üzerinden ücretsiz yayınlanmıştı.

🔹 O final 12,6 milyonluk zirve izleyici sayısına ulaşmıştı.

🔹 Araştırmaya göre yasa dışı yayınlardaki reklamların yüzde 89'u Birleşik Krallık'ta lisanslı olmayan bahis şirketlerine aitti.

🔹 Gaming Compliance International Başkanı Ismail Vali, yasa dışı yayıncılık ile düzenlenmemiş bahis sektörü arasında güçlü bir bağ bulunduğunu söyledi.

🔹 Vali, ücretsiz spor yayınlarının yasa dışı bahis siteleri için önemli bir müşteri çekme aracı haline geldiğini belirtti.

🔹 TNT Sports, final için yüzde 25,6 izleyici payına ulaştığını açıkladı.

🔹 Kanal yönetimi 7 milyonu aşan toplam izleyici rakamlarından memnun olduğunu bildirdi.

🔹 Ancak yüksek yasa dışı izlenme rakamlarının yayıncılar ve yayın hakları sahipleri için uzun vadeli bir sorun oluşturduğu değerlendiriliyor.

🔹 TNT Sports verilerine göre UEFA'nın üç erkekler finalini toplam 9,2 milyondan fazla kişi izledi.

🔹 Aston Villa'nın Avrupa Ligi zaferini 3,5 milyon kişi takip etti.

🔹 Crystal Palace'ın Konferans Ligi finalini ise 2,7 milyon kişi izledi.

🔹 Kanalın Avrupa futbolu yayınlarının ortalama izleyici sayısı geçen sezona göre yüzde 5 arttı.

🔹 SpaceX, Anthropic ve OpenAI'nin planlanan halka arzları ABD borsalarına trilyonlarca dolarlık yeni piyasa değeri ekleyebilir.

🔹 SpaceX'in 11 Haziran'da yaklaşık 75 milyar dolar toplaması ve hisselerinin ertesi gün Nasdaq'ta işlem görmeye başlaması bekleniyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI'nin de yaklaşık 60'ar milyar dolarlık halka arz hedeflediği belirtiliyor.

🔹 Üç şirketin toplam piyasa değerinin birkaç ay içinde 4 trilyon dolara kadar ulaşabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Bazı yatırımcılar, dev şirketlerin büyük endekslere hızla dahil edilmesinin piyasalarda aşırı oynaklık yaratabileceğinden endişe ediyor.

🔹 Endeks fonları, endekslere dahil edilen hisseleri satın almak zorunda olduğu için yeni hisselere güçlü talep oluşabilir.

🔹 Buna rağmen ABD hisse senedi piyasasının büyüklüğü nedeniyle bu halka arzların sistem üzerinde sınırlı bir ilk etki yaratacağı belirtiliyor.

🔹 Russell 3000 endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 79 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 S&P 500 şirketlerinin toplam değeri ise yaklaşık 69 trilyon dolar.

🔹 Bu nedenle üç dev halka arzın toplam büyüklüğü ABD piyasası içinde görece sınırlı kalıyor.

🔹 SpaceX'in hedeflediği 1,75 trilyon dolarlık değerleme gerçekleşirse şirket halka arz sırasında hisselerinin yaklaşık yüzde 4'ünü piyasaya açmış olacak.

🔹 Elon Musk'ın elindeki hisselerin büyük bölümü halka arzdan sonraki 366 gün boyunca satılamayacak.

🔹 Diğer hisselerin önemli kısmı ise kademeli olarak piyasaya sürülecek.

🔹 Böylece yeni hisselerin piyasaya girişi birkaç gün yerine yıllara yayılacak.

🔹 Florida Üniversitesi'nden Jay Ritter'in araştırmasına göre 1980-2024 dönemindeki halka arz hisseleri ilk işlem günlerinden sonraki üç yılda genel piyasadan ortalama 20 puan daha düşük performans gösterdi.

🔹 Gelirlerinin 40 katından yüksek değerlemeyle halka açılan şirketlerin performansı ise piyasadan ortalama 58 puan daha düşük oldu.

🔹 SpaceX'in hedeflenen değerleme gerçekleşirse gelirlerinin 90 katından fazla bir değerleme ile işlem görmeye başlayacağı belirtiliyor.

🔹 Üç şirket de yapay zekâ temasının merkezinde yer alıyor.

🔹 ABD'nin en büyük 10 yapay zekâ bağlantılı şirketi halihazırda S&P 500'ün toplam değerinin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.

🔹 Yapay zekâ sektöründe yaşanabilecek olumsuz gelişmelerin yalnızca yeni halka arzları değil, daha geniş piyasa performansını da etkileyebileceği belirtiliyor.

🔹 Son yıllarda teknoloji şirketleri büyük ölçüde hisse geri alımı yaparken artık yapay zekâ yatırımlarına daha fazla kaynak ayırmaya başladı.

🔹 Bazı şirketler ek finansman için tahvil piyasalarına yöneliyor.

🔹 Yeni halka arzlarla birlikte teknoloji sektörünün sermaye ihtiyacının artması bekleniyor.

🔹 Dergi, yatırımcıların kısa vadede bu dev halka arzlara yoğun ilgi gösterebileceğini ancak uzun vadede piyasalarda sermaye baskısının artabileceğini belirtiyor.

🔹 Ukrayna, 17 ayda geliştirdiği ilk yerli üretim planör bombasını tanıttı.

🔹 "Vyrivniuvach" (Dengeleyici) adı verilen silah, Ukrayna'nın savaşın başlangıcından bu yana geliştirdiği en önemli yerli sistemlerden biri olarak görülüyor.

🔹 Silahın tanıtımı, Kiev'in ihtiyaç duyduğu sistemler için Batılı müttefiklerini beklemek istemediği mesajı olarak değerlendiriliyor.

🔹 Rusya'nın planör bombaları son üç yılda Harkiv, Zaporijya ve Herson dahil birçok bölgede büyük yıkıma yol açtı.

🔹 Sovyet döneminden kalma bombalara eklenen yönlendirme kitleri sayesinde bu mühimmatlar hassas vuruş kabiliyeti kazandı.

🔹 Rus uçakları bombaları kendi hava sahalarından fırlatabildiği için Ukrayna'nın karşılık verme kapasitesi sınırlı kaldı.

🔹 Uzmanlar, uzun süre Rus planör bombalarına karşı etkili bir savunma yöntemi bulunamadığını belirtiyor.

🔹 Vyrivniuvach yaklaşık 500 poundluk savaş başlığı taşıyor.

🔹 Ukrayna'nın savunma teknoloji platformu Brave1, sistemin Batılı veya Sovyet tasarımlarından kopyalanmadığını açıkladı.

🔹 Silahın gerekli tüm testleri tamamladığı belirtildi.

🔹 Sistem, Rus elektronik harp tedbirlerine karşı geliştirilen modern yönlendirme algoritmalarına sahip.

🔹 Yeni bomba Ukrayna'nın mevcut hava filosuyla uyumlu olacak şekilde tasarlandı.

🔹 Sistem gelecekte F-16 ve Mirage savaş uçaklarında da kullanılabilecek.

🔹 Bunun için ek sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

🔹 Uzmanlar yeni silahın Ukrayna'nın Rusya içindeki hedefleri daha uzak mesafelerden vurmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor.

🔹 Ukrayna ayrıca elindeki kullanılmayan Sovyet dönemine ait hava bombalarını da bu sistemle değerlendirebilecek.

🔹 Bu yaklaşım, Rusya'nın 2023'te eski mühimmat stoklarını planör bombalarına dönüştürürken kullandığı yönteme benziyor.

🔹 Uzmanlara göre Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin büyüklüğü ve uçak sayısı önemli bir kısıt oluşturmaya devam ediyor.

🔹 Ukrayna uçakları Rus hava savunmalarından kaçınmak için daha alçak irtifalarda uçmak zorunda kalıyor.

🔹 Bu durum planör bombalarının menzilini ve etkinliğini azaltabiliyor.

🔹 Uzmanlar yeni bombanın savaşın seyrini tek başına değiştirmeyeceğini belirtiyor.

🔹 Ancak sistem, Flamingo füzesi, önleme dronları ve Moskova'ya ulaşabilen uzun menzilli saldırı dronlarıyla birlikte Ukrayna'nın yerli silah envanterini güçlendirecek.

🔹 Uzmanlara göre savaşın sonucu tek bir silah sistemiyle değil, çok sayıda farklı kabiliyetin birleşik etkisiyle belirlenecek.

🔹 Rusya, gece boyunca Ukrayna'ya yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

🔹 Saldırılarda en az 11 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.

🔹 Yetkililer bazı kişilerin yıkılan binaların enkazı altında mahsur kaldığını açıkladı.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın 73 füze ve 656 insansız hava aracı fırlattığını açıkladı.

🔹 Saldırıların ana hedefleri Kiev, Dnipro, Poltava, Harkiv ve Zaporijya oldu.

🔹 Ukrayna hava savunması 40 füze ve 602 insansız hava aracını düşürdüğünü veya etkisiz hale getirdiğini bildirdi.

🔹 En az 38 noktada 30 balistik füze, üç seyir füzesi ve 33 insansız hava aracının isabet ettiği açıklandı.

🔹 Başkent Kiev'de en az 4 kişi öldü, 58 kişi yaralandı.

🔹 Yaralananlar arasında üç çocuk bulunuyor.

🔹 Kentin sekiz ilçesinde konutlar ve sivil altyapı zarar gördü.

🔹 Podilskyi bölgesinde dokuz katlı bir binanın üst katlarında hasar meydana geldi ve bazı kişiler enkaz altında kaldı.

🔹 Solomianskyi bölgesinde 20 ve 24 katlı iki bina zarar gördü.

🔹 Dnipropetrovsk bölgesinde yer alan Dnipro kentinde en az 6 kişi öldü, 36 kişi yaralandı.

🔹 İlk saldırının ardından olay yerine gelen ekipleri hedef alan ikinci saldırıda bir kurtarma görevlisi hayatını kaybetti.

🔹 Harkiv'de en az 14 kişi yaralandı.

🔹 Konutlar, garajlar ve araçlar hasar gördü.

🔹 İki katlı bir ev ile dört katlı bir apartmanın bir bölümü zarar gördü.

🔹 Apartman enkazı altında kalan kişiler olduğu bildirildi.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy günler öncesinden Rusya'nın yeni bir büyük saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunmuştu.

🔹 Ukraynalı yetkililer, balistik füze saldırılarına karşı daha fazla hava savunma sistemi ve füze desteği talebini yineledi.

🔹 Yetkililer, insansız hava araçlarının büyük bölümünün önlenebildiğini ancak balistik füzelerin hava savunmasındaki en büyük zafiyet olmaya devam ettiğini belirtti.

🔹 İran savaşı nedeniyle Orta Doğu'daki uçuş rotalarının değişmesi sonucunda Suriye hava sahasından geçen uçuş sayısı hızla arttı.

🔹 Mayıs ayında Suriye hava sahasını kullanan uçuş sayısı 11.801'e ulaştı.

🔹 Bu rakam şubat ayında kaydedilen 4.267 uçuşun iki katından fazla oldu.

🔹 Mayıs 2025'e göre artış oranı yaklaşık yüzde 375 olarak gerçekleşti.

🔹 Suriye hava sahası, Beşar Esad'ın devrilmesiyle sona eren 14 yıllık iç savaş boyunca büyük ölçüde kullanılmıyordu.

🔹 İran savaşının başlamasıyla Irak ve Körfez üzerindeki bazı hava koridorlarının kapanması havayollarını alternatif güzergâhlara yöneltti.

🔹 Nisan ayında ateşkes sonrasında hava sahaları yeniden açılsa da Dubai ve Doha'dan Avrupa'ya yapılan uçuşların önemli bölümü Suriye üzerinden geçmeye devam etti.

🔹 Suriye hükümeti bu yılın başında hava sahası geçiş ücretlerini artırdı.

🔹 Yeni sistemde her uçuş için sabit 499 dolar ücret uygulanıyor.

🔹 Reuters hesaplamalarına göre mayıs ayındaki trafik yaklaşık 5,9 milyon dolar gelir üretmiş olabilir.

🔹 Ücret 430 dolarlık geçiş bedeli ve 69 dolarlık haberleşme ücretinden oluşuyor.

🔹 Esad döneminde küçük uçaklardan yaklaşık 75 dolar ücret alınıyordu.

🔹 Havayolları, yükselen petrol fiyatlarının etkisini azaltmak için daha kısa ve yakıt tasarruflu rotalar arıyor.

🔹 Suriye üzerinden uçmak birçok güzergâhta seyahat süresini ve yakıt maliyetlerini düşürüyor.

🔹 Suriye, geçen yıl Türkiye'den alınan gelişmiş radar ve seyrüsefer sistemleriyle Şam Uluslararası Havalimanı altyapısını güçlendirdi.

🔹 Bu bilgi Türkiye Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından açıklandı.

🔹 Havacılık risk danışmanlık kuruluşu OPSGroup, Suriye hava sahasının hâlâ riskli kabul edildiğini belirtti.

🔹 Hava trafik yönetiminin en temel seviyelerden biri olan "procedural control" sistemiyle yürütüldüğü ifade edildi.

🔹 Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı, İran savaşı nedeniyle bölge ve Suriye üzerinden uçulmaması yönündeki tavsiyesini sürdürüyor.

🔹 Kuzey Amerika ve Asya merkezli havayollarının büyük bölümü de bölgeden uzak durmaya devam ediyor.

🔹 Suriye Sivil Havacılık Genel Kurumu Başkanı Ömer Hısari, artan uçuşların havayollarının Suriye hava sahasına bakışında gerçek bir değişim gösterdiğini söyledi.

🔹 Kurumun yeni hava koridorları oluşturduğu, trafik modellerini güncellediği ve hava trafik kontrol sistemlerini güçlendirdiği belirtildi.

🔹 Suriye ayrıca hava sahası ücretlerinin tahsilatını bazı yer hizmetleri şirketleri ve uluslararası planlama firmalarına devretti.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Afrika'da vize başvurularını işleyebilen büyükelçilik ve konsoloslukların sayısını önemli ölçüde azaltmayı planlıyor.

🔹 Hâlihazırda vize işlemleri yürüten yaklaşık 50 büyükelçilik ve konsolosluğun sayısı önümüzdeki haftalarda 20'ye düşürülecek.

🔹 Değişikliğin haziran ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

🔹 Adım, Donald Trump yönetiminin göçü sınırlandırma ve vize ihlallerini azaltma hedeflerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

🔹 Yönetim hem göçmen hem de göçmen olmayan vize verilmesini daha sıkı denetlemeyi amaçlıyor.

🔹 ABD son dönemde dünya genelindeki büyükelçilik ve konsolosluklardaki personel sayısını da azaltmıştı.

🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından onaylanan talimat kapsamında Afrika'da yalnızca 20 "merkez" temsilcilik tam kapsamlı vize hizmeti verecek.

🔹 Merkez olmayan ülkelerin vatandaşları vize işlemleri için bu 20 noktadan birine gitmek zorunda kalacak.

🔹 Bu durum birçok başvuru sahibi için ilave seyahat maliyetleri ve lojistik zorluklar yaratabilir.

🔹 Merkez olmayan ülkelerdeki konsolosluk bölümleri açık kalacak.

🔹 Bu temsilcilikler ABD vatandaşlarına pasaport yenileme ve acil konsolosluk hizmetleri sunmaya devam edecek.

🔹 Diplomatik vizeler ve özel ulusal çıkar kapsamındaki bazı işlemler de sürdürülecek.

🔹 Afrika'daki vize işlemleri son dönemde çeşitli ek kısıtlamalardan etkilenmişti.

🔹 Bazı ülkelere yönelik seyahat yasakları uygulanıyor.

🔹 Bazı başvuru sahipleri için 15 bin dolara kadar teminat şartı getirildi.

🔹 Ebola salgını da konsolosluk hizmetlerini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

🔹 Dışişleri Bakanlığı, yurtdışı operasyonlarını sürekli olarak gözden geçirdiğini açıkladı.

🔹 Kaynakların ABD'nin önceliklerine en verimli şekilde hizmet edecek biçimde kullanılmasının amaçlandığı belirtildi.

🔹 Vize sisteminin güvenlik taraması ve inceleme standartlarını koruyacak şekilde düzenlendiği ifade edildi.

🔹 Abidjan (Fildişi Sahili)

🔹 Accra (Gana)

🔹 Addis Ababa (Etiyopya)

🔹 Cape Town (Güney Afrika)

🔹 Dakar (Senegal)

🔹 Darüsselam (Tanzanya)

🔹 Cibuti

🔹 Johannesburg (Güney Afrika)

🔹 Kampala (Uganda)

🔹 Kigali (Ruanda)

🔹 Kinşasa (Kongo Demokratik Cumhuriyeti)

🔹 Lagos (Nijerya)

🔹 Lomé (Togo)

🔹 Luanda (Angola)

🔹 Malabo (Ekvator Ginesi)

🔹 Monrovia (Liberya)

🔹 Nairobi (Kenya)

🔹 Port Louis (Mauritius)

🔹 Praia (Yeşil Burun Adaları)

🔹 Yaoundé (Kamerun)

🔹 Rusya'nın gece boyunca düzenlediği geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az 11 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.

🔹 Saldırılar başta Kiev olmak üzere Dnipro ve Harkiv'i hedef aldı.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bir gün önce büyük bir saldırı ihtimaline karşı uyarıda bulunmuştu.

🔹 Kiev'de en az 4 kişi hayatını kaybetti, 58 kişi yaralandı. Yaralılar arasında çocuklar da bulunuyor.

🔹 24 katlı bir apartmana isabet ettiği belirtilen füze nedeniyle binanın bir bölümü çöktü. Enkaz altında kalanların olabileceği açıklandı.

🔹 Dokuz katlı bir apartman ve bir aile sağlığı kliniği de dahil olmak üzere çok sayıda bina zarar gördü.

🔹 Saldırıların ardından binlerce kişi Kiev metrosuna sığınarak korunmaya çalıştı.

🔹 Saldırılar nedeniyle yaklaşık 140 bin kişinin elektriği kesildi. Elektrik şirketi DTEK, bunların 110 binine yeniden enerji verildiğini açıkladı.

🔹 Dnipro ve çevresindeki saldırılarda 7 kişi öldü, 36 kişi yaralandı.

🔹 Bölgede konutlar, araçlar ve çocuk oyun alanları zarar gördü.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı saldırıların Ukrayna'nın savunma sanayisi tesislerini hedef aldığını açıkladı.

🔹 Moskova, saldırıların Kiev yönetiminin "terör eylemlerine" yanıt olarak gerçekleştirildiğini söyledi.

🔹 Rusya, hipersonik füzeler ve insansız hava araçları kullanarak Kiev, Zaporijya ve Harkiv dahil yedi bölgeyi vurduğunu açıkladı.

🔹 Bakanlık, askeri havaalanları ile yakıt ve ulaştırma tesislerinin hedef alındığını belirtti.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın gece boyunca 73 füze ve 656 insansız hava aracı fırlattığını açıkladı.

🔹 Bunların 40 füze ve 602 insansız hava aracının düşürüldüğü veya etkisiz hale getirildiği belirtildi.

🔹 Hava Kuvvetleri, saldırıda sekiz adet Zircon hipersonik füzesinin kullanıldığını bildirdi.

🔹 Bu sayı, savaş boyunca bir saldırıda kullanılan en yüksek Zircon füze sayısı olabilir.

🔹 NATO ve AB üyesi Polonya, hava sahasını korumak amacıyla savaş uçaklarını havalandırdı.

🔹 Rusya'nın Krasnodar bölgesindeki İlsky petrol rafinerisinde Ukrayna insansız hava aracı saldırısının ardından yangın çıktı.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı gece boyunca 148 Ukrayna insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

🔹 Belgorod bölgesinde bir Ukrayna insansız hava aracının bir evi vurması sonucu 11 yaşındaki bir çocuk yaralandı.

🔹 Rusya'nın kontrolündeki Kırım'da bulunan Sivastopol çevresinde de insansız hava aracı saldırılarının püskürtüldüğü bildirildi.

🔹 Kremlin geçen hafta, Rusya'nın kontrolündeki Lugansk'ta 21 kişinin öldüğü insansız hava aracı saldırısına karşılık olarak Kiev'e yönelik "sistematik saldırılar" düzenleyeceğini açıklamıştı.

🔹 Ukrayna söz konusu saldırıyı gerçekleştirdiği iddiasını reddetmişti.

🔹 ABD'li rapçi Travis Scott, İstanbul'daki ilk performansının yaklaşık 20 dakika sürmesi nedeniyle hayranlarının tepkisiyle karşılaştı.

🔹 Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde seyircilerin sanatçının sahneden erken ayrılması üzerine yuhalama yaptığı görüldü.

🔹 Scott, Türkiye turnesi kapsamında pazar gecesi İstanbul'da, pazartesi günü ise İzmir'de sahne alacaktı.

🔹 Etkinlik, organizatörler tarafından klasik konser formatının ötesine geçen özel bir performans olarak tanıtıldı.

🔹 Yaklaşık 2.500 kişinin katılabildiği etkinliğin bilet fiyatları 330 dolardan başlıyordu.

🔹 Tanıtımlarda Travis Scott'ın saat 23.00'te başlayacak 90 dakikalık bir "DJ set & mic" performansı gerçekleştireceği belirtilmişti.

🔹 Katılımcılar, Travis Scott'ın yaklaşık 90 dakika gecikmeyle sahneye çıktığını söyledi.

🔹 Hayranlar sanatçının yaklaşık 20 dakika sahnede kaldıktan sonra ayrıldığını belirtti.

🔹 Bazı katılımcılar sosyal medyada para iadesi talep etti.

🔹 VIP bilet için 1.000 doların üzerinde ödeme yaptığını söyleyen bazı katılımcılar vaat edilen ayrıcalıkların sunulmadığını öne sürdü.

🔹 Travis Scott, Instagram hesabında etkinliğe bir arkadaşının önemli günündeki partiye ev sahipliği yapmak için geldiğini yazdı.

🔹 Sanatçı, gelecekte Türkiye'ye dönerek gerçek bir performans sergilemeyi sabırsızlıkla beklediğini belirtti.

🔹 Etkinliğin organizatörleri doğrudan yorum yapmadı.

🔹 TemaCC CEO'su Taylan Özcan ise Travis Scott'ın gece boyunca etkinliğin merkezinde yer aldığını söyledi.

🔹 Özcan, sanatçının yaklaşık bir saat boyunca partiye ev sahipliği yaptığını ve ardından 20 dakikalık özel bir performans gerçekleştirdiğini ifade etti.

🔹 Pazartesi günkü İzmir etkinliği de benzer formatta planlandı.

🔹 Tanıtımlarda Travis Scott'ın klasik sahne formatlarının ötesine geçen yüksek enerjili bir kulüp deneyimi sunacağı belirtildi.

🔹 İzmir etkinliğinin bilet fiyatları 215 dolardan başlayıp 5.000 doların üzerine kadar çıkıyordu.

🔹 İnsansız hava araçları ve denizaltılar modern savaşlarda giderek daha önemli hale gelse de uçak gemileri askerî gücün en önemli sembollerinden biri olmaya devam ediyor.

🔹 Çin, Fransa, Türkiye, Hindistan, Japonya ve Endonezya uçak gemisi kapasitelerini artırıyor veya yeni projeler üzerinde çalışıyor.

🔹 Çin'in dördüncü uçak gemisi olan Tip 004'ün inşası hızla ilerliyor.

🔹 Son uydu görüntülerine göre geminin baş ve kıç bölümleri tamamlandı.

🔹 Tip 004'ün nükleer enerjiyle çalışması ve elektromanyetik katapult sistemine sahip olması bekleniyor.

🔹 Washington merkezli CSIS'e göre gemide dört uçak fırlatma katapultu ve üçüncü bir uçak asansörü bulunabilir.

🔹 Bu özellikler uçakların daha hızlı konuşlandırılmasını sağlayabilir.

🔹 Son çatışmalar büyük savaş gemilerinin füze ve insansız hava araçlarına karşı savunmasız olduğunu gösterdi.

🔹 İran savaşı sırasında ABD uçak gemileri füze tehdidinden uzak kalmak için İran kıyılarından daha uzak bölgelere çekildi.

🔹 Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları Rusya'nın Karadeniz Filosu'na ciddi zarar verdi.

🔹 Defence Priorities'den Lyle Goldstein, savaşın yalnızca askerî değil aynı zamanda psikolojik ve siyasi bir araç olduğunu söyledi.

🔹 Goldstein'a göre uçak gemileri güç gösterisi, caydırıcılık ve algı yönetimi açısından önemini koruyor.

🔹 Son savaşlar ülkeleri savunma kapasitelerini daha ciddi şekilde geliştirmeye yöneltti.

🔹 Deniz ticaret yolları ve boğazların kontrolü stratejik önemini artırdı.

🔹 Ülkeler büyük güçlere bağımlı kalmadan kendi çıkarlarını korumak istiyor.

🔹 Çin'in hizmette üç uçak gemisi bulunuyor.

🔹 Bu sayı Çin'i ABD'nin ardından dünyanın ikinci büyük uçak gemisi filosuna sahip ülkesi yapıyor.

🔹 ABD'nin envanterinde 11 uçak gemisi bulunuyor.

🔹 Çin'in henüz nükleer güçle çalışan bir uçak gemisi bulunmuyor.

🔹 ABD, eski Nimitz sınıfı gemilerini Gerald R. Ford sınıfı yeni nesil uçak gemileriyle değiştirmeyi sürdürüyor.

🔹 Goldstein, 21. yüzyıl deniz savaşlarının asıl belirleyici unsurlarının denizaltılar ve insansız sistemler olduğunu söyledi.

🔹 Uçak gemilerinin önemli olmaya devam ettiğini ancak nükleer denizaltılar kadar kritik olmadığını belirtti.

Diğer Ülkelerin Planları

🔹 Fransa, Charles de Gaulle uçak gemisinin yerine France Libre adlı yeni nesil bir uçak gemisi inşa etmeyi planlıyor.

🔹 Geminin yaklaşık 2038 yılında hizmete girmesi bekleniyor.

🔹 Türkiye mevcut büyük amfibi hücum gemisini insansız hava aracı gemisine dönüştürdü.

🔹 Yerli üretim MUGEM uçak gemisinin inşasına geçen yıl başlandı.

🔹 MUGEM'in insansız hava araçları ve insanlı savaş uçaklarını taşıyabilecek kapasitede olması planlanıyor.

🔹 Gelecekte geliştirilecek Türk yapımı hayalet savaş uçaklarının da gemide kullanılabilmesi hedefleniyor.

🔹 Hindistan, nükleer güçle çalışan ve elektromanyetik katapult sistemine sahip üçüncü uçak gemisini değerlendiriyor.

🔹 Japonya'nın JS Izumo ve JS Kaga gemileri F-35B savaş uçaklarını taşıyabilecek şekilde dönüştürülüyor.

🔹 Bu dönüşüm Japonya'ya İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez hafif uçak gemisi kabiliyeti kazandıracak.

🔹 Gelişme Pekin tarafından yakından izleniyor.

🔹 Endonezya, İtalya tarafından bağışlanan Giuseppe Garibaldi uçak gemisini teslim almaya hazırlanıyor.

🔹 Surabaya'daki askerî üste uçak gemisi güvertesine benzeyen yeni bir altyapı inşa edildiği uydu görüntülerinde görüldü.

🔹 Çinli askerî analist Song Zhongping, uçak gemilerinin askerî gücün sembolü olmaya devam ettiğini söyledi.

🔹 Song'a göre uçak gemileri ülkelerin denizaşırı çıkarlarını korumada benzersiz bir araç olmayı sürdürüyor.

🔹 Türkiye ekonomisi 2026'nın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyüme kaydetti.

🔹 Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre gayrisafi yurt içi hasıla bir önceki çeyreğe göre yalnızca yüzde 0,1 arttı.

🔹 Bir önceki çeyrekte büyüme yüzde 0,4 seviyesindeydi.

🔹 Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan beklentisi yüzde 0,3 büyümeydi.

🔹 Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,5 büyüdü.

🔹 Bir önceki dönemde yıllık büyüme yüzde 3,4 olarak gerçekleşmişti.

🔹 Veriler, Türkiye'nin İran'daki çatışmalar nedeniyle yeniden artan ekonomik risklerle karşı karşıya olduğu dönemde açıklandı.

🔹 Enerji piyasalarındaki oynaklık enflasyonla mücadeleyi zorlaştırıyor.

🔹 Türkiye petrol ve doğalgaz ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor.

🔹 Bu nedenle küresel enerji fiyatlarındaki yükseliş ekonomiyi doğrudan etkiliyor.

🔹 Merkez Bankası yılın başlarında faiz indirim sürecini sonlandırarak yeniden sıkılaşma yönünde adım attı.

🔹 Amaç, gelişmekte olan ülke varlıklarındaki satış dalgasının yarattığı piyasa oynaklığını sınırlamak oldu.

🔹 Merkez Bankası geçen ay yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 16'dan yüzde 24'e yükseltti.

🔹 Revizyonda yüksek enerji ve gıda fiyatları etkili oldu.

🔹 Büyüme verisi öncesinde bazı küresel bankalar haziran ayında faiz artırımı ihtimalini gündeme getirmişti.

🔹 Merkez Bankası'nın bir sonraki faiz toplantısı 11 Haziran'da yapılacak.

🔹 Capital Economics Baş Gelişmekte Olan Piyasalar Ekonomisti William Jackson, daha önce enerji ithalat faturasındaki artış ve siyasi gelişmeler nedeniyle faiz artışı beklediklerini söyledi.

🔹 Jackson, son günlerde petrol fiyatlarındaki düşüş ve zayıf büyüme verisinin faiz artışı ihtimalini bir miktar azalttığını belirtti.

🔹 Buna rağmen haziran ayında faiz artırımı beklentisini tamamen geri çekmediklerini ifade etti.

🔹 Türkiye ve Rusya, mevcut sözleşmelerin yıl sonunda sona erecek olması nedeniyle 2026 sonrasını kapsayacak yeni doğalgaz anlaşmalarını görüşüyor.

🔹 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan'daki Bakü Enerji Forumu'nda Bloomberg'e yaptığı açıklamada görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

🔹 Görüşmeler Türk devlet şirketi BOTAŞ ile Rus enerji şirketi Gazprom arasında yürütülüyor.

🔹 Taraflar yeni sözleşmelerin süresi ve gaz hacimleri konusunda henüz anlaşmaya varmadı.

🔹 Mevcut doğalgaz ithalat anlaşmaları yıl sonunda sona erecek.

🔹 Türkiye geçen yıl aralık ayında Gazprom ile iki doğalgaz ithalat sözleşmesini bir yıl uzatmıştı.

🔹 Türkiye, Rus gazını TürkAkım ve Mavi Akım boru hatları üzerinden alıyor.

🔹 Her iki hat da Rus gazının Türkiye'ye ulaştırılmasında temel güzergâhlar arasında yer alıyor.

🔹 Türkiye, Çin'in ardından Gazprom'un en büyük ikinci pazarı konumunda bulunuyor.

🔹 Gazprom, 2022'deki Ukrayna işgalinden sonra Avrupa'daki müşterilerinin büyük bölümünü kaybetmişti.

🔹 Bu nedenle Türkiye, Rus doğalgaz ihracatı açısından daha da önemli hale geldi.

🔹 Yeni anlaşmaların sağlanması halinde Türkiye'nin Rusya'dan uzun vadeli doğalgaz tedariki devam edecek.

🔹 Görüşmelerin kapsamı ve nihai şartları konusunda henüz resmi ayrıntı paylaşılmadı.

🔹 General Dynamics, Teksas'taki 155 mm top mermisi fabrikasını yeniden işler hale getirmek amacıyla kendi kaynaklarından 200 milyon dolar yatırım yapacak.

🔹 Şirket ayrıca Türk savunma şirketi Repkon ile olan ortaklığını sonlandıracak.

🔹 Proje, Ukrayna savaşı nedeniyle azalan mühimmat stoklarını yenilemek için Pentagon'un üretim kapasitesini artırma planlarının önemli parçalarından biri olarak görülüyordu.

🔹 Mesquite, Teksas'taki fabrikanın 2023 yılında ABD'nin mühimmat üretimini artırma stratejisinin temel projelerinden biri olması planlanıyordu.

🔹 Fabrika aylık 30 bin adet 155 mm top mermisi üretecek üç üretim hattına sahip olacak şekilde tasarlandı.

🔹 Ancak proje belirlenen hedeflere ulaşamadı ve ciddi gecikmeler yaşandı.

🔹 ABD Ordusu Ağustos 2025'te fabrikadaki çalışmaları durdurdu.

🔹 Durdurma kararı sekiz ay sonra kaldırıldı.

🔹 Bloomberg'in aktardığı kaynaklara göre Repkon tarafından sağlanan mühimmat üretim ekipmanları gerekli standartları karşılayamadı.

🔹 Ekipmanların yerine Kaliforniya merkezli Deterrence Defense şirketinin donanımı ve yönetim sistemi kullanılacak.

🔹 ABD Ordusu'nun Haziran 2025 tarihli bir yazısında tesisteki ekipmanların sözleşmedeki teknik şartları karşılamadığı belirtildi.

🔹 General Dynamics'in ek 200 milyon dolarlık yatırımı, ABD Ordusu'nun tesis için verdiği 591 milyon dolarlık sözleşmeye ilave olarak yapılacak.

🔹 Şirket ve ABD Ordusu fabrikanın geleceğine ilişkin yeni bir yol haritası üzerinde anlaşmaya vardı.

🔹 General Dynamics yatırım miktarını kamuoyuna açıklamazken kaynaklar rakamın 200 milyon dolar olduğunu belirtti.

🔹 Dönemin ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Jeff Flake, Mayıs 2024'te fabrikanın açılışına katılmıştı.

🔹 Flake, Repkon ekipmanlarının kullanılmasını ABD ile Türkiye arasındaki savunma işbirliğinin olumlu bir örneği olarak nitelendirmişti.

🔹 ABD Ordusu yeni düzenleme kapsamında ilave kamu kaynağı kullanmayacağını açıkladı.

🔹 Kara Kuvvetleri Tedarik Başkanı Brent Ingraham, projede risk alındığını kabul etti.

🔹 Ingraham, General Dynamics'in üretim hattını kendi yatırımıyla düzelteceğini söyledi.

🔹 ABD Ordusu ihtiyaç duyarsa fabrikadan 155 mm top mermisi satın alma seçeneğine sahip olacak.

🔹 155 mm top mermileri Ukrayna savaşında yoğun şekilde kullanılıyor.

🔹 ABD ve müttefikleri son yıllarda mühimmat üretim kapasitelerini artırmak için büyük yatırımlar yapıyor.

🔹 Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Rob Wittman, mühimmat üretim kapasitesinin genişletilmesinin her zamankinden daha acil hale geldiğini söyledi.

🔹 CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Türkiye'deki demokratik gerilemenin artık yalnızca iç siyaset meselesi olmadığını, Avrupa, NATO, Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu için güvenlik sonuçları doğurabilecek bir sürece dönüştüğünü savundu.

🔹 Özel, Türkiye'nin stratejik konumu nedeniyle siyasi istikrarsızlığın ülke sınırları içinde kalmayacağını söyledi.

🔹 Özel, hükümetin 2024 yerel seçimlerinde elde edilen CHP başarısının ardından siyasi rekabet yerine yargı müdahalelerine yöneldiğini öne sürdü.

🔹 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun Mart 2025'te tutuklandığını ve siyasi saiklerle açılan davalarla karşı karşıya olduğunu savundu.

🔹 2025'ten bu yana yaklaşık 20 CHP belediye başkanı ile yüzlerce belediye görevlisinin kesinleşmiş hüküm olmadan tutuklu bulunduğunu öne sürdü.

🔹 CHP'nin ülke genelinde milyonlarca kişinin katıldığı mitingler düzenlediğini söyledi.

🔹 Bir mahkemenin CHP'nin 2023 kurultayını "mutlak butlan" gerekçesiyle geçersiz saydığını ve parti yönetimini değiştirdiğini belirtti.

🔹 Bu adımın Türkiye'nin en büyük muhalefet partisini yargı denetimi altına alma girişimi olduğunu savundu.

🔹 Anlamlı siyasi rakiplerin tasfiye edilmeye çalışıldığını öne sürdü.

🔹 Özel, vatandaşların hükümeti barışçıl yollarla değiştirebileceğine olan inancın demokrasinin temel unsuru olduğunu söyledi.

🔹 Siyasi değişim kanallarının ortadan kalkmasının toplumsal hoşnutsuzluğu artırabileceğini savundu.

🔹 Türkiye'nin NATO'nun en büyük askerî güçlerinden biri olması ve kritik coğrafi konumu nedeniyle yaşanabilecek istikrarsızlığın bölgesel etkiler yaratacağını belirtti.

🔹 Özel, iç meşruiyet sorunu yaşayan yönetimlerin zaman zaman dış politika krizlerine yönelebileceğini savundu.

🔹 Dış politika gerilimlerinin bu tür durumlarda ulusal güvenlik meselesi olarak sunulabildiğini ifade etti.

🔹 Türkiye'nin Avrupa'nın değerli ortaklarından biri ve gelecekte Avrupa Birliği üyesi olabileceğini söyledi.

🔹 Kalıcı bölgesel istikrarın demokratik meşruiyet gerektirdiğini savundu.

🔹 Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Türkiye'nin NATO tarihinde stratejik açıdan vazgeçilmez ancak demokratik işleyişten uzaklaşmış bir ülke konumuna gelebileceğini öne sürdü.

🔹 Türkiye'deki demokratik mücadelenin yalnızca ülkenin geleceğini değil, Avrupa ve NATO'nun güvenliğini de etkileyebileceğini ifade etti.

🔹 Jefferies stratejisti Durukal Gün, ABD'nin seçimler öncesinde Türkiye'ye Arjantin'e benzer bir dolar swap hattı sağlayabileceği bir senaryonun mümkün olduğunu söyledi.

🔹 Böyle bir destek mekanizmasının Türkiye'nin döviz rezervlerini güçlendirebileceği ve piyasa güvenini artırabileceği belirtildi.

🔹 Türk ve ABD'li yetkililer swap hattı ihtimalini kamuoyu önünde tartışmış değil.

🔹 Durukal Gün'e göre ABD'den sağlanabilecek bir destek, liranın değer kaybını yönetmeye çalışan politika yapıcılar üzerindeki baskıyı azaltabilir.

🔹 Böyle bir adım enflasyon beklentilerinin kontrol altında tutulmasına katkı sağlayabilir.

🔹 Dolarizasyon eğilimini sınırlayabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

🔹 Türkiye'nin kredi temerrüt takası (CDS) primlerinde düşüşe yol açabileceği öngörülüyor.

🔹 ABD geçen yıl Arjantin'e yönelik 20 milyar dolarlık döviz swap çerçevesi oluşturmuştu.

🔹 Program kapsamında ABD, Arjantin Merkez Bankası ile swap anlaşması yapmış ve doğrudan peso alımları gerçekleştirmişti.

🔹 Amaç, seçimler öncesinde piyasaları istikrara kavuşturmak ve peso üzerindeki baskıyı azaltmaktı.

🔹 Türkiye'de bir sonraki seçimlerin 2028 yılının ortasında yapılması planlanıyor.

🔹 Bazı analistler ve siyasetçiler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın erken seçim kararı alabileceğini öne sürüyor.

🔹 Böyle bir senaryonun Erdoğan'ın üçüncü dönem adaylığını kolaylaştırabileceği belirtiliyor.

🔹 Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 0,1 büyüdü.

🔹 Bir önceki çeyrekte büyüme yüzde 0,4 seviyesindeydi.

🔹 Yüksek petrol fiyatlarının dış denge üzerindeki baskıyı artırabileceğine yönelik endişeler yabancı yatırımcıları tedirgin ediyor.

🔹 Ana muhalefet partisinin liderinin mahkeme kararıyla görevden alınmasının ardından siyasi riskler yeniden gündeme geldi.

🔹 Merkez Bankası, liranın enflasyondan daha yavaş değer kaybetmesine dayanan "reel değerlenme" stratejisini sürdürmeye çalışıyor.

🔹 Bu kapsamda döviz ve altın rezervlerinden satışlar yapıldı.

🔹 Mart ayında Merkez Bankası'nın elindeki ABD Hazine tahvillerinin neredeyse tamamı satıldı.

🔹 Türkiye'nin CDS primi yıl başındaki yaklaşık 204 baz puandan 240 baz puan seviyesine yükseldi.

🔹 Geçen ay siyasi gelişmelerin ardından CDS primleri 260 baz puanın üzerine çıktı.

🔹 Durukal Gün, haziran ayında faiz artışı beklemiyor.

🔹 ABD ile İran arasında bir anlaşma ihtimalinin bu beklentiyi desteklediğini belirtiyor.

🔹 Merkez Bankası'nın gerektiğinde faiz koridoru üzerinden kademeli sıkılaştırma yapabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Politika faizinde değişikliğin daha kalıcı şoklar karşısında tercih edilebileceği ifade ediliyor.

🔹 Son şokların ardından enflasyon nisanda beklentilerin üzerinde gerçekleşerek yüzde 32,4'e yükseldi.

🔹 Bu gelişme faiz indirimi beklentilerini zayıflattı.

🔹 Jefferies, 2026 sonunda enflasyonun yüzde 31, 2027 sonunda ise yüzde 25 seviyesinde olacağını tahmin ediyor.

🔹 Politika faizinin 2027'ye kadar yüzde 35-36 aralığında kalması bekleniyor.

🔹 Yerleşik yatırımcılar arasında dolarizasyonun şu aşamada sınırlı kaldığı ve lira varlıklarının sunduğu reel getirilerin bunu desteklediği belirtiliyor.

🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, ölümcül silah sistemlerinde hedef seçiminin mutlaka insanlar tarafından yapılması gerektiği yönündeki mevcut yaklaşımı yeniden değerlendiriyor.

🔹 2022 tarihli mevcut politika, hedef seçimi ve angajman sürecinde "bağlama uygun insan müdahalesi" bulunmasını şart koşuyor.

🔹 İnsansız hava araçları ve yapay zekâ alanındaki hızlı gelişmeler nedeniyle bazı yetkililer insan müdahalesinin zorunlu olmaktan çıkarılmasını savunuyor.

🔹 Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Al Carns, bazı istisnai durumlarda makinelerin hedefleme kararlarını kendi başlarına verebilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Carns, rakip ülkelerin insan denetimine önem vermeyeceğini belirterek gerektiğinde insanın karar döngüsünden çıkarılabilmesi gerektiğini ifade etti.

🔹 Birleşik Krallık envanterindeki bazı füze sistemlerinin hâlihazırda yüksek derecede otonom çalışabildiğini söyledi.

🔹 NATO ülkeleri arasında, giderek daha otonom hale gelen insansız hava araçları ve füze sistemleri karşısında mevcut etik sınırlamaların sürdürülüp sürdürülmeyeceği tartışılıyor.

🔹 Carns, görüşlerinin mevcut hükümet politikasıyla çelişmediğini ve Birleşik Krallık'ın mevcut kurallara bağlı kalacağını belirtti.

🔹 Savunma Bakanlığı'nın 2022 tarihli "Ambitious, Safe, Responsible" belgesi, silah sistemlerinde yapay zekâ kullanımını yasaklamıyor.

🔹 Ancak hedefleri tanımlayan, seçen ve vuran sistemlerde insan katılımının bulunması gerektiğini vurguluyor.

🔹 Birleşik Krallık'ın 2024 yılında Birleşmiş Milletler'e sunduğu bildiride tamamen otonom ölümcül silah sistemlerine sahip olmadığı ve bu tür sistemleri geliştirmeyi planlamadığı belirtildi.

🔹 Birleşik Krallık hükümeti şubat ayında savunmadaki otonom ve insansız sistemleri düzenleyen kuralların gözden geçirilmesi sürecini başlattı.

🔹 Hükümet mevcut düzenlemelerin günümüz tehdit ortamına uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Uluslararası hukuk uzmanları, hedef seçimi sürecinden insan unsurunun çıkarılmasının belirli bir Birleşik Krallık taahhüdüyle açıkça yasaklanmadığını belirtiyor.

🔹 Ancak bunun sorumluluk, öngörülebilirlik ve sivillerin korunmasına ilişkin mevcut hukuk düzeni üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği uyarısı yapılıyor.

🔹 İran savaşı sırasında ABD güçleri, hedef belirleme süreçlerinde Maven Smart System gibi yapay zekâ destekli sistemlerden yararlandı.

🔹 Ukrayna ordusu, bilgisayarlı görüntü işleme teknolojisi kullanarak önceden tanımlanmış askerî hedefleri tespit edebilen Saker Scout adlı otonom insansız hava araçlarını kullanıyor.

🔹 Rusya'nın da gelişmiş görüntü işleme sistemlerine sahip Lancet insansız hava araçlarını kullandığı değerlendiriliyor.

🔹 7 Mayıs'ta iki Ukrayna insansız hava aracının yanlışlıkla Letonya'daki bir petrol tesisini vurması otonom sistemlere yönelik kaygıları artırdı.

🔹 Ukrayna hükümeti olaydan Rus elektronik karıştırma faaliyetlerini sorumlu tuttu.

🔹 Batılı yetkililer, Rus karıştırma faaliyetleri nedeniyle hedefini şaşıran insansız hava araçlarının tesisi yanlışlıkla hedef almış olabileceği ihtimali üzerinde de durulduğunu belirtti.

🔹 Berkshire Hathaway, ABD'li konut üreticisi Taylor Morrison'u 8,5 milyar dolarlık anlaşmayla satın alma kararı aldı.

🔹 Anlaşma, Warren Buffett'ın emekliliğinin ardından CEO görevini devralan Greg Abel dönemindeki ilk büyük satın alma oldu.

🔹 Berkshire, konut sektöründe toparlanmaya yönelik önemli bir yatırım yapmış oldu.

🔹 Berkshire, Taylor Morrison hissedarlarına hisse başına 72,50 dolar ödemeyi kabul etti.

🔹 Bu fiyat, şirketin cuma günkü kapanış fiyatına göre yüzde 24 prim anlamına geliyor.

🔹 Taylor Morrison'un öz sermaye değeri 6,8 milyar dolar olarak hesaplandı.

🔹 Borçlar dahil edildiğinde toplam şirket değeri 8,5 milyar dolara ulaşıyor.

🔹 Anlaşma, Greg Abel'in yıl başında CEO olması sonrasında gerçekleştirdiği ilk büyük satın alma olarak öne çıktı.

🔹 Abel'in ilkbaharda Taylor Morrison CEO'su Sheryl Palmer ile görüşmeleri başlattığı belirtildi.

🔹 Sheryl Palmer, işlemin tamamlanmasının ardından da şirketin CEO'su olarak görev yapmaya devam edecek.

🔹 Taylor Morrison, 12 ABD eyaletindeki 21 pazarda faaliyet gösteriyor.

🔹 Şirket geçen yıl 8,1 milyar dolar gelir elde etti.

🔹 Taylor Morrison'un Yardly markası altında kiralık konut projeleri de bulunuyor.

🔹 Şirket müşterilerine mortgage dahil çeşitli finansal hizmetler sunuyor.

🔹 Greg Abel, Taylor Morrison'un ilerleyen dönemde Berkshire bünyesindeki Clayton Homes ile birleştirileceğini söyledi.

🔹 Berkshire hâlihazırda DR Horton, Lennar ve NVR gibi büyük konut üreticilerinde yatırımlara sahip bulunuyor.

🔹 Şirket ayrıca Benjamin Moore boya markasının ve Johns Manville çatı ile yalıtım şirketinin sahibi konumunda.

🔹 ABD Ulusal Konut Üreticileri Birliği (NAHB), bu yıl tek ailelik konut inşaatlarının yüzde 1 artarak 940 bin adede ulaşmasını bekliyor.

🔹 2027 yılında büyümenin yüzde 5'e çıkması ve yeni konut üretiminin 984 bin adede yükselmesi öngörülüyor.

🔹 Yüksek mortgage faizlerine rağmen sektörde toparlanma işaretlerinin görülmeye başladığı belirtiliyor.

🔹 Konut erişilebilirliği, Donald Trump yönetiminin kasımdaki ara seçimler öncesindeki öncelikli gündem maddelerinden biri haline geldi.

🔹 Taylor Morrison, Amerikalıların konut sahibi olmasını kolaylaştırmayı amaçlayan federal kira-sonrası-satın alma programına katılım konusunda görüşmeler yürüten şirketler arasında yer alıyor.

🔹 Berkshire Hathaway'in piyasa değeri yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Şirketin yaklaşık 400 milyar dolarlık nakit ve kısa vadeli ABD tahvili stoku bulunuyor.

🔹 Anlaşma, Berkshire'ın büyük nakit rezervlerini daha aktif şekilde kullanabileceğine yönelik beklentileri artırdı.

🔹 Berkshire'ın son büyük satın alımı, Ekim ayında Occidental Petroleum'un OxyChem birimini 9,7 milyar dolara satın alması olmuştu.

🔹 ABD hafta sonu İran'ın güneyindeki askerî hedeflere yönelik yeni saldırılar düzenledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları da pazartesi sabahı yeni saldırılar gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Taraflar arasındaki kırılgan ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürme çabaları henüz sonuç vermedi.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Goruk ve Keşm Adası'ndaki İran radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların İran'ın uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracını düşürmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

🔹 CENTCOM, Amerikan savaş uçaklarının İran hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgedeki gemiler için tehdit oluşturduğu belirtilen iki saldırı İHA'sını imha ettiğini duyurdu.

🔹 ABD operasyonlarında herhangi bir Amerikan personelinin zarar görmediği açıklandı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD'nin Sirik bölgesine yönelik saldırısının ardından bir askerî üssü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Kuveyt, pazartesi sabahı füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldığını açıkladı.

🔹 Kuveyt'te Amerikan askerî unsurları bulunuyor.

🔹 Nisan ayında sağlanan ateşkesin ardından Tahran ile Washington arasında yürütülen görüşmelerde henüz bir ilerleme sağlanamadı.

🔹 Taraflar mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını içeren bir anlaşmayı değerlendiriyor.

🔹 Taslak anlaşma kapsamında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması öngörülüyor.

🔹 İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü vermesi ve nükleer programının geleceğine ilişkin müzakerelere başlaması planlanıyor.

🔹 ABD'nin ise yaptırımları kademeli olarak hafifletmesi ve İran'a yönelik deniz ablukasını gevşetmesi öngörülüyor.

🔹 Donald Trump cuma günü taslak anlaşma konusunda "nihai karar" vereceğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray'da yapılan toplantı sonrasında herhangi bir resmî açıklama yapılmadı.

🔹 Trump'ın taslak anlaşmayı bazı değişikliklerle İran'a geri gönderdiği bildirildi.

🔹 Trump, Cumhuriyetçi Parti içindeki İran'a taviz verilmesine karşı çıkan çevrelerin baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Kasım ayında yapılacak kritik ara seçimler öncesinde yükselen benzin fiyatlarını kontrol altına alma baskısı da sürüyor.

🔹 Gerilim sürerken İsrail, İran destekli Hizbullah'a karşı güney Lübnan'daki operasyonlarını genişletmeye devam etti.

🔹 İran, Lübnan'daki çatışmaların da Washington ile yapılacak herhangi bir ateşkes anlaşmasının parçası olması gerektiğini savunuyor.

🔹 Rockefeller International Başkanı Ruchir Sharma, ABD hisse senedi piyasasındaki yükselişin yalnızca şirket performansından kaynaklanmadığını savundu.

🔹 Yazıya göre ABD şirket kârları tarihsel olarak güçlü görünse de bunun önemli bir bölümü devlet harcamaları ve bütçe açıklarından destek alıyor.

🔹 ABD borsaları son dönemde ticaret savaşları ve jeopolitik çatışmalara rağmen güçlü performans göstermeyi sürdürdü.

🔹 ABD'de şirket kârlarının GSYH içindeki payı 1990'ların sonunda yüzde 7 seviyesindeyken bugün yaklaşık yüzde 11'e yükseldi.

🔹 Vergi indirimleri ve kamu harcamaları bu artışta önemli rol oynadı.

🔹 ABD bütçe açığı son dönemde GSYH'nin yüzde 6'sının üzerine çıktı.

🔹 Yazıya göre yüksek bütçe açıkları hane halkı ve şirketlere önemli gelir transferi anlamına geliyor.

🔹 Kalecki-Levy denklemi olarak bilinen ekonomik yaklaşıma göre şirket kârları ile kamu açıkları arasında güçlü bir ilişki bulunuyor.

🔹 Bu çerçevede bütçe açıkları, 1990'ların sonundan bu yana şirket kârlarındaki artışın en büyük kaynaklarından biri oldu.

🔹 Bu on yılda bütçe açıkları şirket kârlarının yarısından fazlasına karşılık geldi.

🔹 Yazıda, dotcom döneminin tamamen kârsız şirketlerden oluştuğu yönündeki yaygın görüşün doğru olmadığı savunuldu.

🔹 1995-1999 döneminde halka açık şirketlerin ortalama yıllık kâr büyümesi yaklaşık yüzde 11 seviyesindeydi.

🔹 Bu on yılda aynı oran yaklaşık yüzde 15 olarak gerçekleşti.

🔹 Teknoloji şirketlerinde ortalama kâr büyümesi her iki dönemde de yüzde 20'nin üzerinde oldu.

🔹 Cisco, Intel, Microsoft, Qualcomm ve Oracle gibi teknoloji devleri 1990'ların sonunda yıllık yüzde 30 ila yüzde 80 arasında kâr büyümesi elde etti.

🔹 Günümüzün "Muhteşem Yedili" teknoloji hisselerinde de benzer oranlar görülüyor.

🔹 2000 yılındaki dotcom çöküşünden sonra halka açık şirket sayısı yaklaşık yarıya indi.

🔹 Yeni şirketlerin önemli bölümü daha uzun süre özel sermaye ve girişim sermayesi desteğiyle halka açılmadan faaliyet göstermeye başladı.

🔹 Yazıya göre spekülatif davranışların önemli bölümü artık özel piyasalarda gerçekleşiyor.

🔹 Bu durum halka açık şirketlerin ortalama performansını olduğundan daha güçlü gösteriyor.

🔹 SpaceX, Anthropic ve OpenAI gibi halka arz hazırlığındaki büyük şirketlerin kârlılıklarının sınırlı olduğu belirtildi.

🔹 Avrupa'da bütçe açıkları 1990'ların sonuna göre yalnızca sınırlı ölçüde arttı.

🔹 Şirket kârlarının GSYH içindeki payı büyük ölçüde değişmeden kaldı.

🔹 Avrupa'daki özel sermaye piyasalarının ABD'ye göre daha küçük olduğu ifade edildi.

🔹 Yazıya göre ABD ekonomisinin görünenden daha fazla devlet desteğine bağımlı olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Büyük bütçe açıkları sürdüğü sürece mevcut yapının devam edebileceği belirtiliyor.

🔹 Tahvil piyasasının daha yüksek faiz talep etmeye başlaması durumunda sistem üzerindeki baskının artabileceği ifade edildi.

🔹 Böyle bir senaryoda hem finansal piyasaların hem de ekonominin mevcut kırılganlıklarının daha görünür hale gelebileceği savunuldu.

🔹 Nvidia, kişisel bilgisayar pazarına yönelik RTX Spark Superchip adlı yeni işlemcisini bu yıl piyasaya süreceğini açıkladı.

🔹 Yeni ürün, Nvidia'nın Apple, Intel, AMD ve Qualcomm ile doğrudan rekabete girdiği ilk kapsamlı PC işlemci girişimi oldu.

🔹 Dell, Asus, HP, Lenovo, Acer, MSI ve Microsoft gibi üreticiler yeni çipi kullanacak.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang duyuruyu Tayvan'daki Computex fuarında yaptı.

🔹 Çip, Nvidia'nın Blackwell RTX grafik işlemcisini ve Grace merkezi işlemcisini tek platformda birleştiriyor.

🔹 Ürün Microsoft'un Windows işletim sistemi üzerinde çalışacak.

🔹 Çip, Tayvanlı MediaTek ile birlikte geliştirildi.

🔹 Üretim TSMC tarafından gerçekleştirilecek.

🔹 Nvidia, ürünün şimdiye kadar geliştirilmiş en verimli PC işlemcisi olduğunu savunuyor.

🔹 RTX Spark Superchip, cihaz üzerinde çalışan yapay zekâ ajanları için özel olarak tasarlandı.

🔹 Sistem, uygulamalar arasında çalışabilen ve kullanıcı adına görevler üstlenebilen yapay zekâ yardımcılarını destekliyor.

🔹 Nvidia, kullanıcıların eski bilgisayarlarını yeni yapay zekâ uygulamalarını çalıştırabilmek için yenileyeceğini öngörüyor.

🔹 Çip, milyarlarca parametreli yapay zekâ modellerini doğrudan cihaz üzerinde çalıştırabilecek.

🔹 Nvidia, tüm gün pil ömrü sunulacağını belirtti.

🔹 Jensen Huang, kişisel bilgisayarların yaklaşık 40 yıl sonra ilk kez köklü şekilde yeniden tasarlandığını söyledi.

🔹 Huang, gelecekte yapay zekâ ajanlarının fare ve klavyenin yerini alarak bilgisayarlarla etkileşimin temel yöntemi haline gelebileceğini ifade etti.

🔹 Nvidia ve Microsoft'un bu proje üzerinde yaklaşık üç yıldır birlikte çalıştığı açıklandı.

🔹 İlk ürünler bu yılın ilerleyen dönemlerinde piyasaya çıkacak.

🔹 İlk modeller yapay zekâ geliştiricileri, içerik üreticileri ve oyuncular gibi üst segment kullanıcılara yönelik olacak.

🔹 Nvidia, zamanla yaklaşık 30 farklı dizüstü bilgisayar ve 10'dan fazla masaüstü bilgisayar modelinde bu teknolojinin kullanılmasını hedefliyor.

🔹 Huang, önümüzdeki 10 yıl içinde evlerde yapay zekâ süper bilgisayarlarının bulunacağını öngördü.

🔹 Bu sistemlerin güvenlik kameraları, televizyonlar, çim biçme makineleri ve bulaşık makineleri gibi cihazlarla bağlantılı çalışabileceğini söyledi.

🔹 Apple'ın M5 işlemcisi şu anda yapay zekâ uygulamalarını cihaz üzerinde çalıştırabilen en güçlü tüketici işlemcilerinden biri olarak görülüyor.

🔹 Qualcomm, 2023 yılında Snapdragon X Elite işlemcisiyle bu pazara giriş yapmıştı.

🔹 Intel ve AMD ise uzun yıllardır PC işlemci pazarının başlıca oyuncuları konumunda bulunuyor.

🔹 Gartner verilerine göre 2026'nın ilk çeyreğinde Lenovo, HP, Dell ve Apple küresel PC sevkiyatlarının yüzde 73'ünü gerçekleştirdi.

🔹 Asus'un pazar payı yüzde 6,7, Acer'ın yüzde 6,4 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Microsoft'un payı daha düşük seviyede kaldı.

🔹 Huang'ın konuşmasından saatler önce ABD Ticaret Bakanlığı Çin'e yönelik yeni ihracat kısıtlamaları açıkladı.

🔹 Yeni düzenleme, merkezi Çin'de bulunan şirketlerin yurt dışındaki iştiraklerine Nvidia yapay zekâ çiplerinin gönderilmesi için de lisans gerekeceğini netleştirdi.

🔹 Financial Times'ın daha önceki haberine göre Alibaba ve ByteDance gibi şirketler ABD kısıtlamalarını aşmak için Güneydoğu Asya'daki veri merkezlerinden yararlanıyordu.

🔹 New York Times yazarı Dan Brooks, yapay zekâ tarafından üretilen düşük kaliteli içeriklerin internette giderek yaygınlaştığını ve kullanıcıların buna karşı ortak bir tepki geliştirdiğini savundu.

🔹 TikTok'ta yayımlanan yapay zekâ üretimi "Fruit Love Island" serisi bu eğilimin en dikkat çekici örneklerinden biri haline geldi.

🔹 İnsan biçimindeki meyvelerin yer aldığı seri, her bölümü 10 milyondan fazla izlenme alarak geniş kitlelere ulaştı.

🔹 Dizide muz, portakal ve diğer meyveler romantik ilişkilere giren karakterler olarak tasvir edildi.

🔹 Bölümlerde sık sık tutarsızlıklar, mekân değişimleri ve anlamsız sahneler yer aldı.

🔹 Serinin en popüler bölümü 38 milyondan fazla görüntüleme elde etti.

🔹 Yapım, daha sonra "Fruit Paternity Court" ve hamile brokoli temalı videolar gibi benzer içeriklerin ortaya çıkmasına yol açtı.

🔹 Brooks, birçok kişinin bu içerikleri beğenmekten çok öfke veya rahatsızlık duygusuyla paylaşmış olabileceğini öne sürdü.

🔹 Sosyal medya kullanıcıları arasında yapay zekâ üretimi içerikleri olumsuz değerlendirme eğiliminin yaygınlaştığı belirtildi.

🔹 Fruit Love Island'ın yapımcısı olan hesabın videoların kaldırılması yönünde yoğun talepler aldığı aktarıldı.

🔹 Hesap daha sonra platformdan silindi.

🔹 Yazara göre internet ve algoritmalar kültürel deneyimi yıllar içinde parçalı hale getirdi.

🔹 Geçmişte televizyon programları ve popüler kültür ürünleri daha geniş ortak deneyimler oluşturuyordu.

🔹 Fruit Love Island gibi içerikler kişiselleştirilmiş algoritmaların ötesine geçerek çok geniş kitlelere ulaştı.

🔹 Brooks, yapay zekâ içeriklerine yönelik ortak tepkinin yeni bir kültürel ortak zemin yaratabileceğini savundu.

🔹 Yazıda, yapay zekâ içeriklerinin insan yapımı içeriklere göre çok daha düşük maliyetle üretilebildiği vurgulandı.

🔹 Buna rağmen internetin ödül mekanizmalarının bu içerikleri öne çıkarabildiği belirtildi.

🔹 Üretken yapay zekâ araçlarının benzer eğitim verileri kullandığı için ortaya çıkan videoların birbirine çok benzediği ifade edildi.

🔹 Brooks, yapay zekâ içeriklerinin sosyal medyada daha da baskın hale gelmesinin kültürel kaliteyi düşürebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Buna karşılık kullanıcıların belirli bir kalite eşiğinin altındaki içerikleri reddetmesinin de mümkün olduğu görüşünü dile getirdi.

🔹 OpenAI'nin nisan ayında video üretim uygulaması Sora'yı yüksek işlem maliyetleri ve düşük kullanıcı bağlılığı nedeniyle kapattığını hatırlattı.

🔹 Yazara göre yapay zekâ içerikleri zamanla şaşırtıcılığını kaybeder ve kullanıcı tepkisini çekemez hale gelirse yaygınlığını da yitirebilir.

🔹 New York Times yazarı David Pierson, Çin'in yıllar içinde geliştirdiği gözetim ve toplumsal kontrol modelini başka ülkelere taşımaya başladığını yazdı.

🔹 Çin, düşük suç oranlarını örnek göstererek kendi polislik modelini uluslararası alanda tanıtıyor.

🔹 Aynı sistem, ülke içinde muhalefetin bastırılması ve siyasi kontrol amacıyla da kullanılıyor.

🔹 Çin'de hareketler yüz tanıma ve yürüyüş analizi yapabilen yapay zekâ destekli kamera ağlarıyla takip ediliyor.

🔹 Uygur nüfusundan DNA örnekleri, iris taramaları ve ses kayıtları gibi biyometrik veriler toplandı.

🔹 Polis ekipleri bazı bölgelerde vatandaşların evlerini ziyaret ederek Komünist Parti politikalarını tanıtıyor.

🔹 Şirketlerin çalışan bilgilerini polis veri tabanlarına kaydetmesi gerekiyor.

🔹 Devlet Başkanı Şi Cinping bu yaklaşımı "Yeni Dönem için Fengqiao Deneyimi" olarak adlandırıyor.

🔹 Carnegie Endowment verilerine göre Çin, 2000 yılından bu yana en az 138 ülkeye yönelik yaklaşık 900 polis eğitimi programı düzenledi.

🔹 Çinli polisler Orta Afrika Cumhuriyeti, Vanuatu ve Kiribati'deki güvenlik kurumlarında görev yaptı.

🔹 Çin, 2011 yılında Ekvador'a binlerce güvenlik kamerası sağladı.

🔹 Güney Afrika'da eğitim verilen bir polis biriminin daha sonra siyasi rakiplere karşı kullanıldığı belirtildi.

🔹 Solomon Adaları 2022 yılında Çin ile bir güvenlik anlaşması imzaladı.

🔹 Çinli polisler bir köyde tüm sakinlerden parmak izi, avuç izi, adres ve doğum tarihi bilgileri toplanmasını önerdi.

🔹 Öneri, Mao döneminden kalan ve vatandaşların birbirlerini gözetlemesini teşvik eden Fengqiao modeline dayanıyordu.

🔹 Çin ayrıca ülkeye yaklaşık 1,5 milyon dolar değerinde çevik kuvvet ekipmanı bağışladı.

🔹 Çinli polisler yerel güvenlik güçlerine cop ve Çin'de yaygın kullanılan U biçimli yakalama aparatlarının kullanımını öğretti.

🔹 Siyasetçi Celsus Talifilu, biyometrik veri toplanmasına ve mahalle gözetimi uygulamalarına karşı çıktı.

🔹 Talifilu, uygulamanın yerel geleneklere ve köy şeflerinin uyuşmazlık çözme rolüne aykırı olduğunu söyledi.

🔹 Tepkilerin ardından pilot proje askıya alındı.

🔹 Hiçbir biyometrik veri toplanmadı.

🔹 Bu ay yapılan seçimlerde Solomon Adaları, Pekin'e daha mesafeli yaklaşan yeni bir başbakan seçti.

🔹 Carnegie Endowment araştırmasına katkı veren Sheena Chestnut Greitens, polis eğitimlerinin Çin'in sistemini bir insan hakları sorunu yerine kamu güvenliği başarısı olarak sunmasına yardımcı olduğunu söyledi.

🔹 New York Times yazarı Konstantin Richter, Almanya'nın karşı karşıya olduğu siyasi ve jeopolitik sorunların temelinde ekonomik durgunluğun bulunduğunu savundu.

🔹 Almanya ekonomisi yaklaşık üç yıldır durgunluk veya resesyon koşullarında bulunuyor.

🔹 Son dönemde birçok köklü Alman şirketi binlerce kişilik işten çıkarma planları açıkladı.

🔹 Commerzbank da işten çıkarma açıklayan son büyük Alman şirketleri arasında yer aldı.

🔹 Şansölye Friedrich Merz'in görevdeki ilk yılında kamuoyu desteği düşük seviyelerde seyrediyor.

🔹 Koalisyon hükümeti kamuoyunda geniş ölçüde olumsuz değerlendiriliyor.

🔹 Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi kamuoyu yoklamalarında yükselişini sürdürüyor.

🔹 ABD'nin Almanya'dan asker çekme kararı iki ülke arasındaki güvenlik ilişkileri açısından yeni belirsizlikler yarattı.

🔹 Yazıya göre Almanya'nın savaş sonrası ekonomik başarısı yüksek ücretler, güçlü sosyal devlet, teknik eğitim ve sanayi odaklı kurumsal yapı üzerine kuruluydu.

🔹 Teknik becerilere dayalı eğitim sistemi sanayiye nitelikli iş gücü sağlıyordu.

🔹 Büyük şirketlerde mühendis ve bilim insanı kökenli yöneticiler önemli rol oynuyordu.

🔹 İşçi temsilcileri şirket kararlarında söz sahibi olurken uzun vadeli yatırım anlayışı öne çıkıyordu.

🔹 Almanya 1990'larda ABD ekonomisinin yükselişi karşısında yeni bir büyüme modeli geliştirmekte zorlandı.

🔹 Bankalar ve sigorta şirketleri Alman şirketlerindeki hisselerini azaltarak yabancı sermayenin etkisini artırdı.

🔹 Otomotiv şirketleri Asya pazarlarında büyürken elektrikli araç dönüşümüne yeterli yatırım yapmadı.

🔹 Alman ekonomisi uzun süre ucuz Rus gazı, Çin pazarındaki büyüme ve ABD liderliğindeki serbest ticaret düzeninden faydalandı.

🔹 ABD korumacılığı, Çin rekabeti ve yapay zekâ kaynaklı dönüşüm Almanya'nın geleneksel ekonomik modelini zorlamaya başladı.

🔹 Yazara göre mevcut koşullar Almanya'nın iş modelini yeniden şekillendirmesini gerektiriyor.

Önerilen Çözüm Alanları

🔹 Alman hükümeti stratejik sektörlere yatırım yapılmasını desteklemek amacıyla "Deutschlandfonds" adlı yatırım girişimini başlattı.

🔹 Programın amacı tasarrufları ve özel sermayeyi büyüme alanlarına yönlendirmek.

🔹 Almanya'nın mesleki eğitim sistemi yeterli başvuru çekmekte zorlanıyor.

🔹 Alman lise öğrencilerinin matematik ve fen bilimleri performanslarında gerileme yaşanıyor.

🔹 Yazara göre ülke bilimsel ve teknolojik eğitim alanında daha fazla yatırım yapmak zorunda.

🔹 Almanya'nın sosyal devlet sistemi giderek daha maliyetli hale geliyor.

🔹 Yazıya göre sistemin sürdürülebilmesi için çalışanların daha uzun süre ve daha fazla çalışması gerekebilir.

🔹 Yapay zekânın Almanya'nın yüksek kaliteli mühendislik birikimiyle uyumlu şekilde kullanılabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ insan emeğinin tamamen yerine geçmekten çok çalışanların verimliliğini artıran bir araç olarak kullanılabilir.

🔹 Richter, Almanya'nın yeniden büyüme yoluna girebilmesi için akıllı yatırımlara, kamu desteğine ve ekonomik özgüvenin yeniden kazanılmasına ihtiyaç duyduğunu savundu.

🔹 New York Times analizine göre 2025'in başından mart ayına kadar 10 binden fazla federal avukat görevinden ayrıldı.

🔹 2024 sonunda federal hükümette çalışan avukatların yaklaşık beşte biri mart ayına kadar görevden ayrılmış oldu.

🔹 Federal hükümetin sivil avukat sayısı mart sonunda yaklaşık 37 bine geriledi. Bu sayı 2024 sonuna göre yüzde 17 daha düşük seviyede gerçekleşti.

🔹 Ayrılıklar arasında emeklilikler, personel azaltımları ve Trump yönetiminin politikalarına itiraz eden çalışanların istifaları yer aldı.

🔹 Bazı hukukçular federal hükümette çalışmanın kariyerlerine zarar verebileceği endişesini dile getirdi.

🔹 George Mason Üniversitesi hukuk öğrencisi Matthew Duray, birçok öğrencinin Trump yönetiminde çalışmanın özgeçmişlerine nasıl yansıyacağını sorguladığını söyledi.

🔹 Adalet Bakanlığı mutlak sayı olarak en fazla avukat kaybeden kurum oldu.

🔹 Eğitim Bakanlığı, Tüketici Finansal Koruma Bürosu ve Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı avukat kadrolarında en yüksek oransal düşüşleri yaşadı.

🔹 Eğitim Bakanlığı 2024 sonundan bu yana avukatlarının yarısından fazlasını kaybetti.

🔹 Tüketici Finansal Koruma Bürosu'ndaki avukat sayısı Biden dönemine göre yüzde 50'den fazla azaldı.

🔹 Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı mart ayında 2024 sonuna göre yüzde 40 daha az avukat çalıştırıyordu.

🔹 Avukat sayısını artıran tek büyük kurum İç Güvenlik Bakanlığı oldu.

🔹 Bakanlığın hukuk kadrosu Trump'ın göçmenlik politikalarının uygulanması sürecinde yüzde 21 büyüdü.

🔹 Federal hükümetten ayrılan çok sayıda hukukçu Demokrat eyalet başsavcılıklarına ve yönetimin politikalarına karşı dava açan sivil toplum kuruluşlarına geçti.

🔹 Colorado Başsavcısı Phil Weiser son bir yılda federal hükümetten ayrılan 22 avukatı işe aldığını söyledi.

🔹 Weiser, federal hükümetteki memnuniyetsizliğin doğrudan eyalet kurumlarına yönelen başvuruları artırdığını belirtti.

🔹 Federal kurumlar 2025 başından itibaren yaklaşık 3.200 yeni avukat işe aldı ancak ayrılanların sayısı daha yüksek kaldı.

🔹 Personel Yönetim Ofisi hukukçular için yeni bir işe alım ağı oluşturdu.

🔹 Program şimdiye kadar yaklaşık 300 kişinin ilgisini çekti.

🔹 Adalet Bakanlığı bazı pozisyonlarda işe alım şartlarını gevşetti.

🔹 Bakanlığın hukuk kadrosu yaklaşık yüzde 20 küçüldü.

🔹 Georgetown Üniversitesi Hukuk Merkezi öğrencisi Scott Bourque, Adalet Bakanlığı staj teklifini reddettiğini söyledi.

🔹 Çevre Koruma Ajansı'nın hukuk kadrosu 2024 sonu ile mart ayı arasında yaklaşık dörtte bir oranında küçüldü.

🔹 Eski EPA avukatı Brandon Jones-Cobb, yıllardır üzerinde çalıştığı yaptırım dosyalarının durdurulduğunu belirterek kurumdan ayrıldı.

🔹 Birçok genç hukukçu çevre ve düzenleyici alanlarda kariyer yapmak için eyalet yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarına yönelmeye başladı.

🔹 George Washington Üniversitesi Hukuk Fakültesi, öğrencileri artık eyalet meclisleri ve yerel yönetimlerdeki kamu hizmeti pozisyonlarına da yönlendiriyor.

🔹 Harvard Hukuk Fakültesi'nden Andrew Mergen, federal hükümetten ayrılan hukukçuların önemli bölümünün çevre örgütleri ve savunuculuk kuruluşlarında çalışmaya başladığını söyledi.

🔹 Mergen, federal hükümetten diğer kurumlara yaşanan yetenek transferini "dikkat çekici bir değişim" olarak nitelendirdi.

🔹 Çin hükümeti haziran ayından itibaren yemek teslimatı sektörüne yönelik denetimleri artıracak ve lisanssız faaliyet gösteren ya da sahte adres kullanan işletmelere karşı ani kontroller yapacak.

🔹 Yeni düzenlemeler Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi tarafından uygulanacak.

🔹 Amaç, gıda güvenliği ve hijyen konusundaki tüketici endişelerini azaltmak.

🔹 Yemek teslimat platformları, uygulamalardaki işletme isimlerinin fiziksel adreslerle uyumlu olup olmadığını düzenli olarak doğrulamak zorunda olacak.

🔹 İşletme ruhsatlarının geçerliliği de sürekli kontrol edilecek.

🔹 Fiziksel restoranı bulunmayan işletmeler bunu ilanlarında açık şekilde belirtmek zorunda kalacak.

🔹 Başka işletmelerin ruhsatlarını kullanan veya ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimler artırılacak.

🔹 Düzenlemeler, geçen yıl Pekin'de bir tüketicinin satın aldığı pastada kullanılan taze çiçeklerle ilgili gıda güvenliği şikâyeti sonrasında başlatılan soruşturmanın ardından hazırlandı.

🔹 Soruşturmada yaklaşık 380 şubesi olduğunu iddia eden pasta satıcısının gerçekte hiçbir fiziksel mağazasının bulunmadığı ortaya çıktı.

🔹 İşletmenin kullandığı ruhsatların da sahte olduğu belirlendi.

🔹 Ardından soruşturma ülke geneline yayıldı.

🔹 İncelemelerde sipariş alan çok sayıda "hayalet restoranın" siparişleri üçüncü taraf üreticilere devrettiği tespit edildi.

🔹 Siparişlerin en düşük fiyatı veren taşeronlar tarafından hazırlandığı belirlendi.

🔹 Xinhua'ya göre ülke genelinde 67 binden fazla hayalet restoran tespit edildi.

🔹 Yaklaşık 3,6 milyon yasa dışı pasta siparişi ortaya çıkarıldı.

🔹 Nisan ayında Pinduoduo, Meituan ve JD.com'un da aralarında bulunduğu yedi çevrim içi teslimat ve e-ticaret şirketine toplam 3,6 milyar yuan para cezası verildi.

🔹 Şirketlerin platformlarındaki gıda işletmelerinin ruhsatlarını yeterince doğrulamadıkları tespit edildi.

🔹 Xinhua, bunun 2015'te yürürlüğe giren güncellenmiş gıda güvenliği yasasından bu yana sektörde verilen en büyük cezalardan biri olduğunu bildirdi.

🔹 Meituan, cezanın ardından düzeltici tedbirler uygulayacağını açıkladı.

🔹 Şirket, kamu kurumlarıyla birlikte çalışan yeni bir ruhsat doğrulama sistemi kurdu.

🔹 Yapay zekâ destekli mutfak denetim sistemi devreye alındı.

🔹 Sistem sahte restoran fotoğraflarını tespit edebiliyor.

🔹 Yetkililer ve platform şirketleri, hayalet restoranları tespit etmek için teslimat kuryelerinden de bilgi toplamaya başladı.

🔹 Sorun bildiren kuryelere ödül verilebiliyor.

🔹 Bu yöntem, çok sayıdaki işletmenin devlet tarafından doğrudan denetlenmesindeki zorlukları azaltmayı amaçlıyor.

🔹 SoftBank'ın piyasa değeri 46 trilyon yene ulaşarak Japonya'nın en değerli şirketi konumuna yükseldi.

🔹 Toyota'nın piyasa değeri yaklaşık 45 trilyon yen seviyesinde bulunuyor.

🔹 SoftBank, Mart 2000'den bu yana ilk kez Toyota'yı geride bıraktı.

🔹 SoftBank hisseleri pazartesi günü yüzde 10'dan fazla yükselerek yeni zirve seviyesine ulaştı.

🔹 SoftBank'ın yükselişinde ChatGPT geliştiricisi OpenAI'ye yaptığı büyük yatırımlar önemli rol oynadı.

🔹 Şirket nisan ayında OpenAI'ye 10 milyar dolar yatırım yaptı.

🔹 Bu yıl içinde ilave 20 milyar dolar yatırım yapmayı taahhüt etti.

🔹 Böylece OpenAI'ye toplam yatırımının yaklaşık 65 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

🔹 OpenAI'nin ABD'de halka arz hazırlığında olduğu ve değerlemesinin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceği belirtiliyor.

🔹 SoftBank 2026'nın ilk üç ayında 1,82 trilyon yen net kâr açıkladı.

🔹 Net kâr geçen yılın aynı dönemine göre 3,5 kat arttı.

🔹 Şirket ayrıca Fransa'da veri merkezleri kurmak için 14 trilyon yene kadar yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 SoftBank'ın yaklaşık yüzde 90'ına sahip olduğu Arm Holdings'in hisseleri nisan başından bu yana iki kattan fazla yükseldi.

🔹 Arm hisselerindeki yükseliş de SoftBank'ın piyasa değerine önemli katkı sağladı.

🔹 Yapay zekâ bağlantılı şirketler Tokyo Borsası'nın en değerli şirketleri arasına hızla yükseliyor.

🔹 Bellek çipi üreticisi Kioxia'nın hisseleri son bir yılda yüzde 3.400'den fazla yükseldi.

🔹 Kioxia'nın piyasa değeri 35 trilyon yenin üzerine çıkarak Mitsubishi UFJ Financial Group'u geride bıraktı.

🔹 Tokyo Electron da Japonya'nın en değerli şirketleri arasına girdi.

🔹 Güney Koreli SK Hynix'in piyasa değeri 1 trilyon dolar seviyesini aştı.

🔹 Tayvanlı TSMC'nin piyasa değeri yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı.

🔹 Güney Kore KOSPI endeksi bu yıl yaklaşık yüzde 100 yükseldi.

🔹 Tayvan Taiex endeksi yüzde 50'nin üzerinde değer kazandı.

🔹 Japonya'nın Nikkei endeksi ise yaklaşık yüzde 30 yükseldi.

🔹 Japon hisse piyasasında otomotiv, bankacılık, çelik ve kamu hizmetleri gibi geleneksel sektörlerin ağırlığı azalıyor.

🔹 Yapay zekâ ve yarı iletken şirketleri piyasa değerlerinde giderek daha büyük pay alıyor.

🔹 Morgan Stanley ekonomisti Chetan Ahya, Asya'nın yalnızca yapay zekâ değil daha geniş kapsamlı bir sanayi süper döngüsü yaşadığını söyledi.

🔹 Bazı analistler yapay zekâ kaynaklı yükselişin bir balona dönüşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

🔹 Nomura Araştırma Enstitüsü'nden Takahide Kiuchi, yapay zekânın ekonomik faydalarının beklentileri karşılamayacağı görüşünün yayılması halinde mevcut rallinin ivme kaybedebileceğini söyledi.

🔹 Çin'in ilk yerli yüksek itişli savaş uçağı turbofan motoru WS-10'un geliştirilmesinin tamamlanmasının üzerinden 20 yıl geçti.

🔹 WS-10 motor ailesi bugün Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun ana muharip savaş uçaklarının büyük bölümünde kullanılmaya devam ediyor.

🔹 Motor, Çin'in savaş uçağı filosunda Rus motorlarına bağımlılığı azaltan en önemli projelerden biri olarak değerlendiriliyor.

🔹 WS-10, J-10C, J-11B, J-16 ve uçak gemisi konuşlu J-15 savaş uçaklarına güç veriyor.

🔹 Motorun bazı sürümleri beşinci nesil J-20 hayalet savaş uçağında da kullanılıyor.

🔹 İhracat versiyonu J-10CE savaş uçakları da WS-10 ailesinden motorlarla donatılıyor.

🔹 WS-10'un olgunlaşmasından önce J-11, J-16 ve ilk J-20 üretimleri Rus yapımı AL-31 motorlarına bağımlıydı.

🔹 Yerli motorun hizmete girmesi Çin'e gelişmiş savaş uçaklarını daha büyük ölçeklerde üretme imkânı sağladı.

🔹 Çin ayrıca motorları yabancı onaya ihtiyaç duymadan geliştirme ve değiştirme kabiliyeti kazandı.

🔹 Bu durum savaş uçaklarının ihracatını da kolaylaştırdı.

🔹 WS-10 ailesinin en az altı ana versiyonu bulunuyor.

🔹 WS-10A modeli daha yüksek dayanıklılık ve FADEC dijital motor kontrol sistemiyle geliştirildi.

🔹 WS-10B, J-16 ve J-10C'nin standart motoru haline geldi ve en yaygın kullanılan sürüm oldu.

🔹 WS-10C, düşük kızılötesi iz ve geliştirilmiş nozullarla J-20 için tasarlandı.

🔹 WS-10H, deniz ortamına uygun korozyon korumalı deniz kuvvetleri versiyonu olarak geliştirildi.

🔹 WS-10B'nin maksimum itiş gücü 130-145 kilonewton arasında bulunuyor.

🔹 Bu değer Rus AL-31F motorunun yaklaşık 125 kilonewtonluk itiş gücünü aşıyor.

🔹 WS-10B'nin performansının ABD'nin F110 motoruna yaklaştığı belirtiliyor.

🔹 İtiş-ağırlık oranı açısından WS-10 serisi hem Rus hem de ABD muadilleriyle benzer seviyede bulunuyor.

🔹 WS-10B'nin büyük bakım aralığı yaklaşık 1.500 saat seviyesinde bulunuyor.

🔹 ABD'nin F110 motorunda bu süre 4.000 saatin üzerine çıkıyor.

🔹 Toplam kullanım ömrü WS-10B için yaklaşık 2.500-3.000 saat olarak tahmin edilirken F110 motoru 6.000 saati aşabiliyor.

🔹 Proje 1987 yılında Deng Şiaoping'in talimatıyla başlatıldı.

🔹 Motorun ilk yer testi 1989 yılında gerçekleştirildi.

🔹 Geliştirme sürecinde ciddi teknik sorunlar ve kazalar yaşandı.

🔹 Motor 2006 yılında tamamlandı ve yaklaşık 2010 yılında resmen hizmete girdi.

🔹 WS-10'un doğrudan halefi olarak WS-15 "Emei" motoru geliştiriliyor.

🔹 WS-15'in 180 kilonewtondan fazla itiş gücü üretmesi hedefleniyor.

🔹 Motorun itiş-ağırlık oranının 10:1 seviyesini aşması planlanıyor.

🔹 WS-15'in ilk teslimatları 2023 yılında başladı ve J-20 prototiplerinde uçuş testleri gerçekleştirildi.

🔹 J-20 filosunda WS-10C motorlarının tamamen WS-15 ile değiştirilmesinin 2020'lerin sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

🔹 Nvidia, Çinli robot üreticisi Unitree Robotics ve Singapur merkezli robot el geliştiricisi Sharpa ile yeni bir insansı robot referans tasarımı geliştirmek için ortaklık kurdu.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang, projeyi Tayvan'daki Computex fuarında duyurdu.

🔹 H2+ veya Isaac GR00T adı verilen tasarım, insansı robot geliştirme süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.

🔹 Sistem, Unitree'nin insan boyutundaki H2 insansı robot gövdesini temel alıyor.

🔹 Robotta Sharpa'nın Wave adlı beş parmaklı robot elleri kullanılacak.

🔹 Nvidia'nın Isaac GR00T temel yapay zekâ modelleri robotun "beyni" olarak görev yapacak.

🔹 Platform veri toplama, model eğitimi ve gerçek dünyada kullanım süreçlerini tek bir geliştirme altyapısında birleştiriyor.

🔹 Robotun işlem gücü Nvidia'nın Jetson AGX Thor T5000 platformu tarafından sağlanacak.

🔹 Sistem Blackwell mimarisine dayalı grafik işlemci kullanıyor.

🔹 Donanım 128 GB bellek içeriyor.

🔹 Yapay zekâ işlem kapasitesi 2.070 FP4 teraflop seviyesine ulaşıyor.

🔹 Jensen Huang, fiziksel yapay zekâ ve robotik sistemlerde en büyük sorunun veri olduğunu söyledi.

🔹 Huang'a göre robotların eğitilebilmesi için birinci şahıs bakış açısından veri gerekiyor.

🔹 Dünyadaki video verilerinin büyük kısmı üçüncü şahıs bakış açısıyla kaydedildiği için robot eğitiminde kullanılmaları zorlaşıyor.

🔹 Nvidia ayrıca Cosmos 3 adlı yeni bir dünya modeli tanıttı.

🔹 Cosmos 3 hem birinci şahıs hem de üçüncü şahıs perspektiflerinden fiziksel dünyayı anlayabilecek şekilde geliştirildi.

🔹 Sharpa kurucusu David Li Yifan, ortaklığın gerçek ortamlarda gerçek işler yapabilen robotların geliştirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

🔹 Şirket 2024 yılında kuruldu.

🔹 Sharpa'nın araştırma ve geliştirme faaliyetleri Şanghay'daki tesislerinde yürütülüyor.

🔹 Şirket daha önce Nvidia ile robot eğitimi için veri toplama çalışmalarında da iş birliği yaptı.

🔹 Sharpa'nın Wave robot elleri 22 aktif hareket serbestlik derecesine sahip bulunuyor.

🔹 Sistem bu yıl CES fuarında iskambil kartı dağıtma ve mekanik oyuncak montajı gibi görevleri yerine getirerek dikkat çekmişti.

🔹 Sharpa ve Unitree, Wave ellerinin Unitree H2 robotunun kollarına entegrasyonu üzerinde çalışmaya başladı.

🔹 Unitree, Nvidia teknolojilerini kullanan Çinli insansı robot üreticileri arasında yer alıyor.

🔹 AgiBot, Galbot ve UBTech Robotics gibi diğer Çinli şirketler de Nvidia'nın Jetson AGX Thor modüllerini kullanıyor.

🔹 Morgan Stanley'e göre Çin'de yıllık insansı robot satışlarının bu yıl 28 bin adede ulaşması bekleniyor.

🔹 Bu rakamın dünyadaki en yüksek yıllık satış hacmi olması öngörülüyor.

🔹 Analistler insansı robot sektörünün Çin'in üretim ve ihracat gücünü destekleyen yeni büyük sektörlerden biri haline gelebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Eski hedge fonu yöneticisi Joe O'Donnell, yatırım araştırmalarında kullandığı yöntemlerin büyük bölümünü yapay zekâ ile otomatikleştirmeyi hedefleyen Canary Data adlı şirketi kurdu.

🔹 Şirketin geliştirdiği yapay zekâ araçları, daha önce günler veya haftalar süren bazı analizleri saatler içinde tamamlayabiliyor.

🔹 Canary Data üç yıl önce kuruldu ve profesyonel yatırımcılar ile finans analistlerine hizmet veriyor.

🔹 Sistem, muhasebe usulsüzlüğü belirtileri taşıyan şirketleri tespit edebiliyor.

🔹 Henüz kamuya açıklanmamış olabilecek düzenleyici soruşturmalarla ilgili risk işaretlerini belirleyebiliyor.

🔹 "Stanley" adlı yapay zekâ ajanı, piyasalardaki döngüsel hisseleri tarayarak aşırı pahalı veya ucuz görünen şirketler hakkında analiz raporları hazırlıyor.

🔹 Sistem grafikler içeren ayrıntılı yatırım notları oluşturabiliyor.

🔹 O'Donnell, yapay zekâyı insan analistlerin yerine geçecek bir araç olarak değil, verimliliği artıran bir yardımcı olarak tanımlıyor.

🔹 Amaç, analistlerin daha fazla şirketi takip edebilmesi veya mevcut şirketler hakkında daha derin araştırma yapabilmesi.

🔹 O'Donnell, ürünü kullanan ortalama bir analistin işini daha iyi yapabileceğini söyledi.

🔹 OpenAI, Anthropic, AlphaSense ve çok sayıda finans teknolojisi şirketi yatırım sektörü için yapay zekâ ürünleri geliştiriyor.

🔹 Finans sektöründe yapay zekâ kaynaklı iş kaybı endişeleri özellikle genç çalışanlar arasında artıyor.

🔹 Odyssey Search Partners tarafından yapılan bir ankette hedge fonu çalışanlarının önemli bir kısmı mesleklerinin uzun vadeli geleceğinden endişe duyduklarını belirtti.

🔹 Canary Data son yatırım turunda Tiger Global Management ve Arena Holdings'ten finansman sağladı.

🔹 Şirketin müşterileri arasında Tiger Global ve Flight Deck Capital bulunuyor.

🔹 Canary'nin yıllık abonelik ücretleri kullanılan hizmetlere bağlı olarak orta beş haneli rakamlardan orta altı haneli rakamlara kadar çıkabiliyor.

🔹 Şirket, yapay zekânın şirket yöneticileriyle birebir görüşmeler yapma ve özel bilgi toplama gibi alanlarda insanların yerini alamadığını kabul ediyor.

🔹 İnsan analistler, yöneticilere ayrıntılı sorular yöneltme ve ilişkiler kurma konusunda üstünlüklerini koruyor.

🔹 Canary, şirket yöneticilerinin hisse alım-satımlarının gelecekteki performansı ne ölçüde öngördüğünü analiz eden araçlar geliştirdi.

🔹 Yeni ürünlerinden biri belirli hisseler için yükseliş ve düşüş senaryolarını içeren ayrıntılı tartışma raporları oluşturabiliyor.

🔹 Sistem ayrıca hangi uzmanlarla görüşülmesi veya hangi müşteri anketlerinin yapılması gerektiğine dair araştırma planları hazırlayabiliyor.

🔹 Citadel CEO'su Ken Griffin, yılın başında yapay zekâ tarafından üretilen analizleri eleştirirken son dönemde teknolojideki ilerlemeleri övdü ve yapay zekâda önemli bir sıçrama yaşandığını söyledi.

🔹 Jeff Bezos ve Elon Musk arasındaki uzay rekabeti son haftada yaşanan gelişmelerle yeni bir aşamaya girdi.

🔹 Her iki girişimci de roketler, veri merkezleri ve uydu ağlarıyla uzayda geniş kapsamlı teknoloji ekosistemleri kurmaya çalışıyor.

🔹 Blue Origin'in New Glenn roketi perşembe günü fırlatma rampasında patladı.

🔹 New Glenn programı, Blue Origin'in SpaceX ile arasındaki farkı kapatma stratejisinin merkezinde yer alıyordu.

🔹 Şirket bu roketlerle Amazon ve diğer müşteriler için uydu yerleştirmeyi planlıyordu.

🔹 Bezos patlamanın ardından projeyi yeniden inşa edeceklerini açıkladı.

🔹 Bezos ve Musk, gelecekte veri merkezlerinin uzaya taşınabileceğini düşünüyor.

🔹 Temel gerekçelerden biri uzayda güneş enerjisinden çok daha büyük ölçekte yararlanılabilmesi.

🔹 Amaç, roketler, veri merkezleri ve uydu ağlarından oluşan bütünleşik bir uzay ekonomisi oluşturmak.

🔹 SpaceX, halka arz planlarında yapay zekâ veri merkezlerini önemli bir büyüme alanı olarak öne çıkarıyor.

🔹 Şirket, gelecekte yörüngedeki veri merkezleri kurabileceğini savunuyor.

🔹 Bu hedef, Amazon'un bulut bilişim kolu AWS ile doğrudan rekabet anlamına geliyor.

🔹 SpaceX'in halka arz belgelerine göre yapay zekâ şirketi Anthropic, Mayıs 2029'a kadar her ay 1,25 milyar dolar ödeme yapmayı kabul etti.

🔹 Ödemeler Tennessee eyaletindeki Colossus ve Colossus II veri merkezlerinin kullanımını kapsıyor.

🔹 İki tesis toplam yaklaşık 1 gigawatt işlem kapasitesi sunuyor.

🔹 Anlaşmanın toplam potansiyel büyüklüğü yaklaşık 45 milyar dolara ulaşabiliyor.

🔹 Amazon CEO'su Andy Jassy, şirketin bu yıl yapay zekâ altyapısına 200 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını açıkladı.

🔹 Amazon geçen yıl Indiana'da Anthropic için 11 milyar dolarlık yapay zekâ kampüsünü devreye aldı.

🔹 Anthropic, gelecek 10 yılda AWS'den 5 gigawatta kadar işlem kapasitesi satın almak için 100 milyar doların üzerinde harcama taahhüdünde bulundu.

🔹 SpaceX ve Tesla, yapay zekâ veri merkezleri, insansı robotlar ve otonom araçlar için özel çip üretecek büyük bir çip fabrikası kurmayı planlıyor.

🔹 SpaceX'in veri merkezleri bu yıl Elon Musk'ın yapay zekâ şirketi xAI ile birleşme sonrasında şirket bünyesine katıldı.

🔹 İlk veri merkezi 122 günde, ikinci veri merkezi ise 91 günde devreye alındı.

🔹 Şirket bu sürelerin sektör ortalamasının oldukça altında olduğunu belirtiyor.

🔹 Memphis'teki veri merkezleri yüksek enerji ve su tüketimi nedeniyle yerel protestolara konu oldu.

🔹 Elon Musk, Anthropic anlaşmasının uzun vadeli olup olmadığı konusunda sosyal medyada yaptığı açıklamalarla yatırımcılar arasında soru işaretleri yarattı.

🔹 Musk, ihtiyaç halinde kiraya verilen işlem kapasitesini geri çekebileceklerini söyledi.

🔹 Yazıya göre Musk, yatırımcıların dikkatini mevcut veri merkezi faaliyetlerinden çok gelecekteki uzay projelerine yöneltmek istiyor.

🔹 Yapay zekâya yönelik yatırım dalgası teknoloji hisselerinde tarihî bir yükselişi destekliyor.

🔹 Çip şirketlerinin öncülüğünde S&P 500 endeksi nisan ve mayıs aylarında yüzde 16 yükseldi.

🔹 Bu performans, 1950'den bu yana yalnızca dört kez görülen bir iki aylık yükselişle eşleşti.

🔹 Geçmiş örneklerde S&P 500 endeksi altı ay sonra da yükselişini sürdürdü ve medyan kazanç yüzde 17 oldu.

🔹 Bellek çiplerine yönelik talep, teknoloji hisselerindeki yükselişin temel itici gücü haline geldi.

🔹 Micron Technology'nin piyasa değeri son 12 ayda yaklaşık 10 kat artarak 1 trilyon doların üzerine çıktı.

🔹 Samsung hisseleri aynı dönemde yaklaşık yüzde 465 yükseldi.

🔹 Philadelphia Yarı İletken Endeksi yılın ilk 100 işlem günündeki en güçlü performansını kaydetti.

🔹 Intel hisseleri 2026 yılında üç katına çıkarak 2000 yılından bu yana ilk kez rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Cisco ve Qualcomm hisseleri de yaklaşık yüzde 50 yükseldi.

🔹 Goldman Sachs, S&P 500 yıl sonu hedefini 7.600 puandan 8.000 puana yükseltti.

🔹 Yeni hedef, yılın geri kalanında yaklaşık yüzde 5,5 ek yükseliş öngörüyor.

🔹 Analistler güçlü şirket kârlarının ve yapay zekâ yatırımlarının yükselişi desteklediğini belirtiyor.

🔹 ChatGPT'nin 2022 sonunda piyasaya sürülmesinden bu yana yapay zekâ hisseleri geniş piyasa yükselişinin önemli motorlarından biri oldu.

🔹 Son dönemde yapay zekâ modellerinin yazılım geliştirme ve kod yazma yeteneklerindeki ilerleme yatırımcı ilgisini daha da artırdı.

🔹 Bu yıl halka arz olması beklenen Anthropic, güçlü gelir büyümesi ve ilk faaliyet kârını açıkladı.

🔹 Şirket son yatırım turunu 965 milyar dolar değerleme üzerinden tamamladı.

🔹 S&P 500 şirketleri gelecek 12 aylık beklenen kârlarının yaklaşık 22,5 katı seviyesinden işlem görüyor.

🔹 Kâr beklentilerindeki artış nedeniyle değerlemeler yıl başına göre belirgin şekilde yükselmedi.

🔹 Glenmede'den Jason Pride, son iki aylık yükselişin yüzde 75 ila 80'inin güçlü kârlar ve temel ekonomik gelişmelerden kaynaklandığını söyledi.

🔹 Analistlere göre yükselişin önündeki en büyük risk enflasyon olmaya devam ediyor.

🔹 Enerji arzındaki bozulmalar ve yapay zekâ donanımlarına yönelik yoğun talep fiyat baskısını artırıyor.

🔹 Fed'in faiz artırımlarına yönelmesi halinde ABD 10 yıllık tahvil faizinin yeniden yüzde 5 seviyesine yaklaşabileceği belirtiliyor.

🔹 Buna rağmen fon yöneticileri nakit pozisyonlarını azaltarak hisse senedi ağırlıklarını artırmaya devam ediyor.

🔹 Analistler kısa vadede yapay zekâ yatırımlarında belirgin bir yavaşlama işareti görmediklerini ifade ediyor.

🔹 ABD ve İran hafta sonu yeni saldırılar düzenledi; ABD İran'daki askerî hedefleri vururken Kuveyt füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşı karşıya kaldı.

🔹 Çatışmalar, tarafların savaşı sona erdirecek bir anlaşma üzerinde müzakere yürüttüğü dönemde yaşandı.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan savaş uçaklarının İran'ın Hürmüzgan eyaletindeki Keşm Adası ve Gorik bölgesinde bulunan radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların İran tarafından bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

🔹 Amerikan savaş uçakları, gemiler için tehdit oluşturduğu belirtilen iki İran saldırı İHA'sını da düşürdü.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD saldırılarına karşılık verdiğini açıkladı.

🔹 Devrim Muhafızları ayrıca İran karasuları üzerinde uçtuğunu belirttiği bir MQ-1 insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu.

🔹 Kuveyt ordusu pazartesi sabahı ülkenin füze ve insansız hava aracı saldırıları altında olduğunu açıkladı.

🔹 Ülke genelinde alarm sirenleri çaldı.

🔹 Kuveyt, savaş sırasında en fazla zarar gören Körfez ülkelerinden biri oldu ve ateşkes sonrasında da çeşitli saldırılara maruz kaldı.

🔹 ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'ndaki karşılıklı kısıtlamaların kaldırılmasını, ateşkesin uzatılmasını ve İran'ın nükleer programı ile yaptırımlar konusunun ele alınacağı uzatılabilir 60 günlük bir süreci içeren bir mutabakat üzerinde görüşüyor.

🔹 Arabulucular, nükleer taahhütler ile mali yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve zamanlaması gibi konularda anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtiyor.

🔹 Donald Trump hafta sonu öncesinde anlaşmanın yakın olduğunu ifade etti.

🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın anlaşma yapmak istediğini ancak kamuoyundaki eleştirilerin süreci zorlaştırdığını söyledi.

🔹 ABD'deki İran karşıtı çevreler ve İsrail, olası bir anlaşmanın İran üzerindeki baskıyı azaltabileceğinden endişe duyuyor.

🔹 Bu çevreler, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü konusunda somut tavizler alınmadan anlaşmaya varılmasına karşı çıkıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere edilen anlaşmanın bir parçası olarak Suudi Arabistan, Katar, Pakistan ve Türkiye'nin İsrail ile diplomatik ilişki kurmasını ve İbrahim Anlaşmaları'na katılmasını istedi.

🔹 Trump, 23 Mayıs'ta bu ülkelerin liderleriyle yaptığı telefon görüşmesinde anlaşmayı destekleyen ülkelerin İsrail'i tanımasının "zorunlu olması gerektiğini" söyledi.

🔹 Daha sonra sosyal medya hesabından Suudi Arabistan ve Katar'ın derhal İbrahim Anlaşmaları'nı imzalaması gerektiğini yazdı.

🔹 Analistlere göre İran savaşı Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenini zayıflattı.

🔹 Bölge ülkeleri ABD'nin İsrail'i korumaya daha fazla önem verdiğini, kendi güvenlik kaygılarına ise yeterince öncelik vermediğini düşünüyor.

🔹 Körfez ülkeleri İsrail ile normalleşmenin İran'ı daha da provoke edebileceğinden endişe ediyor.

🔹 İran savaş sırasında Körfez ülkelerine binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi.

🔹 Suudi Arabistan uzun süredir İsrail ile normalleşmenin ancak Filistin devletine giden açık bir yol haritası bulunması halinde mümkün olacağını savunuyor.

🔹 Katar'ın İbrahim Anlaşmaları'na katılma planı bulunmuyor.

🔹 Katarlı yetkililer İsrail ile herhangi bir angajmanın öncelikle Filistin meselesinin çözümüne odaklanacağını belirtiyor.

🔹 Trump'ın normalleşme talebi, ABD ile İran arasında yürütülen müzakereleri daha karmaşık hale getirebilir.

🔹 İran, ABD'nin talepleri konusunda henüz anlaşmaya varmış değil.

🔹 Müzakerelerde İran'ın nükleer silah geliştirmemesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarını devretmesi gibi konular yer alıyor.

🔹 Trump, bölge ülkelerinin ABD'ye bunu borçlu olduğunu ve normalleşmenin kendileri için de faydalı olacağını söyledi.

🔹 İsrail ile normalleşme gerçekleşmezse İran anlaşmasını imzalamayabileceğini ifade etti.

🔹 2023 yılında Hamas'ın İsrail'e saldırısından önce Suudi Arabistan ile İsrail normalleşmeye oldukça yaklaşmıştı.

🔹 Gazze savaşı ve ardından İran ile yaşanan çatışmalar sonrasında İsrail'e yönelik siyasi yaklaşım bölge genelinde olumsuzlaştı.

🔹 Birçok Arap ülkesi artık İsrail'i bölgesel istikrarı zorlaştıran bir aktör olarak görüyor.

🔹 Uzmanlar mevcut ortamda Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin İsrail ile normalleşme yönünde adım atmasının beklenmediğini belirtiyor.

🔹 ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre 20-64 yaş arası yetişkinlerin yaklaşık beşte birinde tedavi edilmemiş en az bir çürük bulunuyor.

🔹 Diş sağlığı sorunları depresyon, romatoid artrit, astım, Tip 2 diyabet ve demans gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

🔹 Araştırmalar, kötü ağız sağlığının ileri yaşlarda ölüm riskinin artmasıyla da bağlantılı olabileceğini gösteriyor.

🔹 Uzmanlar, diş eti hastalıkları ve çürüklerin neden olduğu iltihaplanmanın tüm vücutta etkiler oluşturabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Ağızdaki bakterilerin kan dolaşımına karışmasının farklı sağlık sorunlarına katkıda bulunabileceği düşünülüyor.

🔹 Diyabet ile ağız sağlığı arasında çift yönlü bir ilişki bulunuyor; kontrolsüz diyabet ağız enfeksiyonu riskini artırırken diş eti hastalıkları da kan şekeri kontrolünü zorlaştırabiliyor.

🔹 Depresyon yaşayan kişiler diş hekimine daha seyrek başvurabiliyor ve bu durum çürük ile diş hastalığı riskini artırabiliyor.

🔹 Depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar tükürük üretimini azaltarak çürük riskini yükseltebiliyor.

🔹 Kronik diş ağrıları ve diş kayıpları da kişinin benlik algısını olumsuz etkileyebiliyor.

🔹 Uzmanlar ağrı veya belirti olmasa bile düzenli diş hekimi kontrolünün önemli olduğunu vurguluyor.

🔹 Erken teşhis edilen diş sorunlarının tedavisi genellikle daha kolay ve daha düşük maliyetli oluyor.

🔹 Diş hekimine gitme sıklığı kişinin sağlık durumuna göre değişiyor ve bazı kişiler için yılda bir veya iki ziyaret yeterli olabiliyor.

🔹 Diş ağrısı, diş eti kanaması veya diş eti şişmesi ağız içinde bir sorun bulunduğuna işaret edebiliyor.

🔹 Tedavi edilmeyen diş enfeksiyonları zamanla diş kaybına yol açabiliyor.

🔹 Uzmanlar, bazı enfeksiyonların baş ve boyun bölgelerine yayılabildiğini ve ciddi komplikasyonlara neden olabileceğini belirtiyor.

🔹 Diş implantı, köprü veya kaplama kullanan kişilerin bu yapıları düzenli ve doğru şekilde temizlemesi öneriliyor.

🔹 Uzmanlara göre iyi ağız hijyeni, genel sağlığın önemli bileşenlerinden biri olmaya devam ediyor.

🔹 Washington Post yazarı Megan McArdle, yapay zekâ tarafından üretilen kurgu eserlerin giderek daha fazla kabul gördüğünü ve insan yazarlarla rekabet etmeye başladığını savundu.

🔹 2026 Commonwealth Kısa Öykü Ödülü'nün beş bölgesel kazananından bazılarının yapay zekâ tarafından yazılmış olabileceği yönünde iddialar ortaya çıktı.

🔹 Pangram adlı yapay zekâ tespit sistemi, ödül kazanan öykülerden birinin tamamen yapay zekâ tarafından yazıldığını değerlendirdi.

🔹 Aynı incelemede iki öykünün daha tamamen veya büyük ölçüde yapay zekâ ürünü olabileceği sonucuna ulaşıldı.

🔹 Commonwealth Foundation ödül alan eserleri savunmaya devam ediyor.

🔹 Yazara göre sorun yapay zekâ metinlerinin kötü olması değil, bazı alanlarda fazla başarılı olması.

🔹 Makine üretimi metinler "ucuz, kolay erişilebilir, tutarlı ve okuyucunun hoşuna gidecek şekilde optimize edilmiş" içerikler olarak tanımlanıyor.

🔹 Bir kör testte bazı New York Times okurlarının yapay zekâ metinlerini ödüllü insan yazarların eserlerine tercih ettiği belirtildi.

🔹 Yazıya göre yapay zekâ kurgu eserleri genellikle daha akıcı, daha sıkı kurgulanmış ve psikolojik olarak daha basit yapılar içeriyor.

🔹 Yapay zekâ temaları daha açık ifade ediyor ve daha az belirsizlik içeren hikâyeler oluşturuyor.

🔹 Ahlaki açıdan gri karakterler ve açık uçlu anlatılar yapay zekâ metinlerinde daha az görülüyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ içeriklerinin yaygınlaşması "entelektüel tek ürün tarımı" riski oluşturuyor.

🔹 İnsanlığın farklı düşünce biçimlerinden beslenmesinin kültürel dayanıklılık açısından önemli olduğu vurgulanıyor.

🔹 Yapay zekâ modelleri aynı veri kümeleri üzerinde eğitildiği için benzer düşünce kalıpları üretme eğiliminde bulunuyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ, kabul edilebilir içerikler üretmekte başarılı olsa da unutulmaz ve özgün fikirler üretmekte zorlanıyor.

🔹 İnsan yazarların önemi, sıra dışı metaforlar üretmelerinden çok yeni ve özgün fikirler ortaya koyabilmelerinden kaynaklanıyor.

🔹 Ukrayna hükümeti, cephede görev yapan İHA operatörleri için puan ve ödül sistemi içeren "Army of Drones Bonus" (ePoints) programını uyguluyor.

🔹 Program kapsamında Rus askerlerini etkisiz hale getiren veya öldüren, silah, araç ve askerî ekipman imha eden birlikler puan kazanıyor.

🔹 Kazanılan puanlar devletin çevrim içi platformunda yeni İHA'lar satın almak için kullanılabiliyor.

🔹 Programı geliştiren Brave1'in CEO'su Andrii Hrytseniuk, sistemin temel mantığını "Ne kadar çok imha ederseniz o kadar çok alırsınız" sözleriyle açıkladı.

🔹 Programa gönderilen her saldırı görüntüsünün en az iki ayrı video ile doğrulanması gerekiyor.

🔹 Hedef türlerine verilen puanlar gizli tutuluyor.

🔹 Savunma Bakanı Mihailo Fedorov daha önce bir piyade askerinin 12 puan değerinde olduğunu açıklamıştı.

🔹 Son dönemde keskin nişancılar, mobil hava savunma ekipleri ve İHA operatörleri de puan sistemine dahil edildi.

🔹 Düşman İHA operatörleri artık piyade askerlerinin iki katı puan değerine sahip bulunuyor.

🔹 Ukrayna, savaşta insansız hava, kara ve deniz sistemlerinin kullanımında dünyanın önde gelen ülkelerinden biri haline geldi.

🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, geçen ay bir Rus mevzisinin yalnızca insansız sistemler kullanılarak ele geçirildiğini söyledi.

🔹 Zelenskiy, operasyonda Ukrayna tarafının kayıp vermediğini belirtti.

🔹 Ukraynalı yetkililere göre geçen ay Ukrayna İHA'ları 35 bin 200'den fazla Rus askerini etkisiz hale getirdi veya öldürdü.

🔹 Fedorov, son beş aydır Rusya'nın kayıplarının yeni seferber edebildiği asker sayısından fazla olduğunu söyledi.

🔹 Uzmanlar, Rusya'nın yoğun piyade saldırılarının ve İHA kullanımının kayıpları artırdığını belirtiyor.

🔹 Cephe hattındaki "gri bölge" veya "öldürme bölgesi" olarak adlandırılan alanın genişliği yaklaşık 29 ila 39 kilometreye ulaştı.

🔹 Carnegie Endowment analisti Michael Kofman, cephedeki mücadelenin büyük bölümünün artık piyadeler arasında değil, karşılıklı İHA birlikleri arasında yaşandığını söyledi.

🔹 Kofman, mevcut kayıp seviyelerinin Rusya'nın yedek kuvvet oluşturmasını zorlaştırdığını değerlendirdi.

🔹 Finlandiya merkezli Black Bird Group, Rus saldırı ivmesinin 2025 sonlarına kıyasla belirgin şekilde azaldığını belirtti.

🔹 Uzmanlar, Rusya'nın bazı bölgelerde ilerleme kaydetmeye devam ettiğini ancak genel olarak büyük çaplı bir ivme oluşturmakta zorlandığını ifade ediyor.

🔹 SpaceX'in halka arzının en az 1,8 trilyon dolar değerleme ve 75 milyar dolar fon toplama hedefiyle gerçekleştirilmesi planlanıyor.

🔹 Bu tutar, önceki tüm halka arzların topladığı miktarın iki katından fazla seviyede bulunuyor.

🔹 Bloomberg'e göre halka arzın büyüklüğü nedeniyle Wall Street'in çeşitli bölümleri işleyişlerini yeniden düzenlemeye başladı.

🔹 Nasdaq, SpaceX'in Nasdaq 100 Endeksi'ne daha hızlı girebilmesi için bekleme süresini üç aydan 15 işlem gününe indirdi.

🔹 FTSE Russell da benzer şekilde bekleme süresini beş işlem gününe düşürdü.

🔹 S&P Dow Jones da benzer bir düzenleme üzerinde değerlendirme yapıyor.

🔹 Endeks sağlayıcıları, SpaceX gibi dev şirketlerin uzun süre endeks dışında kalmasının endeksleri güncelliğini yitirmiş gösterebileceğini savunuyor.

🔹 Bloomberg Intelligence hesaplamalarına göre SpaceX'in büyük endekslere hızla dahil edilmesi durumunda endeksi takip eden fonlardan yaklaşık 20 milyar dolarlık otomatik talep oluşabilir.

🔹 Bu rakam, planlanan halka arz büyüklüğünün yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.

🔹 SpaceX, halka arz edilen hisselerin yüzde 30'una kadarını bireysel yatırımcılara ayırmayı değerlendiriyor.

🔹 Bu gerçekleşirse bireysel yatırımcıların yaklaşık 22,5 milyar dolarlık hisse satın alması mümkün olabilir.

🔹 ETF ihraççıları ve yatırım şirketleri SpaceX bağlantılı yeni ürünler geliştirmek için yarışıyor.

🔹 Yatırımcılar SpaceX'i yalnızca roket şirketi olarak değil, yapay zekâ altyapı şirketi olarak da değerlendiriyor.

🔹 Şirketin en büyük gelir kaynağı Starlink uydu internet hizmeti olmaya devam ediyor.

🔹 Starlink geçen yıl SpaceX gelirlerinin yarısından fazlasını oluşturdu.

🔹 SpaceX'in yapay zekâ ve veri merkezi projeleri de yatırımcı ilgisini artırıyor.

🔹 1,8 trilyon dolarlık hedef değerleme üzerinden SpaceX yaklaşık 93 kat satış çarpanıyla fiyatlanıyor.

🔹 Bu oran Nasdaq 100 şirketlerinin ortalama satış çarpanının yaklaşık 15 katı seviyesinde bulunuyor.

🔹 Bazı yatırımcılar bu değerlemeyi aşırı yüksek bulurken bazıları Tesla örneğinde olduğu gibi büyüme beklentilerinin fiyatlamayı destekleyebileceğini savunuyor.

🔹 Analistler, başarılı bir SpaceX halka arzının OpenAI ve Anthropic gibi diğer büyük özel teknoloji şirketlerinin de borsaya açılmasını hızlandırabileceğini belirtiyor.

🔹 Halka arzın başarısız olması durumunda ise büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarının yavaşlayabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Bazı uzmanlar SpaceX halka arzını son yılların en önemli halka arzı olarak nitelendiriyor.

🔹 Nvidia, Windows tabanlı dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için geliştirdiği RTX Spark Superchip işlemcisini tanıttı.

🔹 Yeni işlemci bu sonbahardan itibaren Dell ve Lenovo gibi büyük üreticilerin cihazlarında kullanılacak.

🔹 Ürün, MediaTek iş birliğiyle geliştirilen işlemci ve grafik birimini tek pakette birleştiriyor.

🔹 Sistem, Microsoft'un Windows for Arm işletim sistemi üzerinde çalışacak.

🔹 Nvidia, yeni platformun kişisel bilgisayarları yapay zekâ çağına uygun hale getirmeyi hedeflediğini açıkladı.

🔹 Şirket, güçlü performans ile ince ve hafif tasarımın aynı cihazda sunulabileceğini belirtti.

🔹 İlk modeller üst segment kullanıcıları hedefleyecek.

🔹 Daha sonraki sürümlerin farklı fiyat seviyelerine yayılması planlanıyor.

🔹 Kişisel bilgisayar pazarında bugün ağırlıklı olarak Intel ve AMD işlemcileri kullanılıyor.

🔹 Nvidia, bu pazarda yıllar sonra yeniden büyük ölçekli bir girişim başlatmış oldu.

🔹 Şirket daha önce de kişisel bilgisayar işlemcisi alanına girmiş ancak girişim beklenen başarıyı elde edememişti.

🔹 RTX Spark Superchip en fazla 20 işlem çekirdeğine sahip merkezi işlemci birimi içeriyor.

🔹 Blackwell mimarisine dayalı grafik işlemci kısmında 6.144 çekirdek bulunuyor.

🔹 İşlemci ve grafik birimi ortak belleği kullanacak.

🔹 Bileşenler veri merkezlerinde kullanılan NVLink teknolojisiyle haberleşecek.

🔹 Çipler TSMC'nin 3N üretim teknolojisiyle üretilecek.

🔹 Nvidia, Microsoft ile yıllardır yeni platformun yazılım uyumluluğu üzerinde çalıştığını açıkladı.

🔹 Şirket, Arm tabanlı işlemcilerin Windows ekosisteminde daha yaygın hale gelmesini hedefliyor.

🔹 Arm mimarisi Intel ve AMD işlemcilerine göre daha yüksek enerji verimliliği sunuyor.

🔹 Ancak yazılım uyumluluğu şimdiye kadar yaygın kullanımın önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyordu.

🔹 Nvidia, yeni bilgisayarların büyük yapay zekâ modellerini yerel olarak çalıştırabileceğini belirtti.

🔹 Adobe Photoshop gibi yazılımlarda yapay zekâ destekli görüntü ve video üretim özelliklerinin daha hızlı çalışması hedefleniyor.

🔹 Sistemlerin yüksek seviyeli oyunları da rahatlıkla çalıştırabileceği ifade edildi.

🔹 Nvidia, bilgisayarların zamanla kullanıcıların e-postalarını tarayabilen, yazılım hatalarını bulup düzeltebilen kişisel yapay zekâ asistanlarına dönüşeceğini öngörüyor.

🔹 Nvidia'nın son çeyrekteki geliri, Intel ve AMD'nin geçen yıl elde ettiği toplam yıllık gelire yaklaşık eşit seviyeye ulaştı.

🔹 Şirket, veri merkezi işlemcilerindeki liderliğini son kullanıcı cihazlarına da taşımayı hedefliyor.

🔹 Nvidia, yeni sistemlerin performans karşılaştırmalarını cihazların satışa çıkış tarihine yakın açıklayacağını bildirdi.

🔹 Şirket, mevcut çip tedarik sıkıntılarının ürünlerin bulunabilirliğini etkilemesini beklemediğini açıkladı.

🔹 Philadelphia Semiconductor Endeksi son iki ayda yüzde 69 yükselerek tarihinin en güçlü çeyreğine ilerliyor.

🔹 Çip şirketleri bu yıl S&P 500 içindeki en iyi performans gösteren sektör oldu.

🔹 S&P 500'ün yıl başından bu yana elde ettiği yüzde 11'lik yükselişin yaklaşık yüzde 80'i teknoloji sektöründeki 10 şirketten kaynaklandı. Bu şirketlerin yedisi yarı iletken üreticisi.

🔹 Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek çiplerine yönelik güçlü talep fiyatları ve şirket değerlemelerini hızla yükseltti.

🔹 Micron hisseleri bu yıl üç kattan fazla değer kazandı.

🔹 SK Hynix yüzde 260, Samsung Electronics ise yüzde 165 yükseldi.

🔹 Micron, SK Hynix ve Samsung'un piyasa değerleri 1 trilyon doların üzerine çıktı.

🔹 Yükseliş, yapay zekâ kaynaklı kalıcı bir dönüşüm mü yoksa geçici bir balon mu sorusunu yeniden gündeme getirdi.

🔹 İyimser yatırımcılar yarı iletken sektörünün yapısal olarak değiştiğini savunuyor.

🔹 Şüpheciler ise piyasanın yapay zekâ heyecanıyla aşırı ısındığını düşünüyor.

🔹 Micron'un net kârının 2025'teki 8,5 milyar dolardan 2026'da 66,8 milyar dolara çıkması bekleniyor.

🔹 2027 için beklenen net kâr yaklaşık 120 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Yarı iletken şirketlerinin kârlarının bu yıl iki katına çıkacağı tahmin ediliyor.

🔹 Philadelphia Semiconductor Endeksi yaklaşık 71 kat geçmiş dönem kâr çarpanıyla işlem görüyor ve bu oran 2008 küresel finans krizinden sonraki en yüksek seviyede bulunuyor.

🔹 Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft'un 2026 yılında toplam 725 milyar dolara kadar sermaye harcaması yapması bekleniyor.

🔹 Harcamaların büyük bölümü yapay zekâ veri merkezlerine yönlendirilecek.

🔹 Şirketlerin 2027 yılında da yatırımları artırmayı planladığı belirtildi.

🔹 Ancak bu yatırımların giderek daha fazla borçla finanse edilmesi yeni soru işaretleri doğuruyor.

🔹 Analistler, yapay zekâ yatırımlarının sürmesi halinde çip hisselerinin yükselmeye devam edebileceğini ancak harcamalarda yavaşlama yaşanması durumunda sektörün yeniden döngüsel baskılarla karşılaşabileceğini belirtiyor.

🔹 Eski ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, herhangi bir başkanın politika anlaşmazlıkları nedeniyle Fed yetkililerini görevden alabilmesinin kurumun güvenilirliğini ortadan kaldıracağını söyledi.

🔹 Powell, Boston'daki John F. Kennedy Başkanlık Kütüphanesi'nde Profile in Courage Ödülü'nü alırken yaptığı konuşmada değerlendirmelerde bulundu.

🔹 Powell, bir yönetimin Fed yetkililerini politika farklılıkları nedeniyle görevden alabilmesi halinde sonraki yönetimlerin de aynı yolu izleyeceğini söyledi.

🔹 Kamuoyunun bu durumda Fed'in kararlarını tüm Amerikalıların yararını gözeterek aldığına olan güvenini kaybedeceğini belirtti.

🔹 Fed'in güvenilirliğinin onlarca yılda oluşturulduğunu ve bunun korunması gereken paha biçilemez bir değer olduğunu ifade etti.

🔹 Powell'ın açıklamaları, Fed Başkanlığı görevini Kevin Warsh'a devretmesinden sonraki ilk kamuoyu konuşması oldu.

🔹 Powell, Fed Yönetim Kurulu üyeliğini sürdürmeye devam ediyor ve görev süresi Ocak 2028'de sona erecek.

🔹 Powell daha önce Fed'e yönelik siyasi baskılar nedeniyle kurulda kalmaya karar verdiğini açıklamıştı.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın görevden almak istediği Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook'un durumunu değerlendiriyor.

🔹 Trump, Cook'u kanıtlanmamış mortgage dolandırıcılığı iddiaları nedeniyle görevden almak istemişti.

🔹 Cook suçlamaları reddetti.

🔹 Cook'un görevine devam edip edemeyeceği konusundaki süreç alt mahkemelerde de sürüyor.

🔹 Powell, Fed'in siyasi müdahalelerden korunması için açık yasal güvencelere sahip olduğunu söyledi.

🔹 ABD'deki siyasi kutuplaşmaya rağmen vatandaşları hukukun üstünlüğü gibi temel ilkeleri savunmak için birlik olmaya çağırdı.

🔹 Hukukun üstünlüğüne saygının ülkenin temel değerlerinden biri olduğunu ifade etti.

🔹 JFK Kütüphanesi Vakfı, Powell'ı Fed'in bağımsızlığını savunması nedeniyle ödüle layık gördü.

🔹 Vakıf, Powell'ın yıllarca süren kişisel saldırılar ve siyasi baskılara rağmen Fed'in bağımsızlığını koruduğunu belirtti.

🔹 Bu yıl ödülün diğer sahipleri, federal güvenlik operasyonları sırasında komşularını ve göçmen topluluklarını korudukları gerekçesiyle Minneapolis ve St. Paul kentlerinin halkı oldu.

🔹 Daha önce aynı ödülü Barack Obama, George H.W. Bush, Gerald Ford ve Mike Pence gibi isimler de almıştı.

🔹 Daraxonrasib adlı yeni ilaç, ileri evre pankreas kanseri hastalarında ortalama yaşam süresini 6,6 aydan 13,2 aya yükseltti.

🔹 Uzmanlar sonuçları pankreas kanseri tedavisinde "oyun değiştirici" olarak nitelendirdi.

🔹 İlaç, pankreas tümörlerinin yüzde 90'ından fazlasında bulunan mutasyona uğramış KRAS genini hedef alarak kanserin büyümesini ve yayılmasını engelliyor.

🔹 Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da 500 hastanın katıldığı çalışmada 248 hasta daraxonrasib, 252 hasta ise kemoterapi aldı.

🔹 Daraxonrasib kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13,2 ay oldu.

🔹 Kemoterapi alan hastalarda ortalama yaşam süresi 6,6 ay olarak ölçüldü.

🔹 Daraxonrasib, kemoterapiye kıyasla daha az ciddi yan etkiye neden oldu.

🔹 Ciddi yan etkiler daraxonrasib kullanan hastaların yüzde 43,6'sında görüldü.

🔹 Kemoterapi grubunda bu oran yüzde 57,5 olarak kaydedildi.

🔹 Arizona Kanser Merkezi Hematoloji ve Onkoloji Bölüm Başkanı Rachna Shroff, sonuçların KRAS mutasyonlu metastatik pankreas kanseri hastaları için tedavi yaklaşımını değiştirdiğini söyledi.

🔹 Pancreatic Cancer UK Araştırma ve İnovasyon Direktörü Anna Jewell, bu gelişmenin pankreas kanseri alanında uzun yıllardır görülen en heyecan verici ilerlemelerden biri olduğunu belirtti.

🔹 Pankreas kanseri büyük kanser türleri arasında en yüksek ölüm oranlarından birine sahip hastalıklar arasında bulunuyor.

🔹 Hastaların yarısından fazlası teşhisten sonraki üç ay içinde hayatını kaybediyor.

🔹 Hastalık genellikle geç evrede tespit edildiği için tedavisi zor kabul ediliyor.

🔹 Belirtiler arasında sarılık, kaşıntı, koyu renk idrar, açık renk dışkı, açıklanamayan kilo kaybı, yorgunluk ve ateş yer alabiliyor.

🔹 Belirtilerin erken dönemde ortaya çıkmaması ve başka hastalıklarla karışabilmesi teşhisi zorlaştırıyor.

🔹 Birleşik Krallık'ta her yıl yaklaşık 11 bin 500 kişiye pankreas kanseri teşhisi konuluyor ve yaklaşık 10 bin 200 kişi hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.

🔹 BBC Verify'ın uydu görüntüleri ve videolar üzerinde yaptığı incelemeye göre İran, savaşın başlamasından bu yana Orta Doğu'daki 20 ABD askerî tesisine zarar verdi.

🔹 İran, şubat sonundan itibaren Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Irak, Ürdün, Bahreyn ve Umman'daki ABD üslerini ve ortak askerî tesisleri hedef aldı.

🔹 Bazı analistler vurulan üs sayısının 28'e kadar çıkabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Ruwais ve Al Sader hava üsleri ile Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nde üç THAAD füze savunma bataryasının zarar gördüğü belirtildi.

🔹 ABD'nin dünya genelinde yalnızca sekiz THAAD bataryası işlettiği bildirildi.

🔹 Bir THAAD bataryasının üretim maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Her önleme füzesinin maliyeti yaklaşık 12,7 milyon dolar olarak verildi.

🔹 Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nde yakıt ikmal ve gözetleme uçaklarının ağır hasar aldığı tespit edildi.

🔹 Hasar gören platformlar arasında bir E-3 Sentry erken uyarı ve gözetleme uçağının bulunduğu belirtildi.

🔹 ABD basınına göre bir E-3 Sentry uçağının yerine yenisini koymanın maliyeti 700 milyon dolara ulaşabiliyor.

🔹 İran saldırıları Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü ve Camp Arifjan tesislerini de hedef aldı.

🔹 Uydu görüntülerinde yakıt depoları, uçak hangarları ve askerî yaşam alanlarında hasar görüldü.

🔹 Camp Arifjan'da uydu haberleşme sistemlerinde geniş çaplı zarar tespit edildi.

🔹 Pentagon mayıs ayında Operation Epic Fury'nin toplam maliyetini 29 milyar dolar olarak hesapladı.

🔹 Bu tutarın önemli bölümünün imha edilen veya zarar gören ekipmanların onarım ve yenilenmesine harcanacağı belirtildi.

🔹 Bazı Demokrat siyasetçiler bu rakamın gerçek maliyetin altında kaldığını savunuyor.

🔹 Rapora göre şubat ayından bu yana en az 42 hava aracı imha edildi veya hasar gördü.

🔹 Bunlar arasında F-15 ve F-35 savaş uçakları, 24 MQ-9 Reaper insansız hava aracı ve bir A-10 saldırı uçağı bulunuyor.

🔹 Uzmanlara göre İran savaşın ilk dönemindeki geniş çaplı füze saldırılarından daha hassas ve belirli hedeflere yönelik saldırılara geçti.

🔹 Stimson Center'dan Kelly Grieco, İran'ın başlangıçta hava savunmalarını sayı üstünlüğüyle aşmaya çalıştığını, daha sonra ise yüksek değerli hedeflere odaklandığını söyledi.

🔹 Analistler, ABD'nin savaşın ilk dönemlerinde İran'ın değişen taktiklerine karşı bazı üslerde yeterli önlem almadığını değerlendirdi.

🔹 İran lideri Mojtaba Khamenei, Orta Doğu'nun artık ABD üsleri için güvenli bir bölge olmadığını söyledi.

🔹 Khamenei, ABD'nin bölgedeki askerî varlığının zamanla daha da zayıflayacağını savundu.

🔹 Uzmanlar, kırılgan ABD-İran ateşkesinin çökmesi halinde Körfez'deki ABD üslerinin yeniden yoğun saldırılarla karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.

🔹 Mevcut çatışmaların ABD ve müttefiklerinin hava savunma mühimmat stoklarını önemli ölçüde azalttığı ifade edildi.

🔹 Hava savunma önleme füzelerinin kısa sürede yeniden doldurulmasının mümkün olmadığı değerlendiriliyor.

🔹 ABD ve İran hafta sonu boyunca karşılıklı hava saldırıları gerçekleştirdiklerini açıkladı.

🔹 Her iki taraf da Hürmüz Boğazı çevresindeki askerî hedefleri vurduğunu duyurdu.

🔹 Saldırılar, kalıcı bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin sonuçsuz kaldığı bir dönemde gerçekleşti.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Goruk bölgesi ve Kiş Adası yakınlarındaki radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olduğunu belirtti.

🔹 CENTCOM, İran'a ait hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgedeki gemiler için tehdit oluşturduğunu söylediği iki insansız hava aracını imha ettiğini duyurdu.

🔹 ABD ordusu saldırılarda hiçbir Amerikan askerinin yaralanmadığını açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD güçlerinin kullandığı bir hava üssünü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Açıklamada hedef alınan üssün yeri belirtilmedi.

🔹 İran, ABD'nin Sirri Adası'ndaki haberleşme tesislerine yönelik saldırılarına karşılık verdiğini açıkladı.

🔹 İran ordusu, ABD'nin benzer saldırıları tekrarlaması halinde yanıtının tamamen farklı olacağı uyarısında bulundu.

🔹 Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı faaliyet gösterdiğini açıkladı.

🔹 Açıklamada önlem alınan saldırıların tam olarak hangi bölgede gerçekleştiği belirtilmedi.

🔹 İran geçen hafta da ABD saldırılarına karşılık olarak Kuveyt'teki bir hava üssünü hedef almıştı.

🔹 ABD ile İran arasında 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen zaman zaman karşılıklı saldırılar sürüyor.

🔹 Donald Trump, tarafların kalıcı bir anlaşmaya yakın olduğunu birçok kez dile getirdi.

🔹 Ancak şu ana kadar resmî bir anlaşmaya varılamadı.

🔹 Son teklifin 60 günlük şiddetin durdurulmasını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlamasını içerdiği bildirildi.

🔹 Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri normal şartlarda Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.

🔹 Boğazdaki fiilî ticaret engeli küresel enerji fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

🔹 Trump pazar günü mevcut anlaşma taslağında değişiklik talep etti.

🔹 İran ise bu haberleri "spekülasyon" olarak nitelendirdi.

🔹 Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık liderleri İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarını genişletmesini kınadı.

🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, güney Lübnan'daki tırmanışın sona ermesi çağrısında bulundu ve bölgede yaşanan büyük askerî genişlemenin haklı gösterilemeyeceğini söyledi.

🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin pazartesi günü acil toplanmasını talep etti.

🔹 Birleşik Krallık ve Almanya dışişleri bakanları da İsrail'in yeni harekâtına tepki göstererek nisan ayında yürürlüğe giren ateşkese uyulması çağrısında bulundu.

🔹 İsrail ordusu güney Lübnan'daki Orta Çağ'dan kalma Beaufort Kalesi'ni ele geçirdi.

🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail güçlerinin Lübnan içinde daha da ileri ilerlemesi talimatını verdiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesini Hizbullah'a karşı yürütülen operasyonlarda "dramatik bir değişim" olarak nitelendirdi.

🔹 İsrail, operasyonların Hizbullah'a yönelik olduğunu ve örgütün kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini belirtiyor.

🔹 Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail'i şehir ve kasabalara karşı "tam yıkım politikası" uygulamakla suçladı.

🔹 İsrail'in operasyonları nedeniyle 1 milyondan fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

🔹 Çatışmalarda 3 bin 300'den fazla kişi hayatını kaybetti.

🔹 İsrail ile Lübnan arasında nisan ayında Washington'da başlayan görüşmelerin bu hafta devam etmesi bekleniyor.

🔹 Hizbullah görüşmelere katılmıyor ve müzakerelerden çıkacak sonuçları kabul etmeyeceğini açıkladı.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların yeniden normale dönmesini ve ABD ile ateşkesin uzatılmasını içeren herhangi bir anlaşmanın Lübnan'daki çatışmaların sona ermesini de kapsaması gerektiğini savunuyor.

🔹 Bazı gözlemciler, İsrail'in olası bir anlaşma öncesinde Hizbullah'a mümkün olduğunca fazla zarar vermeyi amaçladığını değerlendiriyor.

🔹 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Polonya, Finlandiya, İsveç, Norveç ve Baltık ülkeleri sivil savunma programlarını hızlandırırken Britanya'nın hazırlık seviyesinin geride kaldığı değerlendiriliyor.

🔹 Polonya'da geçen yıl başlatılan "wGotowości" programı kapsamında binlerce sivil hayatta kalma, ilk yardım, yön bulma ve savaş zamanı güvenlik eğitimi alıyor.

🔹 Program katılımcıları hava saldırıları, kimyasal tehditler, elektronik savaş ve iletişim güvenliği gibi konularda eğitim görüyor.

🔹 Finlandiya ve İsveç hükümetleri halka savaş hazırlığı broşürleri dağıttı; bu belgelerde sığınaklar, gıda temini, sıkıyönetim ve siber saldırılarla ilgili bilgiler yer alıyor.

🔹 Norveç, sığınak yönetimi, tahliye ve kurtarma görevleri yürüten sivil savunma teşkilatının personel sayısını 8 binden 12 bine çıkarıyor.

🔹 Finlandiya'da yaklaşık 50 bin 500 sığınak bulunuyor ve bunlar nüfusun yaklaşık yüzde 85'ine barınma kapasitesi sağlıyor.

🔹 Britanya'nın savaş dönemine yönelik özel sivil hazırlık rehberi bulunmuyor; mevcut Prepare internet sitesi genel acil durum tavsiyeleri içeriyor.

🔹 75 bin gönüllüden oluşan Britanya Sivil Savunma Kolordusu 1968 yılında dağıtıldı ve sorumluluklar farklı kamu kurumlarına dağıtıldı.

🔹 Britanya istihbarat topluluğu, kamuoyunun Rusya kaynaklı tehditler konusunda yeterli farkındalığa sahip olmamasından endişe duyuyor.

🔹 Britanya'nın en olası tehdit senaryolarından biri enerji ve telekomünikasyon altyapısına yönelik saldırılar olarak görülüyor.

🔹 Estonya yedek askerlerini 48 saat içinde seferber edebiliyor.

🔹 Finlandiya'nın yaklaşık 900 bin kişilik yedek kuvveti bulunuyor ve bu sayının 1 milyona çıkarılması planlanıyor.

🔹 Almanya, gönüllü asker sayısında hedeflere ulaşılamaması halinde zorunlu askerliği yeniden gündeme getirebilecek bir sistem oluşturdu.

🔹 Britanya hükümeti, yeni bir "Yurt Savunma Programı" ile ülkenin olası çatışmalara hazırlık seviyesini artırmayı hedeflediğini açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık, ABD ve Avustralya arasındaki AUKUS savunma anlaşması kapsamında denizaltı insansız araçlarının geliştirilmesi planlanıyor.

🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanı John Healey, yeni teknolojilerin kritik deniz tabanı altyapısını korumaya yardımcı olacağını söyledi.

🔹 Projenin denizaltı insansız araçları için gelişmiş sensörler ve silah sistemleri geliştirmesi hedefleniyor.

🔹 Denizaltı iletişim kabloları Birleşik Krallık'ın internet altyapısının ve ekonomik faaliyetlerinin temel unsurları arasında yer alıyor.

🔹 Bu kablolar günlük yaklaşık 1,4 trilyon sterlin değerindeki işlemi destekliyor.

🔹 Telefon görüşmeleri, mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya hizmetleri de bu altyapıya dayanıyor.

🔹 Son yıllarda denizaltı kablolarının sabotaja açık olabileceği yönündeki endişeler arttı.

🔹 Birleşik Krallık Parlamentosu'nun bir komitesi geçen yıl ülkenin güvenlik krizlerinde kabloların tehdit altında kalabileceğine hazırlanması gerektiği uyarısında bulundu.

🔹 Milletvekilleri ve Lordlar Kamarası üyeleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in NATO'nun zayıf noktalarını test etmeye çalıştığını ve denizaltı kablolarının potansiyel hedef olabileceğini belirtti.

🔹 John Healey nisan ayında Kraliyet Donanması ve RAF denizaltı savunma uçaklarının Kuzey Atlantik'te faaliyet gösteren Rus denizaltılarını takip ettiğini açıklamıştı.

🔹 Takip edilen unsurlar arasında bir Akula sınıfı nükleer denizaltı ile Rusya'nın derin deniz araştırma birimine bağlı iki denizaltı bulunuyordu.

🔹 Bu platformlar bir aydan uzun süre izlendi.

🔹 AUKUS'un temel amacı Avustralya'ya nükleer tahrikli denizaltılar kazandırmak ve Hint-Pasifik'te ABD ile Birleşik Krallık denizaltıları için altyapı oluşturmak.

🔹 Healey, anlaşma kapsamında geliştirilen teknolojilerin Atlantik Okyanusu ile Kuzey Avrupa ve Arktik bölgesinde de kullanılacağını söyledi.

🔹 AUKUS kapsamında Avustralya'nın ABD'den en az üç Virginia sınıfı nükleer denizaltı alması planlanıyor.

🔹 Taraflar daha önce planlanan iki kullanılmış ve bir yeni denizaltı modelinden vazgeçerek üç denizaltının da ABD Donanması envanterindeki mevcut gemilerden sağlanacağını açıkladı.

🔹 Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, değişikliğin programı sadeleştireceğini ve maliyetleri azaltacağını söyledi.

🔹 Jeffrey Epstein tarafından 1991 yılında cinsel saldırıya uğradığını söyleyen Jess Michaels, Buckingham Sarayı'nı Andrew Mountbatten-Windsor'u korumakla suçladı.

🔹 Michaels, sarayın altı yıl önce Andrew Mountbatten-Windsor'un hassas devlet bilgilerini iş bağlantılarına aktardığını gösteren e-postalara sahip olduğunu öne sürdü.

🔹 Sarayın bu bilgilere rağmen harekete geçmediğini savundu.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un Jeffrey Epstein ile ilişkileri yıllardır kamuoyu ve hukuk makamlarının incelemesine konu oluyor.

🔹 Virginia Giuffre, 17 yaşındayken Epstein tarafından Andrew Mountbatten-Windsor'a yönlendirildiğini iddia etmişti.

🔹 Michaels, Giuffre'nin uzun yıllar gerçeği söylediğini savundu.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor şubat ayında kamu görevini kötüye kullanma şüphesiyle gözaltına alındı.

🔹 İddialar, ticaret elçisi olarak görev yaptığı dönemde hassas devlet bilgilerini Epstein'a aktarmasıyla ilgili suçlamalara dayanıyor.

🔹 Soruşturma kapsamında kamu görevindeki faaliyetleri inceleniyor.

🔹 Epstein dosyalarında yer alan belgeler, Andrew Mountbatten-Windsor'un 2010 yılında Hong Kong, Singapur, Vietnam ve Çin ziyaretlerine ilişkin resmî raporları ilettiğini gösteriyor.

🔹 Mahkeme belgelerine göre Buckingham Sarayı'na 2020 yılında Andrew Mountbatten-Windsor'un kamu görevindeki faaliyetlerine ilişkin yaklaşık 30 bin e-posta gönderildi.

🔹 E-postaların bir bölümünün Andrew Mountbatten-Windsor ile ilgili olduğu belirtildi.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un ticaret elçiliği yaptığı dönemde yakın arkadaşı Jonathan Rowland'a çeşitli yazışmalar ilettiği öne sürüldü.

🔹 İşçi Partisi milletvekili Rachel Maskell, kraliyet hanesiyle ilgili kamu soruşturması açılması çağrısında bulundu.

🔹 Maskell, kraliyet ailesi etrafında oluşan sistemin gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası üyelerinden oluşacak ortak bir komitenin kraliyet hanesini incelemesini istedi.

🔹 Buckingham Sarayı, devam eden polis soruşturması nedeniyle konu hakkında yorum yapamayacağını açıkladı.

🔹 Saray, Telegraph'ın ek yorum talebini de yanıtsız bıraktı.

🔹 İsrail ordusu, güney Lübnan'daki Beaufort Kalesi ve çevresindeki stratejik dağlık bölgeyi ele geçirdiğini açıkladı.

🔹 Operasyon, İsrail'in Lübnan içinde son 26 yılın en derin ilerleyişi olarak nitelendirildi.

🔹 Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesi, Nabatiye yakınlarındaki yoğun çatışmalar ve hava saldırılarının ardından gerçekleşti.

🔹 Son çatışma dönemi, Hizbullah'ın 2 Mart'ta İsrail'e roket ve insansız hava aracı saldırıları başlatmasının ardından başladı.

🔹 İsrail daha sonra kara harekâtı başlatarak sınır yakınındaki çok sayıda Lübnan köyü ve kasabasını ele geçirdi.

🔹 Hizbullah ise İsrail askerlerine ve kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi.

🔹 Operasyon, 17 Nisan'dan beri yürürlükte olan ateşkese rağmen gerçekleştirildi.

🔹 İsrail ve Lübnan heyetlerinin salı günü Washington'da yeni bir müzakere turuna başlaması planlanıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşerek yeni bir gerilim azaltma planı sundu.

🔹 Plan kapsamında Hizbullah'ın saldırıları durdurması, İsrail'in ise Beyrut'taki askerî operasyonlarını tırmandırmaması öngörülüyor.

🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Hizbullah'ın ateşkese tam ve derhal uyacağını garanti edebileceğini söyledi.

🔹 Berri, İsrail'in saldırılarını durdurmasını sağlayacak mekanizmanın ne olacağını sorguladı.

🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İsrail'in Lübnan'daki askerî operasyonlarını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

🔹 Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanmasını talep etti.

🔹 Savunma Bakanı Israel Katz, Beaufort Kalesi'nde İsrail bayrağının yeniden göndere çekildiğini açıkladı.

🔹 Katz, İsrail'in Beaufort'u elinde tutacağını ve güney Lübnan'daki Hizbullah altyapısını yok etmeyi sürdüreceğini söyledi.

🔹 Netanyahu, Beaufort'un ele geçirilmesini Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgeleri stratejisinin önemli bir aşaması olarak tanımladı.

🔹 Litani Nehri'ne hâkim konumdaki Beaufort Kalesi, 12. yüzyılda Haçlılar tarafından inşa edildi.

🔹 Kale tarih boyunca Selahaddin Eyyubi'nin orduları, Memlükler, Osmanlılar, Fransız mandası, FKÖ ve İsrail tarafından kullanıldı.

🔹 İsrail kaleyi 1982 yılında ele geçirmiş, 2000 yılındaki çekilme sırasında bölgeden ayrılmıştı.

🔹 UNESCO, 2024 savaşının ardından Beaufort dahil 34 kültürel miras alanına özel koruma statüsü vermişti.

🔹 İsrail ordusu Litani Nehri'nin kuzeyine geçerek operasyon alanını genişletti.

🔹 Birlikler Nabatiye'ye yaklaşık 5 kilometre mesafeye kadar ilerledi.

🔹 İsrail, Nabatiye ve Sur kenti çevresindeki sivillere tahliye çağrısı yaptı.

🔹 Son çatışma döneminde Lübnan'da yaklaşık 3.350 kişi öldü ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

🔹 İsrail tarafında en az 25 asker, bir savunma yüklenicisi ve iki sivil hayatını kaybetti.

🔹 Hizbullah son günlerde İsrail birliklerine ve Merkava tanklarına yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı.

🔹 Örgüt ayrıca Hayfa, Nahariya ve kuzey İsrail'deki diğer bölgelere saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu.

🔹 Hizbullah'ın tespiti zor fiber optik kontrollü insansız hava araçları İsrail ordusu için önemli bir tehdit oluşturmaya devam ediyor.

🔹 İsrail ordusuna göre son 24 saatte kuzey İsrail'de füze ve drone saldırıları nedeniyle yaklaşık 200 alarm verildi.

🔹 Revolution Medicines'in deneysel pankreas kanseri ilacı daraxonrasib, standart kemoterapiye kıyasla yaşam süresini iki katına çıkardı.

🔹 500 hastanın yer aldığı çalışmada ilaç, ölüm riskini yüzde 60 azalttı.

🔹 Sonuçlar Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) toplantısında açıklandı.

🔹 Daraxonrasib kullanan hastalarda tanıdan ölüme kadar geçen süre ortalama 13,2 ay oldu.

🔹 Kemoterapi alan hastalarda bu süre 6,7 ay olarak ölçüldü.

🔹 İlaç, hastaların yaklaşık üçte birinde tümör büyümesini durdurdu veya geriletti.

🔹 Kemoterapi grubunda bu oran yaklaşık yüzde 10 seviyesinde kaldı.

🔹 Arizona Üniversitesi Kanser Merkezi'nden Rachna Shroff, kemoterapi sonrası ilerleyen pankreas kanserinde yaşam süresinin iki katına çıkmasının daha önce görülmediğini söyledi.

🔹 Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nden Brian Wolpin, sonuçların pankreas kanseri tedavisine bakışı değiştireceğini belirtti.

🔹 Araştırmacılar bazı hastaların daha önce bırakmak zorunda kaldıkları günlük faaliyetlere yeniden dönebildiğini bildirdi.

🔹 Golf oynamayı bırakmak zorunda kalan bir hasta, tedaviden bir ay sonra yeniden golf oynamaya başladı.

🔹 Teksaslı 74 yaşındaki Steve Wallace'ın son görüntülemelerinde tümörünün yüzde 46 küçüldüğü görüldü.

🔹 Daraxonrasib, kanser büyümesini tetikleyen RAS genindeki mutasyonları hedefleyen yeni nesil RAS(ON) inhibitörleri sınıfının ilk ilaçlarından biri.

🔹 RAS mutasyonları pankreas kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90'ında bulunuyor.

🔹 Bu nedenle ilacın pankreas kanseri hastalarının büyük bölümü için potansiyel öneme sahip olduğu belirtiliyor.

🔹 En sık görülen yan etkiler ağız iltihabı, bulantı, ishal ve döküntü oldu.

🔹 Hastaların yüzde 86,3'ünde döküntü görüldü.

🔹 Şiddetli veya hayatı tehdit eden yan etkiler daraxonrasib grubunda yüzde 43,6, kemoterapi grubunda yüzde 57,5 oranında gerçekleşti.

🔹 Yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakanların oranı daraxonrasib grubunda yüzde 1,2, kemoterapi grubunda ise yüzde 11,2 oldu.

🔹 ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 1 Mayıs'ta ilaç için genişletilmiş erişim izni verdi.

🔹 FDA'nın ilacı hızlandırılmış inceleme sürecine aldığı belirtildi.

🔹 Amerikan Kanser Derneği'ne göre bu yıl ABD'de yaklaşık 68 bin kişiye pankreas kanseri teşhisi konulacak.

🔹 Yaklaşık 53 bin kişinin hastalık nedeniyle hayatını kaybetmesi bekleniyor.

🔹 Hastalık uzak organlara yayıldığında hastaların yalnızca yaklaşık yüzde 3'ü beş yıl yaşayabiliyor.

🔹 Çin, Çinli yatırımcıları, teknolojileri, verileri ve ulusal güvenliği ilgilendiren yurt dışı işlemler üzerindeki denetimini artıran kapsamlı yeni kurallar yayımladı.

🔹 Düzenlemeler 1 Temmuz'da yürürlüğe girecek.

🔹 Kurallar, kısıtlı ürünlerin, teknolojilerin, hizmetlerin ve ilgili verilerin yurt dışına aktarılması için resmî izin alınmasını zorunlu hale getiriyor.

🔹 Düzenlemeler, Pekin'in geçen ay Meta'nın Çinli yapay zekâ girişimi Manus'u satın almasını iptal ettirmesinden sonra geldi.

🔹 Çin makamları Meta-Manus anlaşmasının yurt dışı yatırım kurallarını ihlal ettiğini açıklamıştı.

🔹 Pekin, yapay zekâyı ulusal güvenlik açısından kritik ve hassas bir sektör olarak görüyor.

🔹 Yeni kurallar Çin'e ilk kez tamamlanmış yurt dışı işlemleri geri çevirme veya iptal ettirme konusunda açık yasal dayanak sağlıyor.

🔹 Devlet Konseyi, ulusal güvenliği etkileyebilecek işlemleri inceleyebilecek.

🔹 Yetkililer yatırımcıları hisselerini satmaya, yatırımlarını sonlandırmaya veya belirli işlemleri durdurmaya zorlayabilecek.

🔹 Kurallara uymayanlara para cezası uygulanabilecek.

🔹 Hassas sektörlerde sınır ötesi personel transferleri izne bağlandı.

🔹 Çin, teknoloji, fikri mülkiyet ve uzman personelin yurt dışına taşınmasını daha sıkı denetleyecek.

🔹 Düzenlemeler özellikle Manus'un çalışanlarını ve faaliyetlerini Meta anlaşmasından önce Singapur'a taşımasına benzer uygulamaları hedef alıyor.

🔹 Bu yöntem sektörde "Singapore-washing" olarak adlandırılıyor.

🔹 Yeni kurallar, yatırım çekmek veya yurt dışı sermaye piyasalarına erişmek amacıyla faaliyetlerini başka ülkelere taşımak isteyen Çinli şirketleri etkileyebilir.

🔹 Özellikle teknoloji ve yapay zekâ sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin hareket alanının daralabileceği belirtiliyor.

🔹 Çin, yabancı ülkelerin Çin yatırımlarına kısıtlama getirmesi durumunda karşılık verme yetkisini de genişletti.

🔹 Bir ülke Çinli şirketlere yaptırım uygularsa Pekin o ülkenin şirketlerinin Çin bağlantılı satın almalarını engelleyebilecek.

🔹 Kurallar hangi işlemlerin ulusal güvenlik gerekçesiyle yasaklanacağı konusunda ayrıntı vermiyor.

🔹 Düzenlemeler, nisan ayında yayımlanan tedarik zinciri güvenliği kararlarının ardından geldi.

🔹 Bu kararlar Çin'e, yabancı yaptırımların uygulanmasına katkı sağlayan yabancı şirket çalışanlarına yönelik çıkış yasağı uygulama yetkisi vermişti.

🔹 Analistler, Pekin'in Batı yaptırımlarına karşı yeni hukuki araçlar geliştirdiğini belirtiyor.

🔹 Çin'in kritik teknolojiler, tedarik zincirleri ve stratejik sektörlerde daha fazla kontrol sağlamayı hedeflediği değerlendiriliyor.

🔹 Çin Sahil Güvenliği, Tayvan'ın doğusundaki sularda "hukuk uygulama" devriyesi gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Devriyenin, Japonya ve Filipinler'in deniz sınırı belirleme görüşmelerini başlatma planına yanıt olarak düzenlendiği belirtildi.

🔹 Pekin, söz konusu görüşmelerin Çin'in hak iddia ettiği alanları kapsadığını savunuyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı geçen hafta Japonya ve Filipinler'in planladığı görüşmelerin "tamamen yasa dışı ve hükümsüz" olduğunu açıklamıştı.

🔹 Çin Sahil Güvenliği, Japonya ve Filipinler'e Çin'in egemenlik haklarını ihlal eden faaliyetleri derhal durdurma çağrısında bulundu.

🔹 Pekin, Tayvan'ı kendi toprağı olarak görmeye devam ediyor.

🔹 Tayvan yönetimi Çin'in adımını kınadı.

🔹 Tayvan Sahil Güvenliği, Pasifik Okyanusu'ndaki Orkid Adası'nın güneydoğusunda yalnızca iki Çin gemisi tespit ettiğini açıkladı.

🔹 Çin gemilerinin yasaklı veya kısıtlı sulara girmediği bildirildi.

🔹 Tayvan, kendi sahil güvenlik gemisini bölgeye göndererek faaliyetleri takip etti.

🔹 Tayvan Dışişleri Bakanlığı, Çin'in Tayvan'ın deniz yetki alanları üzerinde söz sahibi olmadığını söyledi.

🔹 Japonya ile Filipinler geçen hafta münhasır ekonomik bölgeleri ve kıta sahanlıkları arasındaki deniz sınırını belirlemek için resmî görüşmelere başlayacaklarını açıkladı.

🔹 İki ülke görüşmelerin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüleceğini duyurdu.

🔹 Çin, haritalarında yer alan "dokuz çizgili hat" ile Güney Çin Denizi'nin büyük bölümünde hak iddia ediyor.

🔹 Bu iddia Filipinler, Brunei, Malezya, Vietnam ve Endonezya'nın münhasır ekonomik bölgeleriyle çakışıyor.

🔹 Tayvan hükümeti de Pekin'in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiasını reddediyor.

🔹 Tayvan, Çin savaş gemileri ve savaş uçaklarının ada çevresinde neredeyse her gün faaliyet gösterdiğini bildiriyor.

🔹 Bu faaliyetlere zaman zaman Çin Sahil Güvenliği gemileri de katılıyor.

🔹 Geçen ay bir Çin sahil güvenlik gemisi Tayvan'ın kontrolündeki Pratas Adaları'na yaklaşmış, Tayvan Sahil Güvenliği ile yaşanan karşılıklı takibin ardından bölgeden ayrılmıştı.

🔹 Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, gerekli durumlarda donanmanın sahil güvenliğe destek vereceğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail-Lübnan müzakerelerini görüştü.

🔹 ABD, taraflar arasında kademeli gerilim azaltılmasını sağlayacak yeni bir plan sundu.

🔹 Planın amacı çatışmaların aşamalı olarak sona erdirilmesi için uygun ortam oluşturmak.

🔹 ABD'nin önerisine göre Hizbullah ilk adım olarak İsrail'e yönelik tüm saldırıları durduracak.

🔹 Buna karşılık İsrail, Beyrut'taki askerî faaliyetlerini tırmandırmaktan kaçınacak.

🔹 ABD'li yetkili, bu adımın çatışmaların etkili biçimde sona erdirilmesine zemin hazırlayacağını söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un planı ilerletmeye ve taraflar arasında anlaşma sağlamaya çalıştığı belirtildi.

🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ise Hizbullah'ın ateşkese bağlı kalacağını garanti ettiğini söyledi.

🔹 Berri, öncelikle İsrail'in saldırıları durdurması gerektiğini savundu.

🔹 Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a karşı operasyon kapsamında İsrail birliklerine Lübnan içinde daha ileri bölgelere ilerleme talimatı verdi.

🔹 İsrail ordusu güney Lübnan'daki 900 yıllık Beaufort Kalesi ve stratejik bir sırt hattını ele geçirdi.

🔹 Bu gelişme, nisan ayında ilan edilen ateşkesten bu yana Hizbullah'ın kuzey İsrail'e yönelik en yoğun saldırılarından birinin ardından yaşandı.

🔹 ABD'li yetkili, İsrail'den sivillerine yönelik devam eden Hizbullah saldırılarını karşılıksız bırakmasının beklenmediğini söyledi.

🔹 Washington, diplomatik çözüm arayışını sürdürürken tarafların daha geniş çaplı bir çatışmaya sürüklenmesini önlemeye çalışıyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a karşı yürütülen operasyon kapsamında birliklere Lübnan içinde daha ileri bölgelere ilerleme talimatı verdi.

🔹 Karar, nisan ayında ilan edilen ateşkese rağmen çatışmaların sürmesi sonrasında alındı.

🔹 Netanyahu, Hizbullah'ın kontrol ettiği bölgelerde İsrail'in hâkimiyetini derinleştirmeyi ve genişletmeyi hedeflediğini söyledi.

🔹 Hizbullah'ın 2 Mart'tan itibaren İsrail'e roket ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesi sonrasında çatışmalar genişledi.

🔹 Lübnan hükümetine göre çatışmalarda 3.370'ten fazla kişi hayatını kaybetti.

🔹 İsrail, aynı dönemde 24 asker ve 4 sivilin öldüğünü açıkladı.

🔹 Hizbullah saldırıları nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki on binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

🔹 İsrail ordusu, güney Lübnan'daki 900 yıllık Beaufort Kalesi ile stratejik bir sırt hattını ele geçirdiğini açıkladı.

🔹 İsrail, Mayıs 2000'deki çekilmesinden bu yana ilk kez Beaufort Kalesi'nde yeniden kontrol sağladı.

🔹 Bölge, güney Lübnan ve kuzey İsrail'in geniş bir bölümünü gören stratejik bir konumda bulunuyor.

🔹 Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail askerlerinin Beaufort'ta kalacağını söyledi.

🔹 İsrail ordusu, son günlerde kuzey İsrail'e yönelik en yoğun Hizbullah saldırılarından birinin gerçekleştiğini açıkladı.

🔹 Hizbullah'ın düşük maliyetli ve hava savunmalarını aşması daha zor olan kamikaze drone'ları kullandığı belirtildi.

🔹 Bu saldırılarda bazı İsrail askerleri hayatını kaybetti.

🔹 İsrail ordusu daha önce Litani Nehri'ne kadar olan bölgede kontrol sağlıyordu.

🔹 Birliklerin şimdi Litani'nin yaklaşık 10 kilometre kuzeyindeki Zahrani Nehri yönüne ilerlediği bildirildi.

🔹 İsrail ordusu Zahrani'nin güneyindeki siviller için tahliye uyarısı yayımladı.

🔹 Lübnan devlet haber ajansına göre Deir El Zahrani köyüne düzenlenen hava saldırılarında sekiz kişi öldü.

🔹 Lübnanlı güvenlik kaynakları ve devlet medyası, İsrail'in pazar günü güney Lübnan genelinde 40'tan fazla saldırı gerçekleştirdiğini bildirdi.

🔹 ABD ordusu cuma günü Washington'da İsrailli ve Lübnanlı savunma yetkililerini bir araya getirdi.

🔹 Görüşmeler, iki ülke arasında barış sağlanması ve Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına yönelik ABD arabuluculuğundaki plan kapsamında yapıldı.

🔹 Taraflar 15 Mayıs'ta ateşkesi 45 gün daha uzatma konusunda anlaşmıştı.

🔹 Fransa, Lübnan'daki şiddetin tırmanması nedeniyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin pazartesi günü acil toplanmasını talep etti.

🔹 Netanyahu'nun rakiplerinden Naftali Bennett, Lübnan'da daha sert askerî adımlar atılması ve Beyrut'un banliyölerinin hedef alınması çağrısında bulundu.

🔹 Hizbullah ve Lübnan hükümeti operasyon hakkında hemen açıklama yapmadı.

🔹 ABD, hafta sonu İran'daki askerî hedeflere saldırı düzenlediğini açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları ise buna karşılık olarak ABD tarafından kullanılan bir hava üssünü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Saldırılar, üç aydır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin sürdüğü dönemde gerçekleşti.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini açıkladı.

🔹 ABD savaş uçaklarının İran'a ait hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve iki tek yönlü saldırı drone'unu imha ettiği bildirildi.

🔹 CENTCOM, ateşkes süresince ABD personelini ve çıkarlarını korumaya devam edeceğini belirtti.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD'nin güney İran'a yönelik saldırılarına karşılık olarak bir ABD hava üssünü hedef aldığını açıkladı.

🔹 Açıklamada hedef alınan üssün adı verilmedi.

🔹 Kuveyt haber ajansı KUNA, ülke genelinde sirenlerin çaldığını bildirdi.

🔹 Kuveyt hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarını önlediği açıklandı.

🔹 Olayın ayrıntıları hakkında ek bilgi verilmedi.

🔹 ABD ile İran arasında nisan ayı başında başlayan ateşkes sonrasında zaman zaman karşılıklı saldırılar devam etti.

🔹 Benzer bir saldırı ve karşı saldırı döngüsü geçen hafta da yaşanmıştı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini savunarak müzakerelere ilişkin iyimser mesajlar verdi.

🔹 Trump, görüşmeleri eleştirenlere karşı sürecin sonunda olumlu sonuç alınacağını söyledi.

🔹 İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması enerji fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

🔹 Savaşın başlamasından bu yana binlerce kişi hayatını kaybetti.

🔹 Müzakerelerde ilerleme sağlanamaması nedeniyle petrol fiyatları pazartesi günü Asya işlemlerinde yaklaşık yüzde 2 yükseldi.

🔹 Trump, temel hedefinin İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu söyledi.

🔹 İran, nükleer silah geliştirme niyetinde olmadığını yineledi.

🔹 Taraflar yaptırımların kaldırılması ve yurt dışında dondurulan İran petrol gelirlerinin serbest bırakılması gibi konularda uzlaşabilmiş değil.

🔹 İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmalar diplomatik sürecin önündeki önemli engellerden biri olmaya devam ediyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, birliklere Lübnan içinde daha ileri hareket etmeleri talimatı verdiğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Netanyahu ile görüşerek kademeli gerilim azaltma planını ele aldı.

🔹 Fransa'da gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci turun aşırı sağcı Jordan Bardella ile aşırı solcu Jean-Luc Mélenchon arasında geçme ihtimali güçleniyor.

🔹 Her iki siyasetçi de Avrupa Birliği ve NATO'ya yönelik eleştirel tutumlarıyla biliniyor.

🔹 Bu senaryo, merkez partilerin ikinci tur dışında kalmasına yol açabilir.

🔹 Odoxa anketinde Bardella ilk sırada yer alırken Mélenchon ve eski başbakan Édouard Philippe ikinci sıra için başa baş göründü.

🔹 Toluna-Harris Interactive anketi, merkezde çok sayıda adayın yarışması halinde Mélenchon'un ikinci tura kalabileceğini gösterdi.

🔹 Son Odoxa anketinde Bardella'nın ilk turda yüzde 32, Philippe'in yüzde 17 ve Mélenchon'un yüzde 16 destek aldığı görüldü.

🔹 Édouard Philippe ile Emmanuel Macron'un eski başbakanlarından Gabriel Attal arasında sert bir rekabet yaşanıyor.

🔹 Siyasi analist Bruno Cautrès, Attal ile Philippe arasındaki rekabetin merkez siyasete zarar verebileceğini söyledi.

🔹 Merkez sağ ve merkez sol partiler ortak bir aday etrafında birleşmiş görünmüyor.

🔹 Jean-Luc Mélenchon mayıs ayında adaylığını açıklamasının ardından yoğun bir kampanya yürütüyor.

🔹 7 Haziran'da Paris'in kuzeyindeki Saint-Denis'te büyük bir miting düzenlenmesi planlanıyor.

🔹 Rakipleri, Mélenchon'un modern seçim kampanyalarını etkili biçimde yürüttüğünü kabul ediyor.

🔹 Mélenchon uzun süredir Fransa siyasetinin sonunda aşırı sağ ile kendi hareketi arasında şekilleneceğini savunuyor.

🔹 Ulusal Birlik çevreleri de Bardella'nın ikinci turda büyük olasılıkla Mélenchon veya başka bir sol adayla karşılaşacağını düşünüyor.

🔹 İki taraf son dönemde ekonomi ve göç konularında sosyal medya üzerinden karşılıklı tartışmalar yürütüyor.

🔹 Kamuoyu yoklamaları Bardella'nın Mélenchon karşısında ikinci turda açık ara önde olduğunu gösteriyor.

🔹 Toluna-Harris Interactive anketinde Bardella'nın ikinci turda oyların yüzde 68'ini alarak Mélenchon'u yenmesi öngörüldü.

🔹 Bazı merkez sol siyasetçiler Mélenchon'un yükselişinin aşırı sağın iktidara gelme ihtimalini artırabileceğinden endişe duyuyor.

🔹 Sosyalist Parti son aylarda iç çekişmeler nedeniyle ciddi bölünmeler yaşadı.

🔹 Solun önde gelen isimlerinden Raphaël Glucksmann kampanyasını güçlendirmeye çalışsa da çeşitli tartışmalar nedeniyle ivme kaybetti.

🔹 Analistlere göre merkez sol ve merkez sağın parçalı görünümü, aşırı sağ ve aşırı solun seçim yarışındaki etkisini artırıyor.

🔹 Seçime bir yıldan az süre kalırken Fransa'da siyasi kutuplaşmanın yarışın ana belirleyicisi haline geldiği değerlendiriliyor.

🔹 Beyaz Saray, Donald Trump'ın Walter Reed Ulusal Askerî Tıp Merkezi'ndeki muayenesinin ardından üç sayfalık bir sağlık özeti yayımladı.

🔹 Raporda Trump'ın "mükemmel sağlık durumunda" olduğu ve görevlerini yerine getirmek için tamamen uygun olduğu belirtildi.

🔹 İki hafta sonra 80 yaşına girecek olan Trump'ın kalp, akciğer, nörolojik ve genel fiziksel fonksiyonlarının güçlü olduğu ifade edildi.

🔹 Değerlendirmenin son bir yıldaki test sonuçları ve 22 uzman doktorun görüşlerine dayandığı açıklandı.

🔹 Eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin kardiyoloğu Jonathan Reiner, raporun bazı önemli sorulara açıklık getirmediğini söyledi.

🔹 Reiner, Trump'ın sağlık kontrollerinde neden tekrar tekrar kalp BT taramalarından geçtiğinin açıklanmadığını belirtti.

🔹 Gündüz yorgunluğu ve uyku hali şikâyetlerinin değerlendirilip değerlendirilmediğinin de raporda yer almadığını ifade etti.

🔹 Trump bu ziyareti Truth Social hesabında "altı aylık fiziksel muayene" olarak tanımladı.

🔹 Bu ziyaret, Trump'ın ikinci başkanlık dönemindeki kamuoyuna açıklanan dördüncü sağlık kontrolü oldu.

🔹 Beyaz Saray, raporla ilgili ek sorulara yanıt vermedi.

🔹 Trump'ın sağlık durumu ilk başkanlık kampanyasından bu yana kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam ediyor.

🔹 O dönemde Trump'ın doktoru, kendisini "başkan seçilen en sağlıklı kişi" olarak tanımlayan bir mektup yayımlamıştı.

🔹 Doktor daha sonra söz konusu mektubun içeriğinin Trump tarafından dikte edildiğini açıkladı.

🔹 Haberde, başkanların sağlık raporlarının kamuoyunun bilgi alma hakkı ile kişisel sağlık gizliliği arasındaki denge tartışmasını sürekli gündemde tuttuğu belirtiliyor.

🔹 Walter Reed Tıp Merkezi ziyaretleri genellikle yıllık sağlık kontrolleri ile BT ve MR gibi ayrıntılı taramalar için kullanılıyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu savunuyor.

🔹 Erdoğan, 1961 ve 1982 anayasalarının askerî müdahaleler sonrasında hazırlandığını ve halk iradesini yansıtmadığını söyledi.

🔹 Mevcut anayasal mirası "demokratik bir utanç" olarak nitelendirdi ve bunun düzeltilmesini tarihî bir sorumluluk olarak tanımladı.

🔹 Erdoğan, anayasanın askerî yönetimler veya dar siyasi çevreler tarafından değil, toplumun değerleri ve beklentileri doğrultusunda hazırlanması gerektiğini savunuyor.

🔹 Yeni anayasanın kapsayıcı, sivil ve özgürlükçü olması gerektiğini söyledi.

🔹 Anayasa yapma yetkisinin yalnızca millete ait olduğunu vurguladı.

🔹 Muhalifler, hükümetin yargı bağımsızlığını zayıflattığını ve yürütmenin yargı üzerindeki etkisini artırdığını savunuyor.

🔹 2016'daki darbe girişimi sonrasında çok sayıda hâkim ve savcının görevden alınması eleştiri konusu olmaya devam ediyor.

🔹 Bu nedenle bağımsız yargı ve bireysel haklar konusundaki söylemlerin uygulamayla ne kadar örtüştüğü tartışılıyor.

🔹 Cumhurbaşkanlığı görev süresi sınırları nedeniyle Erdoğan'ın mevcut kurallar altında yeniden aday olamayacağı belirtiliyor.

🔹 Eleştirmenler, yeni anayasanın cumhurbaşkanlığı dönem sınırlarını fiilen sıfırlayarak Erdoğan'a yeniden adaylık yolu açabileceğini savunuyor.

🔹 Bu nedenle bazı çevreler anayasa girişimini siyasi iktidarın devamını sağlamaya yönelik bir adım olarak değerlendiriyor.

🔹 Yazıda Türkiye'nin mevcut anayasal çerçevesinin güncellenmesi gerektiği konusunda geniş bir uzlaşı bulunduğu ifade ediliyor.

🔹 Ancak anayasa değişikliği sürecinin toplumdaki siyasi kutuplaşmayı daha da artırabileceği belirtiliyor.

🔹 2023 seçimlerinin toplumun yaklaşık iki eşit siyasi blok arasında bölündüğünü gösterdiği vurgulanıyor.

🔹 Yüksek enflasyon, Türk lirasındaki değer kaybı ve düşen reel gelirler kamuoyundaki memnuniyetsizliği artırıyor.

🔹 Yazıda Rusya ile enerji, turizm ve ticaret alanlarındaki ilişkilerin Türkiye ekonomisine destek sağladığı belirtiliyor.

🔹 Ekonomik yorgunluğun yaşandığı bir dönemde kapsamlı anayasa değişikliğinin siyasi risk taşıdığı ifade ediliyor.

🔹 Yazıda bazı Batılı aktörlerin Türkiye'deki iç siyasi istikrarsızlığı stratejik açıdan avantajlı görebileceği değerlendirmesine yer veriliyor.

🔹 Türkiye'nin NATO üyesi, Karadeniz boğazlarını kontrol eden ve bölgesel arabuluculuk rolü üstlenmeye çalışan bir ülke olduğu belirtiliyor.

🔹 İç siyasi gerilimlerin artmasının Türkiye'nin dış politika etkisini azaltabileceği savunuluyor.

🔹 Yazıda Türkiye'nin yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğu görüşünün farklı siyasi kesimlerde destek bulduğu belirtiliyor.

🔹 Sürecin başarısının yalnızca anayasa metnine değil, siyasi aktörlerin toplumsal kutuplaşmayı artırmadan uzlaşı sağlayabilmesine bağlı olduğu ifade ediliyor.

🔹 Daha önce Kanye West olarak bilinen rapçi Ye, İstanbul'daki Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yaklaşık 118 bin kişinin katıldığı konser verdi.

🔹 Anadolu Ajansı'na göre konsere Türkiye'nin yanı sıra Avrupa ve Orta Doğu'dan da izleyiciler katıldı.

🔹 Konser, Ye'nin son dönemde Avrupa'daki en büyük etkinliklerinden biri oldu.

🔹 Ye, konserden yaklaşık bir ay önce Marsilya'da planlanan gösterisini erteledi.

🔹 Fransız makamlarının etkinliği engellemeye çalıştığı bildirildi.

🔹 Birleşik Krallık, antisemitizm geçmişi nedeniyle Ye'nin ülkeye girişini yasakladı.

🔹 Bu kararın ardından Ye'nin sahne almasının planlandığı bir müzik festivali iptal edildi.

🔹 Ye'nin antisemitik açıklamaları son yıllarda çok sayıda şirketle iş ilişkilerinin sona ermesine yol açtı.

🔹 Adidas, 2022 yılında Yeezy lisans anlaşmasını sonlandırdı.

🔹 Gap ve Balenciaga da Ye ile iş birliklerini bitirdi.

🔹 Ye ayrıca çeşitli sosyal medya platformlarında kısıtlamalar ve hesap askıya alma işlemleriyle karşılaştı.

🔹 Ye ocak ayında geçmişteki antisemitik açıklamaları nedeniyle özür diledi.

🔹 Daha önceki saldırgan davranışlarını bipolar bozuklukla ilişkilendirdi.

🔹 Wall Street Journal'da yayımlanan tam sayfa ilanda yaşananlardan dolayı derin utanç duyduğunu söyledi.

🔹 Ye, Nazi olmadığını ve antisemitik görüşlere sahip olmadığını belirtti.

🔹 Konser, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına yönelik sert eleştirilerini sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

🔹 Erdoğan son dönemde İsrail'i Lübnan'daki ateşkesi ihlal etmekle ve Gazze'deki askerî operasyonlarını sürdürmekle suçladı.

🔹 Erdoğan, bu gelişmelerin Orta Doğu'da istikrarsızlığı artırabileceğini söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın muhalefete yönelik son hamleleri finansal piyasalarda yalnızca kısa süreli bir etki yarattı.

🔹 İstanbul Borsası'ndaki işlemler ertesi gün büyük ölçüde toparlandı.

🔹 Türk devlet tahvillerinin getirileri sınırlı yükselirken kredi temerrüt takası maliyetleri geçen yılın seviyelerinin altında kaldı.

🔹 Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması sonrasında yaşanan piyasa dalgalanmaları bu kez görülmedi.

🔹 Yazara göre Türk iş dünyasında Erdoğan dönemindeki siyasi müdahalelere karşı alışkanlık oluştu.

🔹 Birçok yönetici şirketlerin her türlü şoku absorbe edebildiğini ve bu durumun işletmeleri daha dayanıklı hale getirdiğini düşünüyor.

🔹 Yazıda bu yaklaşımın ekonomik sorunları gölgede bıraktığı savunuluyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomik durum için "her şey güllük gülistanlık değil" ifadesini kullandı.

🔹 Türkiye ekonomisinde büyüme ivmesinin zayıfladığı belirtiliyor.

🔹 Yüksek maliyetler ihracatçı şirketlerin faaliyetlerini zorlaştırıyor.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları cari açığın büyümesine katkı sağlıyor.

🔹 Türk lirasındaki değer kaybı sınırlı seviyede kalıyor.

🔹 Yazıya göre bu durum Merkez Bankası ve kamu bankalarının döviz piyasasına müdahaleleriyle destekleniyor.

🔹 Döviz satışları nedeniyle rezervler üzerinde baskı oluştuğu belirtiliyor.

🔹 Enflasyon oranı yüzde 30'un üzerinde seyretmeye devam ediyor.

🔹 Yüksek fiyatlar iktidar yanlıları tarafından da en önemli iç siyasi sorunlardan biri olarak görülüyor.

🔹 Merkez Bankası politika faizini yüzde 37 seviyesinde tutuyor.

🔹 Yüksek faizler kredi maliyetlerini artırarak yatırımlar üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 Artan iş gücü maliyetleri nedeniyle bazı şirketler üretim faaliyetlerini yurt dışına taşımaya başladı.

🔹 Kuzey Afrika, üretim yatırımlarının yöneldiği başlıca bölgeler arasında gösteriliyor.

🔹 Merkez Bankası'nın 11 Haziran'daki toplantısı para politikasının geleceği açısından önemli görülüyor.

🔹 Yazıda, faiz artırımının Merkez Bankası'nın bağımsızlığı ve enflasyonla mücadele kararlılığı açısından bir sınav niteliği taşıyabileceği ifade ediliyor.

🔹 Enflasyonla mücadele politikalarının kamuoyu desteği açısından maliyet oluşturduğu belirtiliyor.

🔹 Yazıya göre Türkiye'nin uluslararası yatırım çekebilmesi için öngörülebilir ekonomi ve finans politikalarına ihtiyaç bulunuyor.

🔹 Hükümetin İstanbul Finans Merkezi üzerinden vergi avantajları ve teşviklerle yatırım çekmeye çalıştığı belirtiliyor.

🔹 Körfez bölgesindeki jeopolitik gelişmelerin İstanbul gayrimenkul piyasası, veri merkezleri, savunma sanayii ve Türk Hava Yolları için fırsatlar yaratabileceği ifade ediliyor.

🔹 Yazara göre bu fırsatlar tek başına 86 milyon nüfuslu bir bölgesel güç için uzun vadeli ekonomik strateji oluşturmaya yetmiyor.

🔹 Evrimsel psikolog Steve Stewart-Williams, kadınların tarih boyunca her zaman çalıştığını ve yalnızca evde çocuk büyütüp yemek yaptıkları yönündeki görüşün tarihsel gerçeklerle örtüşmediğini söyledi.

🔹 Stewart-Williams'a göre insanlık tarihinin büyük bölümünde kadınlar yiyecek toplama gibi faaliyetlerle ekonomik üretime katkı sağladı.

🔹 Kadınlar tarih boyunca yalnızca ev içinde değil, diğer yetişkinlerle birlikte çeşitli toplumsal faaliyetlerin de parçası oldu.

🔹 Sosyal medyada yayılan “trad wife” akımı, erkeğin tek gelir sağlayıcı olduğu ve kadının ekonomik olarak bağımlı bir rol üstlendiği yaşam tarzını teşvik ediyor.

🔹 Akım, ev işleri ve çocuk bakımını merkeze alan içerikler üreten sosyal medya fenomenleri tarafından destekleniyor.

🔹 Savunucuları bu yaşam tarzının tarihsel cinsiyet rollerine dayandığını öne sürüyor.

🔹 Stewart-Williams, kadınlar ve erkekler arasında ortalama ilgi alanı farklılıklarının bulunduğunu söyledi.

🔹 Kadınların psikoloji, eğitim ve bakım gibi insan odaklı alanlara daha fazla yönelme eğiliminde olduğunu belirtti.

🔹 Bilgisayar bilimi, fizik ve matematik gibi alanların ise daha fazla erkek ağırlıklı kalabildiğini ifade etti.

🔹 Stewart-Williams, daha zengin ve daha eşit toplumlarda meslek tercihlerindeki cinsiyet farklarının bazı alanlarda daha da büyüdüğünü savundu.

🔹 Bu durumun literatürde “toplumsal cinsiyet eşitliği paradoksu” olarak adlandırıldığını söyledi.

🔹 Ekonomik olarak daha özgür bireylerin kişisel ilgi alanlarına yönelmesinin doğal tercih farklılıklarını daha görünür hale getirdiğini öne sürdü.

🔹 Stewart-Williams, bazı cinsiyet farklılıklarının çocukluk döneminde ortaya çıktığını söyledi.

🔹 Erkek çocukların daha fazla oyun amaçlı mücadele ve oyuncak silahları tercih ettiğini, kız çocukların ise oyuncak bebeklerle ve bakım temalı oyunlarla daha fazla ilgilendiğini belirtti.

🔹 Oyuncak bebeklere yönelik ilginin kadınlarda daha güçlü ebeveynlik motivasyonunun erken bir göstergesi olabileceğini ifade etti.

🔹 Stewart-Williams, kadınların STEM alanlarına, erkeklerin ise eğitim ve bakım mesleklerine yönelmesinin önünde engel olmaması gerektiğini söyledi.

🔹 Ancak her meslekte katı biçimde yüzde 50 kadın-yüzde 50 erkek dağılımı hedeflemenin doğal tercih farklılıklarıyla uyumlu olmayabileceğini savundu.

🔹 Çoğu insanın geleneksel cinsiyet kalıplarına yakın tercihler yapacağını, ancak her zaman istisnaların bulunacağını belirtti.

🔹 Stewart-Williams'ın “A Billion Years of Sex Differences: How Evolution Shaped the Minds of Men and Women” adlı kitabı 4 Haziran'da yayımlanacak.

🔹 Ukrayna ordusu, insansız kara araçları, drone'lar ve uzaktan kumandalı sistemleri savaşın merkezine yerleştirdi.

🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, nisan ayında yalnızca robotlar ve drone'lar kullanılarak bir Rus mevzisinin ele geçirildiğini açıkladı.

🔹 Zelenskiy, ocak ayından bu yana insansız sistemlerin 22 bin görev gerçekleştirdiğini söyledi.

🔹 Rus askerleri, patlayıcı taşıyan Ukrayna robotlarını "sessiz ölüm" olarak adlandırıyor.

🔹 Ukrayna, uzun süredir devam eden personel sıkıntısı nedeniyle savaşta otomasyona daha fazla yöneldi.

🔹 Üçüncü Taarruz Tugayı'na bağlı NC13 birimi, 164 saldırıda robotların sağladığı etkinin aynı şekilde elde edilmesi için yaklaşık 2.300 askere ihtiyaç duyulacağını hesapladı.

🔹 Birlik, aynı operasyonlarda yaklaşık bin Ukraynalı askerin ölüm veya yaralanmadan kurtulduğunu değerlendiriyor.

🔹 Ukrayna'nın hedefi her ay yaklaşık 35 bin Rus askerini öldürmek veya yaralamak olarak belirlendi.

🔹 Haberde, Ukrayna'nın bu hedefe 2026 yılı boyunca ulaştığı belirtildi.

🔹 Birleşik Krallık istihbarat kurumu GCHQ, Rusya'nın toplam asker kaybının 500 bine ulaştığını açıkladı.

🔹 Ukrayna birlikleri yaralı tahliyesi, mühimmat ve erzak taşınması gibi görevlerde robot sistemleri kullanıyor.

🔹 Uzaktan kumandalı makineli tüfek taşıyan robotlar cephede aktif görev yapıyor.

🔹 Yeni geliştirilen bazı robotların saatte yaklaşık 16 kilometre hıza ulaşabildiği belirtiliyor.

🔹 Ukraynalı asker Crow, cephede kesintisiz 344 gün görev yaptıktan sonra güvenli bölgeye ulaşabildi.

🔹 Bir başka asker olan Creepy ise 334 gün boyunca ön cephede kaldı.

🔹 Her iki asker de yoğun drone saldırıları altında aylar boyunca siperlerde görev yaptıklarını anlattı.

🔹 Haberde, drone'ların ve robotların savaş alanındaki hemen her göreve nüfuz ettiği ve Ukrayna-Rusya savaşının karakterini köklü biçimde değiştirdiği belirtiliyor.

🔹 Belçika'da rekor seviyedeki patates hasadı, Avrupa'da yaklaşık 5 milyon tonluk kızartmalık patates fazlası oluşmasına yol açtı.

🔹 Bazı çiftçiler satamadıkları patatesleri yeniden tarlalara dökmeye başladı.

🔹 Belçika'da serbest piyasada patatesin ton fiyatı aylar boyunca sıfır euro seviyesinde kaldı.

🔹 Aynı ürünün ton fiyatı üç yıl önce yaklaşık 600 euroya kadar çıkmıştı.

🔹 Belçikalı çiftçi Kris D’haeyere, yaklaşık 200 milyon patates kızartmasına yetecek ürününü satamayınca tarlasına geri döktü.

🔹 D’haeyere, tohum, gübre, işçilik ve diğer maliyetler nedeniyle yaklaşık 160 bin euro zarar ettiğini söyledi.

🔹 Çiftçi gelecek sezon için patates ekim alanını 170 dönümden 17 dönüme düşürdü.

🔹 Almanya'da bazı üreticiler binlerce ton patatesi ücretsiz dağıtım kampanyalarıyla elden çıkarmaya çalıştı.

🔹 Son sekiz yılın en yüksek Avrupa patates hasadı arzı önemli ölçüde artırdı.

🔹 ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri Avrupa'dan yapılan dondurulmuş patates kızartması ihracatını olumsuz etkiledi.

🔹 Çin, Hindistan ve Mısır gibi ülkeler daha düşük fiyatlarla pazara girerek rekabeti artırdı.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji ve gübre maliyetleri sektördeki baskıyı artırdı.

🔹 Belçika dünyanın en büyük dondurulmuş patates kızartması ihracatçısı konumunda bulunuyor.

🔹 Ülke 2025 yılında 3,3 milyar dolarlık pişirilmiş ve dondurulmuş patates ürünü ihraç etti.

🔹 Bu rakam on yıl öncesine göre yaklaşık üç kat artış anlamına geliyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki abluka nedeniyle gübre üretiminde kullanılan bazı hammaddeleri taşıyan gemiler Körfez'den çıkamıyor.

🔹 Artan enerji maliyetleri soğutma ve taşımacılık giderlerini yükseltiyor.

🔹 Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi önemli pazarlara ihracat da zorlaştı.

🔹 Körfez ülkelerinde turizmin ve restoran harcamalarının azalması patates kızartması talebini düşürüyor.

🔹 Avrupa Birliği'nin ABD'ye yaptığı dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda yüzde 8 geriledi.

🔹 Avrupa'nın üçüncü büyük pazarı olan Suudi Arabistan'a satışlar aynı dönemde yüzde 11 düştü.

🔹 Küresel dondurulmuş patates kızartması talebi büyümeye devam etse de yıllık büyüme hızı beş yıl önceki yüzde 5 seviyesinden yüzde 2,5'e geriledi.

🔹 Çin ve Hindistan'ın dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda iki katına çıktı.

🔹 Tüketiciler giderek daha sağlıklı atıştırmalıklara yöneliyor.

🔹 ABD'de yetişkinlerin yaklaşık sekizde biri Ozempic ve Wegovy gibi kilo verme ilaçları kullandığını bildirdi.

🔹 Bu ilaçları kullanan kişiler işlenmiş ve kızartılmış gıdalara olan tüketimlerini azaltma eğilimi gösteriyor.

🔹 Bazı Belçikalı üreticiler sektörün uzun vadeli büyümesinden umutlu olsa da bazı çiftçiler iyi yılların geride kaldığını düşünüyor.

🔹 Bill Gates'in ekibi yıllardır kamuoyu imajını ayrıntılı biçimde yönetiyor; kıyafet seçimlerinden sosyal medya görünümüne kadar birçok unsur özel olarak planlanıyordu.

🔹 Gates Ventures ve Gates Vakfı bünyesindeki ekipler, Gates'in sakin, ulaşılabilir ve hayırsever bir figür olarak algılanmasına yönelik çalışmalar yürüttü.

🔹 Gates, 2019 yılında yapılan bir kamuoyu araştırmasında dünyanın en çok hayranlık duyulan isimleri arasında ilk sırada yer aldı.

🔹 Jeffrey Epstein ile ilişkilerine dair yeni belgelerin ortaya çıkması Gates'in kamuoyundaki konumunu zayıflattı.

🔹 Adalet Bakanlığı belgeleri, Gates'in Epstein ile birden fazla kez görüştüğünü ve ilişkilerinin daha önce açıklanandan daha kapsamlı olduğunu ortaya koydu.

🔹 Belgelerde Gates'in bazı yakın danışmanlarının Epstein ile yıllar boyunca yüzlerce mesajla iletişim kurduğu bilgisi yer aldı.

🔹 Şubat ayında çalışanlarla yapılan bir toplantıda Gates, Epstein belgelerinde geçen iki Rus kadınla ilişkisini kabul etti.

🔹 Gates Vakfı çalışanları yeni belgelerin ardından vakfın Epstein ile bağlantıları konusunda endişelerini dile getirdi.

🔹 Vakıf yönetimi Epstein bağlantılarıyla ilgili bağımsız bir inceleme başlattı.

🔹 Vakıf CEO'su Mark Suzman, Epstein ile ilişkilendirilmelerinin vakfın çalışmalarını zorlaştırdığını söyledi.

🔹 Bazı çalışanların toplantılarda gözyaşı döktüğü belirtildi.

🔹 Vakıf için hazırlanan iç analizlerde Epstein belgelerinin yayımlanmasının ardından Gates ve vakıf hakkındaki eleştirel haber anlatılarında yüzde 40'tan fazla artış tespit edildi.

🔹 Gates ve ekibi uzun yıllar boyunca Epstein ile ilişkilerin yalnızca hayırseverlik faaliyetleriyle sınırlı olduğunu savunmuştu.

🔹 Son belgeler, Epstein'in Gates ile çeşitli görüşmelerde daha aktif rol oynadığını gösterdi.

🔹 Gates gelecek ay ABD Kongresi'nde Epstein ile ilişkileri konusunda ifade verecek.

🔹 Gates'in ekibi sorgulama öncesinde hazırlık çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Microsoft'un yıllık CEO zirvesi kapsamında Gates'in ev sahipliği yaptığı geleneksel etkinlik bu yıl düzenlenmedi.

🔹 Gates uzun yıllardır katıldığı Berkshire Hathaway hissedar toplantısına da bu yıl iştirak etmedi.

🔹 Şubat ayında Hindistan'da düzenlenen bir yapay zekâ zirvesinde Gates'in yapması planlanan açılış konuşması iptal edildi.

🔹 Hint yetkililer, Epstein haberlerinin zirvenin odağını değiştirebileceği yönünde değerlendirmelerde bulundu.

🔹 Gates konuşmadan saatler önce programdan çekildi.

🔹 Gates'in nükleer enerji şirketi TerraPower ve iklim yatırım kuruluşu Breakthrough Energy de çalışanlardan ve yatırımcılardan gelen sorularla karşı karşıya kaldı.

🔹 Breakthrough Energy'nin yeni yatırım fonu için yürüttüğü kaynak toplama çalışmalarında zorluklar yaşandığı belirtildi.

🔹 Bazı yatırımcılar kararlarında Gates'in Epstein bağlantılarına ilişkin endişelerin etkili olduğunu söyledi.

🔹 Warren Buffett, Epstein belgeleri yayımlandıktan sonra Gates ile görüşmediğini açıkladı.

🔹 Buffett, Gates Vakfı'na gelecekte yapacağı bağış kararlarını verirken yeni bilgileri değerlendireceğini söyledi.

🔹 Giving Pledge'in son yıllık toplantısında Gates yer alırken diğer kurucu isimler Warren Buffett ve Melinda French Gates toplantıya katılmadı.

🔹 Rusya ekonomisi geçen çeyrekte son üç yılın ilk daralmasını yaşadı ve resesyon endişeleri arttı.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatları ve Rus petrolüne yönelik bazı ABD yaptırımlarının geçici olarak gevşetilmesi ekonomik sorunları gidermeye yetmedi.

🔹 Petrol ve doğal gaz sektörü artık Rusya'nın GSYH'sinin yaklaşık yüzde 15'ini oluşturuyor.

🔹 GSYH'nin yaklaşık dörtte üçünü oluşturan petrol dışı özel sektör ekonomisinde belirgin yavaşlama yaşanıyor.

🔹 Vladimir Putin yönetimi yüksek faiz ve sıkı mali disiplin politikalarını sürdürmeye devam ediyor.

🔹 Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina'nın enflasyonla mücadele amacıyla uyguladığı sıkı para politikası Kremlin tarafından destekleniyor.

🔹 Politika faizi daha önce yüzde 21'e kadar yükseldikten sonra yüzde 14,5'e geriledi.

🔹 Enflasyonun yüzde 6'nın altında seyretmesi nedeniyle reel faiz oranı yüzde 9'un üzerinde bulunuyor.

🔹 Yüksek faiz oranları şirketlerin borçlanmasını ve yatırım yapmasını zorlaştırıyor.

🔹 Ukrayna savaşı nedeniyle bütçe açığı rekor seviyeye çıktı.

🔹 Buna rağmen bütçe açığının GSYH'ye oranı yaklaşık yüzde 2,5 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Savunma harcamaları 2022'den bu yana bütçenin en büyük kalemi haline geldi ve toplam harcamaların yaklaşık üçte birini oluşturuyor.

🔹 Devlet alımları harcamaları aynı dönemde yüzde 41 arttı.

🔹 Bloomberg Economics'e göre Rusya'nın dengeli bir iş gücü piyasasına ulaşabilmesi için yaklaşık 1,5 milyon ek çalışana ihtiyacı bulunuyor.

🔹 Rus yetkililere göre yaklaşık 700 bin kişi Ukrayna'da savaşta görev yapıyor.

🔹 Akademik tahminlere göre 2022-2023 döneminde yaklaşık 650 bin kişi Rusya'dan göç etti.

🔹 İşsizlik oranı tarihi düşük seviyelerde bulunuyor.

🔹 Analistler, savaşla bağlantılı sektörlerin mevcut sermaye ve iş gücünü çekerek özel sektör üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 Rus sanayi çevreleri bazı hassas sektörlerde yatırım eksikliği nedeniyle "derin şok dondurması" yaşandığını ifade ediyor.

🔹 Sivil ekonomideki büyümenin yavaşlaması, savaşın ekonomik maliyetlerinin toplum tarafından daha fazla hissedilmesine yol açıyor.

🔹 Bloomberg Economics'e göre Kremlin, ekonomik baskılar arttıkça toplumsal hoşnutsuzluğu kontrol altında tutmak için iç denetimi ve siyasi kontrolü artırabilir.