Çin’in yüksek teknoloji hamlesi ülkenin büyük bölümünü geride bırakıyor
The Economist
🔹 Çin yönetimi, ekonomik geleceğini ileri teknoloji üretimi üzerine kurmaya çalışıyor.
🔹 Bu kapsamda yüzlerce şehir, yüksek teknoloji merkezlerine dönüşmek için teşvikler, sanayi parkları ve yatırım programları oluşturuyor.
🔹 Amaç, eski sanayi şehirlerini “yenilikçi” ve yüksek yaşam kalitesine sahip merkezlere dönüştürmek.
🔹 Gansu eyaletindeki Tianshui kenti, bu dönüşümün sembollerinden biri olarak gösteriliyor.
🔹 Şehir son yıllarda sensörler, makine takımları ve diğer ileri teknoloji ürünleri üretecek yeni tesisler kurdu.
🔹 Hatta gelecekte üretmeyi hedeflediği ürünleri sergilemek için “Tianshui Industry 2050” adlı bir fuar alanı da oluşturdu.
🔹 Buna rağmen kent sakinlerinin yaşam standardında belirgin bir iyileşme görülmedi.
🔹 Kişi başına düşen gelir bakımından Tianshui’nin Pekin’e göre konumu son on yılda daha da geriledi.
🔹 Kent ekonomisi 2025 yılında ulusal büyüme hızının yaklaşık iki puan altında kaldı.
🔹 Yeni nesil fabrikalar yüksek derecede otomasyon kullanıyor.
🔹 Bu nedenle tesisler beklenen ölçüde istihdam yaratamıyor.
🔹 Yerel halk, fabrikalarda bulunan işlerin çoğunun düşük ücretli olduğunu söylüyor.
🔹 Fabrika çalışanlarının aylık yaklaşık 3.000 yuan kazandığı, bunun Şanghay gibi büyük şehirlerde elde edilebilecek ücretlerin yaklaşık yarısı olduğu belirtiliyor.
🔹 İş fırsatlarının sınırlı olması nedeniyle genç nüfus daha zengin bölgelere taşınıyor.
🔹 Son on yılda Tianshui’nin nüfusu yaklaşık 500 bin kişi azalarak 2,9 milyona düştü.
🔹 Yerel gençler kentin en iyi günlerinin geride kaldığını düşünüyor.
🔹 Yüksek maaşlı teknoloji işleri büyük ölçüde Pekin, Şanghay ve Shenzhen gibi kıyı şehirlerinde yoğunlaşıyor.
🔹 Bu şehirler güçlü üniversitelere, nitelikli iş gücüne ve gelişmiş tedarik zincirlerine sahip.
🔹 Bazı teknoloji çalışanlarının yıllık maaşları 1 milyon yuanı aşabiliyor.
🔹 Ancak iç bölgelerdeki şehirlerin çoğunun bu tür yatırımları çekme şansı bulunmuyor.
🔹 Economist’e göre Çin iş gücünün yaklaşık yüzde 60’ı lise eğitimi bile almamış durumda.
🔹 Bu da yaklaşık 500 milyon kişiye karşılık geliyor.
🔹 Bu nüfusun büyük kısmı küçük ve daha yoksul şehirlerde yaşıyor.
🔹 Çin’de devam eden emlak krizi özellikle küçük şehirleri sert vuruyor.
🔹 Tianshui’de konut yatırımları geçen yıl yüzde 40’tan fazla geriledi.
🔹 Şehrin çevresinde tamamlanmamış beton apartman projeleri bulunuyor.
🔹 Perakende satışlar 2025 yılında yüzde 5’in üzerinde düştü.
🔹 Zhejiang Üniversitesi’nden Li Shi’nin araştırmasına göre düşük gelirli kesimlerin gelir artışı son yıllarda ciddi biçimde yavaşladı.
🔹 En düşük gelir grubundaki çalışanların gelirleri 2018-2023 döneminde yılda yalnızca yaklaşık yüzde 2 arttı.
🔹 Aynı dönemde genel ortalama gelir artışı yaklaşık yüzde 5 seviyesinde gerçekleşti.
🔹 Çin yönetimi, yüksek teknoloji yatırımlarının tek başına ekonomik sorunları çözmeyeceğini kabul ediyor.
🔹 Mart ayında açıklanan yeni beş yıllık planda yalnızca fabrikalara değil insanlara da yatırım yapılması gerektiği vurgulandı.
🔹 Özellikle yoksul ailelerin çocuklarının eğitimine daha fazla kaynak aktarılması hedefleniyor.
🔹 Ancak yoksul şehirlerin eğitim yatırımlarını artırması kolay görünmüyor.
🔹 Örneğin Tianshui, öğrenci başına eğitim harcamasında Pekin’in üçte birinden daha az kaynak ayırabiliyor.
🔹 Kentin vergi gelirleri geçen yıl yaklaşık yüzde 10 düştü.
🔹 Economist’e göre Çin’in teknoloji hamlesi bazı büyük şehirleri daha da zenginleştirirken, ülkenin geniş iç kesimlerinin ekonomik olarak geride kalma riskini artırıyor.