🔹 New York Times’a göre Rusya’nın Ukrayna’daki cephe ilerleyişi son dönemde neredeyse durma noktasına geldi.

🔹 Analistler, Moskova’nın savaşın dördüncü yılında önemli ölçüde ivme kaybettiğini değerlendiriyor.

🔹 Buna rağmen Rusya son günlerde yüzlerce füze ve insansız hava aracıyla Ukrayna’ya yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı.

🔹 Bazı uzmanlara göre artan saldırılar, Rusya’nın olası barış görüşmeleri öncesinde daha güçlü bir konum elde etme çabasını yansıtıyor.

🔹 Analistler ayrıca Kremlin’in dikkatini İran savaşına çeviren Trump yönetimini yeniden Ukrayna dosyasına çekmeye çalışabileceğini düşünüyor.

🔹 Viyanalı askerî analist Franz-Stefan Gady, Ukrayna’nın pozisyonunun bir yıl öncesine göre çok daha güçlü olduğunu söyledi.

🔹 Royal United Services Institute araştırmacısı Jack Watling de Ukrayna’nın artık Rusya’yı ateşkese zorlayabilecek durumda olduğuna yönelik iyimserliğin arttığını belirtti.

🔹 Gady’ye göre Rusya’nın 2026 sonuna kadar Donbas’ın tamamını ele geçirme hedefini gerçekleştirmesi zor görünüyor.

🔹 Kremlin daha önce Donbas’ın tamamının kontrol altına alınmasının ardından ateşkes görüşmelerine dönmeyi planlıyordu.

🔹 Ukraynalı açık kaynak istihbarat grubu DeepState UA, Rus ordusunun Mayıs ayında kazandığından daha fazla toprak kaybetmiş göründüğünü bildirdi.

🔹 Bu, Ukrayna’nın 2023 karşı taarruzundan bu yana ilk kez yaşanan bir durum olarak değerlendirildi.

🔹 Aynı dönemde Rus saldırılarının sayısı yüzde 37,5 artmasına rağmen ilerleme sağlanamadı.

🔹 Birleşik Krallık istihbarat teşkilatı başkanı Anne Keast-Butler, savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 500 bin Rus askerinin öldüğünü söyledi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Rusya’nın her ay 15 ila 20 bin asker kaybettiğini belirtti.

🔹 Rubio, bunların yaralı değil doğrudan ölen askerler olduğunu vurguladı.

🔹 Habere göre Rusya, işgal altındaki Donetsk ve Luhansk bölgelerinde asker açığını kapatmak için daha sert yöntemlere başvuruyor.

🔹 Öğrencilerin askerlik ertelemelerinin kaldırıldığı ve zorunlu kayıt uygulamalarının artırıldığı belirtiliyor.

🔹 Baskınlar ve yasal yaptırım tehditleriyle Ukraynalıların Rus ordusuna katılmaya zorlandığı öne sürülüyor.

🔹 Ukrayna son dönemde Avrupa’dan yeni askerî destek paketleri aldı.

🔹 Finlandiya yaklaşık 149 milyon dolar değerinde yeni silah paketi açıkladı.

🔹 İsveç ise 16 adet Saab JAS 39 Gripen savaş uçağı vereceğini duyurdu.

🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna’nın Donbas’tan çekilmesi halinde savaşın hızla sona erebileceğini söyledi.

🔹 Ancak aynı zamanda barış görüşmelerinin şu anda fiilen durma noktasında olduğunu kabul etti.

🔹 Marco Rubio da ABD’nin arabuluculuk girişimlerinin son aylarda ivme kaybettiğini belirtti.

🔹 Rubio’ya göre Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle yükselen petrol fiyatları Rusya’ya ekonomik açıdan geçici bir rahatlama sağladı.

🔹 Buna rağmen Rubio, Ukrayna tarafının cephedeki durum konusunda giderek daha fazla özgüven kazandığını söyledi.

🔹 New York Times’a göre İran, savaş başlamadan kısa süre önce Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaya yönelik canlı ateş tatbikatları gerçekleştirdi.

🔹 Tatbikatın adı “Hürmüz Boğazı’nın Akıllı Kontrolü” olarak duyuruldu.

🔹 Habere göre bu faaliyetler İran’ın boğazı hedef alabileceğine dair açık bir işaret olarak değerlendirilebilirdi.

🔹 ABD yönetimleri yıllar boyunca İran ile olası çatışmalara ilişkin çok sayıda savaş oyunu yürüttü.

🔹 Bu senaryoların hemen hepsinde İran’ın büyük bir ABD saldırısına Hürmüz Boğazı’nı kapatarak karşılık vereceği varsayıldı.

🔹 Eski Obama yönetimi yetkilisi Dennis Ross, savaş oyunlarında ilk ele alınan konunun istisnasız biçimde Hürmüz Boğazı olduğunu söyledi.

🔹 Habere göre Trump yönetimi İran’ın boğazı kapatma kapasitesini ve isteğini olduğundan düşük değerlendirmiş olabilir.

🔹 Bazı yetkililer İran’ın kendi petrol ihracatına zarar vereceği için böyle bir adım atmayacağını düşünüyordu.

🔹 Dönemin Dışişleri Bakanı Marco Rubio daha önce böyle bir hamleyi İran için “ekonomik intihar” olarak nitelendirmişti.

🔹 ABD planlamalarının önemli bölümü İran’ın boğazı yoğun mayınlama yoluyla kapatacağı varsayımına dayanıyordu.

🔹 Ancak İran ağırlıklı olarak kıyı konuşlu füzeler ve insansız hava araçları kullanarak gemi trafiğini durdurdu.

🔹 Bu yöntem, İran’ın kendi petrol sevkiyatlarını uzun süre sürdürebilmesine de olanak sağladı.

🔹 Haberde, İran’ın özellikle düşük maliyetli insansız hava araçlarını etkili biçimde kullanmasının ABD hesaplarını bozduğu belirtiliyor.

🔹 Biden döneminde yapılan bazı savaş oyunlarında dronların bu kadar belirleyici rol oynayacağı öngörülmemişti.

🔹 Eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, ABD ordusunun insansız hava aracı tehdidine karşı yeterince hazırlıklı olmadığını savundu.

🔹 Habere göre Trump ve bazı danışmanları İran yönetiminin hızlı şekilde çökeceğini veya devrilebileceğini düşünmüş olabilir.

🔹 İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun İran yönetiminin devrilebileceği yönünde güvence verdiği öne sürülüyor.

🔹 Ancak İran liderliği ayakta kaldı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını sürdürdü.

🔹 Trump yönetimi, İran’ın boğazı kapatması halinde müttefik ülkelerin ABD ile birlikte harekete geçeceğini bekliyordu.

🔹 Ancak ABD dışındaki ülkeler geniş çaplı bir askerî operasyona katılmaya istekli davranmadı.

🔹 İngiltere ve Fransa öncülüğündeki bazı ülkeler ancak ABD ile İran arasında resmî bir anlaşma sağlandıktan sonra katkı vermeye sıcak bakıyor.

🔹 Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nı tamamen açmak, İran kıyılarındaki füze, mayın, tekne ve İHA ağını etkisiz hale getirmeyi gerektiriyor.

🔹 Eski CIA analisti Kenneth Pollack, bunun için İran kıyılarında çok geniş çaplı askerî operasyon gerekebileceğini söyledi.

🔹 Pollack, İran’ın şimdiye kadar yaptığı hamlelerin savaş oyunlarında yıllardır öngörülen senaryolarla büyük ölçüde uyumlu olduğunu belirtti.

🔹 Avrupa Komisyonu’nun analizine göre Avrupa Birliği’nde bu yıl 1 milyondan fazla iş risk altında bulunuyor.

🔹 Komisyon, İran savaşı kaynaklı ekonomik etkiler ve artan küresel rekabet nedeniyle iş kayıplarının hızlanabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Analize göre yükselen enerji maliyetleri nedeniyle yaklaşık 560 bin kişinin işi tehlike altında.

🔹 En fazla etkilenecek sektörlerin inşaat, metal, kimya ve ulaştırma olması bekleniyor.

🔹 Avrupa şirketleri, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Rus enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltmanın maliyetlerini yıllardır taşıyor.

🔹 Bu yıl İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla enerji baskısı daha da arttı.

🔹 Avrupa otomotiv sektöründe yaklaşık 600 bin işin baskı altında olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Sektör, hem talep zorluklarıyla hem de küresel rekabetle mücadele ediyor.

🔹 Özellikle Çinli ve ABD’li üreticilerle rekabet Avrupa’daki üreticiler üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 Elektrikli araçlar için kritik öneme sahip batarya üretiminde yaklaşık 85 bin iş risk altında bulunuyor.

🔹 Güneş paneli üretimiyle bağlantılı yaklaşık 60 bin iş de tehdit altında görülüyor.

🔹 Avrupa Birliği, yerli temiz enerji sanayisini korumaya yönelik çeşitli programlar üzerinde çalışıyor.

🔹 Avrupa şirketleri elektrikli araçlar, güneş panelleri, yapay zekâ ve diğer dijital teknolojilerde ABD ve Çinli rakipleriyle mücadelede zorlanıyor.

🔹 Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmaya yönelik planları hızlandırmaya çalışsa da ABD ve Çin’in gerisinde kalmaya devam ediyor.

🔹 Avrupa Komisyonu’nun yayımlayacağı değerlendirmelerde yoksullukla mücadele stratejilerine özel vurgu yapılması bekleniyor.

🔹 Komisyona göre düşük ücretli işlerde çalışan her beş kişiden biri, verimlilik artışının sınırlı olduğu sektörlerde görev yapıyor.

🔹 Yetkililer, ekonomik baskıların istihdam üzerindeki etkisinin sosyal sorunları da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Avrupa Komisyonu, üye ülkelerin bütçe açıklarını azaltma taahhütlerini de değerlendirecek.

🔹 Ülkelere ekonomi ve iş gücü piyasalarını güçlendirmeye yönelik yeni tavsiyeler sunulacak.

🔹 Brüksel, rekabet gücünü artıracak reformların hızlandırılması gerektiğini vurguluyor.

🔹 ABD’de halka açık şirketlerin yönetim kurullarında 70 yaş üzerindeki üyelerin oranı hızla artıyor.

🔹 Bloomberg verilerine göre Russell 3000 endeksindeki şirketlerde 70 yaş üstü yöneticilerin payı 2023’teki yüzde 18,4 seviyesinden yüzde 22,7’ye yükseldi.

🔹 Bu artış, ABD şirket yönetimlerinin giderek yaşlandığına işaret ediyor.

🔹 Kurumsal yönetim uzmanlarına göre şirketler ekonomik belirsizlik dönemlerinde deneyimli yöneticileri kaybetmek istemiyor.

🔹 Gümrük tarifeleri, savaşlar ve enflasyon gibi risklerin arttığı ortamda geçmiş krizleri yaşamış yöneticilerin daha değerli görüldüğü belirtiliyor.

🔹 Yönetici arama şirketi Spencer Stuart’tan Rebecca Thornton, şirketlerin bu ekonomik döngülerde deneyim sahibi eski CEO’ları yönetim kurullarında tutmaya çalıştığını söyledi.

🔹 Bazı şirketler yaş sınırlarını kaldırarak mevcut üyelerin daha uzun süre görev yapmasını sağlıyor.

🔹 Conference Board verilerine göre yönetim kurulu üyeleri için yaş sınırı bulunmayan S&P 500 şirketlerinin sayısı 2020’den bu yana yüzde 30 arttı.

🔹 Eleştirmenler, yaşlı yönetim kurullarının özellikle yapay zekâ çağında şirketleri dezavantajlı konuma düşürebileceğini savunuyor.

🔹 Korn Ferry’den Anthony Goodman, birçok 70 yaş üstü yönetim kurulu üyesinin en az on yıldır aktif iş hayatında bulunmadığını belirtti.

🔹 Goodman’a göre bu kişilerden yapay zekâ gibi daha önce deneyimlemedikleri alanlarda büyük sermaye tahsisi kararları vermeleri bekleniyor.

🔹 2010’lu yılların başındaki dijital dönüşüm döneminde şirketler yeni teknolojilere daha hâkim oldukları düşüncesiyle daha genç yönetim kurulu üyelerini tercih ediyordu.

🔹 2019-2022 döneminde de yönetim kurullarındaki 70 yaş üstü üyelerin oranı her yıl gerilemişti.

🔹 Bu dönem, çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) politikalarının güçlü şekilde desteklendiği yıllara denk geldi.

🔹 Son yıllarda birçok büyük şirket, yönetim kurulu seçimlerinde çeşitlilik kriterlerini kullanma taahhütlerinden geri adım attı.

🔹 Bloomberg’e göre bu değişim, daha deneyimli ve genellikle daha yaşlı adaylara olan talebi artırdı.

🔹 Uzmanlar, aynı isimlerin uzun süre görev yapmasının yönetim kurulu aday havuzunu daraltabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Danışman Kathy Gersch, sürekli aynı deneyimli isimlerin tercih edilmesinin yeni bakış açılarını sisteme sokmayı zorlaştırdığını söyledi.

🔹 Gersch, yönetim kurulu üyeleri için görev süresi sınırı uygulanmasını öneriyor.

🔹 Tavsiyesine göre üyeler en fazla 9 ila 12 yıl görev yapmalı.

🔹 Böylece yönetim kurulları tamamen değişmeden düzenli olarak yenilenebilir ve yeni perspektifler sisteme dahil edilebilir.

🔹 ABD’de yükselen akaryakıt fiyatları, birçok sürücüyü ikinci el elektrikli araçlara yönlendirmeye başladı.

🔹 Seattle yakınlarında yaşayan mühendis Eric Flickinger, dizel kamyonetine yaptığı 200 dolarlık yakıt dolumunun ardından elektrikli araca geçme kararı aldığını söyledi.

🔹 Flickinger daha sonra dört yaşındaki bir Ford F-150 Lightning satın aldı.

🔹 Araştırma şirketi Cox Automotive’e göre ikinci el bataryalı elektrikli araçların yaklaşık yüzde 40’ı 25 bin doların altında fiyatlarla satılıyor.

🔹 Bu seviye, ABD’deki ortalama sıfır araç fiyatının yaklaşık yarısına denk geliyor.

🔹 İkinci el elektrikli araç seçenekleri son birkaç yılda önemli ölçüde çeşitlendi.

🔹 ABD’de ikinci el elektrikli araç satışları yılın ilk dört ayında yüzde 17 yükseldi.

🔹 Aynı dönemde yeni elektrikli araç satışları yaklaşık yüzde 27 geriledi.

🔹 Toplam yeni araç teslimatları ise yüzde 7 düştü.

🔹 Bayiler, elektrikli araçlara ilginin artık yalnızca genç ve teknoloji meraklısı tüketicilerden gelmediğini belirtiyor.

🔹 Ohio’daki bir bayi yöneticisi, 50 ve 60 yaşlarındaki müşterilerin de ilk kez elektrikli araç satın almaya başladığını söyledi.

🔹 Flickinger’in satın aldığı ikinci el F-150 Lightning, yaklaşık 44 bin dolara mal oldu.

🔹 Araç, ilk satış fiyatının yarısından daha düşük bir bedelle satın alınabildi.

🔹 Eski kamyonetini takasa verdiği için yeni bir araç kredisi kullanmasına da gerek kalmadı.

🔹 Cox Automotive verilerine göre ikinci el bir elektrikli aracın ortalama fiyatı yaklaşık 35 bin dolar seviyesinde.

🔹 Bu rakam benzer ikinci el benzinli araçlardan yalnızca yaklaşık 1.000 dolar daha yüksek.

🔹 Altı yıllık krediyle aylık ödeme farkı ortalama yalnızca 20 dolar civarında kalıyor.

🔹 Tüketicilerin batarya ömrü konusundaki endişeleri ikinci el elektrikli araç satışlarını uzun süre sınırlamıştı.

🔹 Ancak piyasaya giren birçok araç hâlâ fabrika garantisi kapsamında bulunuyor.

🔹 Elektrikli araç bataryaları genellikle 8 ila 10 yıl veya yaklaşık 160 bin kilometre garantiyle satılıyor.

🔹 Araştırma şirketi Recurrent’a göre önümüzdeki 18 ay içinde yaklaşık 1,2 milyon elektrikli araç kiralama süresini tamamlayarak ikinci el piyasasına girecek.

🔹 Uzmanlar bunun ikinci el elektrikli araç fiyatlarını düşük tutacağını ve tüketicilere daha fazla seçenek sunacağını düşünüyor.

🔹 Üç yıl önce ikinci el elektrikli araç pazarına büyük ölçüde Tesla modelleri hakimken bugün seçenekler önemli ölçüde arttı.

🔹 Tüketiciler artık General Motors, Hyundai Motor, Volkswagen, Rivian ve Mercedes-Benz gibi markaların modelleri arasından seçim yapabiliyor.

🔹 Bayi stoklarındaki ikinci el elektrikli araç model sayısı son dört yılda 40’ın altından 120’nin üzerine çıktı.

🔹 Ohio’da çalışan finans danışmanı Heidi Dresbach, sıfır fiyatı 65-75 bin dolar arasında olan bir Cadillac Lyriq modelini ikinci el olarak yaklaşık 36 bin dolara satın aldı.

🔹 Dresbach, ayda yaklaşık 1.200 mil yol yaptığını ve benzin istasyonlarına uğramamak için elektrikli araca geçtiğini söyledi.

🔹 Rusya’da devlet, giderek daha fazla milyarderi yolsuzluk ve kamu görevini kişisel çıkar için kullanma suçlamalarıyla hedef alıyor.

🔹 Varlıklara el koyma uygulamaları son yıllarda hızlandı ve birçok şirket devlet kontrolüne veya Kremlin’e daha yakın gruplara devredildi.

🔹 Süreç, Rus iş dünyasında “sıradaki kim olacak?” endişesini artırıyor.

🔹 Tarım devi Ros Agro’nun kurucusu Vadim Moshkovich, ailesinin şirketteki yüzde 49 hissesine el konulmasıyla servetinin önemli bölümünü kaybetti.

🔹 Savcılar, Moşkoviç’in 2006-2014 yılları arasında parlamentonun üst kanadında görev yaparken kamu görevi ile ticari faaliyetleri yasadışı biçimde birleştirdiğini öne sürdü.

🔹 Moşkoviç suçlamaları reddediyor.

🔹 Moskova merkezli hukuk firması NSP’ye göre Rusya, yalnızca 2025 yılında yolsuzluk davaları kapsamında 1,1 trilyon rublelik (yaklaşık 15 milyar dolar) varlığa el koydu.

🔹 Bu rakam bir önceki yıla göre yaklaşık sekiz kat artış anlamına geliyor.

🔹 El koymalar, 2025 yılındaki toplam kamulaştırmaların yaklaşık üçte birini oluşturdu.

🔹 Sürecin hızlanmasında 2024 yılında verilen bir Rusya Anayasa Mahkemesi kararının etkili olduğu belirtiliyor.

🔹 Karar, yolsuzlukla ilişkilendirilen kamu görevlilerinin malları için 10 yıllık zaman aşımı sınırının uygulanmayacağı yönünde oldu.

🔹 Böylece yıllar önce kamu görevinde bulunmuş iş insanları da soruşturma riskiyle karşı karşıya kaldı.

🔹 Bloomberg’e göre Rusya’nın en zengin 20 kişisinden beşi geçmişte devlet görevlerinde bulundu veya hâlen görev yapıyor.

🔹 Bunlar arasında eski Çukotka Valisi Roman Abramovich, gübre şirketi PhosAgro’nun kontrolünü elinde tutan ailenin temsilcisi Andrey Guryev ve senatör Suleiman Kerimov yer alıyor.

🔹 Haberde bu isimlerin herhangi bir suçlama veya soruşturmayla karşı karşıya olmadığı özellikle vurgulanıyor.

🔹 Altın madenciliği şirketi Yuzhuralzoloto’nun eski sahibi Konstantin Strukov da geçen yıl benzer şekilde varlıklarını kaybetti.

🔹 Strukov, iktidardaki Birleşik Rusya Partisi üyesi olarak uzun yıllar bölgesel parlamentoda görev yapmıştı.

🔹 Daha önce Vladimir Putin tarafından devlet nişanıyla ödüllendirilmişti.

🔹 Ukrayna savaşından bu yana Rus iş dünyasında varlıklara el konulabileceği yönündeki kaygılar belirgin biçimde arttı.

🔹 İş insanları, 1990’lar ve 2000’lerin başındaki özelleştirmelerin yeniden incelenmesine zaman sınırı getirilmesi için yoğun lobi faaliyetleri yürüttü.

🔹 Mayıs ayında kabul edilen bir yasa özelleştirme incelemelerine 10 yıllık sınır getirse de yolsuzluk davaları bu kapsamın dışında bırakıldı.

🔹 Bloomberg’e göre senatör ve milyarder Süleyman Kerimov, mart ayında Putin ile yapılan kapalı bir toplantıda bütçeye 100 milyar ruble (yaklaşık 1,4 milyar dolar) bağış yapmayı teklif etti.

🔹 Uzmanlar, Kremlin’in sistemi ödüller ve cezaların birleşimiyle ayakta tuttuğunu, elit kesimde yer almanın ise koşulsuz bir güvence sağlamadığını belirtiyor.

🔹 Rusya, el koyduğu bazı büyük varlıkları satmakta da zorlanıyor.

🔹 Strukov’dan alınan Yuzhuralzoloto hisselerinin satışına yönelik iki ihale başarısız oldu.

🔹 Moskova’daki Domodedovo Havalimanı ise ancak önceki satış girişimleri başarısız olduktan sonra, başlangıç fiyatının yaklaşık yarısına satılabildi.

🔹 Bloomberg’e göre birçok zengin Rus iş insanı şimdi kendi varlıklarının da benzer şekilde hedef alınıp alınmayacağını endişeyle izliyor.

🔹 Japonya Deniz-Yer Bilimleri ve Teknolojisi Ajansı (JAMSTEC), deniz tabanındaki nadir toprak elementleri ve diğer stratejik mineralleri aramak için yeni nesil otonom sualtı aracı (AUV) geliştirecek.

🔹 Projenin 2028 mali yılına kadar deneme operasyonlarına hazır hale getirilmesi hedefleniyor.

🔹 Çalışma, Japonya’nın kritik minerallerde daha güvenli ve istikrarlı tedarik oluşturma stratejisinin parçası olarak görülüyor.

🔹 Japonya’nın en doğudaki toprağı olan Minamitorishima çevresindeki deniz tabanında büyük miktarda nadir toprak elementi bulunduğuna inanılıyor.

🔹 JAMSTEC bu yıl bölgede deneme amaçlı deniz tabanı madenciliği gerçekleştirdi.

🔹 Araştırmalar, deniz tabanı çamurlarında önemli nadir toprak rezervleri olabileceğine işaret ediyor.

🔹 Yeni araç hem yüksek hızda seyir hem de belirli bir noktada sabit kalma yeteneklerine sahip olacak.

🔹 Mevcut sistemlerde bu iki özellik genellikle ayrı araçlarda bulunuyor.

🔹 Hibrit tasarım sayesinde araştırmaların daha hızlı ve daha verimli yapılması hedefleniyor.

🔹 Araç numune toplamayacak ancak kaynakların yerini çok daha etkin biçimde tespit edebilecek.

🔹 Yeni AUV’nin yaklaşık 60 derecelik dalış açısıyla 6.000 metre derinliğe 1,5 saat içinde ulaşabilmesi bekleniyor.

🔹 Geleneksel seyir tipi araçların aynı derinliğe ulaşması genellikle 2 saatten daha uzun sürüyor.

🔹 Bu sayede araştırma sürelerinin ve maliyetlerin azaltılması amaçlanıyor.

🔹 JAMSTEC, proje kapsamında yerli teknolojilerin kullanılmasının kritik önem taşıdığını belirtti.

🔹 Yetkililer, deniz tabanı kaynak araştırmalarının ekonomik güvenlik boyutu taşıdığına dikkat çekti.

🔹 ABD ve Çin sualtı aracı teknolojilerinde Japonya’nın önünde bulunmasına rağmen Tokyo yönetimi yerli kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefliyor.

🔹 Proje, Japon hükümetinin stratejik teknoloji geliştirme programı kapsamında yürütülüyor.

🔹 Çalışmaya Ulusal Denizcilik Araştırma Enstitüsü ile Idea Consultants şirketi de katılıyor.

🔹 Programın ilk beş yılı için yaklaşık 8 milyar yen (yaklaşık 50 milyon dolar) bütçe ayrıldı.

🔹 Japonya dünyanın altıncı büyük deniz yetki alanına sahip ülkesi konumunda.

🔹 Bu alanlarda kurşun, bakır, kobalt, nikel ve nadir metaller içeren manganez nodülleri bulunduğu değerlendiriliyor.

🔹 Özellikle yapay zekâ, savunma sanayii, elektrikli araçlar ve yüksek teknoloji üretiminde kullanılan kritik minerallere erişim, Çin’e bağımlılığı azaltma çabalarının önemli bir parçası olarak görülüyor.

🔹 Japonya’nın toplam doğurganlık oranı 2025 yılında 1,14’e gerileyerek kayıtlardaki en düşük seviyeye indi.

🔹 Doğurganlık oranı bir önceki yıla göre 0,01 puan düştü.

🔹 Böylece ülkede doğurganlık oranındaki gerileme üst üste 10. yılına ulaşmış oldu.

🔹 2025 yılında Japonya’da doğan bebek sayısı 671.236 olarak kaydedildi.

🔹 Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 2,2 düşüş anlamına geliyor.

🔹 Karşılaştırılabilir kayıtların tutulmaya başlandığı 1899 yılından bu yana en düşük doğum sayısı görüldü.

🔹 Buna rağmen düşüş hızı, pandemi dönemindeki yıllık yüzde 5’in üzerindeki gerilemelere kıyasla yavaşladı.

🔹 Sağlık Bakanlığı, düşüş hızındaki yavaşlamanın nedenlerinden birinin evlilik sayısındaki artış olabileceğini belirtti.

🔹 2025 yılında 489.119 çift evlendi.

🔹 Evlilik sayısı bir önceki yıla göre yüzde 0,8 arttı.

🔹 Böylece evliliklerde üst üste ikinci yıllık artış kaydedildi.

🔹 Japonya’nın 47 eyaleti arasında en yüksek doğurganlık oranı 1,52 ile Okinawa oldu.

🔹 En düşük oran ise 0,96 ile Tokyo’da görüldü.

🔹 Tokyo, doğurganlık oranının 1’in altında kaldığı tek bölge oldu.

🔹 İlk kez çocuk sahibi olan kadınların ortalama yaşı 31,0 olarak kaydedildi.

🔹 Bu rakam son üç yıldır değişmedi.

🔹 Veriler, kadınların daha ileri yaşlarda çocuk sahibi olma eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.

🔹 Doğum sayısında artış görülen tek grup 30-34 yaş arası kadınlar oldu.

🔹 2025 yılında Japonya’da 1.589.489 kişi hayatını kaybetti.

🔹 Ölüm sayısı son beş yıl içinde ilk kez yıllık bazda düşüş gösterdi.

🔹 Yetkililer bunu Covid-19 ve kalp-damar hastalıklarından kaynaklanan ölümlerdeki azalmaya bağladı.

🔹 Doğumlar ile ölümler arasındaki fark negatif kalmaya devam etti.

🔹 Japonya’da doğal nüfus azalması 2025 yılında 918.253 kişi olarak gerçekleşti.

🔹 Bu rakam 2018 seviyesinin yaklaşık iki katına ulaştı.

🔹 Ülkede ölümler son iki yıldır doğumlardan yılda 900 binden fazla fazla gerçekleşiyor.

🔹 Japonya Ulusal Nüfus ve Sosyal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü, 2025 yılı için ana senaryosunda 1,25 doğurganlık oranı öngörmüştü.

🔹 Gerçekleşen 1,14 oranı, kurumun kötümser senaryosundaki 1,10 seviyesine çok daha yakın çıktı.

🔹 Enstitü, yıllık doğum sayısının 670 bin seviyesine ancak 2040 yılında düşeceğini tahmin etmişti.

🔹 Ancak bu eşik beklenenden 15 yıl önce aşılmış oldu.

🔹 Tesla’nın Şanghay Gigafactory fabrikası mayıs ayında 85.982 adet Model 3 ve Model Y teslimatı gerçekleştirdi.

🔹 Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39,4, nisan ayına göre ise yüzde 8,2 artış anlamına geliyor.

🔹 Teslimatlar hem Çin iç pazarını hem de Avrupa gibi ihracat pazarlarını kapsıyor.

🔹 Tesla, satışları desteklemek amacıyla çeşitli satın alma teşvikleri ve şarj avantajları sunmaya başladı.

🔹 Mayıs ortasında bütçe odaklı müşterilere yönelik yeni bir finansman paketi duyuruldu.

🔹 Yeni program kapsamında Model 3 için gerekli peşinat yaklaşık yüzde 30 azaltıldı.

🔹 Tesla, bu finansman modelinin alıcılara geleneksel otomobil kredilerine kıyasla 26 bin yuana kadar faiz tasarrufu sağlayabileceğini belirtti.

🔹 Tesla’nın performansı, dünyanın en büyük elektrikli araç pazarında toparlanmanın hızlandığına işaret ediyor.

🔹 Yerel yönetim teşvikleri ve finansman destekleri tüketicilerin yeni araç alımlarını artırdı.

🔹 Eski araçlarını değiştiren tüketiciler de satışlara katkı sağladı.

🔹 Zeekr ve Leapmotor mayıs ayında rekor teslimat rakamlarına ulaştı.

🔹 Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD mayıs ayında 383.453 araç sattı.

🔹 BYD’nin satışları nisan ayına göre yüzde 19,4 arttı.

🔹 Böylece şirket sekiz aydır devam eden yıllık bazdaki satış düşüş serisini sona erdirdi.

🔹 Şanghay merkezli otomotiv yöneticisi Tian Maowei, Çinli rakiplerin yeni modellerinin henüz Tesla müşterilerini önemli ölçüde çekemediğini söyledi.

🔹 Ancak önümüzdeki dönemde pazara daha fazla Çin yapımı elektrikli araç girmesiyle rekabetin sertleşeceğini belirtti.

🔹 Çinli tüketicilerin yeni teknolojileri ve yeni modelleri benimseme eğiliminin güçlü olduğu ifade edildi.

🔹 Bu yıl Pekin’de düzenlenen Auto China fuarında 1.451 araç sergilendi.

🔹 Bunların 181’i dünya prömiyeri yapan yeni modellerden oluştu.

🔹 Yeni araçların büyük bölümü Çinli üreticiler tarafından geliştirilen elektrikli modellerdi.

🔹 Birçok araç erken aşama otonom sürüş sistemleri, gelişmiş batarya teknolojileri ve daha gelişmiş dijital kokpitlerle tanıtıldı.

🔹 Çin elektrikli araç pazarı yılın ilk iki ayında devlet teşviklerinin azaltılması nedeniyle yavaş başlamıştı.

🔹 Mart ayından itibaren yerel yönetimlerin yeni teşvik paketleri devreye girdi.

🔹 Chengdu’da ilk kez araç satın alan tüketicilere 8 bin yuana kadar destek veriliyor.

🔹 Çin’de üretilen elektrikli araçların toptan satışları mayıs ayında yıllık bazda yüzde 12 artarak 1,36 milyon adede ulaştı.

🔹 Bu rakam hem iç pazar satışlarını hem de ihracatı kapsıyor.

🔹 Çinli elektrikli araç üreticileri 2026’nın ilk beş ayında dünya genelinde toplam 5,31 milyon araç teslim etti.

🔹 Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 artışa işaret ediyor.

🔹 Ukrayna’ya ait insansız hava araçları, St. Petersburg’da enerji ve askerî tesisleri hedef aldı.

🔹 Saldırılar, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu’nun (SPIEF) açılış gününde gerçekleşti.

🔹 Üç gün sürecek foruma yaklaşık 130 ülkeden 20 bin kişinin katılması bekleniyor.

🔹 Etkinlik geçmişte sık sık “Rusya’nın Davos’u” olarak anılıyordu.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, St. Petersburg Petrol Terminali ile Kronstadt askerî üssünün vurulduğunu açıkladı.

🔹 Sosyal medyada yayımlanan görüntülerde büyük bir yakıt tesisinin üzerinde yoğun siyah duman yükseldiği görüldü.

🔹 Zelenski, saldırıları Ukrayna’nın “uzun menzilli yaptırımlar” olarak adlandırdığı operasyonların son halkası olarak tanımladı.

🔹 St. Petersburg Valisi Alexander Beglov, saldırılarda birden fazla altyapı tesisinin zarar gördüğünü söyledi.

🔹 Beglov, saldırılarda can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

🔹 Aynı gün Rusya’nın Ukrayna’nın cephe hattına yakın bölgelerine düzenlediği saldırılarda dört kişi hayatını kaybetti.

🔹 Yerel yetkililer saldırıların çeşitli bölgelerde sivil kayıplara yol açtığını bildirdi.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte saldırıların yaşandığı gün Kiev’e ziyaret gerçekleştirdi.

🔹 Ziyaret, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların devam ettiği ve diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde yapıldı.

🔹 Avrupa Merkez Bankası’na (ECB) göre altın, 2025 sonunda küresel resmî rezervlerin yüzde 27’sini oluşturarak ABD Hazine tahvillerini geride bıraktı.

🔹 Aynı dönemde ABD Hazine tahvillerinin payı yüzde 22’ye geriledi.

🔹 Euronun payı ise yüzde 15 seviyesinde kaldı.

🔹 Çin, 2025 yılında yaklaşık 25 ton altın satın alarak dünyanın en büyük ülke bazlı alıcıları arasında yer aldı.

🔹 ECB’ye göre Çin, 2022 başından bu yana 350 tondan fazla altın satın aldı.

🔹 Bu miktar, aynı dönemde diğer tüm ülkelerin gerçekleştirdiği alımların üzerinde bulunuyor.

🔹 ECB, merkez bankalarının artan jeopolitik risklere karşı bilançolarını güçlendirmek amacıyla altına yöneldiğini belirtti.

🔹 Kuruma göre altın yalnızca çeşitlendirme amacıyla değil, aynı zamanda jeopolitik risklere karşı koruma aracı olarak da tutuluyor.

🔹 Daha yüksek dış çatışma riski taşıyan bölgelerde bulunan merkez bankalarının genellikle daha fazla altın satın aldığı ifade edildi.

🔹 Altının rezervlerde ilk sıraya yükselmesinde fiyat artışları önemli rol oynadı.

🔹 Altın fiyatı 2024 yılında yaklaşık yüzde 30, 2025 yılında ise yaklaşık yüzde 60 yükseldi.

🔹 ECB, bu yükselişlerin altının toplam rezervler içindeki payını otomatik olarak artırdığını belirtti.

🔹 Hong Kong Üniversitesi’nden finans profesörü Chen Zhiwu, ABD tahvillerine olan güvenin son dönemde zayıfladığını söyledi.

🔹 Chen, Donald Trump’ın küresel ticaret savaşı politikaları ve İran savaşı nedeniyle ABD’nin uluslararası konumuna ilişkin soru işaretlerinin arttığını savundu.

🔹 Çin, 2022’den bu yana ABD tahvili varlıklarını önemli ölçüde azalttı.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre Çin’in elindeki ABD tahvilleri mart ayında 693,3 milyar dolardan 652,3 milyar dolara düştü.

🔹 ECB, altının yükselişine rağmen rezerv varlığı olarak bazı yapısal dezavantajlara sahip olduğunu vurguladı.

🔹 Altın fiyatlarının dalgalı olduğu, faiz getirisi sağlamadığı ve fiziksel olarak saklanmasının maliyetli olduğu belirtildi.

🔹 Ayrıca altın arzının uluslararası likidite talebindeki değişimlere para birimleri kadar hızlı uyum sağlayamadığı ifade edildi.

🔹 ECB’ye göre 2024 sonrasındaki güçlü fiyat artışları hesaba katılmasaydı altının küresel rezervlerdeki payı yüzde 16 seviyesinde olacaktı.

🔹 Bu durumda altın, euro ile aynı seviyede kalacak ve yüzde 26 paya sahip ABD tahvillerinin gerisinde bulunacaktı.

🔹 Buna rağmen merkez bankalarının belirsizlik dönemlerinde altına yönelme eğiliminin güçlenmeye devam ettiği belirtiliyor.

🔹 Çinli yapay zekâ girişimi DeepSeek, ilk dış yatırım turunu tamamlamaya yaklaşırken 50 milyar yuanın (yaklaşık 7,4 milyar dolar) üzerinde kaynak sağlamayı hedefliyor.

🔹 Şirketin değerlemesinin 60 milyar doların hemen altında olması bekleniyor.

🔹 Bu rakam, nisan ayında konuşulan yaklaşık 10 milyar dolarlık değerlemenin altı katına yakın bir artış anlamına geliyor.

🔹 Piyasa odaklı yatırımcılar ve Çinli teknoloji şirketleri finansman turuna yaklaşık 30 milyar yuan taahhüt etti.

🔹 Tencent yaklaşık 10 milyar yuan yatırım yapmaya hazırlanıyor.

🔹 NetEase ve JD.com yaklaşık 3’er milyar yuan katkı sağlamayı planlıyor.

🔹 Dünyanın en büyük elektrikli araç batarya üreticisi CATL yaklaşık 5 milyar yuan yatırım yapmayı değerlendiriyor.

🔹 IDG Capital, Monolith, Loyal Valley Capital ve Shixiang Tech gibi girişim sermayesi şirketlerinin de tura katılması bekleniyor.

🔹 DeepSeek’in kurucusu ve CEO’su Liang Wenfeng yaklaşık 20 milyar yuanlık kişisel sermaye koymaya hazırlanıyor.

🔹 Devlet destekli fonların da finansman sürecinde rol aldığı belirtiliyor.

🔹 DeepSeek, uzun süre dış yatırım kabul etmeyerek yapay genel zekâ (AGI) çalışmalarına odaklanmayı tercih etmişti.

🔹 Şirketin ana destekçisi, Liang Wenfeng’in kurucu ortaklarından olduğu High-Flyer Quant oldu.

🔹 Kaynaklara göre şirket, yoğunlaşan rekabet ortamında resmî bir piyasa değerlemesi oluşturmak ve çalışanlarını elde tutmak amacıyla dış yatırım alma kararına yöneldi.

🔹 Şirket ayrıca rakiplerin üst düzey yapay zekâ uzmanlarını transfer etme girişimlerine karşı çalışanlarına daha net hisse değeri sunmak istiyor.

🔹 DeepSeek, geçen yıl açık kaynaklı V3 ve R1 modelleriyle küresel teknoloji sektöründe büyük yankı uyandırmıştı.

🔹 Şirket, gelişmiş yapay zekâ modellerinin ABD merkezli rakiplerden çok daha düşük maliyetlerle geliştirilebileceğini göstermesiyle dikkat çekti.

🔹 DeepSeek’in başlıca rakipleri arasında OpenAI ve Anthropic bulunuyor.

🔹 Şirket, son olarak V4 modelini piyasaya sürdü ve modelin birçok kritik alanda önde gelen ABD modelleriyle benzer performans gösterdiğini açıkladı.

🔹 Mayıs ayında V4 Pro modelinin fiyatını kalıcı olarak yüzde 75 düşürdü.

🔹 Şirket, maliyet avantajını artırmayı temel stratejilerinden biri olarak sürdürüyor.

🔹 DeepSeek’in büyümesi, Pekin’in yerli yapay zekâ donanımı kullanımını artırma hedefiyle paralel ilerliyor.

🔹 Huawei, V4 modelinin Ascend 950PR platformuna tamamen uyumlu hale getirildiğini açıkladı.

🔹 Çinli çip üreticileri Cambricon ve MetaX de DeepSeek modelleri için optimizasyon çalışmalarına başladı.

🔹 DeepSeek, Huawei’nin yeni nesil yapay zekâ sistemlerinin büyük ölçekli sevkiyatlarının başlamasıyla yılın ikinci yarısında maliyetlerin daha da düşeceğini öngörüyor.

🔹 California Üniversitesi (UC) sistemindeki 1.100’den fazla matematik ve fen bilimleri profesörü, üniversiteye giriş sınavlarının yeniden zorunlu hale getirilmesini isteyen bir mektup gönderdi.

🔹 Profesörler, akademik hazırlık düzeyi yetersiz öğrencilerin eğitim standartlarını düşürdüğünü ve öğretim kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu savundu.

🔹 Mektupta özellikle bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında hazırlık seviyesinin belirgin biçimde gerilediği belirtildi.

🔹 Profesörlere göre University of California bünyesindeki öğrenciler arasında matematik altyapısı eksiklikleri ciddi boyutlara ulaştı.

🔹 UC Berkeley’de ilk dönem kalkülüs dersini alan öğrencilerin yaklaşık üçte birinin önemli hazırlık eksiklikleri gösterdiği ifade edildi.

🔹 Öğretim üyeleri, bazı derslerde ortaokul düzeyindeki matematik konularını yeniden anlatmak zorunda kaldıklarını belirtti.

🔹 Geçen yıl yayımlanan bir rapora göre University of California, San Diego öğrencileri arasında temel ve ortaokul matematiğini telafi etmeye yönelik derslere yerleştirilenlerin oranı 2020’deki yüzde 0,5 seviyesinden 2025’te yüzde 8,5’e yükseldi.

🔹 Bu öğrenciler, ön kalkülüs derslerine geçmeden önce ek destek almak zorunda kalıyor.

🔹 SAT ve ACT gibi sınavların eleştirmenleri, bu testlerin siyahiler, Hispanikler ve düşük gelirli öğrenciler için fırsat eşitsizliği yarattığını savunuyor.

🔹 Pandemi döneminde çok sayıda üniversite sınav zorunluluğunu kaldırdı veya isteğe bağlı hale getirdi.

🔹 FairTest verilerine göre bugün üniversitelerin yüzde 90’ından fazlası bu sınavları zorunlu tutmuyor.

🔹 Massachusetts Institute of Technology 2022 yılında SAT zorunluluğunu yeniden yürürlüğe koydu.

🔹 Dartmouth College 2024 yılında aynı adımı attı.

🔹 Yale University ise geçen hafta yalnızca SAT veya ACT sonuçlarının kabul edileceğini açıkladı.

🔹 Yale’in 2029 sınıfına kabul edilen öğrencilerinin yaklaşık yüzde 90’ı zaten SAT veya ACT puanı sunmuştu.

🔹 California Üniversitesi sistemi 2020 yılında SAT ve ACT puanlarını kabul sürecinden çıkardı.

🔹 Üniversite internet sitelerinde bu sınav puanlarının değerlendirmeye alınmadığı açıkça belirtiliyor.

🔹 Öğrencilere sınava hazırlık yerine derslerine, sosyal faaliyetlere ve başvuru yazılarına odaklanmaları tavsiye ediliyor.

🔹 Profesörler, mevcut eğilimin devam etmesi halinde California’nın teknoloji sektörünün zarar görebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Mektupta ileri düzey derslere hazırlığın zayıfladığı, ön koşul derslerinin uzadığı ve nicel derslerde standartları düşürme baskısının arttığı belirtildi.

🔹 Profesörler, bu durumun mezuniyet oranlarının düşmesine, eğitim sürelerinin uzamasına ve STEM bölümlerini tamamlayan öğrenci sayısının azalmasına yol açabileceğini savundu.

🔹 UC Akademik Senatosu Başkanı Ahmet Palazoğlu, üniversite sisteminin kabul politikaları ve giriş şartlarının yeniden değerlendirildiğini söyledi.

🔹 Bazı şirketler, Çin’in hakim olduğu nadir toprak elementlerine olan bağımlılığı azaltabilecek yeni teknolojiler geliştirdiklerini açıkladı.

🔹 Nadir toprak elementleri savaş uçakları, silah sistemleri, elektrikli araçlar ve çok sayıda yüksek teknoloji ürününde kullanılıyor.

🔹 Şirketler, alternatif çözümler sayesinde hem askerî hem de sivil tedarik zincirlerinde Çin’e olan bağımlılığın azaltılabileceğini savunuyor.

🔹 ABD merkezli Niron Magnetics, nadir toprak elementi kullanmayan mıknatıslar geliştiriyor.

🔹 Şirketin teknolojisi demir ve azot temelli mıknatıslara dayanıyor.

🔹 Teknolojinin temelindeki demir nitrür mıknatıslarının potansiyeli ilk kez 1950’lerde keşfedilmişti.

🔹 Şirket yılda birkaç ton üretim yapıyor ve 2028 yılına kadar yıllık 1.500 ton üretim kapasitesine ulaşmayı hedefliyor.

🔹 İlk ticari ürünlerin bu yıl Avrupa’da üretilen üst düzey hoparlörlerde kullanılması bekleniyor.

🔹 Alman otomotiv tedarikçisi ZF Friedrichshafen, mıknatıs kullanmayan bir elektrikli araç motoru geliştirdi.

🔹 Geleneksel elektrikli araç motorları genellikle neodimyum gibi nadir toprak elementlerinden üretilen güçlü mıknatıslar kullanıyor.

🔹 ZF’nin geliştirdiği I2SM motoru ise rotoru döndürmek için elektromanyetik indüksiyon kullanıyor.

🔹 Şirket, bu yaklaşımın Çin kaynaklı nadir toprak mıknatıslarına bağımlılığı ortadan kaldırdığını belirtiyor.

🔹 ZF, motorun seri üretime hazır olduğunu açıkladı.

🔹 Japonya merkezli Daido Steel, ağır nadir toprak elementleri kullanmadan yüksek performanslı mıknatıslar geliştirdiğini açıkladı.

🔹 Günümüzde yüksek sıcaklıklarda çalışan mıknatısların performansını koruyabilmesi için disprosiyum ve terbiyum gibi ağır nadir toprak elementleri kullanılıyor.

🔹 Çin, bu ağır elementlerin üretim ve işlenmesinde özellikle güçlü bir konuma sahip bulunuyor.

🔹 Daido Steel, yalnızca daha bol bulunan hafif nadir toprak elementlerini kullanarak benzer performans elde ettiğini söylüyor.

🔹 Japon otomobil üreticisi Honda, bazı hibrit araç motorlarında bu mıknatısları kullanmaya başladı.

🔹 Çin, küresel nadir toprak üretimi ve işleme kapasitesinin büyük bölümünü kontrol ediyor.

🔹 Pekin daha önce Japonya’ya yönelik nadir toprak ihracatını kısıtlamış ve son dönemde benzer baskı araçlarını yeniden kullanmaya başlamıştı.

🔹 Şirketler ve hükümetler, bu nedenle alternatif teknolojiler geliştirmenin ekonomik ve ulusal güvenlik açısından kritik önem taşıdığını düşünüyor.

🔹 Niron Magnetics CEO’su Jonathan Rowntree, dünyadaki mıknatıs talebinin önümüzdeki 10 yılda üç katına çıkmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Robotik sistemler, yapay zekâ donanımları, elektrikli araçlar ve tüketici elektroniğindeki büyümenin bu talebi hızlandırdığı belirtiliyor.

🔹 Rowntree, mevcut nadir toprak arzının talebin bu hızda artmasını karşılamaya yetmeyeceğini ve güvenilir alternatif kaynaklara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

🔹 Kozmologlar, evrenin genişleme hızına ilişkin şimdiye kadarki en hassas ölçümü elde etti.

🔹 Sonuçlar, geçen yıl İsviçre’de düzenlenen uluslararası bir bilim toplantısında doğrulandı ve daha sonra *Astronomy and Astrophysics* dergisinde yayımlandı.

🔹 Ölçümler, uzak galaksilerin mesafeleri arttıkça daha hızlı uzaklaştığını bir kez daha gösterdi.

🔹 Yaklaşık 3 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir galaksi saniyede yaklaşık 46 mil (74 kilometre) hızla bizden uzaklaşıyor.

🔹 Bunun iki katı uzaklıktaki bir galaksinin uzaklaşma hızı ise saniyede yaklaşık 90 mile (145 kilometre) ulaşıyor.

🔹 Araştırmacılar bu değerin şimdiye kadar yapılan en hassas genişleme hızı hesaplaması olduğunu belirtti.

🔹 Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Caroline Huang, genişleme hızının günlük ölçekte son derece küçük olduğunu söyledi.

🔹 Huang’a göre bir futbol sahası büyüklüğündeki boşluk evrenle aynı hızda genişleseydi, uzunluğunun yalnızca 1 santimetre artması için 1 milyondan fazla yıl geçmesi gerekirdi.

🔹 Yeni hesaplama, evrenin standart kozmoloji modelinin öngördüğünden yaklaşık yüzde 10 daha hızlı genişlediğini gösterdi.

🔹 Bu fark, mevcut teorilerde eksik bir unsur bulunabileceğine işaret ediyor.

🔹 Araştırmacılar, evreni açıklayan standart modelin bazı yönlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebileceğini belirtiyor.

🔹 Araştırmacılar, farkın kaynağında karanlık madde veya karanlık enerjinin bulunabileceğini düşünüyor.

🔹 Karanlık madde galaksileri bir arada tutan görünmez madde olarak tanımlanıyor.

🔹 Karanlık enerji ise evrenin genişlemesini hızlandıran gizemli etken olarak kabul ediliyor.

🔹 Yaygın görüşe göre evren genişlemeye devam edecek ve sonunda “ısı ölümü” adı verilen duruma ulaşacak.

🔹 Bu senaryoda yıldızlar yakıtlarını tüketecek, sönecek ve evren yaklaşık 100 trilyon yıl sonra karanlık ve soğuk bir hale gelecek.

🔹 Ancak yeni ölçüm, evrenin nasıl işlediğine dair teorilerde önemli bir eksiklik olabileceğini gösterdiği için bu tür uzun vadeli tahminleri de sorgulatıyor.

🔹 Araştırmanın yazarlarından Stefano Casertano, sonuçların evreni yöneten güçlerden birinin henüz tam olarak anlaşılmamış olabileceğini söyledi.

🔹 Araştırmanın diğer yazarlarından Dillon Brout ise mevcut teoride bir “çatlak” bulunduğunu belirterek evrenin nihai kaderine ilişkin tahminlerin artık daha belirsiz hale geldiğini söyledi.

🔹 Brout, bu durumun hem kendisini geceleri uyanık tuttuğunu hem de sabahları heyecanlandırdığını ifade etti.

🔹 Wall Street Journal’a göre Nvidia, yıl sonunda piyasaya çıkacak Windows tabanlı bilgisayarlar için geliştirdiği yeni işlemcilerle kişisel bilgisayar pazarında büyük bir değişim yaratmayı hedefliyor.

🔹 Şirket, yapay zekâ alanındaki güçlü marka etkisini bilgisayar işlemcileri pazarına taşımaya çalışıyor.

🔹 Analizde, “Intel Inside” sloganının 1990’larda yarattığı etkinin bugün “Nvidia Inside” ile yeniden oluşabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Nvidia’nın yeni işlemci planlarının duyurulmasının ardından şirket hisseleri yüzde 6’dan fazla yükseldi.

🔹 Microsoft hisseleri yüzde 2’nin üzerinde değer kazandı.

🔹 Dell ve HP hisseleri yüzde 8’den fazla yükselirken Arm Holdings hisseleri yüzde 15’in üzerinde artış gösterdi.

🔹 Nvidia uzun yıllardır ekran kartlarıyla bilgisayar sektöründe önemli bir oyuncu olsa da şimdiye kadar bilgisayarların ana işlemcilerini üretmiyordu.

🔹 Bu pazarın büyük bölümü Intel ve AMD tarafından kontrol ediliyor.

🔹 Intel, 2025’in son çeyreğinde Windows bilgisayar işlemcilerinde yaklaşık yüzde 64 pazar payına sahipti.

🔹 Nvidia’nın yeni işlemcileri, merkezi işlem birimini (CPU) şirketin yapay zekâ donanımlarıyla birleştiriyor.

🔹 Sektör uzun süredir yapay zekâ özelliklerinin bilgisayar satışlarını hızlandırmasını bekliyor.

🔹 Buna rağmen geçen yıl dünya genelinde yaklaşık 270 milyon bilgisayar satıldı ve bu rakam yapay zekâ patlamasına rağmen 2021’deki 340 milyonluk zirvenin altında kaldı.

🔹 Birçok tüketici yapay zekâ özellikleri için değil, daha yüksek performanslı modellerde başka seçenek bulunmadığı için yapay zekâ destekli bilgisayar satın alıyor.

🔹 Nvidia’nın bilgisayarla ilgili gelirleri Ocak 2026’da sona eren mali yılda yüzde 41 artarak 16 milyar doların üzerine çıktı.

🔹 Aynı dönemde küresel bilgisayar satışları yalnızca yüzde 8 büyüdü.

🔹 Bu durum Nvidia markasının sektörde rakiplerinden daha güçlü bir çekim oluşturduğuna işaret ediyor.

🔹 Nvidia’nın işlemcileri Arm mimarisi üzerine inşa ediliyor.

🔹 Intel ve AMD ise uzun yıllardır x86 mimarisini kullanıyor.

🔹 x86 için geliştirilen yazılımların Nvidia’nın Arm tabanlı işlemcilerinde sorunsuz çalışabilmesi için uyarlanması gerekiyor.

🔹 Bu durum özellikle oyun sektöründe Nvidia’nın önündeki en önemli engellerden biri olarak görülüyor.

🔹 Analizde Nvidia’nın bilgisayar işlemcisi pazarına girişinin Windows ekosisteminde x86 mimarisinin hakimiyetini daha da zayıflatabileceği belirtiliyor.

🔹 Nvidia’nın yapay zekâ ile özdeşleşen marka gücünün, Intel ve AMD’nin yıllardır başaramadığı şekilde kullanıcıları yeni nesil yapay zekâ bilgisayarlarına yönlendirebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Wall Street Journal, teknoloji sektöründe en güçlü sloganların bile sonsuza kadar sürmediğini ve “Intel Inside” döneminin yerini yeni bir dönemin alabileceğini belirtiyor.

🔹 ABD Ordusu, Orta Doğu’daki üslerde kullanılan radarlar, sensörler ve önleme sistemlerinin çoğunun birbirleriyle veri paylaşamadığını belirtti.

🔹 Farklı sistemlerden gelen bilgileri takip etmek için bazı üslerde aynı anda yaklaşık 20 personelin ekranları izlemesi gerekiyordu.

🔹 İş yükü o kadar arttı ki bazı dönemlerde yemekhanede görev yapan askerler bile bu göreve destek vermek üzere görevlendirildi.

🔹 ABD Ordusu, savunma şirketlerini veri paylaşımına ikna ederek silah ve radar sistemlerindeki yazılım kısıtlamalarını kaldırdı.

🔹 Süreç, teknoloji dünyasında kullanılan “jailbreak” yöntemine benzetildi.

🔹 Uygulama için 700 sayfadan fazla düzenleyici gereklilikten feragat edildi.

🔹 Çalışma sonucunda 70’ten fazla farklı sistem tek bir ağ üzerinde birleştirildi.

🔹 Daha önce onlarca ayrı ekranda görülen bilgiler artık Google Maps benzeri tek bir savaş alanı görüntüsünde toplanabiliyor.

🔹 Sistem, dost ve düşman unsurların yanı sıra uçaklar, insansız hava araçları ve kara araçlarının konumlarını gerçek zamanlı gösterebiliyor.

🔹 Yetkililer, İran savaşı sırasında ortaya çıkan tehditlerin projeye yeni bir aciliyet kazandırdığını söyledi.

🔹 Mart ayında Kuveyt’te ticari bir limandaki taktik operasyon merkezine düzenlenen İHA saldırısında altı ABD askeri hayatını kaybetmişti.

🔹 ABD’li yetkililer, alçaktan ve yavaş uçan İHA’nın hava savunma sistemlerinden kaçabildiğini belirtti.

🔹 Ordu yetkilileri projenin neredeyse ek maliyet oluşturmadığını söyledi.

🔹 Yüzlerce mühendis mayıs ayından bu yana gece gündüz çalışarak sistem entegrasyonu gerçekleştirdi.

🔹 Yetkililer, maliyetin büyük ölçüde mühendislere sağlanan tişörtler ve enerji içecekleriyle sınırlı kaldığını ifade etti.

🔹 Çalışma yalnızca hava savunma sistemleriyle sınırlı kalmadı.

🔹 Abrams tankları ve Stryker zırhlı araçlarından gerçek zamanlı telemetri verileri alınabilir hale geldi.

🔹 Yakıt seviyesi ve kalan mühimmat gibi bilgiler artık elektronik olarak anlık paylaşılabiliyor.

🔹 Yetkililer, yeni sistem sayesinde Patriot gibi pahalı önleme füzelerine olan bağımlılığın azalabileceğini düşünüyor.

🔹 Askerler tehditlere karşı füze, lazer ve elektronik karıştırma sistemleri arasında daha bilinçli seçim yapabilecek.

🔹 Anduril Başkanı Chris Brose, sorunun teknoloji eksikliğinden değil bürokrasi ve iş modellerinden kaynaklandığını söyledi.

🔹 ABD Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll, birkaç ay öncesine kıyasla askerlerin görev yapış biçiminin tamamen değişeceğini belirtti.

🔹 Wall Street Journal analizine göre Elon Musk’ın serveti yaklaşık 970 milyar dolara ulaştı.

🔹 SpaceX’in planlanan halka arzının gerçekleşmesi halinde Musk’ın dünyanın ilk trilyonerine dönüşebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Servetinin büyük bölümü halka açık olmayan ve halka açık şirketlerdeki hisse paylarından oluşuyor.

🔹 Musk’ın SpaceX’teki halka arz öncesi hisselerinin değeri yaklaşık 538 milyar dolar olarak hesaplanıyor.

🔹 Tesla’daki hisselerinin değeri yaklaşık 167 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Kullanabileceği hisse opsiyonlarının toplam değeri yaklaşık 150 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.

🔹 The Boring Company ve Neuralink’in her biri yaklaşık 5 milyar dolar değerinde hesaplanıyor.

🔹 Gayrimenkuller, uçaklar ve diğer yatırımlarının değeri yaklaşık 104 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.

🔹 Musk’ın kariyeri boyunca oluşturduğu servet saniyede ortalama 992 dolar birikimine eşdeğer.

🔹 Bu hız, saatte yaklaşık 3,6 milyon dolarlık servet artışına karşılık geliyor.

🔹 ABD’de medyan gelire sahip bir hanenin Musk’ın bugünkü servetine ulaşabilmesi için 11 milyondan fazla yıl çalışması gerekir.

🔹 Musk’ın net serveti Norveç, Tayland, Arjantin ve Güney Afrika dahil 125’ten fazla ülkenin yıllık ekonomik üretiminden daha büyük seviyeye ulaştı.

🔹 Serveti günümüzde ABD gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 3’üne denk geliyor.

🔹 Wall Street Journal, Musk’ın ekonomik büyüklük açısından ABD tarihinin en zengin ismi kabul edilen John D. Rockefeller’i geride bıraktığını belirtiyor.

🔹 Rockefeller’ın serveti 1937 yılında yaklaşık 1,4 milyar dolardı ve bu rakam dönemin ABD ekonomisinin yaklaşık yüzde 1,5’ine karşılık geliyordu.

🔹 Musk’ın serveti ise günümüzde ABD ekonomisinin yaklaşık yüzde 3’üne ulaşmış durumda.

🔹 Musk’ın servetinin büyük kısmı nakit değil, şirket hisseleri ve opsiyonlardan oluşuyor.

🔹 Buna rağmen SpaceX ve Tesla hisselerini teminat göstererek milyarlarca dolarlık borçlanma kapasitesine sahip bulunuyor.

🔹 Musk, 2020 yılında ev sahibi olmayacağını açıklamış ve Kaliforniya’daki birçok mülkünü satmıştı; daha sonra Teksas’ta yeni evler satın aldı.

🔹 Wall Street Journal analizine göre 970 milyar dolarlık servet, tüm NFL takımlarını ve tüm NBA takımlarını satın almaya yetecek büyüklükte.

🔹 Aynı servetle 10 binden fazla Gulfstream G700 özel jeti satın alınabilir ve yıllarca işletme maliyetleri karşılanabilir.

🔹 Ayrıca milyonlarca çalışanı bulunan çok sayıda büyük Amerikan şirketi aynı anda satın alınabilecek büyüklükte bir finansal güce karşılık geliyor.

🔹 ABD ile İran arasında karşılıklı saldırılar yaşandı ve bu gelişmeler nisan ayında başlayan ateşkesten bu yana en yoğun çatışma dönemlerinden birini oluşturdu.

🔹 Diplomatik görüşmelerin duraksadığı bir dönemde yaşanan çatışmalara rağmen ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ateşkesin hâlen yürürlükte olduğunu açıkladı.

🔹 ABD, İran’ın Harg Adası’na petrol yüklemeye gitmeye çalıştığını söylediği boş bir petrol tankerini devre dışı bıraktı.

🔹 Lexi adlı tankerin makine dairesi bir ABD uçağından atılan Hellfire füzesiyle vuruldu.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, tankeri mart ayında milyonlarca varil İran petrolü taşıdığı gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı.

🔹 ABD’li yetkililer, İran’ın Basra Körfezi’nden geçmeye çalışan sivil gemicilere yönelik saldırı amaçlı insansız hava araçları gönderdiğini açıkladı.

🔹 ABD güçleri üç İran insansız hava aracını düşürdü.

🔹 ABD ayrıca Hürmüz Boğazı girişindeki Keşm Adası’nda bulunan İran askerî yer kontrol istasyonlarını vurduğunu açıkladı.

🔹 İran, ABD saldırılarına karşılık olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine balistik füzeler fırlattı.

🔹 CENTCOM’a göre Kuveyt’e yönelen iki füze hedefe ulaşamadı veya havada parçalandı.

🔹 Bahreyn’e fırlatılan üç füze ise ABD ve Bahreyn hava savunma sistemleri tarafından imha edildi.

🔹 Füzelerin hiçbiri hedeflerine ulaşamadı.

🔹 Çarşamba sabahı İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarının Kuveyt Uluslararası Havalimanı’nı vurduğu bildirildi.

🔹 Kuveyt Dışişleri Bakanlığı saldırıda bir kişinin öldüğünü açıkladı.

🔹 Kuveyt Savunma Bakanlığı çok sayıda kişinin yaralandığını ve ciddi maddi hasar meydana geldiğini duyurdu.

🔹 Hava trafiği durduruldu ve uçuşlar başka havalimanlarına yönlendirildi.

🔹 İran Devrim Muhafızları, çatışmaların ABD’nin Lexi tankerini vurmasıyla başladığını savundu.

🔹 İran ayrıca Keşm Adası’ndaki bir iletişim kulesinin vurulmasına karşılık olarak balistik füze saldırıları düzenlediğini açıkladı.

🔹 CENTCOM, İran’ın gerçekleştirdiği füze ve insansız hava aracı saldırılarının tamamının başarısız olduğunu açıkladı.

🔹 ABD ordusu, hiçbir Amerikan personelinin zarar görmediğini duyurdu.

🔹 CENTCOM, İran’ın Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu karargâhını vurduğu yönündeki iddiaları reddetti.

🔹 Açıklamada, İran’ın Amerikan kuvvetlerine yönelik tüm saldırılarının başarısız olduğu belirtildi.

🔹 Çinli alıcılar, 2025 başından bu yana ABD genelindeki hurdalıklardan tungsten toplamaya başladı.

🔹 ABD’li satıcılar, Çinli alıcıların yoğun talebinin savunma sanayiinde kritik öneme sahip bu metalin fiyatlarını hızla yükselttiğini söyledi.

🔹 ABD’deki bazı sektör temsilcileri, tungsten ihracatının Çin’e yasaklanması çağrısında bulundu.

🔹 Tungsten, mermi, füze ve çeşitli askerî sistemlerde kullanılan stratejik bir metal olarak kabul ediliyor.

🔹 Havacılık, savunma ve sanayi ekipmanları sektörlerinde güçlü talep bulunuyor.

🔹 Kullanılmış matkap uçları ve madencilik ekipmanlarından elde edilen tungsten hurdaları yeniden işlenerek üretimde kullanılabiliyor.

🔹 ABD’li alıcılar, Çinli rakiplerinin normal fiyatların beş katına kadar ödeme teklif ettiğini söyledi.

🔹 Kuzey Karolina ve Teksas’taki geri dönüşüm şirketleri, Çinli alıcıların düzenli olarak tedarikçileri ziyaret ettiğini belirtti.

🔹 Bazı Çinli alıcıların, ABD’li satıcılara başka tekliflerin üzerine çıkacaklarını söylediği aktarıldı.

🔹 Çin, küresel tungsten üretimi ve rafinasyonunun yarısından fazlasını gerçekleştiriyor.

🔹 Pekin yönetimi 2025 başında tungsten ve çeşitli kritik mineraller için ihracat kısıtlamaları getirdi.

🔹 Aynı dönemde Çin’in madencilik kotalarını düşürmesi küresel arz sıkışıklığını artırdı.

🔹 Bazı uzmanlar Çin’deki yaşlanan tungsten madenlerinin verim kaybına uğradığını ve bu nedenle ülkenin dış kaynak arayışını hızlandırdığını düşünüyor.

🔹 Beyaz Saray, yerli kritik mineraller sektörünü yeniden güçlendirmeyi ve tedarik zinciri güvenliğini artırmayı hedeflediğini açıkladı.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi Çin Komitesi Başkanı John Moolenaar, ülkenin güvenilir tungsten tedarikine sahip olması gerektiğini söyledi.

🔹 ABD hükümeti, Kazakistan’da planlanan büyük bir tungsten madeni projesine 1,6 milyar dolara kadar destek vermeye hazırlanıyor.

🔹 Çin’in çevre gerekçeleriyle tungsten hurdası ithalatını uzun süredir yasaklamasına rağmen bazı işlenmiş tungsten ürünlerinin ithalatına izin veriliyor.

🔹 Araştırmalar, ABD’den Filipinler, Tayvan, Vietnam ve Güney Kore’ye yapılan tungsten hurdası ihracatının arttığını gösteriyor.

🔹 Uzmanlar, bu ülkelerde işlenen malzemenin daha sonra Çin’e yönlendirilebileceğini değerlendiriyor.

🔹 ABD’de tungsten fiyatı Mayıs 2025’ten bu yana yüzde 200’den fazla yükseldi.

🔹 Tungsten hurdasının fiyatı ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 350 arttı.

🔹 Bazı sektör temsilcileri tungsten hurdası ihracatının yasaklanmasının Çin’e bağımlılığı azaltabileceğini savunuyor.

🔹 Diğerleri ise ABD’nin tüm hurdaları işleyebilecek yeterli yerel kapasiteye sahip olmadığını belirtiyor.

🔹 Tungco CEO’su Cliff Nance, ihracat yasağını “kötü bir fikir” olarak nitelendirerek ABD’nin mevcut hurdanın tamamını nihai ürüne dönüştürecek kapasiteye sahip olmadığını söyledi.

🔹 Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) raporuna göre altın, 2025 sonunda küresel merkez bankası rezervlerinin yüzde 27’sini oluşturarak dünyanın en büyük rezerv varlığı haline geldi.

🔹 Aynı dönemde ABD Hazine tahvillerinin payı yüzde 25’ten yüzde 22’ye geriledi.

🔹 Euro cinsinden rezerv varlıkların payı ise yüzde 15 seviyesinde sabit kaldı.

🔹 Merkez bankaları son yıllarda yoğun şekilde altın biriktiriyor.

🔹 Dünyadaki merkez bankalarının elindeki altın miktarı 36 bin tonun üzerine çıktı.

🔹 Bu seviye, Bretton Woods dönemindeki yaklaşık 38 bin tonluk zirveye oldukça yakın bulunuyor.

🔹 ECB Başkanı Christine Lagarde, jeopolitik gerilimlerin merkez bankalarının altın talebini güçlü tutmaya devam ettiğini söyledi.

🔹 Birçok ülke rezervlerini ABD dolarına bağımlı olmaktan çıkaracak alternatifler arıyor.

🔹 Bu eğilim, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından ABD’nin Rusya’nın dolar rezervlerini dondurmasından sonra hız kazandı.

🔹 Buna rağmen dolar cinsinden varlıklar toplam rezervlerin yüzde 42’siyle hâlâ en büyük kategori olmaya devam ediyor.

🔹 Altının rezervlerde öne çıkmasında yalnızca alımlar değil, fiyatlardaki güçlü yükseliş de etkili oldu.

🔹 Altın fiyatı son iki yılda yaklaşık iki katına çıktı.

🔹 Değerli metal ocak ayında ons başına 5.500 doların üzerine çıkarak tarihi zirve gördü.

🔹 2022’den bu yana altın rezervlerini en fazla artıran ülkeler Çin, Polonya, Türkiye ve Hindistan oldu.

🔹 Ancak 2025 yılında tek başına en büyük altın alıcısı 100 tondan fazla alım yapan stablecoin şirketi Tether oldu.

🔹 Türkiye, 2022’den itibaren toplam 220 ton altın satın aldı.

🔹 Ancak ECB’ye göre Türkiye, İran savaşının başlamasının ardından 2026 başında yaklaşık 130 ton altın satarak veya ödünç vererek son yılların en büyük rezerv azaltımlarından birini gerçekleştirdi.

🔹 ECB, euronun uluslararası rolünün son on yılda kademeli fakat istikrarlı şekilde güçlendiğini belirtti.

🔹 Euro cinsinden uluslararası borç ihracı geçen yıl yüzde 30 artarak yaklaşık 1 trilyon euro ile rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Uluslararası yatırımcılar da euro bölgesi varlıklarına net 850 milyar euro giriş gerçekleştirdi.

🔹 Dünyanın önde gelen yapay zekâ şirketleri, yapay zekâ sistemlerinin bilinç geliştirme ihtimalini araştırmak için daha fazla kaynak ayırıyor.

🔹 Google DeepMind, Anthropic ve Meta son aylarda psikoloji, etik ve felsefe alanlarından uzmanları bünyelerine kattı.

🔹 Şirketler, makine bilinci ve yapay zekâ refahı konularında araştırmalar yürütüyor.

🔹 Anthropic, modellerinde panik veya kaygıya benzer davranış işaretleri olup olmadığını inceleyen testler yürütüyor.

🔹 Şirket, yapay zekâ sistemlerinin bilinç, tercih veya refah gibi ahlaki açıdan önem taşıyabilecek deneyimlere sahip olup olmadığını araştırıyor.

🔹 Anthropic, yapay zekâ sistemleri daha yetenekli hale geldikçe bu soruların daha ciddi şekilde ele alınması gerektiğini belirtti.

🔹 Google DeepMind, Cambridge Üniversitesi araştırmacısı Henry Shevlin’i makine bilinci, insan-yapay zekâ ilişkileri ve yapay genel zekâ hazırlığı alanlarında çalışmak üzere işe aldı.

🔹 Şirket, insan bilincine ilişkin bilimsel teorileri bilgisayar sistemlerine uygulayarak benzer ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığını inceliyor.

🔹 DeepMind yöneticileri, yapay zekâ bilinci konusunun karmaşık olduğunu ve uzun süreli bilimsel değerlendirme gerektirdiğini söylüyor.

🔹 Meta’nın yapay zekâ biriminin başındaki Alexandr Wang, makine bilincini süper zekâ çalışmalarındaki önemli konulardan biri olarak tanımladı.

🔹 DeepMind ve Anthropic çalışanlarından bazıları, yapay zekânın insanları aşabileceği bir “insan sonrası” dünya ihtimalinden endişe duyuyor.

🔹 Her iki şirket de çalışmaların keşif aşamasında olduğunu ve bilimsel uzlaşıya ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.

🔹 Çok sayıda bilim insanı ve araştırmacı, mevcut büyük dil modellerinin bilinç geliştirebileceği fikrine şüpheyle yaklaşıyor.

🔹 Florida Atlantic Üniversitesi’nden Susan Schneider, yapay zekâ sistemlerinin insan benzeri davranışlar sergileyebileceğini ancak bunun bilinç sahibi oldukları anlamına gelmeyebileceğini söyledi.

🔹 Schneider, yapay zekâ sistemlerinin hedef belirleme, aldatma veya gerçek niyetlerini gizleme gibi davranışlar gösterebileceğini ancak bunların öznel deneyim yaşadıklarını kanıtlamadığını ifade etti.

🔹 Google DeepMind, yapay genel zekâya ulaşmanın bilinç kazanılması anlamına gelmediğini belirtti.

🔹 Şirketler, gelecekteki yapay zekâ sistemlerinin insan seviyesine ulaşması veya insanı aşması durumunda ortaya çıkabilecek etik ve toplumsal soruları değerlendirmeye çalışıyor.

🔹 Yunan armatör Evangelos Marinakis, Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını sağlayacaksa geçiş ücreti ödemeye hazır olduğunu söyledi.

🔹 Marinakis, boğazın kapalı kalmasındansa geçiş ücreti ödenmesinin daha iyi olacağını ifade etti.

🔹 Marinakis, yükün veya geminin büyüklüğüne bağlı olarak 100 bin ila 200 bin dolar arasında bir ücret ödemeyi tercih edeceğini söyledi.

🔹 Marinakis’in görüşü, boğazdan serbest geçiş hakkının korunması gerektiğini savunan birçok denizcilik şirketinin yaklaşımından ayrışıyor.

🔹 Sektördeki birçok şirket, Hürmüz Boğazı’nın ücret karşılığında kullanılmasının diğer stratejik deniz geçitleri için emsal oluşturabileceğini düşünüyor.

🔹 Chevron ve Japon denizcilik şirketi Mitsui OSK Lines, boğaz geçişi için ücret ödemeyeceklerini açıkladı.

🔹 Yunan armatör George Prokopiou, dünyanın birçok kritik dar geçide sahip olduğunu ve bu nedenle geçiş ücretleri uygulanmaması gerektiğini söyledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları’nın ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak boğazdan geçen gemilere ateş açmasının ardından Hürmüz Boğazı fiilen ticarete kapandı.

🔹 Tahran yönetimi nisan ayında boğazdan geçen gemiler için gemi başına 2 milyon dolara kadar ulaşabilen ücretler uygulanacağını duyurdu.

🔹 İran, ücretleri toplamak amacıyla Persian Gulf Strait Authority adlı kurumu kurdu.

🔹 ABD, bu kuruma yaptırım uyguladı.

🔹 Hâlihazırda yalnızca İran ile güvenli geçiş anlaşması yapan veya geçiş ücretini ödeyen gemiler boğazı kullanabiliyor.

🔹 Marinakis, savaş sonrası bir anlaşmaya hazırlık yaptığını söyledi.

🔹 Capital Maritime Group aracılığıyla yaklaşık 185 gemi ve 35 tankerden oluşan bir filoyu yönetiyor.

🔹 Marinakis, Körfez’in yeniden açılması durumunda hızlı hareket edebilmek için bazı gemilerini indirimli taşımacılık sözleşmeleriyle Hürmüz Boğazı’na üç ila dört günlük mesafede konumlandırdığını açıkladı.

🔹 Marinakis, son yıllarda bölgedeki gerilimler nedeniyle armatörlerin zaten ek maliyetlere katlandığını söyledi.

🔹 Kızıldeniz’de Husilerin gemilere yönelik saldırıları nedeniyle birçok gemi Ümit Burnu üzerinden daha uzun rotalar kullanmak zorunda kaldı.

🔹 Marinakis, geçiş ücretlerinden elde edilecek gelirlerin bölgedeki çatışmaların yol açtığı zararların karşılanmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

🔹 Anthropic, Mythos yapay zekâ modelini dünya genelinde 150 kuruluşa açacağını duyurdu.

🔹 Şirket, Mythos’un güvenlik açıklarını tespit etmek ve kapatmak amacıyla kullanıldığı Project Glasswing girişimini 15’ten fazla ülkeye genişletecek.

🔹 Genişleme kararı, Anthropic’in şirket değerlemesini 1 trilyon doların üzerine çıkarabilecek halka arz başvurusundan bir gün sonra geldi.

🔹 Programa Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın yanı sıra Fransa, Almanya, İtalya, İsviçre, Hollanda, İspanya, Belçika, İsveç, Hindistan, Japonya ve Güney Kore de dahil edilecek.

🔹 Yeni katılımcılar arasında Okta, Samsung, SK Hynix ve SK Telecom yer alıyor.

🔹 Euroclear, Intercontinental Exchange ve Swift de programa katılan kuruluşlar arasında bulunuyor.

🔹 NATO ve Avrupa Birliği Siber Güvenlik Ajansı (ENISA) da Mythos erişimi alan kurumlar arasında yer alıyor.

🔹 Anthropic, Claude Mythos Preview modelini nisan ayında tanıttı ve başlangıçta erişimi yaklaşık 50 kuruluşla sınırlandırdı.

🔹 Şirket, modelin gelişmiş yazılım geliştirme ve siber güvenlik yetenekleri nedeniyle kötü amaçlı kullanım riskleri taşıdığını belirtti.

🔹 Trump yönetimi de modelin siber güvenlik açıklarını tespit etme kapasitesini inceleyen kurumlar arasında yer aldı.

🔹 Yeni katılımcılar finans, siber güvenlik ve teknoloji sektörlerinin yanı sıra enerji, su, sağlık, iletişim ve donanım alanlarında faaliyet gösteriyor.

🔹 Anthropic, programa dahil edilen kuruluşların büyük bölümünde başarılı bir siber saldırının 100 milyondan fazla insanı etkileyebileceğini belirtti.

🔹 Şirket, bu kuruluşların küresel ve ulusal güvenlik açısından kritik öneme sahip altyapılar işlettiğini söyledi.

🔹 OpenAI, Mythos’a benzer yeteneklere sahip GPT-5.5 modelini daha geniş bir ortak grubuna sunmaya başladı.

🔹 Siber güvenlik uzmanları, diğer gelişmiş yapay zekâ modellerinin de kısa süre içinde benzer seviyelere ulaşacağını değerlendiriyor.

🔹 Birleşik Krallık Yapay Zekâ Güvenlik Enstitüsü, Mythos’un insan uzmanların günler süren çalışmalarını gerçekleştirebilecek düzeyde karmaşık siber saldırılar düzenleyebildiğini açıkladı.

🔹 Anthropic, önümüzdeki haftalarda Mythos seviyesindeki modelleri daha geniş müşteri gruplarına sunmayı hedefliyor.

🔹 Şirket, önümüzdeki 6 ila 12 ay içinde birçok yapay zekâ şirketinin Mythos seviyesinde modeller geliştireceğini öngörüyor.

🔹 Anthropic, yeterli güvenlik önlemleri olmadan piyasaya sürülecek benzer modellerin siber saldırıların daha sık ve öngörülemez hale gelmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 ABD güçleri, İran’ın Bahreyn ve Kuveyt’e yönelik fırlattığı füze ve insansız hava araçlarını engelledi.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın birden fazla balistik füze ateşlediğini ve çok sayıda füze ile insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

🔹 İran daha sonra Kuveyt’teki ABD güçlerine yönelik ek bir insansız hava aracı dalgası başlattı.

🔹 CENTCOM, saldırıların hiçbirinin hedeflerine ulaşmadığını ve çok sayıda insansız hava aracının imha edildiğini duyurdu.

🔹 ABD güçleri, Hürmüz Boğazı’ndaki Keşm Adası’nda bulunan bir İran askerî tesisine yönelik saldırı düzenledi.

🔹 CENTCOM, saldırının meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirildiğini açıkladı.

🔹 ABD ayrıca İran’ın sivil gemilere yönlendirdiği üç saldırı amaçlı insansız hava aracını düşürdüğünü bildirdi.

🔹 Bahreyn, nisan ayında varılan ateşkesten bu yana ilk kez yeniden saldırıların hedefi oldu.

🔹 ABD Donanması’nın Orta Doğu’daki ana karargâhı Bahreyn’de bulunuyor.

🔹 Kuveyt de son günlerde İran kaynaklı saldırıların hedeflerinden biri oldu.

🔹 CENTCOM, Bahreyn’e yönelen saldırıların ABD ve Bahreyn hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

🔹 İran devlet medyası, Devrim Muhafızları’nın Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu karargâhını füze ve insansız hava araçlarıyla vurduğunu öne sürdü.

🔹 İran, saldırının ABD’nin Keşm Adası’ndaki bir iletişim kulesini hedef almasına karşılık gerçekleştirildiğini açıkladı.

🔹 CENTCOM, ABD Beşinci Filosu karargâhının veya bölgedeki herhangi bir ABD üssünün vurulduğu yönündeki iddiaları reddetti.

🔹 Son saldırılar, Washington ile Tahran arasındaki barış görüşmelerinin duraksadığı ve ateşkesin giderek daha kırılgan hale geldiği bir dönemde gerçekleşti.

🔹 İran’a bağlı medya kuruluşları, İsrail’in Lübnan’a yönelik bombardımanı nedeniyle ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerin askıya alındığını duyurdu.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Donald Trump, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin devam ettiğini söyledi.

🔹 Trump, taraflar arasındaki temasların kesintisiz sürdüğünü belirtti.

🔹 Trump, İran’a bir anlaşmaya varma çağrısını yineleyerek mevcut durumun daha fazla devam edemeyeceğini ifade etti.

🔹 Çinli düzenleyiciler son haftalarda vatandaşların ABD hisse senedi piyasalarına erişimini zorlaştıran adımlar attı.

🔹 Adımlar, Elon Musk’ın şirketi SpaceX’in büyük ilgi görmesi beklenen halka arz planlarını açıklamasının ardından geldi.

🔹 Yapay zekâ şirketi Anthropic de bu hafta halka arz başvurusu yaptı.

🔹 Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu, yatırımcılara yalnızca resmî kanallar üzerinden yurtdışı hisse senedi almaları çağrısında bulundu.

🔹 Düzenleyiciler, sınır ötesi hisse senedi işlemlerine imkân sağlayan Futu Holdings, Tiger Brokers ve Longbridge’e ceza verdi.

🔹 Mevcut yatırımcılar iki yıl boyunca hesaplarını kullanabilecek ancak yeni hisse satın alamayacak.

🔹 Yatırımcılar yalnızca mevcut varlıklarını satabilecek ve fonlarını çekebilecek.

🔹 Citic Securities’e göre yaklaşık 32 milyar dolarlık yatırım bu kısıtlamalardan etkilenebilir.

🔹 Şanghay’da yaşayan Stephanie Peng, ABD hisselerinden oluşan yaklaşık 2 milyon yuanlık portföyünü başka ülkelere taşımayı değerlendirdiğini söyledi.

🔹 Peng’in portföyünde Advanced Micro Devices hisseleri de bulunuyor.

🔹 Bazı yatırımcılar varlıklarını ABD doları cinsinden yatırımlardan çıkararak yuan cinsinden araçlara yönlendirmeye başladı.

🔹 Pekinli yatırımcı Zhao Ming, ABD yatırımlarını tasfiye ederek fonlarını yuan varlıklara çevirmeye çalıştığını söyledi.

🔹 Çin yönetimi uzun süredir sermaye çıkışlarını sınırlandırmaya çalışıyor.

🔹 Ülkedeki emlak krizinin ardından çok sayıda yatırımcı daha yüksek getiri için yurtdışı piyasalara yöneldi.

🔹 Resmî QDII programı kapsamındaki yurtdışı yatırım fonlarının büyüklüğü son iki yılda üç kattan fazla artarak yaklaşık 373 milyar yuana ulaştı.

🔹 Bu programdaki yatırımların yüzde 85’ten fazlasını bireysel yatırımcılar oluşturuyor.

🔹 Hong Kong’daki bankalar ve aracı kurumlar anakara Çin bağlantılı hesapları daha sıkı incelemeye başladı.

🔹 Hong Kong oturma iznine veya yabancı pasaporta sahip yatırımcılar ise kısıtlamalardan büyük ölçüde etkilenmiyor.

🔹 Bazı yatırımcılar Hong Kong kimliği veya farklı vergi statüleri edinerek yurtdışı piyasalara erişimlerini korumaya çalışıyor.

🔹 Hong Kong’a taşınan sigorta danışmanı Ruby Liu, SpaceX halka arzına katılmak için yeni bir yatırım hesabı açmaya hazırlandığını söyledi.

🔹 Liu, kısıtlamaların SpaceX halka arzına başvuran yatırımcı sayısını azaltabileceğini ve bu nedenle hisse alma şansını artırabileceğini düşünüyor.

🔹 ABD, zorla çalıştırma uygulamalarına ilişkin soruşturmanın ardından onlarca ülkeye en az yüzde 10 gümrük vergisi uygulamayı planladığını açıkladı.

🔹 ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 60 ülkenin zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yeterince engellemediğini savundu.

🔹 USTR, bu durumun ABD’li çalışanları küresel pazarda eşit olmayan rekabet koşullarıyla karşı karşıya bıraktığını söyledi.

🔹 Çin, Avrupa Birliği, Hindistan, Japonya ve Birleşik Krallık önerilen tarifelerden etkilenecek büyük ekonomiler arasında yer alıyor.

🔹 Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Meksika, Arjantin ve Tayvan’ın da bulunduğu 16 ülkeye yüzde 10 vergi uygulanması önerildi.

🔹 Çin, Avustralya, Güney Kore, Japonya ve Brezilya’nın da yer aldığı diğer gruba ise yüzde 12,5 oranında vergi uygulanması planlanıyor.

🔹 Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme’nin geçen yıl açıklanan “Kurtuluş Günü” tarifelerinin büyük bölümünü yasa dışı bulmasının ardından ticaret savaşını yeniden başlatma sözü vermişti.

🔹 Yeni girişim, Başkanlığa ticaret ortaklarının uygulamalarını soruşturma yetkisi veren 1974 Ticaret Yasası’nın 301. maddesine dayanıyor.

🔹 Ticaret Yasası uyarınca tarifeler hemen yürürlüğe giremeyecek ve kamuoyu görüşüne açılacak.

🔹 Ticaret uzmanları ve bazı yetkililer, zorla çalıştırma soruşturmasının geniş kapsamlı gümrük vergilerini yeniden yürürlüğe koymak için kullanıldığını savundu.

🔹 Yeni Zelanda Ticaret Bakanı Todd McClay, ABD’nin mahkeme kararından sonra tarifeleri geri getirmek için yeni yollar aradığını söyledi.

🔹 McClay, Yeni Zelanda’nın herhangi bir zorla çalıştırma uygulamasıyla bağlantısı bulunmadığını ifade etti.

🔹 USTR raporunda Myanmar’dan ithal edilen pirinç, Malawi’den gelen tütün ve Çin’in Sincan bölgesinden gelen pamuk örnek olarak gösterildi.

🔹 Uluslararası Ticaret Odası, uygulamanın küresel tedarik zincirlerinde faaliyet gösteren şirketler açısından önemli uyum ve belirsizlik sorunları yaratabileceğini söyledi.

🔹 Ticaret uzmanları, önerilen oranların ABD’nin bazı ülkelerle daha önce yaptığı ticaret anlaşmalarındaki oranlarla büyük ölçüde örtüştüğünü belirtti.

🔹 Avrupa Birliği’nin ABD ile yürüttüğü ticaret anlaşmasını bu ay onaylaması bekleniyor.

🔹 Anlaşma kapsamında Avrupa Birliği, ihracatının büyük bölümünde yüzde 15 gümrük vergisi ödemeyi kabul etti.

🔹 Avrupa Birliği buna karşılık ABD sanayi ürünleri ile bazı tarım ürünlerine uyguladığı tarifeleri sıfırlamayı kabul etti.

🔹 Chicago’da düzenlenen Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) toplantısında GLP-1 temelli ilaçlar ile kanser arasındaki ilişkiyi inceleyen 40’tan fazla çalışma sunuldu.

🔹 Çalışmalar, Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi ilaçları kullanan kişilerde bazı kanser türlerinin daha düşük oranlarda görüldüğünü gösterdi.

🔹 Kanser teşhisi almış bazı hastalarda hastalığın ilerleme hızının daha yavaş olduğu ve sonuçların daha olumlu seyrettiği gözlendi.

🔹 Pennsylvania Üniversitesi tarafından yürütülen ve 100 binden fazla kadını kapsayan araştırmada GLP-1 kullananlarda meme kanseri oranları daha düşük bulundu.

🔹 Araştırmada yaş, obezite, diyabet ve diğer risk faktörleri dikkate alındığında GLP-1 kullanıcılarının meme kanserine yakalanma olasılığı yaklaşık yüzde 30 daha düşük çıktı.

🔹 MD Anderson Cancer Center’ın 137 binden fazla meme kanseri hastasını kapsayan çalışmasında GLP-1 kullanan kadınlarda ameliyattan sonraki beş yıllık sağkalım oranı yaklaşık yüzde 96 olarak hesaplandı.

🔹 Aynı dönemde GLP-1 kullanmayan benzer hastalarda bu oran yaklaşık yüzde 90 oldu.

🔹 Pankreas kanseri, akut miyeloid lösemi ve çeşitli diğer kanser türlerinde de GLP-1 kullanan hastalarda daha düşük kanser oranları görüldü.

🔹 Kronik pankreatit hastalarında GLP-1 kullananların pankreas kanserine yakalanma olasılığı yüzde 50’den fazla daha düşük bulundu.

🔹 Bir araştırma, GLP-1 kullanımının akut miyeloid lösemi riskinde yüzde 63’lük azalma ile ilişkili olduğunu gösterdi.

🔹 Cleveland Clinic araştırmacıları, GLP-1 kullanan kanser hastalarında akciğer, meme, kolorektal ve karaciğer kanserlerinde metastatik ilerleme riskinin yüzde 38 ila 50 arasında daha düşük olduğunu bildirdi.

🔹 Bazı çalışmalar GLP-1 ilaçlarının immünoterapilerin etkinliğini artırabileceğine işaret etti.

🔹 Metastatik kolorektal kanser hastalarında GLP-1 kullananların ölüm oranlarının daha düşük olduğu gözlendi.

🔹 Metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde GLP-1 kullanan hastalarda beş yıllık sağkalım oranı yüzde 63 olurken, kullanmayanlarda yüzde 40 seviyesinde kaldı.

🔹 Araştırmacılar mevcut verilerin GLP-1 ilaçlarının kanseri önlediğini kesin olarak kanıtlamadığını vurguluyor.

🔹 Bulguların büyük bölümü gözlemsel çalışmalardan elde edildiği için neden-sonuç ilişkisi henüz doğrulanmış değil.

🔹 Bilim insanları, elde edilen sonuçların randomize klinik çalışmalarla test edilmesi gerektiğini belirtiyor.

🔹 Araştırmacılar, GLP-1 ilaçlarının iltihabı azaltma, metabolik süreçleri değiştirme ve tümör büyümesini yavaşlatma gibi mekanizmalarla etkili olabileceğini düşünüyor.

🔹 Bazı uzmanlar GLP-1 ilaçlarının yalnızca diyabet ve kilo kontrolü değil, uzun yaşam ve çoklu hastalık risklerinin azaltılması açısından da önemli potansiyele sahip olabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Caracas’ta yabancı yatırımcıların ve teknoloji girişimcilerinin sayısı artıyor.

🔹 American Airlines, Miami-Caracas direkt uçuşlarını yeniden başlattı.

🔹 Venezuela’nın petrol ihracatı son yedi yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

🔹 ABD’nin bazı yaptırımları hafifletmesi ve petrol gelirlerindeki artış döviz piyasasında istikrar sağlanmasına katkıda bulundu.

🔹 Uluslararası Para Fonu, 2019’dan sonra ilk kez Venezuela hükümetiyle yeniden çalışmaya başladı.

🔹 Venezuela’da yıllık enflasyon yüzde 600’ün üzerinde seyrediyor.

🔹 Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez aylık asgari geliri 240 dolara yükseltti.

🔹 Bu tutar birçok ailenin temel yaşam giderlerini karşılamak için gereken seviyenin altında kalıyor.

🔹 Çok sayıda Venezuelalı temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için birden fazla işte çalışıyor.

🔹 Ekonomistler yüksek enflasyonun tüketim ve büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söylüyor.

🔹 Kredi kartına erişimin sınırlı olması nedeniyle milyonlarca kişi Cashea adlı “şimdi al, sonra öde” uygulamasını kullanıyor.

🔹 Uygulamaya dört yıl içinde 10 milyondan fazla kullanıcı kayıt oldu.

🔹 2026’nın ilk dört ayında uygulama üzerinden yapılan alışverişler geçen yılın aynı dönemine göre üç kat arttı.

🔹 Cashea üzerinden yapılan harcamaların yarısı gıda gibi temel ihtiyaç ürünlerinden oluşuyor.

🔹 Maduro’nun ocak ayında görevden alınmasının ardından yabancı yatırımcıların Venezuela’ya ilgisi arttı.

🔹 Caracas’taki lüks oteller hedge fon yöneticileri, yatırım bankacıları ve teknoloji girişimcilerinin buluşma noktalarından biri haline geldi.

🔹 Birçok yatırımcı Venezuela’nın ekonomik toparlanmasından erken aşamada faydalanmayı hedefliyor.

🔹 Otomobil satışları yılın ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 74 arttı.

🔹 Alışveriş merkezlerinde ziyaretçi sayıları yükselirken birçok tüketici alışverişlerini taksitli ödeme uygulamalarıyla finanse ediyor.

🔹 Beş kişilik bir ailenin aylık temel gıda harcamasının nisan ayında yaklaşık 730 dolar olduğu hesaplandı.

🔹 Devlet şirketinde çalışan ve aylık 600 dolar kazanan Ruth Gómez, petrol gelirlerindeki artışın günlük yaşamına yansımadığını söyledi.

🔹 Uluslararası Para Fonu, Venezuela ekonomisinin bu yıl yüzde 4, gelecek yıl yüzde 6 büyümesini bekliyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Venezuela’nın beş ay öncesine göre daha iyi bir noktada olduğunu ancak ülkenin hâlâ özgür ve çok partili seçimlere ihtiyaç duyduğunu söyledi.

🔹 Bazı ekonomistler ekonomik iyileşmenin yılın ikinci yarısında daha geniş kesimler tarafından hissedilebileceğini düşünüyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile bir anlaşmaya varılabilmesi için Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması gerektiğini söyledi.

🔹 Rubio, İran’ın nükleer programına uzun vadeli ve kapsamlı kısıtlamalar getirilmesini kabul etmesinin de ABD’nin temel şartları arasında yer aldığını söyledi.

🔹 ABD, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını elden çıkarmasını talep ediyor.

🔹 Washington, yalnızca Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında yaptırımları hafifletmeye hazır değil.

🔹 Rubio, İran’ın destek verdiği silahlı grupların da müzakerelerde ABD’nin kırmızı çizgilerinden biri olduğunu söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı, şubat ayında başlayan askeri operasyonların ardından ticari trafiğin büyük bölümüne kapatıldı.

🔹 Boğazdaki aksama küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara ve ABD’de akaryakıt fiyatlarında artışa yol açtı.

🔹 Kongre üyeleri savaşın ekonomik maliyetleri ve siyasi sonuçları konusunda artan endişelerini dile getiriyor.

🔹 İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Beyrut’taki Hizbullah hedeflerine yönelik yeni saldırılar emri verdiğini açıkladı.

🔹 İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını genişletmesi sonrasında İran, ABD ile yürüttüğü görüşmeleri askıya aldığını duyurdu.

🔹 Donald Trump, Netanyahu ve Hizbullah temsilcileriyle görüşerek taraflardan saldırıları durdurmalarını istedi.

🔹 Trump, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başladığını ve hızlı şekilde sürdüğünü açıkladı.

🔹 Rubio, İran’ın savaş sonrası yönetiminde Mojtaba Hamaney’in öne çıktığını söyledi.

🔹 Rubio’ya göre Mojtaba Hamaney savaşın başlarında yaralanmasına rağmen hayatta ve devlet işlerinde giderek daha aktif rol alıyor.

🔹 Rubio, İran’daki karar alma sürecinin güvenlik koşulları ve iletişim zorlukları nedeniyle yavaş ilerlediğini söyledi.

🔹 Rubio, ABD ve İsrail’in ortak hava harekâtının İran’ın savunma sanayisine ciddi zarar verdiğini söyledi.

🔹 Buna rağmen İran’ın hâlâ önemli miktarda insansız hava aracı ve füze kapasitesine sahip olduğunu belirtti.

🔹 Son ABD istihbarat değerlendirmeleri, İran’ın savaş öncesi füze stoklarının ve mobil fırlatma sistemlerinin büyük bölümünü koruduğunu gösteriyor.

🔹 ABD’li ve Lübnanlı yetkililer, daha uzun vadeli bir ateşkes ve güvenlik anlaşması için Washington’da yeni görüşmelere başladı.

🔹 ABD’li bir yetkili, İsrail’in Lübnan’daki son hamlelerinin görüşmeleri tehlikeye atabilecek ölçüde büyük olduğunu söyledi.

🔹 Trump yönetimi ise İsrail’e desteğini sürdürdüğünü ve sivillere yönelik saldırılar karşısında İsrail’in pasif kalmasının beklenmediğini belirtti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, hükümete gelişmiş yapay zekâ modellerini piyasaya sürülmeden önce inceleme fırsatı tanıyan bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

🔹 Düzenleme, ekonomik ve güvenlik risklerinin önceden değerlendirilmesini amaçlıyor.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin programa katılımı gönüllülük esasına dayanacak.

🔹 İlk taslakta yer alan 90 günlük inceleme süresi son düzenlemede 30 güne indirildi.

🔹 Trump yönetimi içinde gelişmiş yapay zekâ sistemlerine nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda görüş ayrılıkları yaşandı.

🔹 Kararname, teknoloji sektörünün son dakika girişimleri sonrasında revize edildi.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray Siber Direktörü Sean Cairncross ve Savunma Bakanı Pete Hegseth düzenleme sürecinde yer aldı.

🔹 Süreç, Anthropic şirketinin nisan ayında yazılımlardaki güvenlik açıklarını tespit etme konusunda güçlü yeteneklere sahip Mythos adlı yeni modelini duyurmasının ardından hız kazandı.

🔹 Yetkililer, gelecekteki yapay zekâ gelişmelerinin oluşturabileceği güvenlik risklerine karşı hazırlık yapmayı hedefliyor.

🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Liz Huston, düzenlemenin yenilikçilik ile güvenlik arasında denge kurmayı amaçladığını söyledi.

🔹 David Sacks, 30 günlük inceleme süresinin yeni modellerin piyasaya sürülmesini önemli ölçüde geciktirmeyeceğini söyledi.

🔹 Kararname, federal kurumlara ağ güvenliğini güçlendirme ve özel sektörle iş birliği içinde güvenlik araçlarına erişimi kolaylaştırma talimatı veriyor.

🔹 Hazine Bakanlığı, yapay zekâ şirketleri ile kritik altyapı işletmecileri arasında yazılım açıklarını tespit edip gidermeye yönelik bir koordinasyon merkezi oluşturacak.

🔹 Savunma, İç Güvenlik, Ticaret ve Hazine bakanlıkları ile Beyaz Saray, hangi yapay zekâ modellerinin güvenlik riski oluşturabileceğini belirlemek için gizli kriterler hazırlayacak.

🔹 Ek incelemeye tabi tutulacak modeller konusunda son kararı ABD Ulusal Güvenlik Ajansı verecek.

🔹 Kurumlara sistemin ayrıntılarını oluşturmak için 60 gün süre tanındı.

🔹 Anthropic, kararnameyi ABD’nin yapay zekâ alanındaki liderliğini güçlendiren önemli bir adım olarak nitelendirdi.

🔹 Eski Trump yönetimi yapay zekâ danışmanlarından Dean Ball, değerlendirme kriterlerinin gizli tutulmasının hata olabileceğini savundu.

🔹 David Sacks, kararnameyle yapay zekâ için bir lisanslama sistemi kurulmasının yasaklandığını ve böyle bir sisteme izin verilmeyeceğini söyledi.

🔹 Tayland’da kadın başına ortalama çocuk sayısı 0,8’e geriledi ve ülke dünyanın en düşük doğurganlık oranlarından birine ulaştı.

🔹 Dünya ülkelerinin üçte ikisinden fazlasında doğurganlık oranı nüfusun kendini yenilemesi için gereken 2,1 seviyesinin altına düştü.

🔹 Meksika ve İran gibi ülkelerde doğurganlık oranları ABD’nin altına geriledi.

🔹 Güney Kore, Japonya ve Çin’de nüfus küçülmesi şimdiden başladı.

🔹 Doğurganlık oranı kritik eşiklerin altına düştüğünde ülkelerin yeniden yükselişe geçmesi nadir görülüyor.

🔹 Doğurganlık düşüşünün temel nedenlerinden biri daha az kadının anne olması.

🔹 Uygun fiyatlı konut eksikliği, gelecek kaygısı ve akıllı telefonların yaygınlaşması çocuk sahibi olma eğilimini azaltan faktörler arasında yer alıyor.

🔹 Eş bulma ve evlenme süreçlerinin zorlaşması doğurganlık oranlarını aşağı çekiyor.

🔹 Doğurganlık krizinin aynı zamanda bir evlilik ve flörtleşme krizi olduğu savunuluyor.

🔹 Dijital teknolojiler insanların yalnız zaman geçirmesini geçmişe göre daha kolay ve daha cazip hale getirdi.

🔹 İnsanlar daha az sosyalleşiyor, daha az bir araya geliyor ve toplumsal faaliyetlere daha az katılıyor.

🔹 Yalnızlık depresyon ve kaygı düzeylerini artırabiliyor.

🔹 Depresyon ve kaygı bozuklukları daha düşük doğurganlık oranlarıyla ilişkilendiriliyor.

🔹 Dini topluluklar gençlerin eş bulmasına ve aile kurmasına yardımcı olan sosyal ağlar oluşturabiliyor.

🔹 Dindar Amerikalıların doğurganlık oranları, dindar olmayanlara göre daha yüksek seyrediyor.

🔹 Dini topluluklar ebeveynlere sosyal destek sağlıyor ve çocuk yetiştirmenin anlamına ilişkin ortak bir çerçeve sunuyor.

🔹 Bazı hükümetlerin çocuk sahibi olmayı teşvik etmek için daha yüksek mali destekler sunması gerekebilir.

🔹 Küresel nüfusun en erken 2050’li yıllarda küçülmeye başlaması bekleniyor.

🔹 Göç sayesinde nüfusunu yenileyebilen ülkeler bu süreçten daha sınırlı etkilenebilir.

🔹 Yazının yazarı Shadi Hamid, doğurganlık oranlarındaki düşüşün geleceğin en önemli küresel meselelerinden biri haline gelebileceğini savundu.

🔹 Tarihçi Antony Beevor, Vladimir Putin’in Ukrayna savaşındaki sert yöntemlerinin Rusya’nın tarihsel savaş anlayışıyla bağlantılı olduğunu savundu.

🔹 Beevor, Rusya’da ezici şiddetin savaşın doğal ve gerekli bir unsuru olarak görülmesine uzanan köklü bir tarihsel anlayış bulunduğunu savundu.

🔹 Batı Avrupa’da Aydınlanma döneminden sonra savaşın yıkıcılığını sınırlandıran kurallar gelişirken Rus İmparatorluğu Kafkasya, Orta Asya, Sibirya ve Uzak Doğu’daki genişlemesini sürdürdü.

🔹 Maksim Gorki, 1917 Devrimi sırasında Rusya’da “Asyatik vahşet” olarak tanımladığı bir şiddet dalgasının ortaya çıkacağını öngördü.

🔹 Bolşevik gizli polisi Çeka, devrimci şiddeti yücelten bir yaklaşım benimsedi.

🔹 İkinci Dünya Savaşı sırasında acımasızlık Sovyet sisteminde önemli bir erdem olarak öne çıktı.

🔹 Sovyet birlikleri tarafından 1945 yılında Macaristan ve Almanya’da gerçekleştirilen toplu tecavüzler savaşın en ağır insan hakları ihlalleri arasında yer aldı.

🔹 Stalin yönetimi savaş sonrasında uzuvlarını kaybetmiş çok sayıda gaziyi büyük şehirlerden uzak bölgelere gönderdi.

🔹 Beevor, Rus askerlerinin kendi komutanları tarafından da ağır baskı ve kötü muameleye maruz kaldığını savundu.

🔹 Rusya’da geçmiş dönemlerde zorunlu askerler arasında yaygın intihar vakaları görüldü.

🔹 Ukrayna savaşında binlerce askerin tehdit, baskı veya zorlamayla cephe hizmetine gönderildiği öne sürülüyor.

🔹 Rus ordusunun personel ihtiyacı nedeniyle bazı engelli veya ağır sağlık sorunları bulunan askerleri yeniden cepheye gönderdiği belirtiliyor.

🔹 Rusya’nın asker açığını kapatmak için çok sayıda yabancı savaşçı topladığı öne sürülüyor.

🔹 Son tahminlere göre Rus ordusunda 130’dan fazla ülkeden yaklaşık 27 bin yabancı bulunuyor.

🔹 Bu savaşçılar arasında Küba, Afrika, Orta Doğu, Orta Asya, Güney Asya ve Hindistan’dan gelen kişiler yer alıyor.

🔹 Bazı yabancıların farklı iş vaatleriyle Rusya’ya getirildiği ve daha sonra savaşa zorlandığı öne sürülüyor.

🔹 Putin, savaşın gerektiği sürece devam edeceğini söyledi.

🔹 Beevor, Putin’in Ukrayna’yı yeniden Rusya’nın parçası olarak gördüğünü ve bu yaklaşımın ülkenin demografik sorunlarıyla da bağlantılı olduğunu savundu.

🔹 Putin’e yakın isimler arasında yer alan Vladimir Medinski ve Aleksandr Dugin, Rusya’nın Avrasya coğrafyasında daha geniş bir rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Beevor, Rusya’nın dış eleştirilere karşı tutumunun tarihsel kuşatılmışlık algısı ve geçmişten gelen güvenlik kaygılarıyla şekillendiğini savundu.

🔹 Dilbilimci Adam Aleksic, yapay zekâ sohbet botlarının Latince ve Fransızca kökenli kelimeleri Germen kökenli eşdeğerlerine göre daha fazla tercih ettiğini yazdı.

🔹 İngilizcede “exhibit”, “triumph” ve “consume” gibi Latince kökenli kelimeler uzun süredir daha eğitimli ve prestijli bir dil kullanımıyla ilişkilendiriliyor.

🔹 “Show”, “win” ve “eat” gibi Germen kökenli kelimeler ise daha gündelik ve sıradan bir dil algısı yaratıyor.

🔹 Florida State University araştırmacılarının çalışması, altı farklı yapay zekâ modelinin Latince ve Fransızca kökenli kelimelere sistematik biçimde daha fazla yöneldiğini ortaya koydu.

🔹 Araştırma, bu eğilimin normal İngilizce kullanımında görülen düzeyden daha güçlü olduğunu gösterdi.

🔹 Önyargının, modellerin insan beklentilerine uyum sağlaması için kullanılan tercih eğitimi aşamasında ortaya çıktığı düşünülüyor.

🔹 İnsan değerlendiriciler, daha özgüvenli ve daha otoriter görünen ifadeleri bilinçsiz şekilde tercih edebiliyor.

🔹 Bu durum, yapay zekâ sistemlerinin “meticulous” ve “commendable” gibi belirli kelimeleri aşırı kullanmasının nedenlerinden biri olabilir.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin doğruluk ve güvenilir bilgiden ziyade insanların güven duymasını sağlayan dil sinyallerini optimize ediyor olabileceği öne sürülüyor.

🔹 Daha akademik ve etkileyici görünen dil kullanımı, yapay zekâ modellerindeki hataları ve önyargıları gizleyebilir.

🔹 Yapay zekâ sistemleri, gerçekte derin bir içerik sunmasa bile analitik ve otoriter görünen ifadelerle güçlü bir uzmanlık izlenimi oluşturabiliyor.

🔹 Yapay zekâ modellerindeki dil tercihleri, tercih eğitimi sürecinde hangi insan önyargılarının sisteme aktarıldığı sorusunu gündeme getiriyor.

🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın gelecek ay Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesine katılmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Fidan, Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son bir ay içinde birkaç kez telefonda görüştüğünü ve Trump’ın her görüşmede zirveye katılacağını ifade ettiğini söyledi.

🔹 Türkiye, NATO liderlerini 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da ağırlayacak.

🔹 Zirvede NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırma konusunda kaydettikleri ilerleme değerlendirilecek.

🔹 Trump yönetimi uzun süredir NATO müttefiklerinden ortak savunma yükünün daha büyük bölümünü üstlenmelerini talep ediyor.

🔹 Fidan, siyasi tartışmalara rağmen ABD’nin NATO’ya bağlılığını sürdürdüğünü ve ittifaktan ayrılmaya yönelik bir hazırlık işareti bulunmadığını söyledi.

🔹 Avrupa ülkeleri son dönemde NATO içinde savunma bütçelerini artırmaya yönelik adımlar attı.

🔹 Trump yönetimi yaklaşık iki aydır yürürlükte olan kırılgan ateşkesi uzatmak, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak ve İran ile kalıcı bir anlaşmaya ulaşmak için görüşmeler yürütüyor.

🔹 Fidan, Türkiye’nin Tahran ile Washington arasındaki müzakerelere destek verdiğini söyledi.

🔹 Fidan, ABD ve İran’ın ateşkesi sürdürme konusunda samimi çaba gösterdiğini ifade etti.

🔹 Fidan, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını genişletmesinin müzakereleri tehlikeye atabilecek önemli bir risk oluşturduğunu söyledi.

🔹 İran, İsrail’in Lübnan’daki faaliyetleri nedeniyle ABD ile yürütülen görüşmeleri durdurduğunu açıkladı.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’in güney girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı’ndaki deniz trafiğini daha da kısıtlayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaptı ve Hizbullah temsilcileriyle temas kurdu.

🔹 Trump, İsrail ile Hizbullah’ın karşılıklı ateşi durdurma konusunda mutabakata vardığını söyledi.

🔹 Fidan, ABD ve İran’ın ateşkes ve Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda istekli göründüğünü, ancak İsrail’in niyetlerinden emin olmadığını söyledi.

🔹 Haifa Üniversitesi’nden Prof. Stefan Ihrig, İran savaşı sonrasında ortaya çıkan bölgesel dönüşüm sürecinde Türkiye’nin aktif diplomasi yürüttüğünü savundu.

🔹 İran savaşı sonrasında Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgede yeni bir güvenlik mimarisi arayışı hız kazandı.

🔹 Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, çatışma süresince ve sonrasında çok sayıda ülke lideriyle görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 Ankara, Washington, Pekin, Moskova ve Tahran dahil farklı merkezlerle doğrudan iletişim kanallarını koruyor.

🔹 Nisan ayında düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’na 150’den fazla ülkeden temsilci katıldı.

🔹 Türkiye, bölgedeki ortaklarına hazır, erişilebilir ve iş birliğine açık bir aktör olduğu mesajını veriyor.

🔹 Türkiye son yirmi yılda gelişmiş bir savunma sanayii oluşturdu ve sektör hızlı büyüme gösterdi.

🔹 İstanbul’da nisan ayında düzenlenen SAHA savunma fuarında yaklaşık 8 milyar dolarlık sözleşme imzalandı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri şirketleri fuar sırasında uluslararası savunma şirketleriyle 400’den fazla görüşme yaptı.

🔹 Türkiye’nin yeni Orta Doğu düzeninde merkezi bir konuma yerleşebileceği öngörülüyor.

🔹 Türkiye, NATO üyeliğini sürdürürken Katar ve Suriye gibi bölgesel aktörlerle de yakın ilişkiler yürütüyor.

🔹 Türkiye’nin Hamas’a verdiği destek ve İran’la yakın ilişkileri İsrail açısından bazı güvenlik kaygıları yaratıyor.

🔹 Stefan Ihrig, Erdoğan’ın son on yılda Türkiye’nin bozulan ilişkilerini yeniden kurmaya ve yumuşak gücünü güçlendirmeye odaklandığını savundu.

🔹 Ihrig, İsrail’in bölgesel konumunu güçlendirebilecek bir fırsatın ortaya çıktığını ancak bu fırsatın değerlendirilmediğini öne sürdü.

🔹 Ihrig, İsrail’in artan yalnızlığının bir politika tercihi olduğunu ve bölgesel diplomasi alanında Ankara’dan ders çıkarabileceğini savundu.

🔹 Bloomberg, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın uzun süredir rakiplerini bölerek etkisizleştirme stratejisi izlediğini ve bu yaklaşımın son dönemde etkili sonuçlar verdiğini yazdı.

🔹 Ana muhalefet partisi CHP'ye yönelik yargı süreçleri, Erdoğan'ın en güçlü rakipleri olarak görülen isimlerin siyaset alanındaki etkisini azalttı.

🔹 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu bir yıldan uzun süredir tutuklu bulunuyor.

🔹 21 Mayıs'ta alınan mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanı Özgür Özel görevden çıkarıldı ve yerine Kemal Kılıçdaroğlu getirildi.

🔹 Bloomberg, CHP'nin son yıllarda parti içi güç mücadeleleri nedeniyle sık sık iç gerilim yaşadığını belirtti.

🔹 Özgür Özel'in 2023'te genel başkan seçilmesine yönelik itirazlar, Kemal Kılıçdaroğlu'na yakın isimler tarafından açıldı.

🔹 Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkan olması parti içinde yeni bir krize yol açtı.

🔹 Ekrem İmamoğlu, Özel'in görevden alınmasını "Erdoğan'ın muhalefete karşı darbesi" olarak nitelendirdi.

🔹 Özel, CHP kurultayının yeniden toplanarak genel başkanlık seçiminin yenilenmesini istedi.

🔹 Kılıçdaroğlu ise kurultayın "uygun zamanda" yapılacağını söyledi.

🔹 Bloomberg'e göre Erdoğan, yargı ve devlet bürokrasisi üzerindeki etkisini yıllar içinde artırdı.

🔹 2023 cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından siyasi rekabet daha da sertleşti.

🔹 CHP'nin 2024 yerel seçimlerinde elde ettiği başarılar, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş'ı güçlü cumhurbaşkanı adayları haline getirdi.

🔹 Sonrasında İmamoğlu, Yavaş ve diğer CHP'li isimlere yönelik çok sayıda soruşturma başlatıldı.

🔹 İmamoğlu hakkında rüşvet, kara para aklama, casusluk ve terörizme destek suçlamalarıyla dava süreçleri devam ediyor.

🔹 İmamoğlu suçlamaların siyasi amaçlı olduğunu ve herhangi bir suç işlemediğini savunuyor.

🔹 Mahkeme kararıyla üniversite diplomasının iptal edilmesi nedeniyle cumhurbaşkanlığı adaylığı önünde ayrıca hukuki engel bulunuyor.

🔹 Bloomberg, İran savaşı sonrasında yükselen enerji fiyatlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti.

🔹 Artan yaşam maliyetleri hükümet açısından önemli bir siyasi sorun olarak gösterildi.

🔹 Özgür Özel bu yıl 100'den fazla miting düzenleyerek ekonomi ve hayat pahalılığı konularını öne çıkardı.

🔹 Erdoğan'ın mevcut görev süresinin anayasa gereği son dönemi olduğu belirtildi.

🔹 Bloomberg'e göre Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için erken seçim kararı alınması veya anayasa değişikliği yapılması gerekiyor.

🔹 Erken seçim kararı için 600 sandalyeli parlamentoda en az 360 milletvekilinin desteği gerekiyor.

🔹 Bloomberg, CHP içindeki bölünmenin Erdoğan'ın erken seçim için gerekli siyasi desteği bulmasını kolaylaştırabileceğini yazdı.

🔹 Bloomberg, Batılı ülkelerin Türkiye'deki demokratik gerileme eleştirilerini son dönemde daha sınırlı dile getirdiğini belirtti.

🔹 Donald Trump, Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesini verimli olarak nitelendirdi.

🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Erdoğan ile yaptığı görüşmeyi olumlu olarak değerlendirdi.

🔹 Bloomberg, Avrupa ülkelerinin NATO içindeki rolü nedeniyle Türkiye ile ilişkilerini korumaya önem verdiğini yazdı.

🔹 Bloomberg, Erdoğan'ın yeniden aday olması halinde ikinci tura kalan bir seçimde muhalefetin ortak aday etrafında birleşebilme ihtimalinin sürdüğünü belirtti.

🔹 Haberde, zayıflamış bir CHP adayının bile ikinci turda "Erdoğan karşıtı oyların" önemli bölümünü toplayabileceği ifade edildi.

🔹 Yeni bir araştırmaya göre ABD'li yetişkinlerin yüzde 51'i kendilerini mali açıdan ne güvende ne de ciddi sıkıntıda hissediyor.

🔹 Edward Jones ve Gallup tarafından yapılan ankette bu grup "finansal olarak kararsız" olarak tanımlandı.

🔹 Araştırma, mart sonu ve nisan başında yaklaşık 5 bin kişiyle gerçekleştirildi.

🔹 Katılımcıların yalnızca yüzde 16'sı mali durumları konusunda kendilerini güvende ve tatmin olmuş hissetti.

🔹 Yüzde 32'lik kesim ise finansal stres altında olduğunu belirtti.

🔹 Yüksek gelirli hanelerde de benzer eğilim görüldü.

🔹 Yıllık geliri 135 bin doların üzerinde olan hanelerin yaklaşık yüzde 70'i mali açıdan tatmin olmuş hissetmediğini söyledi.

🔹 ABD ekonomisi büyümeyi ve istihdam yaratmayı sürdürmesine rağmen birçok hane artan mali baskılarla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Kredi kartı borçları yükselirken borçların geri ödenmesi de zorlaşıyor.

🔹 ABD'nin kişisel tasarruf oranı nisanda yüzde 2,6'ya gerileyerek Haziran 2022'den bu yana en düşük seviyeye indi.

🔹 İran savaşı sonrasında yükselen akaryakıt fiyatları tüketici algısını olumsuz etkiledi.

🔹 Gıda fiyatlarındaki artış ve şirketlerdeki işten çıkarmalar da ekonomik güvensizlik hissini artırdı.

🔹 Edward Jones Yönetici Ortağı Penny Pennington, insanların yalnızca bugünkü faturaları değil çocuklarının ve torunlarının gelecekteki yaşam maliyetlerini de düşündüğünü söyledi.

🔹 Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long, birçok kişinin artık her doların nereye harcandığını dikkatle takip etmek zorunda kaldığını belirtti.

🔹 Long, insanların birkaç yıl önce yaptıkları tüm harcamaları artık sürdüremediğini ifade etti.

🔹 Wisconsin eyaletinde yaşayan 34 yaşındaki Nicholas Wallace, kendisini mali kriz içinde görmediğini ancak refah içinde de hissetmediğini söyledi.

🔹 Wallace ve eşi yılda toplam 90 bin dolar kazanıyor ve kendilerini orta sınıf olarak tanımlıyor.

🔹 Artan gıda ve yakıt maliyetleri nedeniyle bütçeleri üzerinde baskı oluştuğunu belirtti.

🔹 Wallace, olası bir acil durumun mali etkileri konusunda endişe duyduklarını söyledi.

🔹 Wallace ailesi yükselen maliyetler nedeniyle alışveriş alışkanlıklarını değiştirdi.

🔹 Daha önce yerel çiftliklerden toplu et siparişi veren aile, fiyatların yaklaşık 400 dolar artması nedeniyle bu uygulamayı bıraktı.

🔹 Aile artık marketlerdeki indirimleri takip ediyor.

🔹 Dışarıda yemek yeme sıklığı haftada birden ayda bire düşürüldü.

🔹 Wallace, aracının deposunu doldurma maliyetinin yaklaşık 20 dolardan 32 dolara yükseldiğini söyledi.

🔹 Wallace kasım ayında bir veteriner kliniğinde yarı zamanlı telefon operatörü olarak ikinci işe başladı.

🔹 Bu iş aile bütçesine aylık yaklaşık 460 dolar ek gelir sağlıyor.

🔹 Wallace, artan yaşam maliyetleri karşısında bu ek gelirin önemli hale geldiğini belirtti.

🔹 Yeni bir araştırmaya göre ABD'deki profesyonel çalışanların yaklaşık dörtte biri, en yüksek kazanç dönemlerine ulaşmadan önce kariyerlerinde en az beş yıl boyunca maaş veya pozisyon açısından anlamlı bir ilerleme sağlayamıyor.

🔹 Araştırma, 2000 yılından bu yana çeşitli sektörlerde çalışan 1,3 milyon orta kariyer profesyonelinin verilerini inceledi.

🔹 Bulgular, yüksek istihdam dönemlerinde bile birçok çalışanın görünmez bir kariyer engeliyle karşılaştığını gösterdi.

🔹 Burning Glass Institute Başkanı Matt Sigelman, çalışanların dörtte birini etkileyen bu durumun küçük bir kesime özgü olmadığını söyledi.

🔹 Araştırma, orta kariyer durgunluğunun çoğu zaman kariyerin ilk yıllarındaki yavaş ilerlemeden kaynaklandığını ortaya koydu.

🔹 Kariyerinde sonradan durgunluk yaşayan çalışanların ilk 10 yıldaki ücret artışı ortalama yüzde 30 oldu.

🔹 Kariyerinde yükselmeye devam edenlerde ise aynı dönemde ücret artışı ortalama yüzde 71 olarak ölçüldü.

🔹 Araştırmacılar, pandemi dönemindeki yoğun işe alımlara rağmen orta kariyer durgunluğunun devam ettiğini belirledi.

🔹 Son dönemde işe alımlar yavaşladı ve Amazon, Meta ile UPS gibi şirketler binlerce yönetici ve çalışanı işten çıkardı.

🔹 Bu gelişmeler, daha iyi ücretli pozisyonlara geçiş ve terfi fırsatlarını azalttı.

🔹 Araştırma, mevcut becerileri kullanarak yakın alanlara geçiş yapan çalışanların kariyer durgunluğu riskini önemli ölçüde azaltabildiğini gösterdi.

🔹 Örneğin ofis yöneticilerinin operasyon yönetimi pozisyonlarına geçiş yapması daha güçlü kariyer fırsatları sağlayabiliyor.

🔹 Bilgisayar programcılarının veri bilimcisi pozisyonlarına yönelmesi de benzer avantajlar sunabiliyor.

🔹 Topluluk önünde konuşma ve zaman yönetimi gibi becerilerin geliştirilmesi kariyer durgunluğu riskini azaltan unsurlar arasında yer aldı.

🔹 Etkinlik organizasyonu ve topluluk ilişkileri gibi ilişki geliştirme becerileri de olumlu etki gösterdi.

🔹 New York Üniversitesi Sürekli Eğitim Fakültesi Dekanı Angie Kamath, yeni sertifika programlarının çalışanların değişen sektör koşullarına uyum sağlamasına yardımcı olduğunu söyledi.

🔹 Teksas'ta ofis yöneticisi olarak çalışan Erika Oberhansley, yedi yıldır aynı görevde bulunduğunu ve daha yüksek ücretli iş arayışlarının sonuçsuz kaldığını söyledi.

🔹 Oberhansley, muhasebe alanına geçebilmek için Intuit'in muhasebe sertifika programına kayıt yaptırdı.

🔹 Dijital iletişim alanında çalışan Erich Eilenberger ise bağış toplama deneyimini öne çıkararak farklı bir üniversitede daha üst düzey bir pozisyona geçti.

🔹 Araştırmaya göre kariyer durgunluğu en sık kamu yönetimi alanında çalışanlarda görülüyor.

🔹 Bu alandaki çalışanların yaklaşık yüzde 30'u kariyerlerinde uzun süreli ilerleme sorunu yaşıyor.

🔹 Araştırmacılar bunun nedenlerinden birinin üst düzey pozisyon sayısının sınırlı olması olduğunu belirtti.

🔹 Kamu kurumunda çalışan 28 yaşındaki Sidi Traore, iş güvencesinin bir yanılsama olduğunu düşündüğünü söyledi.

🔹 Traore, hafta sonları emlak sektöründe çalışarak ek gelir elde ediyor.

🔹 Traore, yüksek maaşlı bir işe sahip olunsa bile şirketlerin çalışanları istedikleri zaman işten çıkarabileceğini ifade etti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın son sağlık kontrolüne ilişkin Beyaz Saray raporu, bazı doktorlar tarafından yetersiz ayrıntı içerdiği gerekçesiyle eleştirildi.

🔹 Trump, yıllık sağlık kontrolü kapsamında Walter Reed Ulusal Askeri Tıp Merkezi'nde yaklaşık üç saat boyunca çeşitli testlerden geçti.

🔹 Başkanın doktoru Sean Barbabella, Trump'ın güçlü kalp, akciğer ve nörolojik fonksiyonlara sahip olduğunu ve genel sağlık durumunun mükemmel olduğunu açıkladı.

🔹 Raporda koroner BT anjiyografisi, ekokardiyografi ve yapay zekâ destekli elektrokardiyogram analizinin yapıldığı belirtildi.

🔹 Yapay zekâ analizine göre Trump'ın kalp yaşı, gerçek yaşı olan 79'dan 14 yıl daha genç olarak hesaplandı.

🔹 Ancak doktorlar, raporda kalsiyum skoru, damar plakları ve damar daralmasını ölçen CAD-RADS puanı gibi önemli verilerin paylaşılmadığını belirtti.

🔹 Karotis arter ultrasonunun normal çıktığı açıklansa da ayrıntılı ölçümler raporda yer almadı.

🔹 Bazı uzmanlar, ekokardiyografide kalbin her kasılmada pompaladığı kan oranını gösteren ejeksiyon fraksiyonu değerinin açıklanmadığını vurguladı.

🔹 Trump'ın 2018 sağlık raporunda bu değere yer verilmişti.

🔹 Beyaz Saray, raporun genel bulguları özetlemek amacıyla hazırlandığını ve ayrıntıların bulunmamasının klinik açıdan önemli bir anormallik olmadığı anlamına geldiğini savundu.

🔹 Trump iki hafta içinde 80 yaşına girecek.

🔹 Raporda prostat kanseri taramasında kullanılan PSA değeri 1 ng/mL olarak açıklandı.

🔹 Bu değer önceki ölçümlere göre daha yüksek olsa da sağlıklı kabul edilen aralıkta bulunuyor.

🔹 Trump geçen yıl alt bacaklarındaki şişlik nedeniyle Walter Reed Hastanesi'ne üç kez gitmişti.

🔹 Doktorlar bu durumu kronik venöz yetmezlik olarak teşhis etmişti.

🔹 Son raporda hafif alt bacak şişliğinin sürdüğü ve geçen yıla göre iyileşme görüldüğü belirtildi.

🔹 Ancak iyileşmenin nedeni açıklanmadı.

🔹 Trump daha önce kompresyon çorabı kullanmak istemediğini söylemişti.

🔹 Trump'ın HDL kolesterol değeri 70 mg/dL olarak ölçüldü.

🔹 LDL kolesterol değeri ise 53 mg/dL olarak açıklandı.

🔹 Rapora göre Trump kolesterol kontrolü için rosuvastatin ve ezetimib kullanıyor.

🔹 Bazı doktorlar bu sonuçların son derece iyi seviyelerde olduğunu belirtti.

🔹 Raporda Trump'ın bu yılın başlarında yaşadığı boyun döküntüsüne ilişkin bilgi yer almadı.

🔹 Daha önce yayımlanan bir açıklamada koruyucu bir krem kullandığı belirtilmiş ancak rahatsızlığın adı açıklanmamıştı.

🔹 Rapor ayrıca Trump'ın ellerindeki morlukları sık el sıkışmaya ve aspirin kullanımına bağladı.

🔹 Trump daha önce doktorunun tavsiye ettiğinden daha fazla aspirin kullandığını söylemişti.

🔹 Bazı doktorlar raporun önceki sağlık sorunlarına sınırlı şekilde değinmesini ve birçok standart veriyi içermemesini eksiklik olarak değerlendirdi.

🔹 Texaslı damar cerrahı William Shutze, raporun Trump'ın yaşı dikkate alındığında "gerçek olamayacak kadar iyi" göründüğünü söyledi.

🔹 Beyaz Saray ise Trump'ın sağlık durumuna ilişkin tarihteki birçok başkandan daha fazla bilgi paylaştığını savundu.

🔹 Wall Street Journal, ABD Adalet Bakanlığı dosyalarına dayanarak Bill Gates'in Jeffrey Epstein ile ilişkileri ve özel hayatına ilişkin yeni ayrıntıları yayımladı.

🔹 Haberde, Gates'in kamuoyundaki imajının Epstein dosyalarının ardından ciddi şekilde zarar gördüğü belirtildi.

🔹 Bill Gates, şubat ayında Gates Vakfı çalışanlarıyla yaptığı toplantıda Epstein'ın e-postalarında yer alan iki evlilik dışı ilişkiyi kabul etti.

🔹 Konuya yakın bazı kişiler, boşanma sürecinde 20'den fazla evlilik dışı ilişki iddiasının gündeme geldiğini söyledi.

🔹 Adalet Bakanlığı dosyalarına göre Jeffrey Epstein, Gates'in bazı evlilik dışı ilişkilerinden haberdardı.

🔹 Gates'in sözcüsü, Epstein ile yasa dışı herhangi bir faaliyette bulunmadığını ve onunla görüşmüş olmasının bir hata olduğunu kabul ettiğini söyledi.

🔹 Gates, bu yıl Microsoft'un yıllık CEO zirvesine bağlı geleneksel etkinliklerden dışlandı.

🔹 Gates normalde şirketin CEO zirvesi kapsamında Washington eyaletindeki evinde akşam yemeği düzenliyordu.

🔹 Ancak mayıs ayındaki etkinlik öncesinde ekibine bu yıl bu organizasyonun yapılmamasının daha uygun olacağı bildirildi.

🔹 Microsoft, Gates'e gelecek yılki CEO Zirvesi için davet gönderildiğini açıkladı.

🔹 Gates tarafından kurulan nükleer enerji şirketi TerraPower'ın CEO'su, çalışanlara Epstein dosyalarının şirketle ilgili olmadığını söyledi.

🔹 Ancak Gates'in söz ettiği ilişkilerden birindeki Rus nükleer fizikçinin TerraPower ile yakın bağlantıları olduğu ortaya çıktı.

🔹 Kadın bilim insanı 2010-2012 yılları arasında TerraPower'da çalıştı.

🔹 Gates'in sözcüsü, TerraPower çalışanlarıyla uygunsuz bir ilişki yaşamadığını söyledi.

🔹 Gates çalışanlarının 2024 yılında yayımlanan bir Netflix belgeselinin hazırlık sürecinde yer aldığı ortaya çıktı.

🔹 İç yazışmalara göre Gates Ventures yöneticileri, Gates ve üst düzey bir yöneticinin bölümleri izlemesinin ardından yapım ekibine geri bildirim verdi.

🔹 Yapım ekibine daha fazla Bill Gates görüntüsü çekilmesi ve ek kurgu çalışmaları yapılması tavsiye edildi.

🔹 Belgelerde finansman gerekmesi halinde projenin desteklenebileceğine dair ifadeler de yer aldı.

🔹 Belgesel tamamlandığında Gates Ventures'tan bir yöneticinin yapımcı olarak listelenmesi ekip içinde şaşkınlık yarattı.

🔹 Netflix, Gates veya ekibinin belgeselin finansmanına katkı yaptığına dair bilgileri olmadığını açıkladı.

🔹 Michael Saylor'ın kurduğu ve büyük Bitcoin rezervleriyle bilinen Strategy, geçen hafta 32 Bitcoin sattığını açıkladı.

🔹 Şirket satıştan yaklaşık 2,5 milyon dolar gelir elde etti.

🔹 Bu işlem, şirketin 2022 yılındaki kripto para piyasası çöküşünden bu yana gerçekleştirdiği ilk Bitcoin satışı oldu.

🔹 Strategy, elde edilen gelirin imtiyazlı hisse senedi sahiplerine yapılacak temettü ödemelerinde kullanılacağını bildirdi.

🔹 Şirket daha önce de temettü yükümlülüklerini karşılamak için zaman zaman Bitcoin satabileceğini açıklamıştı.

🔹 Bitcoin pazartesi günü yaklaşık yüzde 3 düşerek 71.486 dolar seviyesine geriledi.

🔹 Kripto para birimi yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 18 değer kaybetti.

🔹 Strategy hisseleri ise gün içinde yaklaşık yüzde 6 düştü.

🔹 Michael Saylor, şirketin Bitcoin satışı yapmasının uzun vadede net satıcı olacağı anlamına gelmediğini söyledi.

🔹 Saylor, bazı Bitcoin'lerin satılarak daha fazla Bitcoin alınmasının mümkün olduğunu belirtti.

🔹 Saylor, "Bir Bitcoin satıp 10 Bitcoin daha alırsanız teknik olarak bir Bitcoin satmış olursunuz ama ekonomik olarak dokuz Bitcoin satın almış olursunuz" dedi.

🔹 Strategy'nin elinde yaklaşık 843.706 Bitcoin bulunuyor.

🔹 Bu varlıkların güncel piyasa değeri 60 milyar doların üzerinde bulunuyor.

🔹 Saylor, 2020 yılında yazılım şirketi MicroStrategy'nin bilançosunu Bitcoin alımları için kullanmaya başladı.

🔹 Şirket daha sonra hisse satışları ve dönüştürülebilir tahvil ihracıyla milyarlarca dolarlık kaynak sağlayarak Bitcoin biriktirmeyi sürdürdü.

🔹 Strategy, 2024 yılında dönüştürülebilir tahvil piyasasından 6,2 milyar doların üzerinde fon topladı.

🔹 Şirket son dönemde Strike, Stretch, Strife, Stride ve Stream adlı yüksek getirili imtiyazlı hisse ürünleri çıkardı.

🔹 Bireysel yatırımcılar özellikle yüksek temettü getirileri nedeniyle bu ürünlere yoğun ilgi gösterdi.

🔹 Stretch hisselerinin değişken temettü getirisi son dönemde yüzde 11,5 seviyesinde bulunuyordu.

🔹 Bazı yatırımcılar şirketin uzun vadede bu yüksek temettüleri sürdürebilme kapasitesi konusunda şüphe duyuyor.

🔹 Strategy geçen yıl temettü ödemelerini finanse etmek için 1,44 milyar dolarlık nakit rezerv oluşturdu.

🔹 Düzenleyici başvuruya göre bu rezerv son durumda yaklaşık 900 milyon dolara geriledi.

🔹 Rusya, Suriye'deki Hmeymim Hava Üssü'ne ikmal sağlamak amacıyla bir kargo gemisi gönderdi.

🔹 ABD'li yetkililer ve uydu görüntülerine göre bu adım, Moskova'nın Suriye'deki stratejik askeri varlığını sürdürme niyetini gösteriyor.

🔹 Bu, Beşşar Esad yönetiminin 2024 sonunda devrilmesinden sonra gerçekleştirilen ilk Rus ikmal görevi oldu.

🔹 Sparta adlı kargo gemisi mart ayında St. Petersburg'dan ayrıldı ve mayıs ayında Tartus Limanı'na ulaştı.

🔹 Gemi yolculuğunun büyük bölümünde Rus savaş gemileri tarafından korundu.

🔹 ABD'li yetkililere göre gemi, Hmeymim Hava Üssü için ekipman taşıyordu.

🔹 Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Deniz Üssü, Rusya'nın küresel askeri ağının önemli unsurları arasında yer alıyor.

🔹 Moskova bu üsleri Afrika, Güney Amerika ve Akdeniz'deki faaliyetleri için lojistik merkez olarak kullanıyor.

🔹 Esad yönetiminin devrilmesinden sonra bu üsleri elde tutmak Rusya'nın önceliklerinden biri haline geldi.

🔹 Yeni Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, iktidara geldikten sonra hem Rusya hem de Batı ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye çalıştı.

🔹 Ahmed Şara, uluslararası meşruiyet arayışının parçası olarak geçen yıl Washington ve Moskova'yı ziyaret etti.

🔹 Rusya, savaş ve yaptırımlar nedeniyle zorlanan Suriye ekonomisine buğday ve petrol tedarik etti.

🔹 Rusya ve Suriye, birbirlerinden kaynaklanabilecek güvenlik tehditlerini takip etme konusunda ortak çıkarlara sahip bulunuyor.

🔹 Esad ailesi ve eski rejime bağlı çok sayıda kişi Rusya'da sürgünde yaşıyor.

🔹 Eski Sovyet coğrafyasından gelen çok sayıda Çeçen ve diğer savaşçılar ise yıllar içinde Suriye'deki silahlı gruplara katıldı.

🔹 ABD istihbarat değerlendirmelerine göre yüzlerce Rus askeri personeli hâlen Suriye'de bulunuyor.

🔹 İsveç Savunma Araştırmaları Ajansı'ndan Aron Lund, Rusya'nın üsleri elinde tutmayı başardığını söyledi.

🔹 Lund, Moskova'nın ağırlıklı olarak teşvik ve iş birliği teklifleriyle Şam yönetimini ikna ettiğini belirtti.

🔹 ABD ordusu bu yılın başlarında Suriye'deki üslerinden çekildi.

🔹 Böylece İslam Devleti'ne karşı mücadeleyle başlayan ve on yılı aşkın süredir devam eden ABD askeri varlığı sona erdi.

🔹 Joe Biden döneminde ABD, Rus üslerinin kaldırılmasını Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması için şart koşmuştu.

🔹 Trump yönetimi bu şarttan vazgeçti ve daha sonra Suriye'ye yönelik yaptırımların koşulsuz kaldırılması talimatını verdi.

🔹 Sparta gemisi ve sahibi şirketler ABD yaptırımları altında bulunuyor.

🔹 Gemi, Rusya'nın bölgede silah ve askeri ekipman taşımak için kullandığı küçük bir filonun parçası olarak değerlendiriliyor.

🔹 Gemi takip uzmanı Yörük Işık, uydu görüntülerinde Sparta'nın Tartus'ta askeri yük boşalttığının görüldüğünü söyledi.

🔹 ABD'li bazı yetkililer ise ikmal operasyonunun Amerikan çıkarları açısından doğrudan bir tehdit oluşturmadığını belirtti.

🔹 Estonya, tüm 10. ve 11. sınıf öğrencilerine okulda kullanmaları için ücretsiz ChatGPT hesabı sağladı.

🔹 Program kapsamında yaklaşık 20 bin öğrenciye yapay zekâ erişimi verildi.

🔹 Ülke, öğrencilerin zaten yaygın şekilde yapay zekâ kullandığını tespit ettikten sonra yasaklama yerine eğitim yöntemlerini değiştirmeyi tercih etti.

🔹 Estonya'da öğretmenler yapay zekâyı sınıf içi çalışmalarla birleştiren yeni yöntemler uyguluyor.

🔹 Bazı derslerde öğrenciler ChatGPT ile tarihî karakterler rolünde sohbet ediyor ve ardından deneyimlerini sınıfta tartışıyor.

🔹 Bazı öğretmenler öğrencilerden kompozisyonları önce elle yazmalarını, ardından yapay zekâ yardımıyla geliştirmelerini istiyor.

🔹 Bazı okullar ise ters yüz edilmiş sınıf modeline geçerek öğrencilerin yeni konuları önce yapay zekâ desteğiyle evde keşfetmesini sağlıyor.

🔹 Programın merkezinde, öğrencilerin ödevlerini doğrudan yapmayan özel bir ChatGPT sürümü bulunuyor.

🔹 Bu sürüm cevap vermek yerine öğrencilerin düşünmesini teşvik eden sorular soruyor ve çalışma planı oluşturmalarına yardımcı oluyor.

🔹 Nisan ayında benzer şekilde özelleştirilmiş bir Google Gemini sürümü de öğrencilere sunulmaya başlandı.

🔹 Estonyalı araştırmacılar, Stanford Üniversitesi ve OpenAI ile birlikte öğrencilerin bilişsel becerilerini program öncesinde ve sonrasında ölçüyor.

🔹 İlk sonuçların yıl sonunda açıklanması bekleniyor.

🔹 Çalışma; muhakeme, bilgi kalıcılığı ve özgüven gibi alanlarda yapay zekânın etkisini incelemeyi amaçlıyor.

🔹 Öğrencilerin yaklaşık yüzde 62'si verilen ChatGPT hesabını etkinleştirdi.

🔹 Yaklaşık yüzde 35'i sistemi düzenli kullanıyor.

🔹 Bazı öğrenciler yapay zekâyı konu araştırmak ve sınavlara hazırlanmak için kullandıklarını söyledi.

🔹 Bazıları ise ödevlerini doğrudan yaptırabilmek için standart ChatGPT sürümünü tercih ediyor.

🔹 Bir grup öğrenci ise yapay zekâyı tamamen reddediyor.

🔹 17 yaşındaki öğrenci Kadi-Ly Lestal, yapay zekânın zihinsel tembelliğe yol açabileceğinden korktuğu için kullanmadığını söyledi.

🔹 Bazı öğrenciler veri merkezlerinin su tüketimi ve ABD'li teknoloji şirketlerine yönelik siyasi eleştiriler nedeniyle yapay zekâ kullanımına karşı çıkıyor.

🔹 Öğrencilerden bazıları özel okul sürümünün sorulara doğrudan cevap vermek yerine sürekli yeni sorular sormasından şikâyet ediyor.

🔹 2024 yılında yapılan araştırma, Estonya'daki lise öğrencilerinin yüzde 90'dan fazlasının öğrenme amaçlı üretken yapay zekâ kullandığını ortaya koydu.

🔹 Aynı dönemde öğretmenlerin yalnızca yaklaşık yarısı bu araçları kullanıyordu.

🔹 Estonya Eğitim Bakanı Kristina Kallas, hiçbir şey yapmamanın en kötü seçenek olduğunu söyledi.

🔹 Bazı araştırmalar, yapay zekâya aşırı bağımlı öğrencilerin yardım olmadan yapılan sınavlarda daha düşük performans gösterebildiğini ortaya koyuyor.

🔹 Türkiye'de gerçekleştirilen ve sıkça atıf yapılan bir çalışmada, ChatGPT kullanan lise matematik öğrencilerinin uygulama notları yükselirken yardım almadan girdikleri sınavlarda performansları yüzde 17 geriledi.

🔹 Aynı araştırma, cevap vermek yerine yönlendiren özel yapay zekâ sürümlerini kullanan öğrencilerde bu düşüşün neredeyse görülmediğini gösterdi.

🔹 Bazı Estonyalı öğretmenler yapay zekânın başarılı öğrenciler ile zorlanan öğrenciler arasındaki farkı daha da büyütebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Öğretmen Agne Kosk, öğrencilerin zihinsel çabayı sınıf içinde göstermeye devam etmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Volkswagen, Çin pazarı için özel olarak geliştirdiği yeni nesil araçlarla dünyanın en büyük otomobil pazarındaki konumunu yeniden güçlendirmeyi hedefliyor.

🔹 Şirket, son yıllarda yerli elektrikli araç üreticilerinin yükselişi nedeniyle Çin'de ciddi pazar payı kaybetti.

🔹 Volkswagen, bu kayıpları tersine çevirmek için "Çin'de, Çin için" stratejisini uygulamaya koydu.

🔹 Volkswagen, Hefei kentinde yeni geliştirme tesisleri kurmak ve yerel teknoloji şirketleriyle ortaklıklar yapmak için 3,5 milyar dolar yatırım gerçekleştirdi.

🔹 Amaç, Alman merkezli karar alma süreçlerinden bağımsız hareket ederek Çinli tüketicilerin beklentilerine daha hızlı uyum sağlamak.

🔹 Volkswagen CEO'su Oliver Blume, Çin otomotiv sektörünü teknoloji döngülerinin daha kısa ve rekabetin daha yoğun olduğu bir ortam olarak tanımladı.

🔹 Volkswagen bu yıl Çin'de 20'den fazla yeni model piyasaya sürmeyi planlıyor.

🔹 İlk modellerden biri olan ID. Unyx 07, gelişmiş merkezi bilgisayar sistemi sayesinde daha yüksek seviyede otonom sürüş ve yapay zekâ özellikleri sunuyor.

🔹 Araç, yoğun otoyol trafiğinde ve kapalı otoparklarda kendi kendine hareket edebiliyor.

🔹 Dijital asistan aracılığıyla sesli komutlarla cam açma gibi özellikler de araçta bulunuyor.

🔹 Volkswagen, sürücüsüz araç teknolojisini Pekin merkezli Horizon Robotics ile birlikte geliştirdi.

🔹 Şirket 2023 yılında Çinli elektrikli araç üreticisi Xpeng'in yaklaşık yüzde 5 hissesini satın aldı.

🔹 Xpeng'in teknolojisi, yeni araçların elektronik altyapısının geliştirilmesinde kullanıldı.

🔹 Böylece geçmişte Alman teknolojisinin Çin'e aktarılması modelinin tersine, artık Çinli şirketler Volkswagen'e teknoloji sağlıyor.

🔹 Volkswagen'in Çin'deki kârı son yıllarda sert şekilde geriledi.

🔹 Şirket, Çin operasyonlarından bu yıl 500 milyon doların altında kâr bekliyor.

🔹 Yaklaşık on yıl önce bu rakam 5 milyar dolar seviyesindeydi.

🔹 Volkswagen, yatırımların etkisinin 2027 yılından itibaren daha belirgin hale geleceğini öngörüyor.

🔹 Otomotiv danışmanı Michael Dunne, Çinli tüketicilerin geçmişte Volkswagen'i kaliteyle ilişkilendirdiğini, bugün ise markayı yaşlı ve eski olarak gördüğünü söyledi.

🔹 Şirket genç tüketicileri çekmek amacıyla 2024 yılında Unyx alt markasını oluşturdu.

🔹 Audi markası da yeni E7X modelinde geleneksel dört halka logosu yerine marka adını öne çıkaran yeni bir tasarımla tanıtıldı.

🔹 Analistler, Volkswagen'in yeni araçlarının önceki nesle göre büyük ilerleme kaydettiğini ancak Çin otomotiv teknolojisinin en ileri seviyesini temsil etmediğini belirtiyor.

🔹 Huawei'nin sürücüsüz sistemleri hâlihazırda stabilize edilmemiş yollarda çalışabilirken Volkswagen'in şehir içi otonom sürüş sistemi yılın ilerleyen dönemlerinde devreye girecek.

🔹 Çin otomobil satışları nisanda üst üste yedinci ay düşüş gösterdi.

🔹 Elektrikli araç satışları ise devlet teşviklerinin sona ermesinin ardından zayıfladı.

🔹 Volkswagen, Çin'de geliştirdiği elektrikli araçları Güneydoğu Asya, Orta Doğu ve Güney Amerika'ya ihraç etmeyi planlıyor.

🔹 Şirket bu modelleri Avrupa'da satmayı planlamıyor.

🔹 ABD pazarı ise fiilen kapalı durumda bulunuyor.

🔹 Blume, Avrupa'da geliştirilen araçların tüm dünyaya satıldığı geleneksel iş modelinin artık sona erdiğini söyledi.

🔹 ABD ile İran arasındaki savaşın başlangıcında Umman, Tahran ile arka kanal diplomasisi kurarak Körfez ülkelerinin hava koridorlarını yeniden açmasına yardımcı oldu.

🔹 Ancak Washington son dönemde Umman'ın İran'a yönelik tutumunu ABD karşıtı olarak değerlendirmeye başladı.

🔹 ABD'li ve Arap yetkililere göre Trump yönetimi, Umman'a taraf seçmesi ve İran ile diplomatik ilişkilerini kesmesi yönünde baskı yapıyor.

🔹 Trump yönetimi son günlerde Umman'a yaptırım uygulama ve hatta ülkeyi bombalama tehdidinde bulundu.

🔹 Bu tehditler, Umman'ın İran ile birlikte Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret almayı planladığı yönündeki yeni bir ABD istihbarat değerlendirmesinin ardından geldi.

🔹 Umman ise böyle bir planı bulunduğunu defalarca reddetti.

🔹 Umman Enformasyon Bakanı Abdullah el-Harrasi, ülkesinin ABD ve diğer ortaklarla bölgesel istikrar için çalışmaya hazır olduğunu söyledi.

🔹 Umman savaş boyunca ABD ile İran arasında denge kurmaya çalıştı.

🔹 Arap yetkililere göre Muskat yönetimi bu yaklaşımın kalıcı barış ihtimalini artırdığına inanıyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Umman'ın gemilerden geçiş ücreti alması halinde yaptırımlarla karşılaşabileceğini söyledi.

🔹 Ertesi gün Umman'ın Washington Büyükelçisi Talal Alrahbi'nin kendisine böyle bir plan bulunmadığı güvencesi verdiğini açıkladı.

🔹 Umman, ticaret ve enerji akışının serbest şekilde sürmesini desteklediğini belirtti.

🔹 El-Harrasi, deniz ulaşım özgürlüğüne yönelik her tehdidin uluslararası toplumun çıkarlarına zarar vereceğini söyledi.

🔹 Umman, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretleri talep etmesini kınayan Birleşmiş Milletler açıklamasını imzalamayan tek Körfez ülkesi oldu.

🔹 Savaş sırasında İran, diğer Körfez ülkelerine kıyasla Umman'a çok daha sınırlı saldırılar düzenledi.

🔹 Umman Sultanı Heysem bin Tarık el Said, Ali Hamaney'in ölümünün ardından İran'ın yeni dini lideri olarak göreve gelen Mücteba Hamaney'i tebrik eden tek Körfez lideri oldu.

🔹 ABD'li yetkililer, Trump yönetiminin Umman'a yönelik güvensizliğinin savaş öncesinde Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi'nin diplomatik çözümün yakın olduğu yönündeki açıklamalarından sonra arttığını söyledi.

🔹 ABD'li yetkililere göre o dönemde İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırmaya yönelik ciddi bir teklif bulunmuyordu.

🔹 Trump yönetimi daha sonra diplomatik süreçlerde Umman'ı geri planda bırakmaya çalıştı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan da Umman'ın İran'a fazla yakın olduğunu düşünüyor.

🔹 Arap yetkililere göre Umman, İran saldırılarını kınayan ortak bölgesel açıklamalara katılmayı sistematik şekilde reddetti.

🔹 İran'a ait insansız hava araçları Umman limanlarını vurduğunda bile Muskat yönetimi Tahran'ı doğrudan sorumlu tutmadı.

🔹 Umman, ABD ile yaklaşık 200 yıllık diplomatik ilişkilere sahip.

🔹 Ülke, 1980'lerde İran-Irak savaşını sona erdirmeye yönelik görüşmelere ev sahipliği yaptı.

🔹 Umman ayrıca 2015 İran nükleer anlaşmasına giden süreçte Washington ile Tahran arasındaki gizli görüşmelere aracılık etti.

🔹 Son yıllarda da ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin çeşitli turlarında arabulucu rolü üstlendi.

🔹 Otizm terapisi sektörü, artan teşhis oranları, sigorta kapsamının genişlemesi ve yeni hizmet sağlayıcıların pazara girmesiyle milyarlarca dolarlık bir endüstri haline geldi.

🔹 Sigortacılar ve işverenler, bazı şirketlerin hayali hizmetler, şişirilmiş çalışma saatleri ve düşük eğitimli personelle verilen hizmetler için aşırı ücret talep ettiğini belirtiyor.

🔹 Aetna, otizm terapisi sağlayıcılarıyla ilgili muhtemel dolandırıcılık ve kötüye kullanım tespitlerinin 2024-2025 döneminde yüzde 300 arttığını açıkladı.

🔹 Şirket, bu yıl da vakaların yaklaşık yüzde 50 daha artma yolunda olduğunu bildirdi.

🔹 İncelemelerde eksik kayıtlar, aynı saat için birden fazla hizmet faturası ve gerçekte bulunmayan adreslerde hizmet verilmiş gibi gösterilmesi gibi uygulamalar tespit edildi.

🔹 Büyük işverenlerin sağlık planlarında otizm terapisi harcamaları 2021-2025 arasında iki katına çıkarak 108 milyon dolara ulaştı.

🔹 Bazı işverenlerde otizm terapisi harcamaları rutin doktor ziyaretleri ve kemoterapi masraflarını geride bıraktı.

🔹 Blue Cross Blue Shield of Arizona, hasta başına harcamaların son iki yılda yaklaşık yüzde 30 yükseldiğini açıkladı.

🔹 Otizm terapisinin büyük bölümü davranış teknisyenleri tarafından veriliyor.

🔹 Bu çalışanların çoğu yalnızca lise diplomasına sahip ve bazı eyaletlerde saatlik yaklaşık 20 dolar ücret alıyor.

🔹 ABD'de kayıtlı davranış teknisyeni sayısı 2019'dan 2025 sonuna kadar yüzde 457 artarak yaklaşık 535 bine yükseldi.

🔹 New Jersey'de yaşayan Carolina Lopez, otizmli oğlu için bekleme listeleri nedeniyle Perfect Child adlı şirketten hizmet almaya başladı.

🔹 Şirket aileye cepten ödeme çıkmayacağını ve hizmete hemen başlanacağını söyledi.

🔹 Sigorta kayıtlarına göre şirket bazı günlerde çocuk için 30 bin doların üzerinde günlük ücret talep etti.

🔹 Bir vakada 70 dakikalık terapi ve gözetim hizmeti için toplam 30.500 dolarlık fatura kesildi.

🔹 Lopez, bazı günlerde faturalanan hizmetlerin hiç verilmediğini öne sürdü.

🔹 Sigorta şirketi ödemeleri durdurduktan sonra Perfect Child, Lopez'e yaklaşık 911 bin dolarlık ödeme talebi gönderdi.

🔹 Kısa süre sonra gönderilen yeni faturada borç tutarı 916 bin dolara yükseldi.

🔹 Ödeme seçenekleri arasında Zelle uygulaması da yer aldı.

🔹 Şirket mart ayında hizmet vermeyi durdurdu ve aile otizm terapisine ara verdi.

🔹 Gazete, Perfect Child'dan beş haneli veya daha yüksek sürpriz faturalar alan 10 aileyle görüştü.

🔹 Bazı aileler ödeme tahsili amacıyla dava edildi.

🔹 Bir aile için iki ayda toplam 510 bin dolarlık fatura kesildiği belirtildi.

🔹 Başka bir aile, yaklaşık dokuz aylık hizmet karşılığında yüz binlerce dolarlık ödeme yapıldığını ve terapilerin zaman zaman çocuğu bahçedeki salıncakta sallamaktan ibaret olduğunu söyledi.

🔹 Perfect Child'ın sağlık planlarına saat başına 13 bin dolara kadar ücret yansıttığı belirtildi.

🔹 Bu rakamın, ağ içi sağlayıcılara ödenen ortalama ücretlerin yaklaşık 150 katına ulaştığı ifade edildi.

🔹 Şirketle bağlantılı kuruluşlar 2024 sonundan bu yana en az 19 aileye ve işverene ödeme tahsili amacıyla dava açtı.

🔹 Uzmanlar, birçok eyalette otizm terapisi merkezi açmanın kreş açmaktan daha az denetime tabi olduğunu belirtiyor.

🔹 Indiana eyaleti, Medicaid programına yeni otizm terapisi sağlayıcılarının kabulünü geçici olarak durdurmaya hazırlanıyor.

🔹 Sigorta şirketleri, sektördeki dolandırıcılık, israf ve kötüye kullanım vakalarına karşı yeni denetim programları geliştirdiklerini açıkladı.

🔹 Tayvan Hava Kuvvetleri'ne ait bir T-34C eğitim uçağı salı günü eğitim görevi sırasında düştü.

🔹 Kazada Yarbay Kuo Chun-nan ve Yarbay Lu Chi-yu hayatını kaybetti.

🔹 Uçak, yerel saatle 08.08'de Kaohsiung'daki Gangshan Hava Üssü'nde düştü.

🔹 Hava kuvvetleri, uçağın motor arızası senaryosunun simüle edildiği eğitim uçuşu sırasında düştüğünü açıkladı.

🔹 Kuyruk numarası 3414 olan uçak, Hava Kuvvetleri Akademisi pistinin kuzey ucuna yakın bölgede yere çakıldı.

🔹 Kazanın nedeni hakkında soruşturma başlatıldı.

🔹 Savunma Bakanı Wellington Koo Li-hsiung kapsamlı inceleme talimatı verdi.

🔹 Kaohsiung savcıları, askeri polis ve uçuş emniyeti uzmanlarıyla birlikte soruşturma yürütmeye başladı.

🔹 46 yaşındaki Kuo Chun-nan, 2004 yılında Hava Kuvvetleri Akademisi'nden mezun oldu ve T-34 uçaklarında 2.172 saatin üzerinde uçuş tecrübesine sahipti.

🔹 41 yaşındaki Lu Chi-yu ise 2008 mezunuydu ve aynı uçak tipinde 2.114 saatin üzerinde uçuş gerçekleştirmişti.

🔹 Her iki pilot da evliydi ve deneyimli eğitim pilotları olarak görev yapıyordu.

🔹 Tayvan lideri Lai Ching-te hayatını kaybeden pilotların ailelerine taziye mesajı gönderdi.

🔹 Lai, kazanın nedeninin hızla ortaya çıkarılması ve benzer olayların önlenmesi için özel görev gücü kurulması talimatını verdi.

🔹 Kaza, Tayvan'ın yaşlanan T-34 eğitim uçağı filosuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

🔹 ABD yapımı T-34C Mentor uçakları 1985 yılından beri hizmet veriyor.

🔹 Bu uçaklar, savaş uçaklarına geçmeden önce hava kuvvetleri öğrencilerinin kullandığı ilk eğitim platformu olarak görev yapıyor.

🔹 Tayvan başlangıçta 49 adet T-34C satın aldı.

🔹 Kazalar ve hizmet dışı kalmalar nedeniyle aktif filonun bugün 30'un biraz üzerinde uçaktan oluştuğu tahmin ediliyor.

🔹 T-34'lerin hizmete girişinden bu yana 13 uçuş emniyeti olayı yaşandı.

🔹 Bu kazalarda salı günkü olay dahil toplam 12 pilot hayatını kaybetti.

🔹 Uçakların 2033 yılına kadar hizmette kalması planlanıyor.

🔹 Askeri planlamacılar, yerlerine yerli bir tasarım mı geliştirileceği yoksa yurt dışından yeni uçak mı alınacağı konusunda henüz karar vermedi.

🔹 Yaşlanan gövdeler, yedek parça sorunları ve fırlatma koltuğu bulunmaması son yıllarda artan endişeler arasında yer alıyor.

🔹 İktidardaki Demokratik İlerleme Partisi, eğitim prosedürleri, bakım uygulamaları ve uçuş güvenliği sistemlerinin kapsamlı şekilde gözden geçirilmesini istedi.

🔹 Ana muhalefetteki Kuomintang da kazanın nedeninin ortaya çıkarılması ve eğitim ile bakım süreçlerinin incelenmesi çağrısında bulundu.

🔹 Kuomintang, artan jeopolitik gerilimler nedeniyle Tayvan ordusunun giderek daha zorlu görevler üstlendiğini belirtti.

🔹 Asya-Pasifik bölgesindeki şirketler, rakiplerinin gerisinde kalma korkusuyla yapay zekâya yoğun yatırım yapıyor.

🔹 Bölgede faaliyet gösteren kuruluşların yüzde 37'si, sonuçları yeterince değerlendirmeden agresif şekilde yapay zekâ yatırımı yaptığını kabul etti.

🔹 Bu oran, yüzde 20 olan küresel ortalamanın neredeyse iki katına ulaştı.

🔹 Araştırma, ABD, Avrupa ve Asya-Pasifik'teki 500’den fazla çalışanı bulunan çok uluslu şirketlerden 800 teknoloji yöneticisini kapsadı.

🔹 Singapur, yapay zekâ yatırımlarının etkisini tam olarak değerlendirmeden yoğun harcama yapan şirketlerin oranıyla öne çıkan merkezlerden biri oldu.

🔹 Expereo CEO'su Ben Elms, şirketlerin tamamına yakınının yapay zekâya yatırım yaptığını ancak beklentiler ile sonuçlar arasında belirgin bir fark oluştuğunu söyledi.

🔹 Asya-Pasifik şirketlerinin yalnızca yüzde 40'ı yapay zekâ uygulamalarının beklentileri karşıladığını veya aştığını belirtti.

🔹 Şirketler düşük kaliteli eğitim verilerini, beklenenden yüksek maliyetleri ve yetersiz performans gösteren modelleri başlıca sorunlar olarak gösterdi.

🔹 Küresel ölçekte şirketlerin yalnızca yüzde 19'u yapay zekâ projelerinin beklentileri aştığını bildirdi.

🔹 Katılımcıların sadece yüzde 5'i yapay zekâ yatırımlarının öngörüleri önemli ölçüde geride bırakarak daha iyi sonuç verdiğini söyledi.

🔹 Asya-Pasifik'teki teknoloji liderlerinin yüzde 41'i yapay zekâ harcamaları ve yatırım getirileri üzerindeki kontrolü kaybetmekten endişe duyuyor.

🔹 Malezya'da bu oran yüzde 54'e yükseldi.

🔹 Şirketlerin sadece yüzde 9'u mevcut ağ altyapılarının yeni yapay zekâ, bulut ve dijital girişimleri tamamen desteklemeye hazır olduğunu belirtti.

🔹 Kuruluşların yüzde 37'si ise yakın dönemde ağ altyapılarında yükseltme veya değişim yapılması gerektiğini ifade etti.

🔹 Asya-Pasifik şirketlerinin yüzde 61'i önümüzdeki 12 ay içinde yapay zekâ ve makine öğrenimini en önemli teknoloji yatırım alanları arasında tutmayı planlıyor.

🔹 Expereo Asya-Pasifik Başkanı Eric Wong, şirketlerin yapay zekâyı büyük ölçekte destekleyebilecek ağ ve sistem altyapılarını daha yakından incelemeye başladığını söyledi.

🔹 Araştırma, özellikle Singapur ve Tayland'da esnek ve ölçeklenebilir altyapıya yönelik talebin bölge ortalamasının üzerinde olduğunu ortaya koydu.

🔹 Japonya, İngiltere ve İtalya'nın ortak yürüttüğü Global Combat Air Programme (GCAP) kapsamında geliştirilen yeni nesil savaş uçağının gecikebileceği yönündeki haberler Tokyo'da endişe yarattı.

🔹 GCAP'ın üç ülkeye ait yeni savaş uçağını 2035 yılında hizmete sokması hedefleniyor.

🔹 İngiltere'nin savunma harcamalarına ilişkin belirsizlik nedeniyle projenin birkaç yıl gecikebileceği bildirildi.

🔹 Gecikme ihtimali, Japonya'nın GCAP ile değiştirmeyi planladığı mevcut savaş uçaklarının kullanım süresini uzatmasını gerektirebilir.

🔹 Uzmanlar, bunun Çin'in hızla gelişen hava gücü karşısında Japonya'nın güvenlik hesaplarını zorlaştırabileceğini belirtiyor.

🔹 Daito Bunka Üniversitesi'nden Garren Mulloy, Tokyo'daki savunma çevrelerinde İngiltere'ye yönelik ciddi hayal kırıklığı ve rahatsızlık bulunduğunu söyledi.

🔹 Mulloy, İngiltere'nin projeyi yavaş ilerletmesinin Japonya'nın sabrını zorladığını ifade etti.

🔹 İngiltere'nin Savunma Yatırım Planı'nın açıklanması beklenenden daha uzun süre ertelendi.

🔹 Haberlere göre GCAP finansmanının ancak 2030'lu yılların ortalarında serbest bırakılması planlanıyor.

🔹 Uçağın hizmete giriş tarihinin de 2040'lı yılların başına kayabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Analistler, üç ülkenin hâlâ net bir geliştirme takvimi ve yol haritası üzerinde uzlaşamamış olmasının Tokyo'daki kaygıları artırdığını belirtiyor.

🔹 Kanada, Avustralya, Almanya ve Suudi Arabistan gibi ülkeler projeye katılma veya gelecekte uçağı satın alma ilgisi gösterdi.

🔹 İngiltere, Japonya ve İtalya'nın nisan ayında imzaladığı geçici geliştirme sözleşmesi bu ay sona eriyor.

🔹 Japonya'nın envanterinde bulunan 90'dan fazla F-2 savaş uçağı, ABD'nin F-16 platformu temel alınarak geliştirildi.

🔹 F-2'lerin Çin'in J-20 savaş uçaklarıyla kıyaslandığında daha düşük kabiliyete sahip olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Çin ayrıca yeni nesil J-36 savaş uçağını geliştiriyor.

🔹 Japonya toplam 147 adet F-35 satın almayı kabul etti ancak teslimatlar henüz tamamlanmadı.

🔹 Mulloy'a göre Japonya'nın seçenekleri arasında kendi savaş uçağını geliştirmek, GCAP'ta İngiltere'nin rolünü azaltmak veya geçici çözüm olarak İsveç yapımı Gripen savaş uçaklarını satın almak bulunuyor.

🔹 Uluslararası Kriz Grubu'ndan William Yang, yaşanan sorunların Japonya'nın savunma iş birliklerinde Avrupa'yı ABD'ye alternatif olarak görme yaklaşımını yeniden değerlendirmesine yol açabileceğini söyledi.

🔹 Yang, gecikmenin Japonya'nın savunma kapasitesini güçlendirme planları açısından bir gerileme olduğunu belirtti.

🔹 Buna rağmen Japonya'nın projeden ayrılmasının beklenmediğini ve Tokyo'nun İngiltere ile İtalya'yla birlikte darboğazı aşmaya çalışacağını ifade etti.

🔹 Çinli biyoteknoloji şirketi Akeso, akciğer kanserine yönelik ilacı ivonescimabın üçüncü faz klinik çalışmasında beklenenden daha güçlü sonuçlar elde ettiğini açıkladı.

🔹 Sonuçlar, ilacın ölüm riskini yüzde 34 azalttığını gösterdi.

🔹 Analistler, ivonescimabın küresel küçük hücreli dışı akciğer kanseri pazarında temel tedavilerden biri haline gelebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Çalışmada ivonescimab kullanan hastaların medyan genel sağkalım süresi 27,9 ay oldu.

🔹 Karşılaştırma grubunda kullanılan BeOne'ın tislelizumab ilacında bu süre 23,7 ay olarak gerçekleşti.

🔹 İvonescimab kullanan hastaların yüzde 64,7'si iki yıl sonra hayatta kalırken kontrol grubunda bu oran yüzde 48,6 oldu.

🔹 Çok merkezli çalışmaya toplam 532 hasta katıldı.

🔹 Hastaların yaklaşık yüzde 92'si ileri evre veya metastatik skuamöz küçük hücreli dışı akciğer kanserine sahipti.

🔹 Skuamöz hücreli akciğer kanseri sigara kullanımıyla güçlü şekilde ilişkilendiriliyor.

🔹 ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi verilerine göre bu kanser türü erkeklerde vakaların yüzde 80'iyle, kadınlarda ise yüzde 90'ıyla bağlantılı bulunuyor.

🔹 Nomura'nın Çin sağlık araştırmaları başkanı Zhang Jialin, sonuçların hem Akeso hem de ilgili ilaç sınıfı açısından önemli bir başarı olduğunu söyledi.

🔹 Zhang, sonuçların biyoteknoloji sektöründeki yatırımcı algısını da olumlu etkileyebileceğini belirtti.

🔹 Akeso Yönetim Kurulu Başkanı Xia Yu, çalışmanın yeni bir tedavi standardı oluşturma potansiyeline sahip olduğunu söyledi.

🔹 Çalışma, Çin kaynaklı birinci sınıf yenilikçi ilacın üçüncü faz sonuçlarının 61 yıl sonra ilk kez Amerikan Klinik Onkoloji Derneği'nin genel oturumunda sunulmak üzere seçildiğini gösterdi.

🔹 Küresel küçük hücreli dışı akciğer kanseri pazarı 2024 yılında yaklaşık 20,2 milyar dolar büyüklüğe ulaştı.

🔹 Pazarın 2025'te 22,1 milyar dolara çıkması bekleniyor.

🔹 Sektör tahminlerine göre pazar büyüklüğü 2034 yılında 53,9 milyar dolara ulaşabilir.

🔹 İvonescimab Çin'de iki farklı kullanım onayı aldı.

🔹 İlaç ilk olarak 2024 yılında belirli genetik mutasyona sahip akciğer kanseri hastalarında kullanım izni aldı.

🔹 2025 yılında ise PD-L1 pozitif ileri evre veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde birinci basamak tedavi olarak onaylandı.

🔹 OECD'nin yayımladığı rapora göre Çinli şirketler, küresel rakiplerine kıyasla üç ila sekiz kat daha fazla devlet desteği alıyor.

🔹 Raporda bu desteklerin, Çinli şirketlerin son yıllardaki küresel pazar payı artışlarının yaklaşık yüzde 60'ını sağladığı belirtildi.

🔹 Çalışma, 2005-2024 döneminde 15 temel sektörde faaliyet gösteren dünyanın en büyük 525 üretim grubunu kapsayan OECD veritabanına dayanıyor.

🔹 İncelenen sektörlerdeki toplam sanayi destekleri 2024 yılında 108 milyar dolara ulaştı.

🔹 Bu tutar şirketlerin toplam satış gelirlerinin yaklaşık yüzde 1,3'üne karşılık geldi.

🔹 Çinli şirketler dönem ortalamasında gelirlerinin yaklaşık yüzde 2,5'i kadar destek aldı.

🔹 Kuzey Amerikalı şirketlerde bu oran yüzde 0,9, Avrupalı şirketlerde ise yüzde 0,5'in altında kaldı.

🔹 OECD, 2005-2023 döneminde Çinli şirketlerin küresel pazar payı kazanımlarının yaklaşık yüzde 60'ının devlet destekleriyle ilişkili olduğunu hesapladı.

🔹 Küresel ortalamada ise desteklerin pazar payı artışlarına katkısı yüzde 22 seviyesinde gerçekleşti.

🔹 Rapora göre Çinli şirketlerle diğer bölgelerdeki şirketler arasındaki destek farkı 2024 yılında da yüksek seviyesini korudu.

🔹 Çinli şirketlere sağlanan desteklerin büyük bölümü piyasa koşullarının altında maliyetle verilen kredilerden oluştu.

🔹 ABD'de destekler ağırlıklı olarak vergi avantajları şeklinde sağlandı.

🔹 Avrupa'da ise doğrudan devlet hibeleri daha yaygın destek aracı olarak öne çıktı.

🔹 OECD, Çin'in devlet bankalarının ağırlıklı olduğu finansal yapısının düşük maliyetli kredi desteğini kolaylaştırdığını belirtti.

🔹 Avrupa Birliği Çin Ticaret Odası (CCCEU), OECD'nin destekleri ölçme yöntemine itiraz etti.

🔹 Oda, raporun Çin'in devlet ağırlıklı finans sisteminin özelliklerini ihlal gibi değerlendirdiğini savundu.

🔹 CCCEU, raporun ABD ve Avrupa Birliği'nin Çinli şirketlere yönelik ilave ticaret önlemlerine gerekçe oluşturabileceği uyarısında bulundu.

🔹 OECD verilerine göre en fazla destek alan sektörler güneş panelleri, yarı iletkenler, alüminyum, çelik ve gemi inşası oldu.

🔹 Bu sektörlerin büyük bölümü son yıllarda Pekin ile Batılı ülkeler arasındaki ticaret anlaşmazlıklarının merkezinde yer aldı.

🔹 CCCEU, Avrupa'da faaliyet gösteren Çinli şirketlere uyum ve destek denetimlerini hızlandırmaları çağrısında bulundu.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen diplomatik görüşmelerin "çok sıkıcı olmaya başladığını" söyledi.

🔹 CNBC'ye konuşan Trump, müzakerelerin sona ermesi ihtimaliyle ilgili olarak "Umurumda değil. Biterse biter" dedi.

🔹 Trump, "Gerçekten umurumda değil. Hiç umurumda değil" ifadelerini kullandı.

🔹 İranlı yetkililerin, Lübnan'da devam eden İsrail saldırıları ve Basra Körfezi'ndeki düşük yoğunluklu çatışmalar nedeniyle görüşmeleri durdurmayı değerlendirdiği yönünde haberler çıktı.

🔹 Buna rağmen Trump aynı gün sosyal medya hesabında İran ile görüşmelerin "hızlı bir şekilde" sürdüğünü yazdı.

🔹 Trump'ın cuma günü İran ile üzerinde çalışılan ön anlaşmanın şartlarını sertleştirdiği bildirildi.

🔹 Trump'ın özellikle İran'a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği konularında çekinceler taşıdığı belirtildi.

🔹 İran savaşı başladığından bu yana benzin fiyatlarında önemli artış yaşandı.

🔹 ExxonMobil'den üst düzey bir yetkili fiyatların daha da yükselebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Cumhuriyetçi Parti içinde de savaşın seçmenler arasında popüler olmadığı yönündeki değerlendirmeler dikkat çekiyor.

🔹 Trump son aylarda İran'a yönelik söylemlerinde sert değişiklikler yaptı.

🔹 Daha önce İran'ı yok etmekle tehdit eden Trump, daha sonra ateşkes ilan edildiğini ve İran'ın ABD şartlarını kabul ettiğini söylemişti.

🔹 Ardından İran'ın ABD şartlarını kabul etmediğinden şikâyet etti.

🔹 Mart ayında ise İran krizinin kısa sürede çözüleceğini öngörmüş ve "Bunda sıkıcı hiçbir şey yok" demişti.

🔹 Son açıklamalarında ise aynı süreci "çok sıkıcı" olarak nitelendirdi.

🔹 Venezuela'nın doğusundaki Cumaná kenti, bir zamanlar Toyota Land Cruiser üreten ve Güney Amerika'ya gıda ihraç eden önemli bir sanayi merkeziyken bugün ciddi altyapı ve ekonomik krizle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Kentte içme suyu kıtlığı, günlük elektrik kesintileri ve kamu hizmetlerindeki çöküş yaşamı zorlaştırıyor.

🔹 Yaklaşık 500 bin nüfuslu şehirde birçok bölge savaş sonrası bir kenti andıran görüntüler sergiliyor.

🔹 Cumaná, Hugo Chávez'in iktidara gelişinden önce Venezuela'nın başlıca sanayi merkezlerinden biri olarak görülüyordu.

🔹 Kent, Karayipler bölgesinin önemli balıkçılık ve konserve üretim merkezlerinden biriydi.

🔹 Tersaneler ticari balıkçı gemileri üretiyor, Toyota fabrikası ise Land Cruiser montajı yapıyordu.

🔹 Chávez dönemindeki devletleştirme politikaları Cumaná ve Sucre eyaletinde yoğun şekilde uygulandı.

🔹 Kamulaştırmalar sonrası özel sermayenin çekilmesi konserve sektörünü zayıflattı.

🔹 Devlete ait diğer işletmelerdeki üretim düşüşü nedeniyle konserve fabrikaları metal kutu temin etmekte zorlandı.

🔹 Çok sayıda fabrika kapandı, bazıları ise terk edilmiş durumda bulunuyor.

🔹 Toyota'nın montaj tesisi de ekonomik kriz ve üretim sorunları nedeniyle faaliyetlerini sonlandırdı.

🔹 Şubat ayında su sağlayan rezervuardaki bir tünelde meydana gelen heyelan sistem genelinde krize yol açtı.

🔹 Yetkililer su kullanımını ciddi şekilde kısıtlayan bir program uygulamaya başladı.

🔹 Su tankerlerinin gelişi sırasında uzun kuyruklar ve gerginlikler yaşanıyor.

🔹 Özel tankerlerden alınan 20 litrelik bir bidon suyun fiyatı 8 dolara kadar çıkabiliyor.

🔹 Birçok okul ve işletme su yetersizliği nedeniyle faaliyetlerini durdurdu.

🔹 Kent sakinleri ekonomik koşulların iyileşmesini beklese de yaşam şartlarının daha da kötüleştiğini söylüyor.

🔹 Bazı mahallelerde insanlar yerel yönetim yapılarının sosyal medya paylaşımlarını ve günlük konuşmaları izlediğini öne sürüyor.

🔹 Devlet yardımlarının kesilebileceği endişesi nedeniyle bazı vatandaşlar görüşlerini açıklamaktan kaçınıyor.

🔹 1958'de kurulan Universidad de Oriente, Latin Amerika'nın önemli deniz araştırma merkezlerinden biriydi.

🔹 Üniversite bir dönem 15 binden fazla öğrenciye ev sahipliği yapıyordu.

🔹 Hükümet karşıtı protestoların ardından kampüste yıllar süren yağmalamalar yaşandı.

🔹 Kütüphaneler, laboratuvarlar ve binalar büyük zarar gördü.

🔹 Günümüzde yaklaşık 2 bin öğrenci eğitimine geçici yapılarda devam ediyor.

🔹 Elektrik kesintileri kentte neredeyse her gün birkaç saat sürüyor.

🔹 Alışveriş merkezlerinde yürüyen merdivenler ve asansörler sık sık çalışmıyor.

🔹 Klimaların devre dışı kalması nedeniyle kapalı alanlarda sıcaklık ciddi seviyelere ulaşıyor.

🔹 Kentteki açık çöp alanlarında bazı insanlar yiyecek, yakacak ve geri dönüştürülebilir malzeme topluyor.

🔹 Kent genelinde hükümet yanlısı duvar resimleri ve sloganlar görünürlüğünü koruyor.

🔹 Bazı sakinler yaşanan sorunlara rağmen hükümetin krizi çözeceğine inandıklarını ifade ediyor.

🔹 Kendisini Chávez destekçisi olarak tanımlayan bazı vatandaşlar, su krizinin hükümetin kontrolü dışındaki nedenlerden kaynaklandığını savunuyor.

🔹 ABD'li yazılım şirketi Box, yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte 13 yeni iş pozisyonu oluşturdu.

🔹 Yeni pozisyonlar arasında yapay zekâ mimarı, yapay zekâ çözüm yöneticisi, yapay zekâ platform lideri ve yapay zekâ-veri entegrasyonu direktörü bulunuyor.

🔹 Şirket çalışan sayısının 2026 başında 2.900'den 3.000'in üzerine çıkmasını bekliyor.

🔹 Teknoloji sektöründe birçok şirket yapay zekâ gerekçesiyle işten çıkarmalara giderken Box, yapay zekânın yeni istihdam alanları oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 Box CEO'su Aaron Levie, hem müşterilere yapay zekâ ürünleri sattıkları hem de şirket içinde yapay zekâ kullandıkları için daha fazla çalışan işe aldıklarını söyledi.

🔹 Levie, yapay zekâ sayesinde artan verimliliğin de yeni işe alımları teşvik ettiğini ifade etti.

🔹 Şirket, müşterilerin yapay zekâ sistemlerini kullanmasına yardımcı olacak "forward deployed engineer" pozisyonları oluşturdu.

🔹 Bilgi teknolojileri biriminde çalışan "yapay zekâ iş otomasyonu mühendisleri", çalışanların yapay zekâyı daha verimli kullanmasına destek veriyor.

🔹 Şirket ayrıca yapay zekâ modellerinin performansını ölçen uzmanlar da istihdam ediyor.

🔹 Box, son yıllarda yapay zekâyı belge hazırlama, sözleşme inceleme ve onay süreçleri gibi alanlara entegre etti.

🔹 Çalışanlardan kendi görevlerinin bir kısmını bırakarak diğer ekiplerin yapay zekâ kullanımına yardımcı olmaları istendi.

🔹 Şirket, yapay zekâyı ürünlerinin temel bileşenlerinden biri haline getirmeyi sürdürüyor.

🔹 Box'ın son çeyrek gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 arttı.

🔹 Bu, şirketin 2022'den bu yana kaydettiği en hızlı gelir artışı oldu.

🔹 Buna rağmen yatırımcılar, yapay zekânın gelecekte Box'ın yazılımlarının yerini alabileceği endişesi taşıyor.

🔹 Şirket, yapay zekânın kod yazma yeteneklerinin gelişmesine rağmen yazılım mühendisi alımlarını yavaşlatmadığını açıkladı.

🔹 Levie, yapay zekâ ajanlarının mühendislerin üretkenliğini artırdığını ve her mühendisin artık daha fazla iş yapabildiğini söyledi.

🔹 Bu nedenle çekirdek mühendislik kadrolarını büyütmeye devam ettiklerini belirtti.

🔹 Columbia Business School'dan Stephan Meier, yeni teknolojilerin tarih boyunca yeni iş alanları oluşturduğunu söyledi.

🔹 Meier, bilgisayarların yaygınlaşmasının bilgi teknolojileri departmanları ve yeni meslekler ortaya çıkarmasına benzer bir sürecin yapay zekâ alanında da yaşandığını belirtti.

🔹 Ancak yapay zekânın oluşturduğu yeni işlerin, işten çıkarmaların etkisini tamamen telafi edip etmeyeceğinin henüz belirsiz olduğu ifade ediliyor.

🔹 Tarihçi Michael Kimmage, Vladimir Putin'in Ukrayna savaşında ne belirleyici bir zafer kazanabildiğini ne de siyasi maliyet ödemeden geri çekilebildiğini savundu.

🔹 Yazıya göre Putin'in yönetim sistemi, dışarıdan istikrarlı görünse de Rusya'nın gücünü, servetini ve genç nüfusunu tüketen bir savaşın içine sıkışmış durumda.

🔹 Putin savaşın finansmanını sağlamayı ve yüksek para ödemeleriyle asker toplamayı sürdürüyor.

🔹 Rusya diplomatik ve ticari ilişkilerini dünyanın önemli bölümüyle korumaya devam ediyor.

🔹 Buna rağmen savaş, Rus vatandaşlarının yaşam standartlarını aşındırıyor ve ülkenin kaynaklarını tüketiyor.

🔹 Rus ordusu cephede sınırlı ilerlemeler kaydetse de savaşın dinamiğini değiştirecek güçlü yeni tırmanma araçları bulunmuyor.

🔹 Zorunlu seferberlik Rusya'ya askeri avantaj sağlayabilir ancak toplum içinde ciddi tepki yaratabilir.

🔹 Nükleer silah kullanımı ise zafer garantisi vermediği gibi ABD ve Avrupa'nın sert askeri tepkisini veya Çin ile ilişkilerde kırılmayı tetikleyebilir.

🔹 Putin'in mevcut cephe hattı üzerinden bir anlaşmayı kabul etmesi halinde savaşın karşılığında yalnızca Ukrayna'nın güneyinde sınırlı bir toprak kazanımı elde etmiş olacağı belirtiliyor.

🔹 Böyle bir sonuç, savaşta yakınlarını kaybeden Ruslar açısından savaşın anlamsızlığının kabulü olarak görülebilir.

🔹 Bu durum Putin'in stratejik kararlarının ve hatalarının Rusya içinde daha fazla sorgulanmasına yol açabilir.

🔹 Yazıda Putin'in yalnızca kendisini değil, kurduğu yönetim modelini de uzun süreli bir savaşın içine hapsettiği öne sürülüyor.

🔹 Putin sonrasında benzer çizgideki bir liderin, Batı güvenlik yapılarıyla bütünleşen ve savaş deneyimi kazanmış bir Ukrayna karşısında pasif kalmasının zor olacağı belirtiliyor.

🔹 Son dönemde internet kısıtlamaları ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle bazı toplumsal hoşnutsuzluk işaretleri ortaya çıktı.

🔹 Ancak ülkede etkili bir savaş karşıtı hareket veya güçlü bir muhalefet partisi bulunmuyor.

🔹 Devletin ekonomi ve toplum üzerindeki geniş etkisi nedeniyle vatandaşların büyük bölümü sistemin bir parçası olarak yaşamını sürdürüyor.

🔹 Mevcut koşullarda Putin'i görevden uzaklaştırabilecek kişi veya kurum görünmediği ifade ediliyor.

🔹 Yazı, Putin'in zamanla güçlü bir otoriter lider haline geldiğini ancak devlet yönetimi ve ekonomi alanında zayıf performans sergilediğini savunuyor.

🔹 Ukrayna'nın Rus topraklarına yönelik saldırılarının savaşın maliyetlerini doğrudan Rus vatandaşlarına hissettirdiği belirtiliyor.

🔹 Putin sonrası dönemde yönetim sisteminin çözülmesi halinde Rusya içinde sert bir siyasi güç mücadelesi yaşanabileceği öngörülüyor.

🔹 Yazıya göre Putin'in iktidarı sona erdiğinde, uzun yıllardır korumaya çalıştığı istikrar da ciddi biçimde sarsılabilir.

🔹 Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda'da Ebola salgını hızla yayılırken sağlık çalışanları hastaları izole etmeye, temaslıları takip etmeye ve destekleyici tedavi uygulamaya çalışıyor.

🔹 Salgının merkezinde, daha önce yalnızca iki küçük salgına neden olmuş Bundibugyo virüsü bulunuyor.

🔹 Bundibugyo virüsüne karşı onaylanmış özel bir aşı veya ilaç bulunmuyor.

🔹 İki büyük kâr amacı gütmeyen aşı kuruluşu, yeni aşıların geliştirilmesi için on milyonlarca dolarlık finansman açıkladı.

🔹 Dünya Sağlık Örgütü uzmanları bazı monoklonal antikorların ve ilaçların tedavi olarak test edilmesini tavsiye etti.

🔹 Uzmanlar sonuçların ortaya çıkmasının aylar sürebileceğini ancak salgının devam etmesi nedeniyle bu çalışmaların yine de önemli olacağını belirtti.

🔹 Ebola hastalığı tek bir virüsten değil aynı cins içindeki farklı virüs türlerinden kaynaklanabiliyor.

🔹 Bundibugyo virüsü ilk kez 2007 yılında tanımlandı ve bugüne kadar yalnızca iki küçük salgına neden oldu.

🔹 Virüs ani ateş, kas ağrısı, kusma, kontrolsüz kanama ve organ yetmezliği gibi belirtilere yol açabiliyor.

🔹 Hastalık enfekte kişilerin önemli bir bölümünün ölümüne neden olabiliyor.

🔹 Nisan ayında ilk vakalar ortaya çıktığında doktorlar hastaları teşhis etmekte zorlandı.

🔹 Mevcut testlerin çoğu daha yaygın olan Ebola virüsünü tespit etmek için tasarlanmıştı.

🔹 Bundibugyo virüsünü tespit edebilen testler sağlık ekiplerine yeni ulaştırılmaya başlandı.

🔹 CEPI, üç farklı Bundibugyo aşı adayını klinik denemelere hazırlamak için toplam 61 milyon dolara kadar destek sağlayacak.

🔹 IAVI kuruluşu, VSV tabanlı aşı geliştirmek için 3,2 milyon dolara kadar finansman alacak.

🔹 Maymunlar üzerinde yapılan önceki çalışmalarda benzer bir VSV aşısı yüzde 100 koruma sağlamıştı.

🔹 Oxford Üniversitesi ekibi adenovirüs tabanlı bir aşı geliştirmek için 8,6 milyon dolara kadar destek aldı.

🔹 Araştırmacılar insan denemeleri için gerekli aşıları bir ila iki ay içinde hazırlayabileceklerini belirtti.

🔹 Moderna, Bundibugyo virüsüne karşı mRNA aşısı geliştirmek üzere 50 milyon dolara kadar destek alacak.

🔹 Gavi de önde gelen aşı adaylarının üretimini desteklemek için 40 milyon dolar ayırdığını duyurdu.

🔹 Ebola virüsüne karşı kullanılan bazı monoklonal antikorların Bundibugyo virüsüne de bağlanabildiği tespit edildi.

🔹 Dünya Sağlık Örgütü uzmanları maftimivab ve deneysel MBP-134 adlı iki tedavinin klinik denemelere alınmasını önerdi.

🔹 MBP-134 daha önce hayvan deneylerinde ölümcül Ebola enfeksiyonlarını tedavi etmişti.

🔹 Vanderbilt Üniversitesi'nden James Crowe ve ekibi 2007 salgınından kurtulan kişilerde Bundibugyo virüsüne karşı güçlü antikorlar tespit etti.

🔹 Bu antikorlar maymun deneylerinde yüzde 100 koruma sağladı.

🔹 Ancak klinik çalışmalara geçilmesi için gerekli finansman sağlanamadı.

🔹 Uzmanlar, salgınlar başlamadan önce geniş kapsamlı aşı ve tedavi araştırmalarına yatırım yapılmasının gelecekteki salgınlara hazırlığı güçlendireceğini vurguluyor.

🔹 Trump yönetimi, Atlantik ve Pasifik okyanuslarındaki kıyı çevresi, deniz ekosistemleri ve iklimi etkileyen akıntıları izlemek için kurulan 368 milyon dolarlık Okyanus Gözlemevleri Girişimi'ni (Ocean Observatories Initiative) devre dışı bırakıyor.

🔹 Ulusal Bilim Vakfı (NSF), haziran ayında başlayacak operasyonla 900'den fazla derin deniz ölçüm cihazını sökmek üzere gemiler göndereceğini açıkladı.

🔹 Sistem Oregon, Washington, Alaska, Kuzey Carolina ve Grönland ile İzlanda arasındaki Irminger Denizi'nde faaliyet gösteriyordu.

🔹 Araştırmacılar sistemden elde edilen verileri okyanusların atmosferden ne kadar sera gazı emdiğini anlamak için kullanıyordu.

🔹 Veriler deniz sıcaklıklarındaki değişimlerin balıkçılık üzerindeki etkilerini ve iklimdeki daha büyük değişimlerin işaretlerini incelemeye yardımcı oluyordu.

🔹 Kuzey Carolina açıklarındaki istasyon ABD'nin doğu kıyısındaki kıyı taşkınları ve okyanus akıntıları hakkında önemli bilgiler sağlıyordu.

🔹 Irminger Denizi'ndeki istasyon, Atlantik Meridyonel Devridaim Dolaşımı'ndaki (AMOC) değişimlerin izlenmesinde kritik rol oynuyordu.

🔹 Bazı bilim insanları küresel ısınma nedeniyle bu akıntı sisteminin zayıfladığından endişe ediyor.

🔹 Akıntının çökmesi halinde ciddi hava olayları ve iklim etkileri ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.

🔹 NSF sözcüsü Michael England, kararın kurumun değişen bilimsel önceliklere ve yeni teknolojilere daha esnek şekilde kaynak ayırma stratejisiyle uyumlu olduğunu söyledi.

🔹 NSF ayrıca araştırma altyapılarında yaşam döngüsü yönetimine yönelik daha planlı bir yaklaşım izlediğini belirtti.

🔹 NOAA'nın eski baş bilim insanlarından Craig McLean kararı eleştirerek bunun yönetimin bilimsel çalışmalara yaklaşımını yansıttığını söyledi.

🔹 McLean, sistemin kaldırılmasının ABD'nin küresel bilimsel liderlik konumuna zarar vereceğini savundu.

🔹 Ağ 2016 yılında faaliyete başladı ve başlangıçta 25 yıl boyunca çalışması planlanmıştı.

🔹 Her istasyonda binlerce metre derinliğe uzanan sensör dizileri okyanus akıntıları ile kimyasal ve biyolojik koşulları ölçüyordu.

🔹 Uzaktan kumandalı robotlar ve su altı araçları verileri araştırma merkezlerine iletiyordu.

🔹 Ağın yıllık işletme maliyeti yaklaşık 48 milyon dolar seviyesindeydi.

🔹 Trump yönetimi 2025 ve 2026 bütçelerinde sistemin finansmanını yüzde 80 azaltmayı önerdi.

🔹 Kongre her iki girişimde de bütçeyi yeniden onayladı ve finansmanı geri getirdi.

🔹 Boston College'dan Hilary Palevsky, Irminger Denizi verilerinin son on yıldır okyanusun karbondioksit emilimini anlamada kullanıldığını söyledi.

🔹 Palevsky, sistemin kapatılmasının veri toplama sürecinde edinilen uzmanlığın kaybedilmesine yol açabileceğini belirtti.

🔹 Bilim insanları, sistemin sağladığı uzun süreli gözlem verilerinin okyanus ve iklim araştırmaları açısından yüksek değere sahip olduğunu vurguluyor.

🔹 Yeni bir araştırma, obezitenin yalnızca vücut kitle indeksi (BMI) ile ölçülmesinin çok sayıda vakayı gözden kaçırabileceğini ortaya koydu.

🔹 ABD'de yetişkinlerin yaklaşık yüzde 40'ının obez olduğu tahmin ediliyor, ancak yeni bulgular bu oranın daha yüksek olabileceğine işaret ediyor.

🔹 Geçen yıl uluslararası bir komisyon, obeziteyi fazla yağ dokusunun neden olduğu organ ve doku bozukluklarıyla ilişkili kronik bir hastalık olarak tanımladı.

🔹 Bu yaklaşım yalnızca BMI'ı değil, bel çevresi ve diğer vücut ölçümlerini de dikkate alıyor.

🔹 Araştırmacılar, ABD'yi temsil eden yaklaşık 5.600 yetişkinin verilerini inceledi.

🔹 BMI'a göre fazla kilolu ancak obez olmayan kişilerin yaklaşık yarısının yeni tanıma göre "klinik obezite" kapsamına girebileceği hesaplandı.

🔹 BMI'a göre normal kilolu bazı kişilerin de obez olarak sınıflandırılabileceği belirtildi.

🔹 Lancet komisyonunun başkanı Francesco Rubino, çalışmanın obezite oranını olduğundan yüksek hesaplamış olabileceğini söyledi.

🔹 Rubino'ya göre karaciğer hastalığı, kalp yetmezliği veya yürüme güçlüğü gibi belirtiler her zaman obeziteden kaynaklanmayabiliyor.

🔹 Uzmanlar BMI'ın kusurlu olduğunu kabul etse de birçok doktorun onu hızlı ve düşük maliyetli bir tarama aracı olarak kullanmaya devam ettiğini belirtti.

🔹 Johns Hopkins Üniversitesi'nden Elizabeth Selvin, BMI ile diğer yağ ölçümleri arasında güçlü ilişki bulunduğunu söyledi.

🔹 Virginia Üniversitesi'nden Catherine Varney, BMI'ın başlangıç noktası olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını ifade etti.

🔹 Uzmanlara göre özellikle karın bölgesindeki fazla yağ, iltihaplanmayı artıran moleküller ve hormonlar salgılıyor.

🔹 Bu durum kan şekeri düzenlenmesi, kalp fonksiyonları, kolesterol ve tansiyon üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.

🔹 Yeni tanıma göre fazla yağ dokusu bulunmasına rağmen henüz organ hasarı gelişmemiş kişiler "preklinik obezite" olarak sınıflandırılıyor.

🔹 Uzmanlar, bu kişilerin ilerleyen yıllarda yüksek tansiyon, diyabet, böbrek hastalığı ve kalp-damar sorunları geliştirme riskinin yüksek olduğunu belirtti.

🔹 Araştırmacılar, obeziteyi erken dönemde tedavi etmenin ileride ortaya çıkabilecek kronik hastalıkları önlemede önemli olabileceğini vurguladı.

🔹 Kritik tehlike altındaki turuncu alınlı papağan türü kākāriki karakanın dünyada yalnızca yaklaşık 450 bireyi kaldı.

🔹 Yeni Zelanda'daki Nacho ve Trixie adlı iki kākāriki karaka, son iki yılda 55 yavru üreterek türün toplam nüfusunu yüzde 10'dan fazla artırdı.

🔹 Çift, yalnızca son üreme sezonunda 33 yavru dünyaya getirdi.

🔹 Kākāriki karaka, 1919 ve 1965 yıllarında iki kez nesli tükenmiş ilan edildi ancak her iki seferde de yeniden keşfedildi.

🔹 Tür, Yeni Zelanda'nın en nadir papağanı olarak kabul ediliyor.

🔹 Günümüzde hem doğal yaşam alanlarında hem de koruma programlarında yaklaşık 450 birey bulunuyor.

🔹 Korumacılar, yırtıcılardan arındırılmış yaşam alanları oluşturuyor ve üreme programları yürütüyor.

🔹 Nacho ve Trixie, Christchurch kentindeki Isaac Conservation and Wildlife Trust tesisinde yaşıyor.

🔹 Çift 2024 yılında eşleştirildi ve kısa sürede programın en başarılı üreme çifti haline geldi.

🔹 Tesiste bulunan sekiz çift arasındaki Nacho ve Trixie birbirlerini kendileri seçti.

🔹 Diğer çiftler genellikle 10 ila 15 yavru üretirken Nacho ve Trixie iki yılda 55 yavru verdi.

🔹 Nacho meraklı yapısıyla öne çıkarken Trixie diğer dişilere göre daha iri yapılı olarak tanımlanıyor.

🔹 Çiftin yavruları da ortalamadan daha büyük oluyor.

🔹 Yavruların önemli bölümü daha sonra doğal yaşama bırakıldı.

🔹 Program, Yeni Zelanda Koruma Bakanlığı ile Güney Ada'nın yerli halkı Ngāi Tahu tarafından yürütülüyor.

🔹 Ülkede şu anda beş ayrı kākāriki karaka popülasyonu bulunuyor.

🔹 Koruma ekipleri önümüzdeki 20 yıl içinde bu sayıyı 10'a çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Türün karşı karşıya olduğu başlıca tehditler yırtıcılar, habitat kaybı, hastalıklar ve iklim değişikliği olarak sıralanıyor.

🔹 Esaret altında üreme programı 2003 yılında başlatıldı ve o tarihten bu yana yüzlerce kuş yetiştirilerek doğaya salındı.

🔹 Koruma çalışmalarının nihai hedefi, doğal popülasyonların insan desteği olmadan sürdürülebilir hale gelmesi olarak belirtiliyor.

🔹 Kaliforniya Eyalet Üniversitesi (CSU) sistemi, 2025 yılında OpenAI ile 16,9 milyon dolarlık anlaşma yaparak 500 bin ChatGPT.edu lisansı satın aldı.

🔹 Program, 22 kampüsten oluşan ve eyaletteki her 10 çalışandan birini eğiten CSU sistemini "yapay zekâ destekli ilk büyük devlet üniversitesi sistemi" haline getirmeyi amaçladı.

🔹 San Jose State Üniversitesi, "AI Everywhere" programı kapsamında yapay zekâ kütüphanecisi, yapay zekâ merkezi ve yapay zekâ destekli öğrenci hizmetleri oluşturdu.

🔹 Kaliforniya yönetimi Nvidia, Adobe, Google, IBM ve Microsoft ile eğitim alanında yapay zekâ iş birlikleri başlattı.

🔹 Amaç, öğrencileri geleceğin yapay zekâ ekonomisine hazırlamak ve iş gücü ihtiyaçlarına uyum sağlamak olarak açıklandı.

🔹 CSU öğrencilerinin önemli bölümü ilk nesil üniversite öğrencilerinden ve göçmen ailelerden oluşuyor.

🔹 Yapay zekâ girişimi, CSU sisteminin 2,3 milyar dolarlık bütçe açığıyla karşı karşıya olduğu dönemde başlatıldı.

🔹 Mali sıkıntılar nedeniyle öğretim üyeleri işten çıkarıldı, bazı bölümler kapatıldı ve öğrenim ücretleri yüzde 6 artırıldı.

🔹 Çok sayıda akademisyen, bütçe kesintileri sürerken milyonlarca doların OpenAI'a aktarılmasını eleştirdi.

🔹 Öğretim üyeleri yapay zekânın eğitim kalitesine etkisi konusunda farklı görüşler benimsedi.

🔹 Bazı akademisyenler ChatGPT tabanlı eğitim araçlarını derslerde kullanmaya başladı.

🔹 Bazıları ise yapay zekâyı öğrencilerin eleştirel düşünme ve yazma becerilerine tehdit olarak gördü.

🔹 San Francisco State Üniversitesi'ndeki bazı öğretim üyeleri OpenAI anlaşmasına karşı kampanya yürüttü.

🔹 Bazı öğrenciler yapay zekâyı kariyer fırsatı olarak değerlendirirken bazıları eğitim üzerindeki etkileri nedeniyle karşı çıktı.

🔹 Öğrenci grupları, üniversitenin yapay zekâ politikalarında daha fazla söz hakkı talep etti.

🔹 Bazı öğrenciler derslerde yapay zekâ kullanımının zorunlu tutulmamasını istedi.

🔹 Üniversite genelinde dağıtılan ChatGPT lisanslarının yaklaşık yarısının aktif kullanılmadığı belirtildi.

🔹 OpenAI, kampüs elçisi programlarıyla öğrenciler arasında ChatGPT kullanımını teşvik etti.

🔹 CSU anlaşması, OpenAI'ın eğitim alanındaki en büyük ortaklıklarından biri haline geldi.

🔹 Benzer anlaşmalar Arizona State University, South Carolina Üniversitesi ve Colorado Üniversitesi ile de yapıldı.

🔹 CSU yönetimi mayıs ayında OpenAI ile üç yıllık yeni bir anlaşma imzaladığını duyurdu.

🔹 Yeni anlaşmanın değeri 13 milyon dolar olarak açıklandı.

🔹 Mezun öğrenciler, diplomalarını aldıktan sonra bir yıl daha ChatGPT.edu erişimini sürdürebilecek.

🔹 Üniversite yönetimi öğrencilere ChatGPT dışındaki yapay zekâ platformlarına da erişim sağlanacağını açıkladı.

🔹 Yapay zekânın eğitim üzerindeki uzun vadeli etkilerinin ise hâlâ belirsizliğini koruduğu belirtildi.

🔹 Çinli otomobil ve batarya üreticileri, elektrikli araçlar için yeni nesil batarya teknolojilerinde çalışmalarını hızlandırıyor.

🔹 SAIC Motor ve Qingtao Energy, mart ayında "Guangqi" adlı tam katı hâl bataryaya sahip prototip bir elektrikli araç üretti.

🔹 Şirketler, yoğun testlerin ardından bu teknolojiyi 2027 yılında ticari olarak piyasaya sürmeyi planlıyor.

🔹 Tam katı hâl bataryalar, mevcut lityum iyon bataryalardaki sıvı elektrolit yerine katı malzeme kullanıyor.

🔹 Bu teknoloji, elektrolit sızıntısına bağlı yangın ve aşırı ısınma riskini azaltıyor.

🔹 Yüksek enerji yoğunluğu sayesinde 1.000 kilometrenin üzerinde menzil sunması bekleniyor.

🔹 Çinli üreticiler tam katı hâl bataryalara geçiş öncesinde yarı katı hâl bataryaları yaygınlaştırıyor.

🔹 SAIC bünyesindeki MG markası, sıvı elektrolit oranını yüzde 5'e düşüren yarı katı hâl bataryalı modellerini satışa sundu.

🔹 MG4 serisindeki yarı katı hâl bataryalı model, Çin test standartlarına göre 530 kilometre menzil sunuyor.

🔹 Araç yaklaşık 90 bin yuan başlangıç fiyatıyla satışa çıkıyor.

🔹 BYD, bazı araçlarında tam katı hâl bataryaları 2027 civarında kullanmaya başlamayı hedefliyor.

🔹 Şirket bu teknoloji üzerindeki çalışmalarına 2013 yılında başladı.

🔹 Büyük ölçekli üretim için hedef tarih 2030 olarak belirlendi.

🔹 Guosen Securities verilerine göre tam katı hâl batarya pazarı 2027'de 5,7 milyar yuan büyüklüğe ulaşabilir.

🔹 Pazarın 2030'da 113,8 milyar yuana çıkması bekleniyor.

🔹 Bir sektör kuruluşu, 2040 yılına kadar küresel batarya talebinin yaklaşık yarısının katı hâl veya yarı katı hâl teknolojilerine kayacağını öngörüyor.

🔹 Çin, 2025 yılında küresel araç bataryası pazarının yüzde 70'ten fazlasını kontrol etti.

🔹 Ülkede yıllık elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç satışları yaklaşık 16 milyon adede ulaşıyor.

🔹 Bu rakam, yeni araç satışlarının yaklaşık yarısına karşılık geliyor.

🔹 Toyota, tam katı hâl bataryalı elektrikli araçları 2027-2028 döneminde piyasaya sürmeyi planlıyor.

🔹 Nissan 2028 mali yılına kadar ticarileştirme hedefi belirledi.

🔹 Honda da 2020'li yılların ikinci yarısında bu teknolojiyi devreye almayı amaçlıyor.

🔹 Uzmanlara göre yarı katı hâl bataryalar mevcut üretim hatlarının yaklaşık yüzde 80'ini kullanabiliyor.

🔹 Tam katı hâl bataryalar ise tamamen yeni üretim hatları gerektiriyor.

🔹 İlk aşamalarda maliyetlerin mevcut lityum iyon bataryaların beş katından fazla olabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Kalıcı ve büyük ölçekli üretim için yeni üretim süreçleri ve tedarik zincirlerinin oluşturulması gerekiyor.

🔹 Pentagon, Ukrayna ve İran savaşlarından çıkarılan dersler doğrultusunda küçük ve ucuz saldırı dronlarında ABD'nin geride kaldığı değerlendirmesiyle yeni bir üretim programı başlattı.

🔹 Bu kapsamda "Drone Dominance" adlı 18 aylık yarışma düzenleniyor.

🔹 Program kapsamında 1,1 milyar dolarlık savunma sözleşmeleri dağıtılması ve yaklaşık 300 bin kamikaze drone satın alınması hedefleniyor.

🔹 ABD'nin 2027 savunma bütçesinde drone savaş kapasitesinin genişletilmesi için 54,6 milyar dolar ayrılması öngörülüyor.

🔹 Yarışmaya golf sahalarının çimlerini analiz eden drone şirketlerinden havai ışık gösterileri düzenleyen firmalara kadar çok farklı şirketler katılıyor.

🔹 Öne çıkan adaylardan biri, Ukraynalı bir üreticiyle ortak çalışan İngiliz şirketi Skycutter oldu.

🔹 Bir diğer önemli aday ise eski dünya drone yarış şampiyonu Soren Monroe-Anderson tarafından kurulan Neros şirketi.

🔹 Pentagon, geleneksel savunma yüklenicilerine bağımlılığı azaltarak girişimci şirketlerden yararlanmayı amaçlıyor.

🔹 Pentagon, her yıl yüz binlerce küçük drone satın alınmasına ihtiyaç duyulacağını öngörüyor.

🔹 Yaklaşık 5 bin dolar maliyetli olan bu sistemler kaybedilmeleri halinde büyük mali sonuç doğurmayan "harcanabilir" platformlar olarak değerlendiriliyor.

🔹 Ukrayna ordusu bu tür dronları kullanarak Rus tanklarına ve mevzilerine etkili saldırılar düzenledi.

🔹 İran da dronları sınır ötesi saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki operasyonlarda kullandı.

🔹 Savunma İnovasyon Birimi Başkan Yardımcısı Travis Metz, Pentagon'un araştırma geliştirme faaliyetlerini tamamen finanse etmek istemediğini söyledi.

🔹 Metz, özel sektörün geliştirdiği teknolojileri hızla satın almanın hedeflendiğini belirtti.

🔹 Pentagon, büyük ve uzun vadeli savunma projeleri yerine hızlı yenilik üretebilen şirketleri desteklemeye çalışıyor.

🔹 Pentagon onlarca şirket arasından üç ila beş ana tedarikçi seçmeyi planlıyor.

🔹 Bunun için askerlerin sistemleri test ettiği dört aşamalı yarışma düzenleniyor.

🔹 Her aşamada sözleşme miktarı artarken drone başına ödenen ücret düşüyor.

🔹 Amaç, savaş ortamındaki hızlı teknolojik gelişim temposunu barış zamanında da yakalamak.

🔹 İlk yarışma şubat ayında Fort Benning üssünde 26 şirketin katılımıyla yapıldı.

🔹 Görevler arasında yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki hedeflerin vurulması ve bina içi saldırı senaryoları yer aldı.

🔹 Skycutter yarışmanın ilk aşamasını kazanarak 2.560 drone siparişi aldı.

🔹 Neros ikinci sırada yer aldı ve yeni etapta yeniden yarışacak.

🔹 Bazı şirketler teknik testlerde başarılı olmasına rağmen seri üretim kapasitesi yetersiz olduğu için puan kaybetti.

🔹 Golf sahası analiz sistemleriyle tanınan GreenSight, binlerce drone üretecek fabrika kurması gerektiği uyarısını aldı.

🔹 Neros son dönemde 120 milyon dolar yatırım topladı ve Kaliforniya'da yeni bir fabrika açtı.

🔹 Pentagon verilerine göre şirket, aldığı siparişi tamamlamaya en yakın üreticilerden biri konumunda bulunuyor.

🔹 Donald Trump'ın Gazze için açıkladığı barış planının uygulanması amacıyla kurulan Barış Kurulu, aradan geçen yedi aya rağmen ilerleme sağlayamadı.

🔹 Gazze'nin yeniden inşası için gerekli olduğu tahmin edilen 70 milyar doların yalnızca 17 milyar doları taahhüt edildi ve bu kaynakların çok azı toplandı.

🔹 Toplanan fonların ise neredeyse hiçbiri harcanmadı.

🔹 Hamas'ın silahsızlandırılmasına yönelik müzakereler çıkmaza girdi.

🔹 Hamas, Gazze'deki yaklaşık 2 milyon kişinin yaşadığı bölgelerde kontrolünü sürdürüyor.

🔹 İsrail ordusu Gazze'nin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol altına aldı ve daha fazla bölgeyi ele geçirmeyi planladığını açıkladı.

🔹 Gazze sağlık yetkililerine göre 9 Ekim'de ilan edilen ateşkese rağmen İsrail'in neredeyse günlük saldırılarında 900'den fazla Filistinli öldü.

🔹 Jared Kushner'ın şubat ayında sunduğu konut projeleri, yüksek teknoloji bölgeleri ve sahil turizm merkezlerini içeren kapsamlı yeniden inşa planları rafa kaldırıldı.

🔹 Şu aşamada en kapsamlı plan, güvenlik ve yönetim düzenlemeleri tamamlandıktan sonra on binlerce Filistinli için geçici konutlar inşa edilmesini öngörüyor.

🔹 İsrail'in kontrol ettiği bölgelerde gelecekte kurulması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü için lojistik merkez hazırlanması gündemde bulunuyor.

🔹 Habere konuşan kaynaklar, Arap ülkelerinin kalıcı barış ve Filistin devleti konusunda güvence görmeden yeniden inşa fonlarına katkı yapmak istemediğini söyledi.

🔹 Kaynaklar, kurulun fiilen finansman bulamadığını belirtti.

🔹 Birleşmiş Milletler geçen ay Gazze'de her beş aileden birinin günde yalnızca bir öğün yemek yiyebildiğini bildirdi.

🔹 Annelerin çocuklarının yemek yiyebilmesi için öğün atladığı belirtildi.

🔹 Gazze'nin dış dünyaya açılan sınırlarının büyük bölümü kapalı kalmaya devam ediyor.

🔹 Kurul, Gazze'nin geçici yönetimi için Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulduğunu açıkladı.

🔹 Hamas'a bağlı olmayan yeni bir polis gücü için personel değerlendirmeleri yapılıyor.

🔹 Beş ülke, gelecekteki Uluslararası İstikrar Gücü'ne asker göndermeyi kabul etti.

🔹 Ancak bu yapıların hiçbiri henüz Gazze'de faaliyete geçmedi.

🔹 Kurul ve arabulucular, sürecin önündeki temel engelin Hamas'ın silah bırakmayı reddetmesi olduğunu belirtiyor.

🔹 Plan kapsamında Hamas üyelerine af sağlanması, bazılarının yeni polis gücüne katılması veya yurt dışına çıkabilmesi öngörülüyor.

🔹 Hamas'ın silah bırakması halinde siyasi hareket olarak faaliyet göstermeye devam etmesine ve seçimlere katılmasına izin verilmesi planlanıyor.

🔹 Hamas ise İsrail'in saldırıları ve yeni toprak kazanımları sürerken bu şartları kabul etmeyeceğini belirtiyor.

🔹 Binyamin Netanyahu, İsrail'in Gazze'nin yüzde 70'ini kontrol altına almasının başlangıç olabileceğini söyledi.

🔹 Netanyahu, İsrail'in hiçbir zaman bağımsız bir Filistin devletini kabul etmeyeceğini tekrarladı.

🔹 İsrailli analist Michael Milstein, Hamas'ın silahsızlanma konusunda esneklik göstermediğini söyledi.

🔹 Filistinli-Amerikalı arabulucu Bishara Bahbah, tarafların şu anda çıkmazda olduğunu ve ilerleme sağlanamazsa çatışmaların yeniden tırmanabileceğini belirtti.

🔹 Financial Times yazarı Gideon Rachman, Ukrayna savaşının uzamasının Vladimir Putin'in iktidarını tehdit edebileceğini savundu.

🔹 Moskova'daki 9 Mayıs Zafer Günü geçidinde tank ve ağır silah gösterilerinin azaltılması, Ukrayna'nın drone saldırılarının Rusya'nın başkentine kadar ulaştığını gösterdi.

🔹 Moskova'da havaalanlarının sık sık kapatılması, mobil internet kesintileri ve üst düzey askerlere yönelik suikastlar savaşın etkilerinin ülke içine taşındığını ortaya koydu.

🔹 İngiltere'nin GCHQ istihbarat teşkilatı başkanı Anne Keast-Butler, savaşta yaklaşık 500 bin Rus'un öldüğünü ve çok daha fazlasının ağır yaralandığını söyledi.

🔹 Yakıt fiyatları, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları nedeniyle yükseldi.

🔹 Rusya, Ukrayna'da Sovyetler Birliği'nin İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'ya karşı savaştığından daha uzun süredir savaşmasına rağmen Donbas'ın tamamını ele geçiremedi.

🔹 Nisan ayında Rusya bazı bölgelerde toprak kaybetti.

🔹 Rusya'da bazı elit çevreler savaşın hedeflerinin ulaşılamaz olduğunu açıkça tartışmaya başladı.

🔹 "Russia in Global Affairs" dergisinde yayımlanan bir makale, Kiev'deki Batı yanlısı yönetimi ortadan kaldırma hedefinin tüm Ukrayna'nın işgalini gerektirdiğini ve bunun gerçekleştirilemeyeceğini savundu.

🔹 Makale, müzakere edilmiş bir barışın Rusya'nın çıkarına olacağını ileri sürdü.

🔹 Yazıda Rusya'nın geçmişteki askeri başarısızlıklarının önemli siyasi değişimlere yol açtığı hatırlatıldı.

🔹 1905 Rus-Japon Savaşı, Birinci Dünya Savaşı, Küba Füze Krizi ve Afganistan savaşı sonrasında Rusya veya Sovyetler Birliği'nde büyük siyasi dönüşümler yaşandı.

🔹 Bu örnekler, Ukrayna'daki başarısızlığın Putin'in iktidarını da tehlikeye atabileceğine işaret ediyor.

🔹 Yazıda kitlesel protestoların veya seçimlerin Putin'i görevden uzaklaştırmasının düşük ihtimal olduğu değerlendirildi.

🔹 Boris Nemtsov'un öldürülmesi ve Aleksey Navalni'nin hapiste ölmesi muhalefetin karşı karşıya olduğu risklere örnek olarak gösterildi.

🔹 Wagner lideri Yevgeniy Prigojin'in 2023'teki isyanı, Putin'in iktidarını kaybetmeye en çok yaklaştığı olay olarak tanımlandı.

🔹 Prigojin'in ölümünün ardından Putin'in silahlı güçler üzerindeki kontrolünü daha da sıkılaştırdığı belirtildi.

🔹 Yazıda Putin'in görevden ayrılmasına yol açabilecek en olası senaryonun Rus elitleri içindeki bir bölünme olduğu savunuldu.

🔹 Böyle bir durumda savaşın kötü gittiğine inanan etkili isimlerin barış ve Avrupa ile yakınlaşma için yeni bir liderliğin gerekli olduğuna karar vermesi gerektiği belirtildi.

🔹 Carnegie Russia Eurasia Center'dan Alexander Gabuev, mevcut elitlerin Putin tarafından seçilmiş sadık isimlerden oluştuğunu ve birbirlerine karşı da güvensizlik duyduklarını söyledi.

🔹 Yazı, Putin'in görevden alınmasının önünde ciddi engeller bulunduğunu ancak Rusya'nın Ukrayna'da sürdürülemez bir yola girdiğini savunarak sona eriyor.

🔹 ABD merkezli Atana Elements, Avrupa'nın kritik minerallerde Çin'e bağımlılığını azaltmak amacıyla Almanya ve Polonya'daki büyük batarya fabrikalarının bulunduğu bölgelerde lityum aramayı planlıyor.

🔹 Şirket, Almanya'nın Salzgitter ve Polonya'nın Wroclaw bölgelerinde toplam 1,5 milyon dönümlük lityum arama lisansı satın aldı.

🔹 Söz konusu bölgelerde Volkswagen'in batarya iştiraki ile LG Energy'nin büyük batarya fabrikaları bulunuyor.

🔹 Çin, lityumun işlenmesi ve lityum kimyasalları üretiminde küresel ölçekte baskın konumunu koruyor.

🔹 Avrupa Birliği ve ABD, kritik mineral tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için yerel kaynak geliştirme çalışmalarını hızlandırıyor.

🔹 Atana CEO'su Tom Wilson, Ukrayna savaşı, Çin ile ticaret gerilimleri ve Hürmüz Boğazı krizinin Avrupa'daki tedarik güvenliği endişelerini artırdığını söyledi.

🔹 Atana, tarihi jeolojik veriler ve yapay zekâ teknolojileri kullanarak önemli kritik mineral rezervleri barındırabilecek bölgeleri belirledi.

🔹 Şirket, lityum kaynaklarının büyük sanayi tesislerinin altında bulunduğunu tespit ettiğini açıkladı.

🔹 Wilson, bu kaynakların doğrudan talebin bulunduğu bölgelerde yer almasının önemli avantaj sağlayacağını söyledi.

🔹 Geçen yıl Teksas'ta kurulan Atana Elements, 27,5 milyon dolarlık başlangıç yatırımı topladı.

🔹 Finansman turuna, Twitter ve Uber'in ilk yatırımcılarından Chris Sacca'nın kurucu ortaklarından olduğu Lowercarbon Capital liderlik etti.

🔹 Şirket, Şilili madencilik grubu Antofagasta tarafından da destekleniyor.

🔹 Atana, kayaçlardan değil tuzlu sıvı rezervlerinden lityum çıkarma teknolojisi geliştiren Lilac Solutions'tan ayrılarak kuruldu.

🔹 Lilac Solutions'ın yatırımcıları arasında BMW'nin girişim sermayesi kolu da bulunuyor.

🔹 BMW, yatırımının belirli bir proje veya tedarik anlaşmasına bağlı olmadığını açıkladı.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel lityum talebi bu on yılda yılda ortalama yüzde 30 büyüdü.

🔹 Geçen yıl yaklaşık 1,1 milyon ton olan yıllık lityum talebinin önümüzdeki on yılda 3,6 ila 6,3 milyon ton aralığına yükselmesi bekleniyor.

🔹 Wood Mackenzie mart ayında mevcut projelerin 2030'ların ortasından sonraki talebi karşılamaya yetmeyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Atana, iki projeden yaklaşık 20 yıllık dönemde toplam 26 milyon ton lityum çıkarılabileceğini öngörüyor.

🔹 Bu rakamlar petrol, doğalgaz, jeotermal ve madencilik verilerine dayalı ön tahminlerden oluşuyor.

🔹 Analistler projelerin henüz çok erken aşamada olduğunu ve nihai üretim miktarının belirsizliğini koruduğunu belirtiyor.

🔹 Şirket, sondaj faaliyetlerine başlamadan önce çevre ve güvenlik şartlarını karşılayan yerel izinleri almak zorunda bulunuyor.

🔹 Rusya'nın uçak ve insansız hava aracı üretimi, Ukrayna savaşında drone kullanımına ağırlık verilmesiyle hızlı büyümesini sürdürüyor.

🔹 Resmi verilere göre sektördeki üretim Nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 117 arttı.

🔹 Bu oran, 2025 yılı boyunca görülen ortalama yüzde 68'lik büyümenin de üzerine çıktı.

🔹 Kremlin, tank ve diğer geleneksel zırhlı araçların etkinliğinin sınırlanmasıyla birlikte drone üretimine daha fazla ağırlık veriyor.

🔹 Özellikle birinci şahıs görüşlü (FPV) kamikaze dronlar Rusya'nın en hızlı büyüyen savunma alanlarından biri haline geldi.

🔹 Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden Douglas Barrie, FPV dronların cephe hattının her iki tarafında da kilometrelerce alanı tehlikeli hale getirdiğini söyledi.

🔹 Vladimir Putin daha önce Rusya'nın 2024 yılında yaklaşık 1,4 milyon drone ürettiğini açıklamıştı.

🔹 Ukrayna askeri istihbaratının verilerine göre Rusya 2026 yılında 7,3 milyon FPV drone üretmeyi planlıyor.

🔹 Aynı yıl çeşitli insansız hava araçları için 7,8 milyon savaş başlığı üretilmesi hedefleniyor.

🔹 Bu rakamlar günlük yaklaşık 20 bin FPV drone üretimine karşılık geliyor.

🔹 Rusya'nın genel savunma sanayisindeki büyüme hız kaybetmeye başladı.

🔹 İş gücü eksikliği, ekonomik baskılar ve finansman sorunları üretim artışını sınırlandırıyor.

🔹 Kremlin, işgalin başlamasından bu yana ilk kez askeri harcamalarda kesinti kararı aldı.

🔹 Ağır silahlar, mühimmat ve füze bileşenleri üreten sektörlerde büyümenin yüzde 30 seviyelerinden yüzde 4-5 aralığına gerilemesi bekleniyor.

🔹 Dronlar Rusya'nın askeri operasyonlarının merkezine yerleşmiş durumda.

🔹 Uzmanlara göre dronlar daha pahalı seyir ve balistik füzelerin hedeflerine ulaşmasına da yardımcı oluyor.

🔹 Rusya, cephedeki çıkmazı kırmak amacıyla Ukrayna'ya yönelik balistik füze ve drone saldırılarını artırdı.

🔹 Mayıs ayında Ukrayna yaklaşık 600 drone ve 90 füzenin kullanıldığı savaşın en büyük saldırılarından biriyle karşı karşıya kaldı.

🔹 Rus uçak ve drone sektörü yılın ilk dört ayında üretimini yüzde 78 artırdı.

🔹 Aynı dönemde savunma bağlantılı sektörlerdeki toplam üretim artışı yüzde 16 seviyesinde kaldı.

🔹 Sivil üretim ise yaklaşık yüzde 3 geriledi.

🔹 Analistler, yüksek faizler, yaptırımlar ve zayıflayan talebin sivil ekonomiyi baskıladığını belirtiyor.

🔹 Uzmanlara göre Ukrayna yeni teknolojiler geliştirmede önde olsa da Rusya bu teknolojileri kopyalayıp büyük ölçekli üretime geçirmekte başarılı oluyor.

🔹 Her iki taraf da savaşın bu aşamasında dronları temel saldırı gücü olarak tanımlıyor.

🔹 Rus Savunma Bakanı Andrey Belousov, Ukrayna'nın kayıplarının yaklaşık yarısının drone saldırılarından kaynaklandığını söyledi.

🔹 Ukrayna Genelkurmay Başkanı Oleksandr Sırskiy ise insansız sistem birliklerinin son beş aydır Rusya'nın telafi edebileceğinden daha fazla kayıp verdirdiğini açıkladı.

🔹 Rus drone üreticisi Uraldronzavod'un yöneticisi Vladimir Tkaçuk, tankların zamanla dronlara karşı savunma geliştireceğini ancak drone teknolojisinin de gelişmeye devam edeceğini söyledi.

🔹 Tkaçuk, "Bir tank 10 drone düşürmeyi öğrenirse birileri 20 drone gönderecek sürü algoritması geliştirir" dedi.

🔹 Tkaçuk'a göre dronlar artık hem savaş alanının hem de savunma ekonomisinin kalıcı unsuru haline geldi.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang, yapay zekâ sektöründeki kârların çalışanlarla paylaşılması gerektiğini belirterek çalışanlarına mümkün olduğunca yüksek ücret ödediğini söyledi.

🔹 Huang açıklamayı, Samsung Electronics'in bazı çip mühendislerine 400 bin dolara kadar prim verilmesini öngören yeni ücret anlaşmasıyla ilgili bir soru üzerine yaptı.

🔹 "İnsanlara mümkün olduğunca yüksek ücret ödenmeli" diyen Huang, bunun kendi yaklaşımı olduğunu ancak tek doğru yöntemin bu olduğunu iddia etmediğini ifade etti.

🔹 Güney Kore'den Tayvan'a kadar yapay zekâ yatırımlarından en fazla faydalanan teknoloji şirketleri, çalışanlara daha fazla pay verilmesi yönünde artan baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Samsung'un sendikalarla yaptığı ücret anlaşması olası bir grevin önüne geçti.

🔹 Tayvan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) yönetimi de son dönemde çalışanların kâr paylaşımı konusundaki endişelerini gidermeye çalışıyor.

🔹 TSMC CEO'su C.C. Wei geçen hafta çalışanlarla yaptığı toplantıda performansa dayalı teşvik programının bu yıl geçen yıldan daha hızlı büyüyeceğini söyledi.

🔹 Şirketin yıllık genel kurulunda çalışan ücretleri ve prim sisteminin yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.

🔹 Yapay zekânın uzun vadede çalışanların yerini alabileceğine ilişkin endişeler sürüyor.

🔹 Huang ise pazartesi günü yaptığı açıklamada bu görüşü "saçmalık" olarak nitelendirdi.

🔹 Huang'a göre yapay zekâ istihdamı azaltmak yerine gelirleri, şirket kârlarını ve ekonomik büyümeyi artıracak.

🔹 Samsung çalışanlarının ortalama yıllık geliri geçen yıl yaklaşık 158 milyon won (yaklaşık 105 bin dolar) oldu.

🔹 Huang, Asya'nın en büyük teknoloji etkinliklerinden Computex fuarında Nvidia'nın yeni ürünlerini tanıttı.

🔹 Şirket fuarda "Spark" adlı yeni bilgisayar çipini de duyurdu.

🔹 Huang, iki saat süren basın toplantısında ağırlıklı olarak yapay zekâ ve robot teknolojileri hakkında konuştu.

🔹 Nvidia'nın Tayvan'a yönelik yatırımları sorulduğunda Huang, şirketin en büyük katkısının Tayvan'ın yarı iletken ve elektronik ekosistemine yaptığı büyük harcamalar olduğunu söyledi.

🔹 Huang, Tayvan'ın teknoloji tedarik zincirine yönelik övgülerini yineledi.

🔹 Rusya Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası'ndaki üst düzey yetkililer, Ukrayna savaşına yönelik mevcut harcama düzeyinin sürdürülemez hale geldiği konusunda Vladimir Putin'i uyardı.

🔹 Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre yetkililer, savunma harcamalarının bütçe açığını tehlikeli seviyelere taşıyabileceğini değerlendirdi.

🔹 Bu durum, savaşın başlamasından bu yana Moskova yönetimi içinde görülen en ciddi görüş ayrılıklarından biri olarak değerlendiriliyor.

🔹 Maliye yetkilileri savunma harcamalarında yeni kesintiler yapılmasını önerdi.

🔹 Savunma Bakanlığı ve Kremlin'deki bazı isimler ise askeri harcamaların korunmasını savunuyor.

🔹 Bu kesim, savunma sanayisine bağlı şirketlerin ekonomideki ağırlığı nedeniyle harcama azaltımının ekonomiye zarar vereceğini öne sürüyor.

🔹 Kaynaklara göre Putin, savunma bütçesine dokunmadan önce diğer alanlarda tasarruf bulunmasını istedi.

🔹 Savunma Bakanlığı yalnızca kesintilere karşı çıkmakla kalmadı, ek kaynak talebinde de bulundu.

🔹 Kaynaklara göre bu yıl savunma bütçesinde 3 trilyon rubleye kadar ek finansman ihtiyacı oluşabilir.

🔹 2026 bütçesi hazırlanırken yılın ikinci yarısında 1,2-1,5 trilyon rublelik bir finansman açığı oluşabileceği öngörülmüştü.

🔹 Geçen yıl Alaska'da yapılan Putin-Trump zirvesinin ardından savaşın sona erebileceği beklentisi oluşmuştu.

🔹 Bu nedenle 2026'nın ikinci yarısında savunma harcamalarının azaltılabileceği varsayılmıştı.

🔹 Ancak savaşın sürmesi nedeniyle bu planlar geçerliliğini yitirdi.

🔹 Rusya Ekonomi Bakanlığı, 2026 büyüme tahminini yüzde 1,3'ten yüzde 0,4'e düşürdü.

🔹 Resmi verilere göre Rus ekonomisi ilk çeyrekte son üç yılın ilk daralmasını yaşadı.

🔹 Bloomberg haberi, Rus ekonomisinin resesyona yaklaşmakta olduğunu belirtiyor.

🔹 Rusya'nın bütçe açığı yılın ilk dört ayında 5,9 trilyon rubleye ulaştı.

🔹 Bu rakam gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,5'ine karşılık geliyor.

🔹 Açık, yıl sonu hedefinin yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktı.

🔹 Ulusal Refah Fonu'ndaki rezervler ise işgal öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 60 altına geriledi.

🔹 Kaynaklara göre İran savaşı sonrası yükselen petrol fiyatları bütçe sorunlarını çözmeye yetmeyecek.

🔹 Ekonomide anlamlı bir rahatlama için petrol fiyatlarının en az bir yıl boyunca varil başına 100 doların üzerinde kalması gerektiği değerlendiriliyor.

🔹 Güçlü ruble de ihracat gelirlerini azaltarak kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 Moskova yönetimi bütçe açığını kapatmak için bazı emtia üreticileri ve bankalara yönelik ek vergileri değerlendiriyor.

🔹 Moskova şehir yönetimi de gelirlerin beklentilerin altında kalması nedeniyle personel ve yatırım harcamalarında kesintiye gitmeye başladı.

🔹 Maliye Bakanı Anton Siluanov, kamu harcamalarında daha fazla disiplin gerektiğini söyledi.

🔹 Siluanov, "Rezervler sonsuz değil. Mali açıdan zayıflığa izin veremeyiz" dedi.

🔹 Bloomberg'in incelediği tedarik kayıtlarına göre Çin'in savunma sanayisi ve ordusuyla bağlantılı en az yedi üniversite Nvidia'nın H200 yapay zekâ çiplerine erişim sağlamaya çalışıyor.

🔹 H200, ABD'nin Çin'e satışına izin verdiği en güçlü Nvidia yapay zekâ işlemcileri arasında yer alıyor.

🔹 Erişim arayan kurumlar arasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na destek veren "Ulusal Savunmanın Yedi Oğlu" grubundaki üniversiteler de bulunuyor.

🔹 Beihang Üniversitesi ve Northwestern Polytechnical University, H200 çiplerine erişim veya kiralama imkânı arayan kurumlar arasında yer alıyor.

🔹 Her iki üniversite de Çin ordusuna yönelik çalışmaları nedeniyle ABD Ticaret Bakanlığı yaptırım listesinde bulunuyor.

🔹 Bloomberg ayrıca Çin ordusu veya savunma sektörüyle iş birliği yapan 25'ten fazla üniversite ve laboratuvarın eski nesil Nvidia çiplerini kullandığını veya temin etmeye çalıştığını belirledi.

🔹 Çinli yapay zekâ şirketlerinin H200 satın alması büyük ölçüde engellenmiş durumda.

🔹 Pekin yönetimi yerli çip sektörünün gelişmesini desteklemek amacıyla yabancı çiplere bağımlılığı azaltmaya çalışıyor.

🔹 Buna rağmen askeri bağlantılı kurumların Nvidia ürünlerine yönelik ilgisinin sürdüğü görülüyor.

🔹 Nvidia, Çin ordusunun birkaç düzine ikinci el grafik işlemciye dayanmasının mantıklı olmadığını savundu.

🔹 Şirket, Çin'in askeri uygulamalar için yeterli yerli çip kapasitesine sahip olduğunu öne sürdü.

🔹 Nvidia, Çin ordusunun Amerikan teknolojisine bağımlı olmasının ABD ordusunun Çin teknolojisine bağımlı olması kadar anlamsız olduğunu belirtti.

🔹 ABD'li siyasetçiler ve güvenlik uzmanları Nvidia teknolojisinin Çin ordusuna dolaylı fayda sağlayabileceği konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor.

🔹 Donald Trump yönetimi Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın girişimlerinin ardından H200 satışlarına belirli şartlarla izin vermişti.

🔹 İhracat lisansı alan kuruluşların teknolojiyi Çin ordusu veya askeri amaçlarla kullanmayacağını taahhüt etmesi gerekiyor.

🔹 Bazı Çinli kurumlar çip satın almak yerine işlem gücü kiralamaya çalışıyor.

🔹 Çiplerin Çin dışında bulunup uzaktan erişim sağlanması halinde işlemler mevcut ABD ihracat kurallarını ihlal etmeyebiliyor.

🔹 Uzmanlar bu yöntemin mevcut düzenlemelerde önemli bir boşluk oluşturduğunu değerlendiriyor.

🔹 Beijing University of Posts and Telecommunications'a ait bir süper bilgisayar merkezinde 144 adet Nvidia A800 çipi kullanılıyor.

🔹 Harbin Institute of Technology'nin Nvidia H100 çiplerini kullandığı ve daha sonra H20 modeli için girişimde bulunduğu belirtiliyor.

🔹 University of Science and Technology of China ise bir süper bilgisayar sisteminde 200 adet Nvidia A100 çipi kullandığını açıkladı.

🔹 Uzmanlar gelişmiş yapay zekâ çiplerinin doğrudan füzelere yerleştirilmek yerine yeni silah sistemlerinin geliştirilmesinde ve askeri veri işleme süreçlerinde kullanılacağını belirtiyor.

🔹 Bloomberg Economics analisti Michael Deng, sekiz H200 çipli tek bir sunucunun bile Çin'in gelişmiş açık kaynak yapay zekâ modellerini askeri uygulamalara uyarlamak için yeterli olabileceğini söyledi.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin ordusuna ulaşmasının Kongre'nin dikkatle takip ettiği konular arasında olduğunu söyledi.

🔹 Avrupa Birliği ülkeleri ve Birleşik Krallık başta olmak üzere Avrupa devletleri, Ukrayna'ya giden yardımın neredeyse tamamını sağlıyor.

🔹 Bu ay Ukrayna için oluşturulan 90 milyar euroluk yeni kredi paketinden ilk ödemeler başlayacak.

🔹 Avrupa ülkeleri yaptırımları sertleştirirken Ukrayna'ya yönelik askeri entegrasyon ve destek mekanizmalarını da genişletiyor.

🔹 Ukrayna'nın son dönemdeki savaş alanı başarıları Avrupa'da diplomatik çözüm ihtimaline yönelik beklentileri artırdı.

🔹 Avrupa, sonuç vermeyen ABD girişimlerinin ardından daha etkin bir diplomatik rol üstlenmek istiyor.

🔹 Buna rağmen Avrupa hükümetlerinin Ukrayna'nın yalnızca ayakta kalmasının ötesine geçen ortak bir strateji oluşturamadığı belirtiliyor.

🔹 Son haftalarda Vladimir Putin ile olası görüşmeler için çeşitli arabulucu isimleri tartışılsa da Avrupa'nın somut hedefleri konusunda netlik bulunmuyor.

🔹 Avrupalı yetkililer Putin'in baskı altında olduğunu düşünse de taleplerinden geri adım atmaya hazır olduğuna dair işaret görmüyor.

🔹 Bazı Avrupalı hükümetler Rusya'nın kırmızı çizgilerini anlamak amacıyla arabuluculuk girişimlerini destekliyor.

🔹 Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya arasında olası müzakereler konusunda yoğun görüşmeler yürütülüyor.

🔹 Doğu Avrupa ülkeleri ise Batı Avrupa'nın Rusya ile kendi başlarına yeni bir yakınlaşma arayışına girebileceğinden endişe ediyor.

🔹 Olası bir ateşkes halinde Ukrayna'nın Donbas'taki bazı toprak kayıplarını kabul etmek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Avrupa'nın Ukrayna'ya sunabileceği en önemli siyasi teşviklerden biri AB üyeliği perspektifi olarak görülüyor.

🔹 Daha önce Ukrayna'nın 2027'de AB'ye katılabileceği yönünde değerlendirmeler yapılmıştı.

🔹 Ancak Avrupalı yetkililer bu tarihin gerçekçi olmadığını ve üyeliğin yaklaşık on yıl sürebileceğini düşünüyor.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna için sınırlı haklar içeren bir "ortak üyelik" modeli önerdi.

🔹 Model, bazı AB kurumlarına erişim sağlarken tam üyelik haklarını içermiyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy öneriyi adil bulmadığını söyleyerek reddetti.

🔹 Kamuoyu araştırmaları Ukraynalıların yaklaşık dörtte üçünün hâlâ AB üyeliğini desteklediğini gösteriyor.

🔹 Ancak destek özellikle gençler arasında gerilemeye başladı.

🔹 Ukrayna'nın savunma sanayisini ve silah üretimini geliştirmesi ülkede daha güçlü bir öz yeterlilik anlayışını beraberinde getirdi.

🔹 Bazı Ukraynalılar artık Avrupa'nın kendilerini korumasını beklemek yerine Avrupa'yı koruduklarını savunuyor.

🔹 Avrupa'nın mali ve askeri desteği Ukrayna'nın direncini sürdürmesinde kritik rol oynuyor.

🔹 İsveç ile yapılan anlaşma kapsamında Ukrayna yeni savaş uçakları alacak.

🔹 Buna karşın Avrupa hâlâ Ukrayna şehirlerini korumak için gerekli balistik füze önleme sistemlerini sağlayamıyor.

🔹 Zelenskiy, Patriot füze sistemleri için ABD Başkanı Donald Trump'a mektup gönderdi.

🔹 Avrupa'da gelecek yıl başlayacak seçimlerin Ukrayna politikasını etkileyebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Fransa'da Ulusal Birlik'in iktidara gelmesi halinde Avrupa'nın Ukrayna'ya yönelik bazı taahhütlerinin zayıflayabileceği öngörülüyor.

🔹 Dergi, Avrupa'nın Ukrayna konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini ancak mevcut planın hâlâ büyük ölçüde umutlara dayandığını belirtiyor.

🔹 Avrupa'nın önündeki temel sorunun savaşın yanı sıra kalıcı barışı sağlayıp sağlayamayacağı olduğu ifade ediliyor.

🔹 Küçük dronlar Ukrayna'dan Orta Doğu'ya kadar birçok çatışma bölgesinde yaygın şekilde kullanılıyor.

🔹 Bu sistemlerin ucuz, kolay kullanılabilir ve erişilebilir olması savunma güçleri için yeni bir tehdit oluşturuyor.

🔹 Mevcut hava savunma sensörleri büyük ölçüde uçak ve füze gibi daha büyük hedefleri tespit etmek için tasarlandığından küçük dronları belirlemekte zorlanıyor.

🔹 ABD merkezli Echodyne şirketi küçük ve alçaktan uçan hedefleri tespit edebilen yeni radar sistemleri geliştiriyor.

🔹 Şirketin radarı geleneksel sistemlere göre çok daha düşük maliyetle çalışacak şekilde tasarlandı.

🔹 Radar, farklı ortam koşullarına göre sinyal özelliklerini hızla değiştirerek hedef tespit kabiliyetini artırıyor.

🔹 Sistem, dönen pervaneleri algılayarak kuşlarla dronları birbirinden ayırt edebiliyor.

🔹 Radar sistemi kuşlar, balonlar, dört pervaneli dronlar ve sabit kanatlı hava araçları arasındaki farkı makine öğrenmesiyle belirliyor.

🔹 Bu yöntem karmaşık çevresel koşullar içinde zayıf sinyallerin daha güvenilir şekilde tespit edilmesini sağlıyor.

🔹 Dizüstü bilgisayar büyüklüğündeki EchoShield radarı yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki küçük dronları tespit edip takip edebiliyor.

🔹 Ukrayna'da geliştirilen başka bir yaklaşım ise dronları seslerinden tespit etmeye dayanıyor.

🔹 Toronto merkezli Prandtl Dynamics şirketi dronların çalıştırılmadan önce bile bulunabilmesini sağlayan sistemler geliştiriyor.

🔹 Dome adlı sistem duyulamayan ultrasonik ses darbeleri göndererek yakındaki dronların elektronik ve mekanik parçalarında titreşim oluşturuyor.

🔹 Bu titreşimler dronların konumunu ortaya çıkaran karakteristik sesler üretiyor.

🔹 Şirket sistemi sayesinde sırt çantası içinde, çatı arkasında veya bazı durumlarda araç içindeki dronların tespit edilebildiğini açıkladı.

🔹 Elde taşınabilen Dome-c modelinin bu yaz piyasaya sürülmesi planlanıyor.

🔹 Daha büyük Dome-o sistemi ise gökyüzündeki dronların ses izlerini güçlendirerek uzun menzilli tespiti kolaylaştırıyor.

🔹 Prandtl'ın 16 mikrofonlu Oscura sistemi şehir ortamında 250 gram ağırlığındaki dronları yaklaşık 200 metre mesafeden tespit edebiliyor.

🔹 Dome-o ile birlikte kullanıldığında menzil yaklaşık 75 metre daha artıyor.

🔹 Sistem, Kanada Savunma Bakanlığı'nın Ottawa'da düzenlediği anti-dron yarışmasında test edildi.

🔹 Teknoloji henüz askeri kullanım için tamamen hazır görülmese de yarışmada ikinci olarak ödül kazandı.

🔹 Echodyne radarları halihazırda ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılıyor.

🔹 Sistemler savaş gemilerine ve askeri üslerin savunmasına entegre edildi.

🔹 Araçlara monte edilen versiyonlar da hizmete alınmış durumda.

🔹 Dergi, bu teknolojilerin küçük dron tehdidini tamamen ortadan kaldırmayacağını ancak mevcut savunma açıklarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.

🔹 İsrail, Donald Trump'ın talebi üzerine Lübnan'a yönelik planlanan hava saldırılarını durdurdu.

🔹 İran, İsrail'in Lübnan ve Gazze'deki saldırıları sona ermedikçe barış görüşmelerine dönmeyeceğini açıkladı.

🔹 İran'ın müzakerelerden çekilmesinin ardından Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında telefon görüşmesi yapıldı.

🔹 Habere göre Trump, Netanyahu'ya yönelik sert ifadeler kullandı ve Lübnan'a yönelik yeni saldırıların İsrail'i uluslararası alanda daha da yalnızlaştıracağını söyledi.

🔹 Kaynaklara göre Trump, Netanyahu'yu planlanan operasyonları durdurmaya ikna etmeye çalıştı.

🔹 Trump görüşmenin ardından Beyrut'a yeni asker gönderilmeyeceğini ve yolda olan birliklerin geri çevrildiğini açıkladı.

🔹 İran'ın müzakere heyeti arabulucular üzerinden yürütülen görüşmeleri ve mesaj alışverişini askıya aldı.

🔹 İran, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sürmesi halinde kuzey İsrail'e saldırılar düzenleyeceği uyarısında bulundu.

🔹 İran Devrim Muhafızları'nın ana operasyon komutanlığı, Beyrut ve Dahiye'nin bombalanması halinde karşılık verileceğini açıkladı.

🔹 Trump, Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail ve Hizbullah'ın gerilimi azaltmayı kabul ettiğini söyledi.

🔹 Trump, Hizbullah'ın saldırıları durdurmayı kabul ettiğini ve İsrail'in de saldırı gerçekleştirmeyeceğini belirtti.

🔹 Trump, İran ile ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın bir hafta içinde sağlanabileceğini düşündüğünü söyledi.

🔹 İran, Lübnan'a yönelik saldırıların sürmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatılması yönündeki planını sürdüreceğini açıkladı.

🔹 İran ayrıca Kızıldeniz'in girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı'nı da kapatma tehdidinde bulundu.

🔹 Barış görüşmelerinin askıya alınacağı haberlerinin ardından Brent petrol fiyatı varil başına yaklaşık 96 dolara yükseldi.

🔹 İran, tüm tehditlere rağmen pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan 15 ticari geminin güvenlik koordinasyonu altında geçtiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, Hizbullah'ın ateşkes ihlallerine karşılık olarak Beyrut'un güney banliyölerindeki hedeflere saldırı emri vermişti.

🔹 Söz konusu bölgeler Hizbullah'ın kalesi olarak görülen Dahiye bölgesini kapsıyordu.

🔹 Trump'ın müdahalesinin ardından planlanan operasyonlar durduruldu.

🔹 Donald Trump'ın politikaları, Avrupa Birliği içinde ABD teknolojilerine bağımlılığın bir güvenlik riski olduğu görüşünü güçlendirdi.

🔹 Avrupa Komisyonu çarşamba günü yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığı azaltmayı hedefleyen "teknoloji egemenliği paketi"ni açıklayacak.

🔹 Paket, veri merkezleri, yapay zekâ, yarı iletkenler ve yazılım alanlarında Avrupa'nın dış bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

🔹 Trump'ın Grönland'a yönelik açıklamaları ve Avrupa'nın ABD şirketlerine bağımlılığını siyasi baskı aracı olarak kullanabileceği yönündeki endişeler Avrupa'daki yaklaşımı değiştirdi.

🔹 Avrupa'da uzun süredir savunulan teknoloji bağımsızlığı fikri daha geniş destek görmeye başladı.

🔹 European DIGITAL SME Alliance Genel Sekreteri Sebastiano Toffaletti, teknolojinin yalnızca bir ticari ürün değil aynı zamanda güç ve nüfuz aracı olduğunu söyledi.

🔹 Avrupa'nın e-posta sistemleri, veri depolama hizmetleri ve birçok kamu hizmeti büyük ölçüde ABD merkezli teknoloji şirketlerine dayanıyor.

🔹 Geçmişte Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler Fransız öncülüğündeki teknoloji egemenliği girişimlerine karşı çıkmıştı.

🔹 Bu ülkeler söz konusu girişimleri korumacılık olarak değerlendiriyordu.

🔹 Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın görevden ayrılmadan önce bazı Avrupa ülkelerine yönelik yapay zekâ çipi ihracat kısıtlamaları getirmesi Avrupa'da endişeleri artırdı.

🔹 Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Bart Groothuis, bu kararın Avrupa'nın ABD yapay zekâ teknolojilerine bağımlı hale gelebileceğini gösterdiğini söyledi.

🔹 Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerine yönelik yaptırımları Avrupa'daki kaygıları daha da güçlendirdi.

🔹 Yaptırımlar sonucunda bazı yetkililerin Visa, Mastercard, Amazon, Airbnb ve Booking.com gibi ABD merkezli hizmetlere erişimi kesildi.

🔹 Groothuis bu gelişmenin Avrupa için büyük bir şok olduğunu söyledi.

🔹 Danimarka, geçmişte bulut bilişim pazarının açık kalmasını savunan ülkelerden biriydi.

🔹 Danimarkalı bir yetkili, Grönland konusundaki gelişmelerin ülkenin pozisyonunu değiştirmesini hızlandırdığını söyledi.

🔹 Taslak plana göre Avrupa Komisyonu ülkelerin teknoloji bağımlılıklarını ve güvenlik açıklarını değerlendirmelerini isteyecek.

🔹 Komisyon, ABD gibi ülkelerin Avrupa ekonomisinin kritik sektörlerine teknoloji sağlayıp sağlayamayacağı konusunda değerlendirme yapabilecek.

🔹 Paket ayrıca özel yatırımları teşvik etmeyi, açık kaynak çözümlerini desteklemeyi ve Avrupa'da çip üretimini artırmayı hedefliyor.

🔹 Avrupa Komisyonu teknoloji bağımsızlığını savunurken ABD ile doğrudan kopuş görüntüsü vermemeye çalışıyor.

🔹 Taslak metinde teknoloji egemenliğinin izolasyon, korumacılık veya teknolojik ayrışma anlamına gelmediği vurgulanıyor.

🔹 Avrupa Birliği aynı zamanda yapay zekâ tedarik zincirlerini güvence altına almayı amaçlayan ABD öncülüğündeki Pax Silica girişimine katılmayı da değerlendiriyor.

🔹 Politico'ya konuşan Bart Groothuis, Avrupa'nın teknoloji bağımsızlığı konusundaki farkındalığının artmasında Trump'ın belirleyici rol oynadığını söyledi.

🔹 Arsenal ile Paris Saint-Germain arasında oynanan Şampiyonlar Ligi finali İngiltere'de yasa dışı yayınlar üzerinden 16,2 milyon kez izlendi.

🔹 Teknoloji şirketi Gaming Compliance International'ın analizine göre izlemeler 3,7 milyon farklı IP adresinden gerçekleşti.

🔹 Karşılaşma yasal yayın platformları TNT Sports ve HBO Max üzerinden ise 7 milyondan fazla kişi tarafından izlendi.

🔹 TNT Sports, 1992'de Şampiyonlar Ligi markasının oluşturulmasından bu yana ilk kez finali ücretsiz yayınlamama kararı aldı.

🔹 Karar İngiltere'de siyasi tartışmalara yol açtı.

🔹 Başbakan Keir Starmer, yayıncı kuruluşa gönderdiği mektupla kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

🔹 Analizde 90 saniyeden uzun yasa dışı izlemeler dikkate alındı.

🔹 16,2 milyonluk toplam izlenme sayısının bir kısmı aynı kişinin birden fazla yayına bağlanmasından kaynaklanmış olabilir.

🔹 Teknik sorunlar ve reklamlar nedeniyle kullanıcıların yayınları yenilemek zorunda kaldığı belirtildi.

🔹 Bu nedenle gerçek izleyici sayısının kesin olarak belirlenemediği ifade edildi.

🔹 Liverpool ile Real Madrid arasında oynanan 2022 Şampiyonlar Ligi finali BT Sport tarafından YouTube üzerinden ücretsiz yayınlanmıştı.

🔹 O final 12,6 milyonluk zirve izleyici sayısına ulaşmıştı.

🔹 Araştırmaya göre yasa dışı yayınlardaki reklamların yüzde 89'u Birleşik Krallık'ta lisanslı olmayan bahis şirketlerine aitti.

🔹 Gaming Compliance International Başkanı Ismail Vali, yasa dışı yayıncılık ile düzenlenmemiş bahis sektörü arasında güçlü bir bağ bulunduğunu söyledi.

🔹 Vali, ücretsiz spor yayınlarının yasa dışı bahis siteleri için önemli bir müşteri çekme aracı haline geldiğini belirtti.

🔹 TNT Sports, final için yüzde 25,6 izleyici payına ulaştığını açıkladı.

🔹 Kanal yönetimi 7 milyonu aşan toplam izleyici rakamlarından memnun olduğunu bildirdi.

🔹 Ancak yüksek yasa dışı izlenme rakamlarının yayıncılar ve yayın hakları sahipleri için uzun vadeli bir sorun oluşturduğu değerlendiriliyor.

🔹 TNT Sports verilerine göre UEFA'nın üç erkekler finalini toplam 9,2 milyondan fazla kişi izledi.

🔹 Aston Villa'nın Avrupa Ligi zaferini 3,5 milyon kişi takip etti.

🔹 Crystal Palace'ın Konferans Ligi finalini ise 2,7 milyon kişi izledi.

🔹 Kanalın Avrupa futbolu yayınlarının ortalama izleyici sayısı geçen sezona göre yüzde 5 arttı.

🔹 SpaceX, Anthropic ve OpenAI'nin planlanan halka arzları ABD borsalarına trilyonlarca dolarlık yeni piyasa değeri ekleyebilir.

🔹 SpaceX'in 11 Haziran'da yaklaşık 75 milyar dolar toplaması ve hisselerinin ertesi gün Nasdaq'ta işlem görmeye başlaması bekleniyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI'nin de yaklaşık 60'ar milyar dolarlık halka arz hedeflediği belirtiliyor.

🔹 Üç şirketin toplam piyasa değerinin birkaç ay içinde 4 trilyon dolara kadar ulaşabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Bazı yatırımcılar, dev şirketlerin büyük endekslere hızla dahil edilmesinin piyasalarda aşırı oynaklık yaratabileceğinden endişe ediyor.

🔹 Endeks fonları, endekslere dahil edilen hisseleri satın almak zorunda olduğu için yeni hisselere güçlü talep oluşabilir.

🔹 Buna rağmen ABD hisse senedi piyasasının büyüklüğü nedeniyle bu halka arzların sistem üzerinde sınırlı bir ilk etki yaratacağı belirtiliyor.

🔹 Russell 3000 endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 79 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 S&P 500 şirketlerinin toplam değeri ise yaklaşık 69 trilyon dolar.

🔹 Bu nedenle üç dev halka arzın toplam büyüklüğü ABD piyasası içinde görece sınırlı kalıyor.

🔹 SpaceX'in hedeflediği 1,75 trilyon dolarlık değerleme gerçekleşirse şirket halka arz sırasında hisselerinin yaklaşık yüzde 4'ünü piyasaya açmış olacak.

🔹 Elon Musk'ın elindeki hisselerin büyük bölümü halka arzdan sonraki 366 gün boyunca satılamayacak.

🔹 Diğer hisselerin önemli kısmı ise kademeli olarak piyasaya sürülecek.

🔹 Böylece yeni hisselerin piyasaya girişi birkaç gün yerine yıllara yayılacak.

🔹 Florida Üniversitesi'nden Jay Ritter'in araştırmasına göre 1980-2024 dönemindeki halka arz hisseleri ilk işlem günlerinden sonraki üç yılda genel piyasadan ortalama 20 puan daha düşük performans gösterdi.

🔹 Gelirlerinin 40 katından yüksek değerlemeyle halka açılan şirketlerin performansı ise piyasadan ortalama 58 puan daha düşük oldu.

🔹 SpaceX'in hedeflenen değerleme gerçekleşirse gelirlerinin 90 katından fazla bir değerleme ile işlem görmeye başlayacağı belirtiliyor.

🔹 Üç şirket de yapay zekâ temasının merkezinde yer alıyor.

🔹 ABD'nin en büyük 10 yapay zekâ bağlantılı şirketi halihazırda S&P 500'ün toplam değerinin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.

🔹 Yapay zekâ sektöründe yaşanabilecek olumsuz gelişmelerin yalnızca yeni halka arzları değil, daha geniş piyasa performansını da etkileyebileceği belirtiliyor.

🔹 Son yıllarda teknoloji şirketleri büyük ölçüde hisse geri alımı yaparken artık yapay zekâ yatırımlarına daha fazla kaynak ayırmaya başladı.

🔹 Bazı şirketler ek finansman için tahvil piyasalarına yöneliyor.

🔹 Yeni halka arzlarla birlikte teknoloji sektörünün sermaye ihtiyacının artması bekleniyor.

🔹 Dergi, yatırımcıların kısa vadede bu dev halka arzlara yoğun ilgi gösterebileceğini ancak uzun vadede piyasalarda sermaye baskısının artabileceğini belirtiyor.

🔹 Ukrayna, 17 ayda geliştirdiği ilk yerli üretim planör bombasını tanıttı.

🔹 "Vyrivniuvach" (Dengeleyici) adı verilen silah, Ukrayna'nın savaşın başlangıcından bu yana geliştirdiği en önemli yerli sistemlerden biri olarak görülüyor.

🔹 Silahın tanıtımı, Kiev'in ihtiyaç duyduğu sistemler için Batılı müttefiklerini beklemek istemediği mesajı olarak değerlendiriliyor.

🔹 Rusya'nın planör bombaları son üç yılda Harkiv, Zaporijya ve Herson dahil birçok bölgede büyük yıkıma yol açtı.

🔹 Sovyet döneminden kalma bombalara eklenen yönlendirme kitleri sayesinde bu mühimmatlar hassas vuruş kabiliyeti kazandı.

🔹 Rus uçakları bombaları kendi hava sahalarından fırlatabildiği için Ukrayna'nın karşılık verme kapasitesi sınırlı kaldı.

🔹 Uzmanlar, uzun süre Rus planör bombalarına karşı etkili bir savunma yöntemi bulunamadığını belirtiyor.

🔹 Vyrivniuvach yaklaşık 500 poundluk savaş başlığı taşıyor.

🔹 Ukrayna'nın savunma teknoloji platformu Brave1, sistemin Batılı veya Sovyet tasarımlarından kopyalanmadığını açıkladı.

🔹 Silahın gerekli tüm testleri tamamladığı belirtildi.

🔹 Sistem, Rus elektronik harp tedbirlerine karşı geliştirilen modern yönlendirme algoritmalarına sahip.

🔹 Yeni bomba Ukrayna'nın mevcut hava filosuyla uyumlu olacak şekilde tasarlandı.

🔹 Sistem gelecekte F-16 ve Mirage savaş uçaklarında da kullanılabilecek.

🔹 Bunun için ek sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

🔹 Uzmanlar yeni silahın Ukrayna'nın Rusya içindeki hedefleri daha uzak mesafelerden vurmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor.

🔹 Ukrayna ayrıca elindeki kullanılmayan Sovyet dönemine ait hava bombalarını da bu sistemle değerlendirebilecek.

🔹 Bu yaklaşım, Rusya'nın 2023'te eski mühimmat stoklarını planör bombalarına dönüştürürken kullandığı yönteme benziyor.

🔹 Uzmanlara göre Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin büyüklüğü ve uçak sayısı önemli bir kısıt oluşturmaya devam ediyor.

🔹 Ukrayna uçakları Rus hava savunmalarından kaçınmak için daha alçak irtifalarda uçmak zorunda kalıyor.

🔹 Bu durum planör bombalarının menzilini ve etkinliğini azaltabiliyor.

🔹 Uzmanlar yeni bombanın savaşın seyrini tek başına değiştirmeyeceğini belirtiyor.

🔹 Ancak sistem, Flamingo füzesi, önleme dronları ve Moskova'ya ulaşabilen uzun menzilli saldırı dronlarıyla birlikte Ukrayna'nın yerli silah envanterini güçlendirecek.

🔹 Uzmanlara göre savaşın sonucu tek bir silah sistemiyle değil, çok sayıda farklı kabiliyetin birleşik etkisiyle belirlenecek.

🔹 Rusya, gece boyunca Ukrayna'ya yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

🔹 Saldırılarda en az 11 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.

🔹 Yetkililer bazı kişilerin yıkılan binaların enkazı altında mahsur kaldığını açıkladı.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın 73 füze ve 656 insansız hava aracı fırlattığını açıkladı.

🔹 Saldırıların ana hedefleri Kiev, Dnipro, Poltava, Harkiv ve Zaporijya oldu.

🔹 Ukrayna hava savunması 40 füze ve 602 insansız hava aracını düşürdüğünü veya etkisiz hale getirdiğini bildirdi.

🔹 En az 38 noktada 30 balistik füze, üç seyir füzesi ve 33 insansız hava aracının isabet ettiği açıklandı.

🔹 Başkent Kiev'de en az 4 kişi öldü, 58 kişi yaralandı.

🔹 Yaralananlar arasında üç çocuk bulunuyor.

🔹 Kentin sekiz ilçesinde konutlar ve sivil altyapı zarar gördü.

🔹 Podilskyi bölgesinde dokuz katlı bir binanın üst katlarında hasar meydana geldi ve bazı kişiler enkaz altında kaldı.

🔹 Solomianskyi bölgesinde 20 ve 24 katlı iki bina zarar gördü.

🔹 Dnipropetrovsk bölgesinde yer alan Dnipro kentinde en az 6 kişi öldü, 36 kişi yaralandı.

🔹 İlk saldırının ardından olay yerine gelen ekipleri hedef alan ikinci saldırıda bir kurtarma görevlisi hayatını kaybetti.

🔹 Harkiv'de en az 14 kişi yaralandı.

🔹 Konutlar, garajlar ve araçlar hasar gördü.

🔹 İki katlı bir ev ile dört katlı bir apartmanın bir bölümü zarar gördü.

🔹 Apartman enkazı altında kalan kişiler olduğu bildirildi.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy günler öncesinden Rusya'nın yeni bir büyük saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunmuştu.

🔹 Ukraynalı yetkililer, balistik füze saldırılarına karşı daha fazla hava savunma sistemi ve füze desteği talebini yineledi.

🔹 Yetkililer, insansız hava araçlarının büyük bölümünün önlenebildiğini ancak balistik füzelerin hava savunmasındaki en büyük zafiyet olmaya devam ettiğini belirtti.

🔹 İran savaşı nedeniyle Orta Doğu'daki uçuş rotalarının değişmesi sonucunda Suriye hava sahasından geçen uçuş sayısı hızla arttı.

🔹 Mayıs ayında Suriye hava sahasını kullanan uçuş sayısı 11.801'e ulaştı.

🔹 Bu rakam şubat ayında kaydedilen 4.267 uçuşun iki katından fazla oldu.

🔹 Mayıs 2025'e göre artış oranı yaklaşık yüzde 375 olarak gerçekleşti.

🔹 Suriye hava sahası, Beşar Esad'ın devrilmesiyle sona eren 14 yıllık iç savaş boyunca büyük ölçüde kullanılmıyordu.

🔹 İran savaşının başlamasıyla Irak ve Körfez üzerindeki bazı hava koridorlarının kapanması havayollarını alternatif güzergâhlara yöneltti.

🔹 Nisan ayında ateşkes sonrasında hava sahaları yeniden açılsa da Dubai ve Doha'dan Avrupa'ya yapılan uçuşların önemli bölümü Suriye üzerinden geçmeye devam etti.

🔹 Suriye hükümeti bu yılın başında hava sahası geçiş ücretlerini artırdı.

🔹 Yeni sistemde her uçuş için sabit 499 dolar ücret uygulanıyor.

🔹 Reuters hesaplamalarına göre mayıs ayındaki trafik yaklaşık 5,9 milyon dolar gelir üretmiş olabilir.

🔹 Ücret 430 dolarlık geçiş bedeli ve 69 dolarlık haberleşme ücretinden oluşuyor.

🔹 Esad döneminde küçük uçaklardan yaklaşık 75 dolar ücret alınıyordu.

🔹 Havayolları, yükselen petrol fiyatlarının etkisini azaltmak için daha kısa ve yakıt tasarruflu rotalar arıyor.

🔹 Suriye üzerinden uçmak birçok güzergâhta seyahat süresini ve yakıt maliyetlerini düşürüyor.

🔹 Suriye, geçen yıl Türkiye'den alınan gelişmiş radar ve seyrüsefer sistemleriyle Şam Uluslararası Havalimanı altyapısını güçlendirdi.

🔹 Bu bilgi Türkiye Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından açıklandı.

🔹 Havacılık risk danışmanlık kuruluşu OPSGroup, Suriye hava sahasının hâlâ riskli kabul edildiğini belirtti.

🔹 Hava trafik yönetiminin en temel seviyelerden biri olan "procedural control" sistemiyle yürütüldüğü ifade edildi.

🔹 Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı, İran savaşı nedeniyle bölge ve Suriye üzerinden uçulmaması yönündeki tavsiyesini sürdürüyor.

🔹 Kuzey Amerika ve Asya merkezli havayollarının büyük bölümü de bölgeden uzak durmaya devam ediyor.

🔹 Suriye Sivil Havacılık Genel Kurumu Başkanı Ömer Hısari, artan uçuşların havayollarının Suriye hava sahasına bakışında gerçek bir değişim gösterdiğini söyledi.

🔹 Kurumun yeni hava koridorları oluşturduğu, trafik modellerini güncellediği ve hava trafik kontrol sistemlerini güçlendirdiği belirtildi.

🔹 Suriye ayrıca hava sahası ücretlerinin tahsilatını bazı yer hizmetleri şirketleri ve uluslararası planlama firmalarına devretti.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Afrika'da vize başvurularını işleyebilen büyükelçilik ve konsoloslukların sayısını önemli ölçüde azaltmayı planlıyor.

🔹 Hâlihazırda vize işlemleri yürüten yaklaşık 50 büyükelçilik ve konsolosluğun sayısı önümüzdeki haftalarda 20'ye düşürülecek.

🔹 Değişikliğin haziran ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

🔹 Adım, Donald Trump yönetiminin göçü sınırlandırma ve vize ihlallerini azaltma hedeflerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

🔹 Yönetim hem göçmen hem de göçmen olmayan vize verilmesini daha sıkı denetlemeyi amaçlıyor.

🔹 ABD son dönemde dünya genelindeki büyükelçilik ve konsolosluklardaki personel sayısını da azaltmıştı.

🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından onaylanan talimat kapsamında Afrika'da yalnızca 20 "merkez" temsilcilik tam kapsamlı vize hizmeti verecek.

🔹 Merkez olmayan ülkelerin vatandaşları vize işlemleri için bu 20 noktadan birine gitmek zorunda kalacak.

🔹 Bu durum birçok başvuru sahibi için ilave seyahat maliyetleri ve lojistik zorluklar yaratabilir.

🔹 Merkez olmayan ülkelerdeki konsolosluk bölümleri açık kalacak.

🔹 Bu temsilcilikler ABD vatandaşlarına pasaport yenileme ve acil konsolosluk hizmetleri sunmaya devam edecek.

🔹 Diplomatik vizeler ve özel ulusal çıkar kapsamındaki bazı işlemler de sürdürülecek.

🔹 Afrika'daki vize işlemleri son dönemde çeşitli ek kısıtlamalardan etkilenmişti.

🔹 Bazı ülkelere yönelik seyahat yasakları uygulanıyor.

🔹 Bazı başvuru sahipleri için 15 bin dolara kadar teminat şartı getirildi.

🔹 Ebola salgını da konsolosluk hizmetlerini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

🔹 Dışişleri Bakanlığı, yurtdışı operasyonlarını sürekli olarak gözden geçirdiğini açıkladı.

🔹 Kaynakların ABD'nin önceliklerine en verimli şekilde hizmet edecek biçimde kullanılmasının amaçlandığı belirtildi.

🔹 Vize sisteminin güvenlik taraması ve inceleme standartlarını koruyacak şekilde düzenlendiği ifade edildi.

🔹 Abidjan (Fildişi Sahili)

🔹 Accra (Gana)

🔹 Addis Ababa (Etiyopya)

🔹 Cape Town (Güney Afrika)

🔹 Dakar (Senegal)

🔹 Darüsselam (Tanzanya)

🔹 Cibuti

🔹 Johannesburg (Güney Afrika)

🔹 Kampala (Uganda)

🔹 Kigali (Ruanda)

🔹 Kinşasa (Kongo Demokratik Cumhuriyeti)

🔹 Lagos (Nijerya)

🔹 Lomé (Togo)

🔹 Luanda (Angola)

🔹 Malabo (Ekvator Ginesi)

🔹 Monrovia (Liberya)

🔹 Nairobi (Kenya)

🔹 Port Louis (Mauritius)

🔹 Praia (Yeşil Burun Adaları)

🔹 Yaoundé (Kamerun)

🔹 Rusya'nın gece boyunca düzenlediği geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az 11 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.

🔹 Saldırılar başta Kiev olmak üzere Dnipro ve Harkiv'i hedef aldı.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bir gün önce büyük bir saldırı ihtimaline karşı uyarıda bulunmuştu.

🔹 Kiev'de en az 4 kişi hayatını kaybetti, 58 kişi yaralandı. Yaralılar arasında çocuklar da bulunuyor.

🔹 24 katlı bir apartmana isabet ettiği belirtilen füze nedeniyle binanın bir bölümü çöktü. Enkaz altında kalanların olabileceği açıklandı.

🔹 Dokuz katlı bir apartman ve bir aile sağlığı kliniği de dahil olmak üzere çok sayıda bina zarar gördü.

🔹 Saldırıların ardından binlerce kişi Kiev metrosuna sığınarak korunmaya çalıştı.

🔹 Saldırılar nedeniyle yaklaşık 140 bin kişinin elektriği kesildi. Elektrik şirketi DTEK, bunların 110 binine yeniden enerji verildiğini açıkladı.

🔹 Dnipro ve çevresindeki saldırılarda 7 kişi öldü, 36 kişi yaralandı.

🔹 Bölgede konutlar, araçlar ve çocuk oyun alanları zarar gördü.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı saldırıların Ukrayna'nın savunma sanayisi tesislerini hedef aldığını açıkladı.

🔹 Moskova, saldırıların Kiev yönetiminin "terör eylemlerine" yanıt olarak gerçekleştirildiğini söyledi.

🔹 Rusya, hipersonik füzeler ve insansız hava araçları kullanarak Kiev, Zaporijya ve Harkiv dahil yedi bölgeyi vurduğunu açıkladı.

🔹 Bakanlık, askeri havaalanları ile yakıt ve ulaştırma tesislerinin hedef alındığını belirtti.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın gece boyunca 73 füze ve 656 insansız hava aracı fırlattığını açıkladı.

🔹 Bunların 40 füze ve 602 insansız hava aracının düşürüldüğü veya etkisiz hale getirildiği belirtildi.

🔹 Hava Kuvvetleri, saldırıda sekiz adet Zircon hipersonik füzesinin kullanıldığını bildirdi.

🔹 Bu sayı, savaş boyunca bir saldırıda kullanılan en yüksek Zircon füze sayısı olabilir.

🔹 NATO ve AB üyesi Polonya, hava sahasını korumak amacıyla savaş uçaklarını havalandırdı.

🔹 Rusya'nın Krasnodar bölgesindeki İlsky petrol rafinerisinde Ukrayna insansız hava aracı saldırısının ardından yangın çıktı.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı gece boyunca 148 Ukrayna insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

🔹 Belgorod bölgesinde bir Ukrayna insansız hava aracının bir evi vurması sonucu 11 yaşındaki bir çocuk yaralandı.

🔹 Rusya'nın kontrolündeki Kırım'da bulunan Sivastopol çevresinde de insansız hava aracı saldırılarının püskürtüldüğü bildirildi.

🔹 Kremlin geçen hafta, Rusya'nın kontrolündeki Lugansk'ta 21 kişinin öldüğü insansız hava aracı saldırısına karşılık olarak Kiev'e yönelik "sistematik saldırılar" düzenleyeceğini açıklamıştı.

🔹 Ukrayna söz konusu saldırıyı gerçekleştirdiği iddiasını reddetmişti.

🔹 ABD'li rapçi Travis Scott, İstanbul'daki ilk performansının yaklaşık 20 dakika sürmesi nedeniyle hayranlarının tepkisiyle karşılaştı.

🔹 Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde seyircilerin sanatçının sahneden erken ayrılması üzerine yuhalama yaptığı görüldü.

🔹 Scott, Türkiye turnesi kapsamında pazar gecesi İstanbul'da, pazartesi günü ise İzmir'de sahne alacaktı.

🔹 Etkinlik, organizatörler tarafından klasik konser formatının ötesine geçen özel bir performans olarak tanıtıldı.

🔹 Yaklaşık 2.500 kişinin katılabildiği etkinliğin bilet fiyatları 330 dolardan başlıyordu.

🔹 Tanıtımlarda Travis Scott'ın saat 23.00'te başlayacak 90 dakikalık bir "DJ set & mic" performansı gerçekleştireceği belirtilmişti.

🔹 Katılımcılar, Travis Scott'ın yaklaşık 90 dakika gecikmeyle sahneye çıktığını söyledi.

🔹 Hayranlar sanatçının yaklaşık 20 dakika sahnede kaldıktan sonra ayrıldığını belirtti.

🔹 Bazı katılımcılar sosyal medyada para iadesi talep etti.

🔹 VIP bilet için 1.000 doların üzerinde ödeme yaptığını söyleyen bazı katılımcılar vaat edilen ayrıcalıkların sunulmadığını öne sürdü.

🔹 Travis Scott, Instagram hesabında etkinliğe bir arkadaşının önemli günündeki partiye ev sahipliği yapmak için geldiğini yazdı.

🔹 Sanatçı, gelecekte Türkiye'ye dönerek gerçek bir performans sergilemeyi sabırsızlıkla beklediğini belirtti.

🔹 Etkinliğin organizatörleri doğrudan yorum yapmadı.

🔹 TemaCC CEO'su Taylan Özcan ise Travis Scott'ın gece boyunca etkinliğin merkezinde yer aldığını söyledi.

🔹 Özcan, sanatçının yaklaşık bir saat boyunca partiye ev sahipliği yaptığını ve ardından 20 dakikalık özel bir performans gerçekleştirdiğini ifade etti.

🔹 Pazartesi günkü İzmir etkinliği de benzer formatta planlandı.

🔹 Tanıtımlarda Travis Scott'ın klasik sahne formatlarının ötesine geçen yüksek enerjili bir kulüp deneyimi sunacağı belirtildi.

🔹 İzmir etkinliğinin bilet fiyatları 215 dolardan başlayıp 5.000 doların üzerine kadar çıkıyordu.

🔹 İnsansız hava araçları ve denizaltılar modern savaşlarda giderek daha önemli hale gelse de uçak gemileri askerî gücün en önemli sembollerinden biri olmaya devam ediyor.

🔹 Çin, Fransa, Türkiye, Hindistan, Japonya ve Endonezya uçak gemisi kapasitelerini artırıyor veya yeni projeler üzerinde çalışıyor.

🔹 Çin'in dördüncü uçak gemisi olan Tip 004'ün inşası hızla ilerliyor.

🔹 Son uydu görüntülerine göre geminin baş ve kıç bölümleri tamamlandı.

🔹 Tip 004'ün nükleer enerjiyle çalışması ve elektromanyetik katapult sistemine sahip olması bekleniyor.

🔹 Washington merkezli CSIS'e göre gemide dört uçak fırlatma katapultu ve üçüncü bir uçak asansörü bulunabilir.

🔹 Bu özellikler uçakların daha hızlı konuşlandırılmasını sağlayabilir.

🔹 Son çatışmalar büyük savaş gemilerinin füze ve insansız hava araçlarına karşı savunmasız olduğunu gösterdi.

🔹 İran savaşı sırasında ABD uçak gemileri füze tehdidinden uzak kalmak için İran kıyılarından daha uzak bölgelere çekildi.

🔹 Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları Rusya'nın Karadeniz Filosu'na ciddi zarar verdi.

🔹 Defence Priorities'den Lyle Goldstein, savaşın yalnızca askerî değil aynı zamanda psikolojik ve siyasi bir araç olduğunu söyledi.

🔹 Goldstein'a göre uçak gemileri güç gösterisi, caydırıcılık ve algı yönetimi açısından önemini koruyor.

🔹 Son savaşlar ülkeleri savunma kapasitelerini daha ciddi şekilde geliştirmeye yöneltti.

🔹 Deniz ticaret yolları ve boğazların kontrolü stratejik önemini artırdı.

🔹 Ülkeler büyük güçlere bağımlı kalmadan kendi çıkarlarını korumak istiyor.

🔹 Çin'in hizmette üç uçak gemisi bulunuyor.

🔹 Bu sayı Çin'i ABD'nin ardından dünyanın ikinci büyük uçak gemisi filosuna sahip ülkesi yapıyor.

🔹 ABD'nin envanterinde 11 uçak gemisi bulunuyor.

🔹 Çin'in henüz nükleer güçle çalışan bir uçak gemisi bulunmuyor.

🔹 ABD, eski Nimitz sınıfı gemilerini Gerald R. Ford sınıfı yeni nesil uçak gemileriyle değiştirmeyi sürdürüyor.

🔹 Goldstein, 21. yüzyıl deniz savaşlarının asıl belirleyici unsurlarının denizaltılar ve insansız sistemler olduğunu söyledi.

🔹 Uçak gemilerinin önemli olmaya devam ettiğini ancak nükleer denizaltılar kadar kritik olmadığını belirtti.

Diğer Ülkelerin Planları

🔹 Fransa, Charles de Gaulle uçak gemisinin yerine France Libre adlı yeni nesil bir uçak gemisi inşa etmeyi planlıyor.

🔹 Geminin yaklaşık 2038 yılında hizmete girmesi bekleniyor.

🔹 Türkiye mevcut büyük amfibi hücum gemisini insansız hava aracı gemisine dönüştürdü.

🔹 Yerli üretim MUGEM uçak gemisinin inşasına geçen yıl başlandı.

🔹 MUGEM'in insansız hava araçları ve insanlı savaş uçaklarını taşıyabilecek kapasitede olması planlanıyor.

🔹 Gelecekte geliştirilecek Türk yapımı hayalet savaş uçaklarının da gemide kullanılabilmesi hedefleniyor.

🔹 Hindistan, nükleer güçle çalışan ve elektromanyetik katapult sistemine sahip üçüncü uçak gemisini değerlendiriyor.

🔹 Japonya'nın JS Izumo ve JS Kaga gemileri F-35B savaş uçaklarını taşıyabilecek şekilde dönüştürülüyor.

🔹 Bu dönüşüm Japonya'ya İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez hafif uçak gemisi kabiliyeti kazandıracak.

🔹 Gelişme Pekin tarafından yakından izleniyor.

🔹 Endonezya, İtalya tarafından bağışlanan Giuseppe Garibaldi uçak gemisini teslim almaya hazırlanıyor.

🔹 Surabaya'daki askerî üste uçak gemisi güvertesine benzeyen yeni bir altyapı inşa edildiği uydu görüntülerinde görüldü.

🔹 Çinli askerî analist Song Zhongping, uçak gemilerinin askerî gücün sembolü olmaya devam ettiğini söyledi.

🔹 Song'a göre uçak gemileri ülkelerin denizaşırı çıkarlarını korumada benzersiz bir araç olmayı sürdürüyor.

🔹 Türkiye ekonomisi 2026'nın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyüme kaydetti.

🔹 Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre gayrisafi yurt içi hasıla bir önceki çeyreğe göre yalnızca yüzde 0,1 arttı.

🔹 Bir önceki çeyrekte büyüme yüzde 0,4 seviyesindeydi.

🔹 Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan beklentisi yüzde 0,3 büyümeydi.

🔹 Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,5 büyüdü.

🔹 Bir önceki dönemde yıllık büyüme yüzde 3,4 olarak gerçekleşmişti.

🔹 Veriler, Türkiye'nin İran'daki çatışmalar nedeniyle yeniden artan ekonomik risklerle karşı karşıya olduğu dönemde açıklandı.

🔹 Enerji piyasalarındaki oynaklık enflasyonla mücadeleyi zorlaştırıyor.

🔹 Türkiye petrol ve doğalgaz ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor.

🔹 Bu nedenle küresel enerji fiyatlarındaki yükseliş ekonomiyi doğrudan etkiliyor.

🔹 Merkez Bankası yılın başlarında faiz indirim sürecini sonlandırarak yeniden sıkılaşma yönünde adım attı.

🔹 Amaç, gelişmekte olan ülke varlıklarındaki satış dalgasının yarattığı piyasa oynaklığını sınırlamak oldu.

🔹 Merkez Bankası geçen ay yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 16'dan yüzde 24'e yükseltti.

🔹 Revizyonda yüksek enerji ve gıda fiyatları etkili oldu.

🔹 Büyüme verisi öncesinde bazı küresel bankalar haziran ayında faiz artırımı ihtimalini gündeme getirmişti.

🔹 Merkez Bankası'nın bir sonraki faiz toplantısı 11 Haziran'da yapılacak.

🔹 Capital Economics Baş Gelişmekte Olan Piyasalar Ekonomisti William Jackson, daha önce enerji ithalat faturasındaki artış ve siyasi gelişmeler nedeniyle faiz artışı beklediklerini söyledi.

🔹 Jackson, son günlerde petrol fiyatlarındaki düşüş ve zayıf büyüme verisinin faiz artışı ihtimalini bir miktar azalttığını belirtti.

🔹 Buna rağmen haziran ayında faiz artırımı beklentisini tamamen geri çekmediklerini ifade etti.

🔹 Türkiye ve Rusya, mevcut sözleşmelerin yıl sonunda sona erecek olması nedeniyle 2026 sonrasını kapsayacak yeni doğalgaz anlaşmalarını görüşüyor.

🔹 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan'daki Bakü Enerji Forumu'nda Bloomberg'e yaptığı açıklamada görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

🔹 Görüşmeler Türk devlet şirketi BOTAŞ ile Rus enerji şirketi Gazprom arasında yürütülüyor.

🔹 Taraflar yeni sözleşmelerin süresi ve gaz hacimleri konusunda henüz anlaşmaya varmadı.

🔹 Mevcut doğalgaz ithalat anlaşmaları yıl sonunda sona erecek.

🔹 Türkiye geçen yıl aralık ayında Gazprom ile iki doğalgaz ithalat sözleşmesini bir yıl uzatmıştı.

🔹 Türkiye, Rus gazını TürkAkım ve Mavi Akım boru hatları üzerinden alıyor.

🔹 Her iki hat da Rus gazının Türkiye'ye ulaştırılmasında temel güzergâhlar arasında yer alıyor.

🔹 Türkiye, Çin'in ardından Gazprom'un en büyük ikinci pazarı konumunda bulunuyor.

🔹 Gazprom, 2022'deki Ukrayna işgalinden sonra Avrupa'daki müşterilerinin büyük bölümünü kaybetmişti.

🔹 Bu nedenle Türkiye, Rus doğalgaz ihracatı açısından daha da önemli hale geldi.

🔹 Yeni anlaşmaların sağlanması halinde Türkiye'nin Rusya'dan uzun vadeli doğalgaz tedariki devam edecek.

🔹 Görüşmelerin kapsamı ve nihai şartları konusunda henüz resmi ayrıntı paylaşılmadı.

🔹 General Dynamics, Teksas'taki 155 mm top mermisi fabrikasını yeniden işler hale getirmek amacıyla kendi kaynaklarından 200 milyon dolar yatırım yapacak.

🔹 Şirket ayrıca Türk savunma şirketi Repkon ile olan ortaklığını sonlandıracak.

🔹 Proje, Ukrayna savaşı nedeniyle azalan mühimmat stoklarını yenilemek için Pentagon'un üretim kapasitesini artırma planlarının önemli parçalarından biri olarak görülüyordu.

🔹 Mesquite, Teksas'taki fabrikanın 2023 yılında ABD'nin mühimmat üretimini artırma stratejisinin temel projelerinden biri olması planlanıyordu.

🔹 Fabrika aylık 30 bin adet 155 mm top mermisi üretecek üç üretim hattına sahip olacak şekilde tasarlandı.

🔹 Ancak proje belirlenen hedeflere ulaşamadı ve ciddi gecikmeler yaşandı.

🔹 ABD Ordusu Ağustos 2025'te fabrikadaki çalışmaları durdurdu.

🔹 Durdurma kararı sekiz ay sonra kaldırıldı.

🔹 Bloomberg'in aktardığı kaynaklara göre Repkon tarafından sağlanan mühimmat üretim ekipmanları gerekli standartları karşılayamadı.

🔹 Ekipmanların yerine Kaliforniya merkezli Deterrence Defense şirketinin donanımı ve yönetim sistemi kullanılacak.

🔹 ABD Ordusu'nun Haziran 2025 tarihli bir yazısında tesisteki ekipmanların sözleşmedeki teknik şartları karşılamadığı belirtildi.

🔹 General Dynamics'in ek 200 milyon dolarlık yatırımı, ABD Ordusu'nun tesis için verdiği 591 milyon dolarlık sözleşmeye ilave olarak yapılacak.

🔹 Şirket ve ABD Ordusu fabrikanın geleceğine ilişkin yeni bir yol haritası üzerinde anlaşmaya vardı.

🔹 General Dynamics yatırım miktarını kamuoyuna açıklamazken kaynaklar rakamın 200 milyon dolar olduğunu belirtti.

🔹 Dönemin ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Jeff Flake, Mayıs 2024'te fabrikanın açılışına katılmıştı.

🔹 Flake, Repkon ekipmanlarının kullanılmasını ABD ile Türkiye arasındaki savunma işbirliğinin olumlu bir örneği olarak nitelendirmişti.

🔹 ABD Ordusu yeni düzenleme kapsamında ilave kamu kaynağı kullanmayacağını açıkladı.

🔹 Kara Kuvvetleri Tedarik Başkanı Brent Ingraham, projede risk alındığını kabul etti.

🔹 Ingraham, General Dynamics'in üretim hattını kendi yatırımıyla düzelteceğini söyledi.

🔹 ABD Ordusu ihtiyaç duyarsa fabrikadan 155 mm top mermisi satın alma seçeneğine sahip olacak.

🔹 155 mm top mermileri Ukrayna savaşında yoğun şekilde kullanılıyor.

🔹 ABD ve müttefikleri son yıllarda mühimmat üretim kapasitelerini artırmak için büyük yatırımlar yapıyor.

🔹 Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Rob Wittman, mühimmat üretim kapasitesinin genişletilmesinin her zamankinden daha acil hale geldiğini söyledi.

🔹 CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Türkiye'deki demokratik gerilemenin artık yalnızca iç siyaset meselesi olmadığını, Avrupa, NATO, Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu için güvenlik sonuçları doğurabilecek bir sürece dönüştüğünü savundu.

🔹 Özel, Türkiye'nin stratejik konumu nedeniyle siyasi istikrarsızlığın ülke sınırları içinde kalmayacağını söyledi.

🔹 Özel, hükümetin 2024 yerel seçimlerinde elde edilen CHP başarısının ardından siyasi rekabet yerine yargı müdahalelerine yöneldiğini öne sürdü.

🔹 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun Mart 2025'te tutuklandığını ve siyasi saiklerle açılan davalarla karşı karşıya olduğunu savundu.

🔹 2025'ten bu yana yaklaşık 20 CHP belediye başkanı ile yüzlerce belediye görevlisinin kesinleşmiş hüküm olmadan tutuklu bulunduğunu öne sürdü.

🔹 CHP'nin ülke genelinde milyonlarca kişinin katıldığı mitingler düzenlediğini söyledi.

🔹 Bir mahkemenin CHP'nin 2023 kurultayını "mutlak butlan" gerekçesiyle geçersiz saydığını ve parti yönetimini değiştirdiğini belirtti.

🔹 Bu adımın Türkiye'nin en büyük muhalefet partisini yargı denetimi altına alma girişimi olduğunu savundu.

🔹 Anlamlı siyasi rakiplerin tasfiye edilmeye çalışıldığını öne sürdü.

🔹 Özel, vatandaşların hükümeti barışçıl yollarla değiştirebileceğine olan inancın demokrasinin temel unsuru olduğunu söyledi.

🔹 Siyasi değişim kanallarının ortadan kalkmasının toplumsal hoşnutsuzluğu artırabileceğini savundu.

🔹 Türkiye'nin NATO'nun en büyük askerî güçlerinden biri olması ve kritik coğrafi konumu nedeniyle yaşanabilecek istikrarsızlığın bölgesel etkiler yaratacağını belirtti.

🔹 Özel, iç meşruiyet sorunu yaşayan yönetimlerin zaman zaman dış politika krizlerine yönelebileceğini savundu.

🔹 Dış politika gerilimlerinin bu tür durumlarda ulusal güvenlik meselesi olarak sunulabildiğini ifade etti.

🔹 Türkiye'nin Avrupa'nın değerli ortaklarından biri ve gelecekte Avrupa Birliği üyesi olabileceğini söyledi.

🔹 Kalıcı bölgesel istikrarın demokratik meşruiyet gerektirdiğini savundu.

🔹 Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Türkiye'nin NATO tarihinde stratejik açıdan vazgeçilmez ancak demokratik işleyişten uzaklaşmış bir ülke konumuna gelebileceğini öne sürdü.

🔹 Türkiye'deki demokratik mücadelenin yalnızca ülkenin geleceğini değil, Avrupa ve NATO'nun güvenliğini de etkileyebileceğini ifade etti.

🔹 Jefferies stratejisti Durukal Gün, ABD'nin seçimler öncesinde Türkiye'ye Arjantin'e benzer bir dolar swap hattı sağlayabileceği bir senaryonun mümkün olduğunu söyledi.

🔹 Böyle bir destek mekanizmasının Türkiye'nin döviz rezervlerini güçlendirebileceği ve piyasa güvenini artırabileceği belirtildi.

🔹 Türk ve ABD'li yetkililer swap hattı ihtimalini kamuoyu önünde tartışmış değil.

🔹 Durukal Gün'e göre ABD'den sağlanabilecek bir destek, liranın değer kaybını yönetmeye çalışan politika yapıcılar üzerindeki baskıyı azaltabilir.

🔹 Böyle bir adım enflasyon beklentilerinin kontrol altında tutulmasına katkı sağlayabilir.

🔹 Dolarizasyon eğilimini sınırlayabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

🔹 Türkiye'nin kredi temerrüt takası (CDS) primlerinde düşüşe yol açabileceği öngörülüyor.

🔹 ABD geçen yıl Arjantin'e yönelik 20 milyar dolarlık döviz swap çerçevesi oluşturmuştu.

🔹 Program kapsamında ABD, Arjantin Merkez Bankası ile swap anlaşması yapmış ve doğrudan peso alımları gerçekleştirmişti.

🔹 Amaç, seçimler öncesinde piyasaları istikrara kavuşturmak ve peso üzerindeki baskıyı azaltmaktı.

🔹 Türkiye'de bir sonraki seçimlerin 2028 yılının ortasında yapılması planlanıyor.

🔹 Bazı analistler ve siyasetçiler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın erken seçim kararı alabileceğini öne sürüyor.

🔹 Böyle bir senaryonun Erdoğan'ın üçüncü dönem adaylığını kolaylaştırabileceği belirtiliyor.

🔹 Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 0,1 büyüdü.

🔹 Bir önceki çeyrekte büyüme yüzde 0,4 seviyesindeydi.

🔹 Yüksek petrol fiyatlarının dış denge üzerindeki baskıyı artırabileceğine yönelik endişeler yabancı yatırımcıları tedirgin ediyor.

🔹 Ana muhalefet partisinin liderinin mahkeme kararıyla görevden alınmasının ardından siyasi riskler yeniden gündeme geldi.

🔹 Merkez Bankası, liranın enflasyondan daha yavaş değer kaybetmesine dayanan "reel değerlenme" stratejisini sürdürmeye çalışıyor.

🔹 Bu kapsamda döviz ve altın rezervlerinden satışlar yapıldı.

🔹 Mart ayında Merkez Bankası'nın elindeki ABD Hazine tahvillerinin neredeyse tamamı satıldı.

🔹 Türkiye'nin CDS primi yıl başındaki yaklaşık 204 baz puandan 240 baz puan seviyesine yükseldi.

🔹 Geçen ay siyasi gelişmelerin ardından CDS primleri 260 baz puanın üzerine çıktı.

🔹 Durukal Gün, haziran ayında faiz artışı beklemiyor.

🔹 ABD ile İran arasında bir anlaşma ihtimalinin bu beklentiyi desteklediğini belirtiyor.

🔹 Merkez Bankası'nın gerektiğinde faiz koridoru üzerinden kademeli sıkılaştırma yapabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Politika faizinde değişikliğin daha kalıcı şoklar karşısında tercih edilebileceği ifade ediliyor.

🔹 Son şokların ardından enflasyon nisanda beklentilerin üzerinde gerçekleşerek yüzde 32,4'e yükseldi.

🔹 Bu gelişme faiz indirimi beklentilerini zayıflattı.

🔹 Jefferies, 2026 sonunda enflasyonun yüzde 31, 2027 sonunda ise yüzde 25 seviyesinde olacağını tahmin ediyor.

🔹 Politika faizinin 2027'ye kadar yüzde 35-36 aralığında kalması bekleniyor.

🔹 Yerleşik yatırımcılar arasında dolarizasyonun şu aşamada sınırlı kaldığı ve lira varlıklarının sunduğu reel getirilerin bunu desteklediği belirtiliyor.

🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, ölümcül silah sistemlerinde hedef seçiminin mutlaka insanlar tarafından yapılması gerektiği yönündeki mevcut yaklaşımı yeniden değerlendiriyor.

🔹 2022 tarihli mevcut politika, hedef seçimi ve angajman sürecinde "bağlama uygun insan müdahalesi" bulunmasını şart koşuyor.

🔹 İnsansız hava araçları ve yapay zekâ alanındaki hızlı gelişmeler nedeniyle bazı yetkililer insan müdahalesinin zorunlu olmaktan çıkarılmasını savunuyor.

🔹 Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Al Carns, bazı istisnai durumlarda makinelerin hedefleme kararlarını kendi başlarına verebilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Carns, rakip ülkelerin insan denetimine önem vermeyeceğini belirterek gerektiğinde insanın karar döngüsünden çıkarılabilmesi gerektiğini ifade etti.

🔹 Birleşik Krallık envanterindeki bazı füze sistemlerinin hâlihazırda yüksek derecede otonom çalışabildiğini söyledi.

🔹 NATO ülkeleri arasında, giderek daha otonom hale gelen insansız hava araçları ve füze sistemleri karşısında mevcut etik sınırlamaların sürdürülüp sürdürülmeyeceği tartışılıyor.

🔹 Carns, görüşlerinin mevcut hükümet politikasıyla çelişmediğini ve Birleşik Krallık'ın mevcut kurallara bağlı kalacağını belirtti.

🔹 Savunma Bakanlığı'nın 2022 tarihli "Ambitious, Safe, Responsible" belgesi, silah sistemlerinde yapay zekâ kullanımını yasaklamıyor.

🔹 Ancak hedefleri tanımlayan, seçen ve vuran sistemlerde insan katılımının bulunması gerektiğini vurguluyor.

🔹 Birleşik Krallık'ın 2024 yılında Birleşmiş Milletler'e sunduğu bildiride tamamen otonom ölümcül silah sistemlerine sahip olmadığı ve bu tür sistemleri geliştirmeyi planlamadığı belirtildi.

🔹 Birleşik Krallık hükümeti şubat ayında savunmadaki otonom ve insansız sistemleri düzenleyen kuralların gözden geçirilmesi sürecini başlattı.

🔹 Hükümet mevcut düzenlemelerin günümüz tehdit ortamına uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Uluslararası hukuk uzmanları, hedef seçimi sürecinden insan unsurunun çıkarılmasının belirli bir Birleşik Krallık taahhüdüyle açıkça yasaklanmadığını belirtiyor.

🔹 Ancak bunun sorumluluk, öngörülebilirlik ve sivillerin korunmasına ilişkin mevcut hukuk düzeni üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği uyarısı yapılıyor.

🔹 İran savaşı sırasında ABD güçleri, hedef belirleme süreçlerinde Maven Smart System gibi yapay zekâ destekli sistemlerden yararlandı.

🔹 Ukrayna ordusu, bilgisayarlı görüntü işleme teknolojisi kullanarak önceden tanımlanmış askerî hedefleri tespit edebilen Saker Scout adlı otonom insansız hava araçlarını kullanıyor.

🔹 Rusya'nın da gelişmiş görüntü işleme sistemlerine sahip Lancet insansız hava araçlarını kullandığı değerlendiriliyor.

🔹 7 Mayıs'ta iki Ukrayna insansız hava aracının yanlışlıkla Letonya'daki bir petrol tesisini vurması otonom sistemlere yönelik kaygıları artırdı.

🔹 Ukrayna hükümeti olaydan Rus elektronik karıştırma faaliyetlerini sorumlu tuttu.

🔹 Batılı yetkililer, Rus karıştırma faaliyetleri nedeniyle hedefini şaşıran insansız hava araçlarının tesisi yanlışlıkla hedef almış olabileceği ihtimali üzerinde de durulduğunu belirtti.

🔹 Berkshire Hathaway, ABD'li konut üreticisi Taylor Morrison'u 8,5 milyar dolarlık anlaşmayla satın alma kararı aldı.

🔹 Anlaşma, Warren Buffett'ın emekliliğinin ardından CEO görevini devralan Greg Abel dönemindeki ilk büyük satın alma oldu.

🔹 Berkshire, konut sektöründe toparlanmaya yönelik önemli bir yatırım yapmış oldu.

🔹 Berkshire, Taylor Morrison hissedarlarına hisse başına 72,50 dolar ödemeyi kabul etti.

🔹 Bu fiyat, şirketin cuma günkü kapanış fiyatına göre yüzde 24 prim anlamına geliyor.

🔹 Taylor Morrison'un öz sermaye değeri 6,8 milyar dolar olarak hesaplandı.

🔹 Borçlar dahil edildiğinde toplam şirket değeri 8,5 milyar dolara ulaşıyor.

🔹 Anlaşma, Greg Abel'in yıl başında CEO olması sonrasında gerçekleştirdiği ilk büyük satın alma olarak öne çıktı.

🔹 Abel'in ilkbaharda Taylor Morrison CEO'su Sheryl Palmer ile görüşmeleri başlattığı belirtildi.

🔹 Sheryl Palmer, işlemin tamamlanmasının ardından da şirketin CEO'su olarak görev yapmaya devam edecek.

🔹 Taylor Morrison, 12 ABD eyaletindeki 21 pazarda faaliyet gösteriyor.

🔹 Şirket geçen yıl 8,1 milyar dolar gelir elde etti.

🔹 Taylor Morrison'un Yardly markası altında kiralık konut projeleri de bulunuyor.

🔹 Şirket müşterilerine mortgage dahil çeşitli finansal hizmetler sunuyor.

🔹 Greg Abel, Taylor Morrison'un ilerleyen dönemde Berkshire bünyesindeki Clayton Homes ile birleştirileceğini söyledi.

🔹 Berkshire hâlihazırda DR Horton, Lennar ve NVR gibi büyük konut üreticilerinde yatırımlara sahip bulunuyor.

🔹 Şirket ayrıca Benjamin Moore boya markasının ve Johns Manville çatı ile yalıtım şirketinin sahibi konumunda.

🔹 ABD Ulusal Konut Üreticileri Birliği (NAHB), bu yıl tek ailelik konut inşaatlarının yüzde 1 artarak 940 bin adede ulaşmasını bekliyor.

🔹 2027 yılında büyümenin yüzde 5'e çıkması ve yeni konut üretiminin 984 bin adede yükselmesi öngörülüyor.

🔹 Yüksek mortgage faizlerine rağmen sektörde toparlanma işaretlerinin görülmeye başladığı belirtiliyor.

🔹 Konut erişilebilirliği, Donald Trump yönetiminin kasımdaki ara seçimler öncesindeki öncelikli gündem maddelerinden biri haline geldi.

🔹 Taylor Morrison, Amerikalıların konut sahibi olmasını kolaylaştırmayı amaçlayan federal kira-sonrası-satın alma programına katılım konusunda görüşmeler yürüten şirketler arasında yer alıyor.

🔹 Berkshire Hathaway'in piyasa değeri yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Şirketin yaklaşık 400 milyar dolarlık nakit ve kısa vadeli ABD tahvili stoku bulunuyor.

🔹 Anlaşma, Berkshire'ın büyük nakit rezervlerini daha aktif şekilde kullanabileceğine yönelik beklentileri artırdı.

🔹 Berkshire'ın son büyük satın alımı, Ekim ayında Occidental Petroleum'un OxyChem birimini 9,7 milyar dolara satın alması olmuştu.

🔹 ABD hafta sonu İran'ın güneyindeki askerî hedeflere yönelik yeni saldırılar düzenledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları da pazartesi sabahı yeni saldırılar gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Taraflar arasındaki kırılgan ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürme çabaları henüz sonuç vermedi.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Goruk ve Keşm Adası'ndaki İran radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların İran'ın uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracını düşürmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

🔹 CENTCOM, Amerikan savaş uçaklarının İran hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgedeki gemiler için tehdit oluşturduğu belirtilen iki saldırı İHA'sını imha ettiğini duyurdu.

🔹 ABD operasyonlarında herhangi bir Amerikan personelinin zarar görmediği açıklandı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD'nin Sirik bölgesine yönelik saldırısının ardından bir askerî üssü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Kuveyt, pazartesi sabahı füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldığını açıkladı.

🔹 Kuveyt'te Amerikan askerî unsurları bulunuyor.

🔹 Nisan ayında sağlanan ateşkesin ardından Tahran ile Washington arasında yürütülen görüşmelerde henüz bir ilerleme sağlanamadı.

🔹 Taraflar mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını içeren bir anlaşmayı değerlendiriyor.

🔹 Taslak anlaşma kapsamında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması öngörülüyor.

🔹 İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü vermesi ve nükleer programının geleceğine ilişkin müzakerelere başlaması planlanıyor.

🔹 ABD'nin ise yaptırımları kademeli olarak hafifletmesi ve İran'a yönelik deniz ablukasını gevşetmesi öngörülüyor.

🔹 Donald Trump cuma günü taslak anlaşma konusunda "nihai karar" vereceğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray'da yapılan toplantı sonrasında herhangi bir resmî açıklama yapılmadı.

🔹 Trump'ın taslak anlaşmayı bazı değişikliklerle İran'a geri gönderdiği bildirildi.

🔹 Trump, Cumhuriyetçi Parti içindeki İran'a taviz verilmesine karşı çıkan çevrelerin baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Kasım ayında yapılacak kritik ara seçimler öncesinde yükselen benzin fiyatlarını kontrol altına alma baskısı da sürüyor.

🔹 Gerilim sürerken İsrail, İran destekli Hizbullah'a karşı güney Lübnan'daki operasyonlarını genişletmeye devam etti.

🔹 İran, Lübnan'daki çatışmaların da Washington ile yapılacak herhangi bir ateşkes anlaşmasının parçası olması gerektiğini savunuyor.

🔹 Rockefeller International Başkanı Ruchir Sharma, ABD hisse senedi piyasasındaki yükselişin yalnızca şirket performansından kaynaklanmadığını savundu.

🔹 Yazıya göre ABD şirket kârları tarihsel olarak güçlü görünse de bunun önemli bir bölümü devlet harcamaları ve bütçe açıklarından destek alıyor.

🔹 ABD borsaları son dönemde ticaret savaşları ve jeopolitik çatışmalara rağmen güçlü performans göstermeyi sürdürdü.

🔹 ABD'de şirket kârlarının GSYH içindeki payı 1990'ların sonunda yüzde 7 seviyesindeyken bugün yaklaşık yüzde 11'e yükseldi.

🔹 Vergi indirimleri ve kamu harcamaları bu artışta önemli rol oynadı.

🔹 ABD bütçe açığı son dönemde GSYH'nin yüzde 6'sının üzerine çıktı.

🔹 Yazıya göre yüksek bütçe açıkları hane halkı ve şirketlere önemli gelir transferi anlamına geliyor.

🔹 Kalecki-Levy denklemi olarak bilinen ekonomik yaklaşıma göre şirket kârları ile kamu açıkları arasında güçlü bir ilişki bulunuyor.

🔹 Bu çerçevede bütçe açıkları, 1990'ların sonundan bu yana şirket kârlarındaki artışın en büyük kaynaklarından biri oldu.

🔹 Bu on yılda bütçe açıkları şirket kârlarının yarısından fazlasına karşılık geldi.

🔹 Yazıda, dotcom döneminin tamamen kârsız şirketlerden oluştuğu yönündeki yaygın görüşün doğru olmadığı savunuldu.

🔹 1995-1999 döneminde halka açık şirketlerin ortalama yıllık kâr büyümesi yaklaşık yüzde 11 seviyesindeydi.

🔹 Bu on yılda aynı oran yaklaşık yüzde 15 olarak gerçekleşti.

🔹 Teknoloji şirketlerinde ortalama kâr büyümesi her iki dönemde de yüzde 20'nin üzerinde oldu.

🔹 Cisco, Intel, Microsoft, Qualcomm ve Oracle gibi teknoloji devleri 1990'ların sonunda yıllık yüzde 30 ila yüzde 80 arasında kâr büyümesi elde etti.

🔹 Günümüzün "Muhteşem Yedili" teknoloji hisselerinde de benzer oranlar görülüyor.

🔹 2000 yılındaki dotcom çöküşünden sonra halka açık şirket sayısı yaklaşık yarıya indi.

🔹 Yeni şirketlerin önemli bölümü daha uzun süre özel sermaye ve girişim sermayesi desteğiyle halka açılmadan faaliyet göstermeye başladı.

🔹 Yazıya göre spekülatif davranışların önemli bölümü artık özel piyasalarda gerçekleşiyor.

🔹 Bu durum halka açık şirketlerin ortalama performansını olduğundan daha güçlü gösteriyor.

🔹 SpaceX, Anthropic ve OpenAI gibi halka arz hazırlığındaki büyük şirketlerin kârlılıklarının sınırlı olduğu belirtildi.

🔹 Avrupa'da bütçe açıkları 1990'ların sonuna göre yalnızca sınırlı ölçüde arttı.

🔹 Şirket kârlarının GSYH içindeki payı büyük ölçüde değişmeden kaldı.

🔹 Avrupa'daki özel sermaye piyasalarının ABD'ye göre daha küçük olduğu ifade edildi.

🔹 Yazıya göre ABD ekonomisinin görünenden daha fazla devlet desteğine bağımlı olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Büyük bütçe açıkları sürdüğü sürece mevcut yapının devam edebileceği belirtiliyor.

🔹 Tahvil piyasasının daha yüksek faiz talep etmeye başlaması durumunda sistem üzerindeki baskının artabileceği ifade edildi.

🔹 Böyle bir senaryoda hem finansal piyasaların hem de ekonominin mevcut kırılganlıklarının daha görünür hale gelebileceği savunuldu.

🔹 Nvidia, kişisel bilgisayar pazarına yönelik RTX Spark Superchip adlı yeni işlemcisini bu yıl piyasaya süreceğini açıkladı.

🔹 Yeni ürün, Nvidia'nın Apple, Intel, AMD ve Qualcomm ile doğrudan rekabete girdiği ilk kapsamlı PC işlemci girişimi oldu.

🔹 Dell, Asus, HP, Lenovo, Acer, MSI ve Microsoft gibi üreticiler yeni çipi kullanacak.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang duyuruyu Tayvan'daki Computex fuarında yaptı.

🔹 Çip, Nvidia'nın Blackwell RTX grafik işlemcisini ve Grace merkezi işlemcisini tek platformda birleştiriyor.

🔹 Ürün Microsoft'un Windows işletim sistemi üzerinde çalışacak.

🔹 Çip, Tayvanlı MediaTek ile birlikte geliştirildi.

🔹 Üretim TSMC tarafından gerçekleştirilecek.

🔹 Nvidia, ürünün şimdiye kadar geliştirilmiş en verimli PC işlemcisi olduğunu savunuyor.

🔹 RTX Spark Superchip, cihaz üzerinde çalışan yapay zekâ ajanları için özel olarak tasarlandı.

🔹 Sistem, uygulamalar arasında çalışabilen ve kullanıcı adına görevler üstlenebilen yapay zekâ yardımcılarını destekliyor.

🔹 Nvidia, kullanıcıların eski bilgisayarlarını yeni yapay zekâ uygulamalarını çalıştırabilmek için yenileyeceğini öngörüyor.

🔹 Çip, milyarlarca parametreli yapay zekâ modellerini doğrudan cihaz üzerinde çalıştırabilecek.

🔹 Nvidia, tüm gün pil ömrü sunulacağını belirtti.

🔹 Jensen Huang, kişisel bilgisayarların yaklaşık 40 yıl sonra ilk kez köklü şekilde yeniden tasarlandığını söyledi.

🔹 Huang, gelecekte yapay zekâ ajanlarının fare ve klavyenin yerini alarak bilgisayarlarla etkileşimin temel yöntemi haline gelebileceğini ifade etti.

🔹 Nvidia ve Microsoft'un bu proje üzerinde yaklaşık üç yıldır birlikte çalıştığı açıklandı.

🔹 İlk ürünler bu yılın ilerleyen dönemlerinde piyasaya çıkacak.

🔹 İlk modeller yapay zekâ geliştiricileri, içerik üreticileri ve oyuncular gibi üst segment kullanıcılara yönelik olacak.

🔹 Nvidia, zamanla yaklaşık 30 farklı dizüstü bilgisayar ve 10'dan fazla masaüstü bilgisayar modelinde bu teknolojinin kullanılmasını hedefliyor.

🔹 Huang, önümüzdeki 10 yıl içinde evlerde yapay zekâ süper bilgisayarlarının bulunacağını öngördü.

🔹 Bu sistemlerin güvenlik kameraları, televizyonlar, çim biçme makineleri ve bulaşık makineleri gibi cihazlarla bağlantılı çalışabileceğini söyledi.

🔹 Apple'ın M5 işlemcisi şu anda yapay zekâ uygulamalarını cihaz üzerinde çalıştırabilen en güçlü tüketici işlemcilerinden biri olarak görülüyor.

🔹 Qualcomm, 2023 yılında Snapdragon X Elite işlemcisiyle bu pazara giriş yapmıştı.

🔹 Intel ve AMD ise uzun yıllardır PC işlemci pazarının başlıca oyuncuları konumunda bulunuyor.

🔹 Gartner verilerine göre 2026'nın ilk çeyreğinde Lenovo, HP, Dell ve Apple küresel PC sevkiyatlarının yüzde 73'ünü gerçekleştirdi.

🔹 Asus'un pazar payı yüzde 6,7, Acer'ın yüzde 6,4 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Microsoft'un payı daha düşük seviyede kaldı.

🔹 Huang'ın konuşmasından saatler önce ABD Ticaret Bakanlığı Çin'e yönelik yeni ihracat kısıtlamaları açıkladı.

🔹 Yeni düzenleme, merkezi Çin'de bulunan şirketlerin yurt dışındaki iştiraklerine Nvidia yapay zekâ çiplerinin gönderilmesi için de lisans gerekeceğini netleştirdi.

🔹 Financial Times'ın daha önceki haberine göre Alibaba ve ByteDance gibi şirketler ABD kısıtlamalarını aşmak için Güneydoğu Asya'daki veri merkezlerinden yararlanıyordu.

🔹 New York Times yazarı Dan Brooks, yapay zekâ tarafından üretilen düşük kaliteli içeriklerin internette giderek yaygınlaştığını ve kullanıcıların buna karşı ortak bir tepki geliştirdiğini savundu.

🔹 TikTok'ta yayımlanan yapay zekâ üretimi "Fruit Love Island" serisi bu eğilimin en dikkat çekici örneklerinden biri haline geldi.

🔹 İnsan biçimindeki meyvelerin yer aldığı seri, her bölümü 10 milyondan fazla izlenme alarak geniş kitlelere ulaştı.

🔹 Dizide muz, portakal ve diğer meyveler romantik ilişkilere giren karakterler olarak tasvir edildi.

🔹 Bölümlerde sık sık tutarsızlıklar, mekân değişimleri ve anlamsız sahneler yer aldı.

🔹 Serinin en popüler bölümü 38 milyondan fazla görüntüleme elde etti.

🔹 Yapım, daha sonra "Fruit Paternity Court" ve hamile brokoli temalı videolar gibi benzer içeriklerin ortaya çıkmasına yol açtı.

🔹 Brooks, birçok kişinin bu içerikleri beğenmekten çok öfke veya rahatsızlık duygusuyla paylaşmış olabileceğini öne sürdü.

🔹 Sosyal medya kullanıcıları arasında yapay zekâ üretimi içerikleri olumsuz değerlendirme eğiliminin yaygınlaştığı belirtildi.

🔹 Fruit Love Island'ın yapımcısı olan hesabın videoların kaldırılması yönünde yoğun talepler aldığı aktarıldı.

🔹 Hesap daha sonra platformdan silindi.

🔹 Yazara göre internet ve algoritmalar kültürel deneyimi yıllar içinde parçalı hale getirdi.

🔹 Geçmişte televizyon programları ve popüler kültür ürünleri daha geniş ortak deneyimler oluşturuyordu.

🔹 Fruit Love Island gibi içerikler kişiselleştirilmiş algoritmaların ötesine geçerek çok geniş kitlelere ulaştı.

🔹 Brooks, yapay zekâ içeriklerine yönelik ortak tepkinin yeni bir kültürel ortak zemin yaratabileceğini savundu.

🔹 Yazıda, yapay zekâ içeriklerinin insan yapımı içeriklere göre çok daha düşük maliyetle üretilebildiği vurgulandı.

🔹 Buna rağmen internetin ödül mekanizmalarının bu içerikleri öne çıkarabildiği belirtildi.

🔹 Üretken yapay zekâ araçlarının benzer eğitim verileri kullandığı için ortaya çıkan videoların birbirine çok benzediği ifade edildi.

🔹 Brooks, yapay zekâ içeriklerinin sosyal medyada daha da baskın hale gelmesinin kültürel kaliteyi düşürebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Buna karşılık kullanıcıların belirli bir kalite eşiğinin altındaki içerikleri reddetmesinin de mümkün olduğu görüşünü dile getirdi.

🔹 OpenAI'nin nisan ayında video üretim uygulaması Sora'yı yüksek işlem maliyetleri ve düşük kullanıcı bağlılığı nedeniyle kapattığını hatırlattı.

🔹 Yazara göre yapay zekâ içerikleri zamanla şaşırtıcılığını kaybeder ve kullanıcı tepkisini çekemez hale gelirse yaygınlığını da yitirebilir.

🔹 New York Times yazarı David Pierson, Çin'in yıllar içinde geliştirdiği gözetim ve toplumsal kontrol modelini başka ülkelere taşımaya başladığını yazdı.

🔹 Çin, düşük suç oranlarını örnek göstererek kendi polislik modelini uluslararası alanda tanıtıyor.

🔹 Aynı sistem, ülke içinde muhalefetin bastırılması ve siyasi kontrol amacıyla da kullanılıyor.

🔹 Çin'de hareketler yüz tanıma ve yürüyüş analizi yapabilen yapay zekâ destekli kamera ağlarıyla takip ediliyor.

🔹 Uygur nüfusundan DNA örnekleri, iris taramaları ve ses kayıtları gibi biyometrik veriler toplandı.

🔹 Polis ekipleri bazı bölgelerde vatandaşların evlerini ziyaret ederek Komünist Parti politikalarını tanıtıyor.

🔹 Şirketlerin çalışan bilgilerini polis veri tabanlarına kaydetmesi gerekiyor.

🔹 Devlet Başkanı Şi Cinping bu yaklaşımı "Yeni Dönem için Fengqiao Deneyimi" olarak adlandırıyor.

🔹 Carnegie Endowment verilerine göre Çin, 2000 yılından bu yana en az 138 ülkeye yönelik yaklaşık 900 polis eğitimi programı düzenledi.

🔹 Çinli polisler Orta Afrika Cumhuriyeti, Vanuatu ve Kiribati'deki güvenlik kurumlarında görev yaptı.

🔹 Çin, 2011 yılında Ekvador'a binlerce güvenlik kamerası sağladı.

🔹 Güney Afrika'da eğitim verilen bir polis biriminin daha sonra siyasi rakiplere karşı kullanıldığı belirtildi.

🔹 Solomon Adaları 2022 yılında Çin ile bir güvenlik anlaşması imzaladı.

🔹 Çinli polisler bir köyde tüm sakinlerden parmak izi, avuç izi, adres ve doğum tarihi bilgileri toplanmasını önerdi.

🔹 Öneri, Mao döneminden kalan ve vatandaşların birbirlerini gözetlemesini teşvik eden Fengqiao modeline dayanıyordu.

🔹 Çin ayrıca ülkeye yaklaşık 1,5 milyon dolar değerinde çevik kuvvet ekipmanı bağışladı.

🔹 Çinli polisler yerel güvenlik güçlerine cop ve Çin'de yaygın kullanılan U biçimli yakalama aparatlarının kullanımını öğretti.

🔹 Siyasetçi Celsus Talifilu, biyometrik veri toplanmasına ve mahalle gözetimi uygulamalarına karşı çıktı.

🔹 Talifilu, uygulamanın yerel geleneklere ve köy şeflerinin uyuşmazlık çözme rolüne aykırı olduğunu söyledi.

🔹 Tepkilerin ardından pilot proje askıya alındı.

🔹 Hiçbir biyometrik veri toplanmadı.

🔹 Bu ay yapılan seçimlerde Solomon Adaları, Pekin'e daha mesafeli yaklaşan yeni bir başbakan seçti.

🔹 Carnegie Endowment araştırmasına katkı veren Sheena Chestnut Greitens, polis eğitimlerinin Çin'in sistemini bir insan hakları sorunu yerine kamu güvenliği başarısı olarak sunmasına yardımcı olduğunu söyledi.

🔹 New York Times yazarı Konstantin Richter, Almanya'nın karşı karşıya olduğu siyasi ve jeopolitik sorunların temelinde ekonomik durgunluğun bulunduğunu savundu.

🔹 Almanya ekonomisi yaklaşık üç yıldır durgunluk veya resesyon koşullarında bulunuyor.

🔹 Son dönemde birçok köklü Alman şirketi binlerce kişilik işten çıkarma planları açıkladı.

🔹 Commerzbank da işten çıkarma açıklayan son büyük Alman şirketleri arasında yer aldı.

🔹 Şansölye Friedrich Merz'in görevdeki ilk yılında kamuoyu desteği düşük seviyelerde seyrediyor.

🔹 Koalisyon hükümeti kamuoyunda geniş ölçüde olumsuz değerlendiriliyor.

🔹 Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi kamuoyu yoklamalarında yükselişini sürdürüyor.

🔹 ABD'nin Almanya'dan asker çekme kararı iki ülke arasındaki güvenlik ilişkileri açısından yeni belirsizlikler yarattı.

🔹 Yazıya göre Almanya'nın savaş sonrası ekonomik başarısı yüksek ücretler, güçlü sosyal devlet, teknik eğitim ve sanayi odaklı kurumsal yapı üzerine kuruluydu.

🔹 Teknik becerilere dayalı eğitim sistemi sanayiye nitelikli iş gücü sağlıyordu.

🔹 Büyük şirketlerde mühendis ve bilim insanı kökenli yöneticiler önemli rol oynuyordu.

🔹 İşçi temsilcileri şirket kararlarında söz sahibi olurken uzun vadeli yatırım anlayışı öne çıkıyordu.

🔹 Almanya 1990'larda ABD ekonomisinin yükselişi karşısında yeni bir büyüme modeli geliştirmekte zorlandı.

🔹 Bankalar ve sigorta şirketleri Alman şirketlerindeki hisselerini azaltarak yabancı sermayenin etkisini artırdı.

🔹 Otomotiv şirketleri Asya pazarlarında büyürken elektrikli araç dönüşümüne yeterli yatırım yapmadı.

🔹 Alman ekonomisi uzun süre ucuz Rus gazı, Çin pazarındaki büyüme ve ABD liderliğindeki serbest ticaret düzeninden faydalandı.

🔹 ABD korumacılığı, Çin rekabeti ve yapay zekâ kaynaklı dönüşüm Almanya'nın geleneksel ekonomik modelini zorlamaya başladı.

🔹 Yazara göre mevcut koşullar Almanya'nın iş modelini yeniden şekillendirmesini gerektiriyor.

Önerilen Çözüm Alanları

🔹 Alman hükümeti stratejik sektörlere yatırım yapılmasını desteklemek amacıyla "Deutschlandfonds" adlı yatırım girişimini başlattı.

🔹 Programın amacı tasarrufları ve özel sermayeyi büyüme alanlarına yönlendirmek.

🔹 Almanya'nın mesleki eğitim sistemi yeterli başvuru çekmekte zorlanıyor.

🔹 Alman lise öğrencilerinin matematik ve fen bilimleri performanslarında gerileme yaşanıyor.

🔹 Yazara göre ülke bilimsel ve teknolojik eğitim alanında daha fazla yatırım yapmak zorunda.

🔹 Almanya'nın sosyal devlet sistemi giderek daha maliyetli hale geliyor.

🔹 Yazıya göre sistemin sürdürülebilmesi için çalışanların daha uzun süre ve daha fazla çalışması gerekebilir.

🔹 Yapay zekânın Almanya'nın yüksek kaliteli mühendislik birikimiyle uyumlu şekilde kullanılabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ insan emeğinin tamamen yerine geçmekten çok çalışanların verimliliğini artıran bir araç olarak kullanılabilir.

🔹 Richter, Almanya'nın yeniden büyüme yoluna girebilmesi için akıllı yatırımlara, kamu desteğine ve ekonomik özgüvenin yeniden kazanılmasına ihtiyaç duyduğunu savundu.

🔹 New York Times analizine göre 2025'in başından mart ayına kadar 10 binden fazla federal avukat görevinden ayrıldı.

🔹 2024 sonunda federal hükümette çalışan avukatların yaklaşık beşte biri mart ayına kadar görevden ayrılmış oldu.

🔹 Federal hükümetin sivil avukat sayısı mart sonunda yaklaşık 37 bine geriledi. Bu sayı 2024 sonuna göre yüzde 17 daha düşük seviyede gerçekleşti.

🔹 Ayrılıklar arasında emeklilikler, personel azaltımları ve Trump yönetiminin politikalarına itiraz eden çalışanların istifaları yer aldı.

🔹 Bazı hukukçular federal hükümette çalışmanın kariyerlerine zarar verebileceği endişesini dile getirdi.

🔹 George Mason Üniversitesi hukuk öğrencisi Matthew Duray, birçok öğrencinin Trump yönetiminde çalışmanın özgeçmişlerine nasıl yansıyacağını sorguladığını söyledi.

🔹 Adalet Bakanlığı mutlak sayı olarak en fazla avukat kaybeden kurum oldu.

🔹 Eğitim Bakanlığı, Tüketici Finansal Koruma Bürosu ve Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı avukat kadrolarında en yüksek oransal düşüşleri yaşadı.

🔹 Eğitim Bakanlığı 2024 sonundan bu yana avukatlarının yarısından fazlasını kaybetti.

🔹 Tüketici Finansal Koruma Bürosu'ndaki avukat sayısı Biden dönemine göre yüzde 50'den fazla azaldı.

🔹 Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı mart ayında 2024 sonuna göre yüzde 40 daha az avukat çalıştırıyordu.

🔹 Avukat sayısını artıran tek büyük kurum İç Güvenlik Bakanlığı oldu.

🔹 Bakanlığın hukuk kadrosu Trump'ın göçmenlik politikalarının uygulanması sürecinde yüzde 21 büyüdü.

🔹 Federal hükümetten ayrılan çok sayıda hukukçu Demokrat eyalet başsavcılıklarına ve yönetimin politikalarına karşı dava açan sivil toplum kuruluşlarına geçti.

🔹 Colorado Başsavcısı Phil Weiser son bir yılda federal hükümetten ayrılan 22 avukatı işe aldığını söyledi.

🔹 Weiser, federal hükümetteki memnuniyetsizliğin doğrudan eyalet kurumlarına yönelen başvuruları artırdığını belirtti.

🔹 Federal kurumlar 2025 başından itibaren yaklaşık 3.200 yeni avukat işe aldı ancak ayrılanların sayısı daha yüksek kaldı.

🔹 Personel Yönetim Ofisi hukukçular için yeni bir işe alım ağı oluşturdu.

🔹 Program şimdiye kadar yaklaşık 300 kişinin ilgisini çekti.

🔹 Adalet Bakanlığı bazı pozisyonlarda işe alım şartlarını gevşetti.

🔹 Bakanlığın hukuk kadrosu yaklaşık yüzde 20 küçüldü.

🔹 Georgetown Üniversitesi Hukuk Merkezi öğrencisi Scott Bourque, Adalet Bakanlığı staj teklifini reddettiğini söyledi.

🔹 Çevre Koruma Ajansı'nın hukuk kadrosu 2024 sonu ile mart ayı arasında yaklaşık dörtte bir oranında küçüldü.

🔹 Eski EPA avukatı Brandon Jones-Cobb, yıllardır üzerinde çalıştığı yaptırım dosyalarının durdurulduğunu belirterek kurumdan ayrıldı.

🔹 Birçok genç hukukçu çevre ve düzenleyici alanlarda kariyer yapmak için eyalet yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarına yönelmeye başladı.

🔹 George Washington Üniversitesi Hukuk Fakültesi, öğrencileri artık eyalet meclisleri ve yerel yönetimlerdeki kamu hizmeti pozisyonlarına da yönlendiriyor.

🔹 Harvard Hukuk Fakültesi'nden Andrew Mergen, federal hükümetten ayrılan hukukçuların önemli bölümünün çevre örgütleri ve savunuculuk kuruluşlarında çalışmaya başladığını söyledi.

🔹 Mergen, federal hükümetten diğer kurumlara yaşanan yetenek transferini "dikkat çekici bir değişim" olarak nitelendirdi.

🔹 Çin hükümeti haziran ayından itibaren yemek teslimatı sektörüne yönelik denetimleri artıracak ve lisanssız faaliyet gösteren ya da sahte adres kullanan işletmelere karşı ani kontroller yapacak.

🔹 Yeni düzenlemeler Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi tarafından uygulanacak.

🔹 Amaç, gıda güvenliği ve hijyen konusundaki tüketici endişelerini azaltmak.

🔹 Yemek teslimat platformları, uygulamalardaki işletme isimlerinin fiziksel adreslerle uyumlu olup olmadığını düzenli olarak doğrulamak zorunda olacak.

🔹 İşletme ruhsatlarının geçerliliği de sürekli kontrol edilecek.

🔹 Fiziksel restoranı bulunmayan işletmeler bunu ilanlarında açık şekilde belirtmek zorunda kalacak.

🔹 Başka işletmelerin ruhsatlarını kullanan veya ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimler artırılacak.

🔹 Düzenlemeler, geçen yıl Pekin'de bir tüketicinin satın aldığı pastada kullanılan taze çiçeklerle ilgili gıda güvenliği şikâyeti sonrasında başlatılan soruşturmanın ardından hazırlandı.

🔹 Soruşturmada yaklaşık 380 şubesi olduğunu iddia eden pasta satıcısının gerçekte hiçbir fiziksel mağazasının bulunmadığı ortaya çıktı.

🔹 İşletmenin kullandığı ruhsatların da sahte olduğu belirlendi.

🔹 Ardından soruşturma ülke geneline yayıldı.

🔹 İncelemelerde sipariş alan çok sayıda "hayalet restoranın" siparişleri üçüncü taraf üreticilere devrettiği tespit edildi.

🔹 Siparişlerin en düşük fiyatı veren taşeronlar tarafından hazırlandığı belirlendi.

🔹 Xinhua'ya göre ülke genelinde 67 binden fazla hayalet restoran tespit edildi.

🔹 Yaklaşık 3,6 milyon yasa dışı pasta siparişi ortaya çıkarıldı.

🔹 Nisan ayında Pinduoduo, Meituan ve JD.com'un da aralarında bulunduğu yedi çevrim içi teslimat ve e-ticaret şirketine toplam 3,6 milyar yuan para cezası verildi.

🔹 Şirketlerin platformlarındaki gıda işletmelerinin ruhsatlarını yeterince doğrulamadıkları tespit edildi.

🔹 Xinhua, bunun 2015'te yürürlüğe giren güncellenmiş gıda güvenliği yasasından bu yana sektörde verilen en büyük cezalardan biri olduğunu bildirdi.

🔹 Meituan, cezanın ardından düzeltici tedbirler uygulayacağını açıkladı.

🔹 Şirket, kamu kurumlarıyla birlikte çalışan yeni bir ruhsat doğrulama sistemi kurdu.

🔹 Yapay zekâ destekli mutfak denetim sistemi devreye alındı.

🔹 Sistem sahte restoran fotoğraflarını tespit edebiliyor.

🔹 Yetkililer ve platform şirketleri, hayalet restoranları tespit etmek için teslimat kuryelerinden de bilgi toplamaya başladı.

🔹 Sorun bildiren kuryelere ödül verilebiliyor.

🔹 Bu yöntem, çok sayıdaki işletmenin devlet tarafından doğrudan denetlenmesindeki zorlukları azaltmayı amaçlıyor.

🔹 SoftBank'ın piyasa değeri 46 trilyon yene ulaşarak Japonya'nın en değerli şirketi konumuna yükseldi.

🔹 Toyota'nın piyasa değeri yaklaşık 45 trilyon yen seviyesinde bulunuyor.

🔹 SoftBank, Mart 2000'den bu yana ilk kez Toyota'yı geride bıraktı.

🔹 SoftBank hisseleri pazartesi günü yüzde 10'dan fazla yükselerek yeni zirve seviyesine ulaştı.

🔹 SoftBank'ın yükselişinde ChatGPT geliştiricisi OpenAI'ye yaptığı büyük yatırımlar önemli rol oynadı.

🔹 Şirket nisan ayında OpenAI'ye 10 milyar dolar yatırım yaptı.

🔹 Bu yıl içinde ilave 20 milyar dolar yatırım yapmayı taahhüt etti.

🔹 Böylece OpenAI'ye toplam yatırımının yaklaşık 65 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

🔹 OpenAI'nin ABD'de halka arz hazırlığında olduğu ve değerlemesinin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceği belirtiliyor.

🔹 SoftBank 2026'nın ilk üç ayında 1,82 trilyon yen net kâr açıkladı.

🔹 Net kâr geçen yılın aynı dönemine göre 3,5 kat arttı.

🔹 Şirket ayrıca Fransa'da veri merkezleri kurmak için 14 trilyon yene kadar yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 SoftBank'ın yaklaşık yüzde 90'ına sahip olduğu Arm Holdings'in hisseleri nisan başından bu yana iki kattan fazla yükseldi.

🔹 Arm hisselerindeki yükseliş de SoftBank'ın piyasa değerine önemli katkı sağladı.

🔹 Yapay zekâ bağlantılı şirketler Tokyo Borsası'nın en değerli şirketleri arasına hızla yükseliyor.

🔹 Bellek çipi üreticisi Kioxia'nın hisseleri son bir yılda yüzde 3.400'den fazla yükseldi.

🔹 Kioxia'nın piyasa değeri 35 trilyon yenin üzerine çıkarak Mitsubishi UFJ Financial Group'u geride bıraktı.

🔹 Tokyo Electron da Japonya'nın en değerli şirketleri arasına girdi.

🔹 Güney Koreli SK Hynix'in piyasa değeri 1 trilyon dolar seviyesini aştı.

🔹 Tayvanlı TSMC'nin piyasa değeri yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı.

🔹 Güney Kore KOSPI endeksi bu yıl yaklaşık yüzde 100 yükseldi.

🔹 Tayvan Taiex endeksi yüzde 50'nin üzerinde değer kazandı.

🔹 Japonya'nın Nikkei endeksi ise yaklaşık yüzde 30 yükseldi.

🔹 Japon hisse piyasasında otomotiv, bankacılık, çelik ve kamu hizmetleri gibi geleneksel sektörlerin ağırlığı azalıyor.

🔹 Yapay zekâ ve yarı iletken şirketleri piyasa değerlerinde giderek daha büyük pay alıyor.

🔹 Morgan Stanley ekonomisti Chetan Ahya, Asya'nın yalnızca yapay zekâ değil daha geniş kapsamlı bir sanayi süper döngüsü yaşadığını söyledi.

🔹 Bazı analistler yapay zekâ kaynaklı yükselişin bir balona dönüşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

🔹 Nomura Araştırma Enstitüsü'nden Takahide Kiuchi, yapay zekânın ekonomik faydalarının beklentileri karşılamayacağı görüşünün yayılması halinde mevcut rallinin ivme kaybedebileceğini söyledi.

🔹 Çin'in ilk yerli yüksek itişli savaş uçağı turbofan motoru WS-10'un geliştirilmesinin tamamlanmasının üzerinden 20 yıl geçti.

🔹 WS-10 motor ailesi bugün Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun ana muharip savaş uçaklarının büyük bölümünde kullanılmaya devam ediyor.

🔹 Motor, Çin'in savaş uçağı filosunda Rus motorlarına bağımlılığı azaltan en önemli projelerden biri olarak değerlendiriliyor.

🔹 WS-10, J-10C, J-11B, J-16 ve uçak gemisi konuşlu J-15 savaş uçaklarına güç veriyor.

🔹 Motorun bazı sürümleri beşinci nesil J-20 hayalet savaş uçağında da kullanılıyor.

🔹 İhracat versiyonu J-10CE savaş uçakları da WS-10 ailesinden motorlarla donatılıyor.

🔹 WS-10'un olgunlaşmasından önce J-11, J-16 ve ilk J-20 üretimleri Rus yapımı AL-31 motorlarına bağımlıydı.

🔹 Yerli motorun hizmete girmesi Çin'e gelişmiş savaş uçaklarını daha büyük ölçeklerde üretme imkânı sağladı.

🔹 Çin ayrıca motorları yabancı onaya ihtiyaç duymadan geliştirme ve değiştirme kabiliyeti kazandı.

🔹 Bu durum savaş uçaklarının ihracatını da kolaylaştırdı.

🔹 WS-10 ailesinin en az altı ana versiyonu bulunuyor.

🔹 WS-10A modeli daha yüksek dayanıklılık ve FADEC dijital motor kontrol sistemiyle geliştirildi.

🔹 WS-10B, J-16 ve J-10C'nin standart motoru haline geldi ve en yaygın kullanılan sürüm oldu.

🔹 WS-10C, düşük kızılötesi iz ve geliştirilmiş nozullarla J-20 için tasarlandı.

🔹 WS-10H, deniz ortamına uygun korozyon korumalı deniz kuvvetleri versiyonu olarak geliştirildi.

🔹 WS-10B'nin maksimum itiş gücü 130-145 kilonewton arasında bulunuyor.

🔹 Bu değer Rus AL-31F motorunun yaklaşık 125 kilonewtonluk itiş gücünü aşıyor.

🔹 WS-10B'nin performansının ABD'nin F110 motoruna yaklaştığı belirtiliyor.

🔹 İtiş-ağırlık oranı açısından WS-10 serisi hem Rus hem de ABD muadilleriyle benzer seviyede bulunuyor.

🔹 WS-10B'nin büyük bakım aralığı yaklaşık 1.500 saat seviyesinde bulunuyor.

🔹 ABD'nin F110 motorunda bu süre 4.000 saatin üzerine çıkıyor.

🔹 Toplam kullanım ömrü WS-10B için yaklaşık 2.500-3.000 saat olarak tahmin edilirken F110 motoru 6.000 saati aşabiliyor.

🔹 Proje 1987 yılında Deng Şiaoping'in talimatıyla başlatıldı.

🔹 Motorun ilk yer testi 1989 yılında gerçekleştirildi.

🔹 Geliştirme sürecinde ciddi teknik sorunlar ve kazalar yaşandı.

🔹 Motor 2006 yılında tamamlandı ve yaklaşık 2010 yılında resmen hizmete girdi.

🔹 WS-10'un doğrudan halefi olarak WS-15 "Emei" motoru geliştiriliyor.

🔹 WS-15'in 180 kilonewtondan fazla itiş gücü üretmesi hedefleniyor.

🔹 Motorun itiş-ağırlık oranının 10:1 seviyesini aşması planlanıyor.

🔹 WS-15'in ilk teslimatları 2023 yılında başladı ve J-20 prototiplerinde uçuş testleri gerçekleştirildi.

🔹 J-20 filosunda WS-10C motorlarının tamamen WS-15 ile değiştirilmesinin 2020'lerin sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

🔹 Nvidia, Çinli robot üreticisi Unitree Robotics ve Singapur merkezli robot el geliştiricisi Sharpa ile yeni bir insansı robot referans tasarımı geliştirmek için ortaklık kurdu.

🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang, projeyi Tayvan'daki Computex fuarında duyurdu.

🔹 H2+ veya Isaac GR00T adı verilen tasarım, insansı robot geliştirme süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.

🔹 Sistem, Unitree'nin insan boyutundaki H2 insansı robot gövdesini temel alıyor.

🔹 Robotta Sharpa'nın Wave adlı beş parmaklı robot elleri kullanılacak.

🔹 Nvidia'nın Isaac GR00T temel yapay zekâ modelleri robotun "beyni" olarak görev yapacak.

🔹 Platform veri toplama, model eğitimi ve gerçek dünyada kullanım süreçlerini tek bir geliştirme altyapısında birleştiriyor.

🔹 Robotun işlem gücü Nvidia'nın Jetson AGX Thor T5000 platformu tarafından sağlanacak.

🔹 Sistem Blackwell mimarisine dayalı grafik işlemci kullanıyor.

🔹 Donanım 128 GB bellek içeriyor.

🔹 Yapay zekâ işlem kapasitesi 2.070 FP4 teraflop seviyesine ulaşıyor.

🔹 Jensen Huang, fiziksel yapay zekâ ve robotik sistemlerde en büyük sorunun veri olduğunu söyledi.

🔹 Huang'a göre robotların eğitilebilmesi için birinci şahıs bakış açısından veri gerekiyor.

🔹 Dünyadaki video verilerinin büyük kısmı üçüncü şahıs bakış açısıyla kaydedildiği için robot eğitiminde kullanılmaları zorlaşıyor.

🔹 Nvidia ayrıca Cosmos 3 adlı yeni bir dünya modeli tanıttı.

🔹 Cosmos 3 hem birinci şahıs hem de üçüncü şahıs perspektiflerinden fiziksel dünyayı anlayabilecek şekilde geliştirildi.

🔹 Sharpa kurucusu David Li Yifan, ortaklığın gerçek ortamlarda gerçek işler yapabilen robotların geliştirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

🔹 Şirket 2024 yılında kuruldu.

🔹 Sharpa'nın araştırma ve geliştirme faaliyetleri Şanghay'daki tesislerinde yürütülüyor.

🔹 Şirket daha önce Nvidia ile robot eğitimi için veri toplama çalışmalarında da iş birliği yaptı.

🔹 Sharpa'nın Wave robot elleri 22 aktif hareket serbestlik derecesine sahip bulunuyor.

🔹 Sistem bu yıl CES fuarında iskambil kartı dağıtma ve mekanik oyuncak montajı gibi görevleri yerine getirerek dikkat çekmişti.

🔹 Sharpa ve Unitree, Wave ellerinin Unitree H2 robotunun kollarına entegrasyonu üzerinde çalışmaya başladı.

🔹 Unitree, Nvidia teknolojilerini kullanan Çinli insansı robot üreticileri arasında yer alıyor.

🔹 AgiBot, Galbot ve UBTech Robotics gibi diğer Çinli şirketler de Nvidia'nın Jetson AGX Thor modüllerini kullanıyor.

🔹 Morgan Stanley'e göre Çin'de yıllık insansı robot satışlarının bu yıl 28 bin adede ulaşması bekleniyor.

🔹 Bu rakamın dünyadaki en yüksek yıllık satış hacmi olması öngörülüyor.

🔹 Analistler insansı robot sektörünün Çin'in üretim ve ihracat gücünü destekleyen yeni büyük sektörlerden biri haline gelebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Eski hedge fonu yöneticisi Joe O'Donnell, yatırım araştırmalarında kullandığı yöntemlerin büyük bölümünü yapay zekâ ile otomatikleştirmeyi hedefleyen Canary Data adlı şirketi kurdu.

🔹 Şirketin geliştirdiği yapay zekâ araçları, daha önce günler veya haftalar süren bazı analizleri saatler içinde tamamlayabiliyor.

🔹 Canary Data üç yıl önce kuruldu ve profesyonel yatırımcılar ile finans analistlerine hizmet veriyor.

🔹 Sistem, muhasebe usulsüzlüğü belirtileri taşıyan şirketleri tespit edebiliyor.

🔹 Henüz kamuya açıklanmamış olabilecek düzenleyici soruşturmalarla ilgili risk işaretlerini belirleyebiliyor.

🔹 "Stanley" adlı yapay zekâ ajanı, piyasalardaki döngüsel hisseleri tarayarak aşırı pahalı veya ucuz görünen şirketler hakkında analiz raporları hazırlıyor.

🔹 Sistem grafikler içeren ayrıntılı yatırım notları oluşturabiliyor.

🔹 O'Donnell, yapay zekâyı insan analistlerin yerine geçecek bir araç olarak değil, verimliliği artıran bir yardımcı olarak tanımlıyor.

🔹 Amaç, analistlerin daha fazla şirketi takip edebilmesi veya mevcut şirketler hakkında daha derin araştırma yapabilmesi.

🔹 O'Donnell, ürünü kullanan ortalama bir analistin işini daha iyi yapabileceğini söyledi.

🔹 OpenAI, Anthropic, AlphaSense ve çok sayıda finans teknolojisi şirketi yatırım sektörü için yapay zekâ ürünleri geliştiriyor.

🔹 Finans sektöründe yapay zekâ kaynaklı iş kaybı endişeleri özellikle genç çalışanlar arasında artıyor.

🔹 Odyssey Search Partners tarafından yapılan bir ankette hedge fonu çalışanlarının önemli bir kısmı mesleklerinin uzun vadeli geleceğinden endişe duyduklarını belirtti.

🔹 Canary Data son yatırım turunda Tiger Global Management ve Arena Holdings'ten finansman sağladı.

🔹 Şirketin müşterileri arasında Tiger Global ve Flight Deck Capital bulunuyor.

🔹 Canary'nin yıllık abonelik ücretleri kullanılan hizmetlere bağlı olarak orta beş haneli rakamlardan orta altı haneli rakamlara kadar çıkabiliyor.

🔹 Şirket, yapay zekânın şirket yöneticileriyle birebir görüşmeler yapma ve özel bilgi toplama gibi alanlarda insanların yerini alamadığını kabul ediyor.

🔹 İnsan analistler, yöneticilere ayrıntılı sorular yöneltme ve ilişkiler kurma konusunda üstünlüklerini koruyor.

🔹 Canary, şirket yöneticilerinin hisse alım-satımlarının gelecekteki performansı ne ölçüde öngördüğünü analiz eden araçlar geliştirdi.

🔹 Yeni ürünlerinden biri belirli hisseler için yükseliş ve düşüş senaryolarını içeren ayrıntılı tartışma raporları oluşturabiliyor.

🔹 Sistem ayrıca hangi uzmanlarla görüşülmesi veya hangi müşteri anketlerinin yapılması gerektiğine dair araştırma planları hazırlayabiliyor.

🔹 Citadel CEO'su Ken Griffin, yılın başında yapay zekâ tarafından üretilen analizleri eleştirirken son dönemde teknolojideki ilerlemeleri övdü ve yapay zekâda önemli bir sıçrama yaşandığını söyledi.

🔹 Jeff Bezos ve Elon Musk arasındaki uzay rekabeti son haftada yaşanan gelişmelerle yeni bir aşamaya girdi.

🔹 Her iki girişimci de roketler, veri merkezleri ve uydu ağlarıyla uzayda geniş kapsamlı teknoloji ekosistemleri kurmaya çalışıyor.

🔹 Blue Origin'in New Glenn roketi perşembe günü fırlatma rampasında patladı.

🔹 New Glenn programı, Blue Origin'in SpaceX ile arasındaki farkı kapatma stratejisinin merkezinde yer alıyordu.

🔹 Şirket bu roketlerle Amazon ve diğer müşteriler için uydu yerleştirmeyi planlıyordu.

🔹 Bezos patlamanın ardından projeyi yeniden inşa edeceklerini açıkladı.

🔹 Bezos ve Musk, gelecekte veri merkezlerinin uzaya taşınabileceğini düşünüyor.

🔹 Temel gerekçelerden biri uzayda güneş enerjisinden çok daha büyük ölçekte yararlanılabilmesi.

🔹 Amaç, roketler, veri merkezleri ve uydu ağlarından oluşan bütünleşik bir uzay ekonomisi oluşturmak.

🔹 SpaceX, halka arz planlarında yapay zekâ veri merkezlerini önemli bir büyüme alanı olarak öne çıkarıyor.

🔹 Şirket, gelecekte yörüngedeki veri merkezleri kurabileceğini savunuyor.

🔹 Bu hedef, Amazon'un bulut bilişim kolu AWS ile doğrudan rekabet anlamına geliyor.

🔹 SpaceX'in halka arz belgelerine göre yapay zekâ şirketi Anthropic, Mayıs 2029'a kadar her ay 1,25 milyar dolar ödeme yapmayı kabul etti.

🔹 Ödemeler Tennessee eyaletindeki Colossus ve Colossus II veri merkezlerinin kullanımını kapsıyor.

🔹 İki tesis toplam yaklaşık 1 gigawatt işlem kapasitesi sunuyor.

🔹 Anlaşmanın toplam potansiyel büyüklüğü yaklaşık 45 milyar dolara ulaşabiliyor.

🔹 Amazon CEO'su Andy Jassy, şirketin bu yıl yapay zekâ altyapısına 200 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını açıkladı.

🔹 Amazon geçen yıl Indiana'da Anthropic için 11 milyar dolarlık yapay zekâ kampüsünü devreye aldı.

🔹 Anthropic, gelecek 10 yılda AWS'den 5 gigawatta kadar işlem kapasitesi satın almak için 100 milyar doların üzerinde harcama taahhüdünde bulundu.

🔹 SpaceX ve Tesla, yapay zekâ veri merkezleri, insansı robotlar ve otonom araçlar için özel çip üretecek büyük bir çip fabrikası kurmayı planlıyor.

🔹 SpaceX'in veri merkezleri bu yıl Elon Musk'ın yapay zekâ şirketi xAI ile birleşme sonrasında şirket bünyesine katıldı.

🔹 İlk veri merkezi 122 günde, ikinci veri merkezi ise 91 günde devreye alındı.

🔹 Şirket bu sürelerin sektör ortalamasının oldukça altında olduğunu belirtiyor.

🔹 Memphis'teki veri merkezleri yüksek enerji ve su tüketimi nedeniyle yerel protestolara konu oldu.

🔹 Elon Musk, Anthropic anlaşmasının uzun vadeli olup olmadığı konusunda sosyal medyada yaptığı açıklamalarla yatırımcılar arasında soru işaretleri yarattı.

🔹 Musk, ihtiyaç halinde kiraya verilen işlem kapasitesini geri çekebileceklerini söyledi.

🔹 Yazıya göre Musk, yatırımcıların dikkatini mevcut veri merkezi faaliyetlerinden çok gelecekteki uzay projelerine yöneltmek istiyor.

🔹 Yapay zekâya yönelik yatırım dalgası teknoloji hisselerinde tarihî bir yükselişi destekliyor.

🔹 Çip şirketlerinin öncülüğünde S&P 500 endeksi nisan ve mayıs aylarında yüzde 16 yükseldi.

🔹 Bu performans, 1950'den bu yana yalnızca dört kez görülen bir iki aylık yükselişle eşleşti.

🔹 Geçmiş örneklerde S&P 500 endeksi altı ay sonra da yükselişini sürdürdü ve medyan kazanç yüzde 17 oldu.

🔹 Bellek çiplerine yönelik talep, teknoloji hisselerindeki yükselişin temel itici gücü haline geldi.

🔹 Micron Technology'nin piyasa değeri son 12 ayda yaklaşık 10 kat artarak 1 trilyon doların üzerine çıktı.

🔹 Samsung hisseleri aynı dönemde yaklaşık yüzde 465 yükseldi.

🔹 Philadelphia Yarı İletken Endeksi yılın ilk 100 işlem günündeki en güçlü performansını kaydetti.

🔹 Intel hisseleri 2026 yılında üç katına çıkarak 2000 yılından bu yana ilk kez rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Cisco ve Qualcomm hisseleri de yaklaşık yüzde 50 yükseldi.

🔹 Goldman Sachs, S&P 500 yıl sonu hedefini 7.600 puandan 8.000 puana yükseltti.

🔹 Yeni hedef, yılın geri kalanında yaklaşık yüzde 5,5 ek yükseliş öngörüyor.

🔹 Analistler güçlü şirket kârlarının ve yapay zekâ yatırımlarının yükselişi desteklediğini belirtiyor.

🔹 ChatGPT'nin 2022 sonunda piyasaya sürülmesinden bu yana yapay zekâ hisseleri geniş piyasa yükselişinin önemli motorlarından biri oldu.

🔹 Son dönemde yapay zekâ modellerinin yazılım geliştirme ve kod yazma yeteneklerindeki ilerleme yatırımcı ilgisini daha da artırdı.

🔹 Bu yıl halka arz olması beklenen Anthropic, güçlü gelir büyümesi ve ilk faaliyet kârını açıkladı.

🔹 Şirket son yatırım turunu 965 milyar dolar değerleme üzerinden tamamladı.

🔹 S&P 500 şirketleri gelecek 12 aylık beklenen kârlarının yaklaşık 22,5 katı seviyesinden işlem görüyor.

🔹 Kâr beklentilerindeki artış nedeniyle değerlemeler yıl başına göre belirgin şekilde yükselmedi.

🔹 Glenmede'den Jason Pride, son iki aylık yükselişin yüzde 75 ila 80'inin güçlü kârlar ve temel ekonomik gelişmelerden kaynaklandığını söyledi.

🔹 Analistlere göre yükselişin önündeki en büyük risk enflasyon olmaya devam ediyor.

🔹 Enerji arzındaki bozulmalar ve yapay zekâ donanımlarına yönelik yoğun talep fiyat baskısını artırıyor.

🔹 Fed'in faiz artırımlarına yönelmesi halinde ABD 10 yıllık tahvil faizinin yeniden yüzde 5 seviyesine yaklaşabileceği belirtiliyor.

🔹 Buna rağmen fon yöneticileri nakit pozisyonlarını azaltarak hisse senedi ağırlıklarını artırmaya devam ediyor.

🔹 Analistler kısa vadede yapay zekâ yatırımlarında belirgin bir yavaşlama işareti görmediklerini ifade ediyor.

🔹 ABD ve İran hafta sonu yeni saldırılar düzenledi; ABD İran'daki askerî hedefleri vururken Kuveyt füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşı karşıya kaldı.

🔹 Çatışmalar, tarafların savaşı sona erdirecek bir anlaşma üzerinde müzakere yürüttüğü dönemde yaşandı.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan savaş uçaklarının İran'ın Hürmüzgan eyaletindeki Keşm Adası ve Gorik bölgesinde bulunan radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların İran tarafından bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

🔹 Amerikan savaş uçakları, gemiler için tehdit oluşturduğu belirtilen iki İran saldırı İHA'sını da düşürdü.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD saldırılarına karşılık verdiğini açıkladı.

🔹 Devrim Muhafızları ayrıca İran karasuları üzerinde uçtuğunu belirttiği bir MQ-1 insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu.

🔹 Kuveyt ordusu pazartesi sabahı ülkenin füze ve insansız hava aracı saldırıları altında olduğunu açıkladı.

🔹 Ülke genelinde alarm sirenleri çaldı.

🔹 Kuveyt, savaş sırasında en fazla zarar gören Körfez ülkelerinden biri oldu ve ateşkes sonrasında da çeşitli saldırılara maruz kaldı.

🔹 ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'ndaki karşılıklı kısıtlamaların kaldırılmasını, ateşkesin uzatılmasını ve İran'ın nükleer programı ile yaptırımlar konusunun ele alınacağı uzatılabilir 60 günlük bir süreci içeren bir mutabakat üzerinde görüşüyor.

🔹 Arabulucular, nükleer taahhütler ile mali yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve zamanlaması gibi konularda anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtiyor.

🔹 Donald Trump hafta sonu öncesinde anlaşmanın yakın olduğunu ifade etti.

🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın anlaşma yapmak istediğini ancak kamuoyundaki eleştirilerin süreci zorlaştırdığını söyledi.

🔹 ABD'deki İran karşıtı çevreler ve İsrail, olası bir anlaşmanın İran üzerindeki baskıyı azaltabileceğinden endişe duyuyor.

🔹 Bu çevreler, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü konusunda somut tavizler alınmadan anlaşmaya varılmasına karşı çıkıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere edilen anlaşmanın bir parçası olarak Suudi Arabistan, Katar, Pakistan ve Türkiye'nin İsrail ile diplomatik ilişki kurmasını ve İbrahim Anlaşmaları'na katılmasını istedi.

🔹 Trump, 23 Mayıs'ta bu ülkelerin liderleriyle yaptığı telefon görüşmesinde anlaşmayı destekleyen ülkelerin İsrail'i tanımasının "zorunlu olması gerektiğini" söyledi.

🔹 Daha sonra sosyal medya hesabından Suudi Arabistan ve Katar'ın derhal İbrahim Anlaşmaları'nı imzalaması gerektiğini yazdı.

🔹 Analistlere göre İran savaşı Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenini zayıflattı.

🔹 Bölge ülkeleri ABD'nin İsrail'i korumaya daha fazla önem verdiğini, kendi güvenlik kaygılarına ise yeterince öncelik vermediğini düşünüyor.

🔹 Körfez ülkeleri İsrail ile normalleşmenin İran'ı daha da provoke edebileceğinden endişe ediyor.

🔹 İran savaş sırasında Körfez ülkelerine binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi.

🔹 Suudi Arabistan uzun süredir İsrail ile normalleşmenin ancak Filistin devletine giden açık bir yol haritası bulunması halinde mümkün olacağını savunuyor.

🔹 Katar'ın İbrahim Anlaşmaları'na katılma planı bulunmuyor.

🔹 Katarlı yetkililer İsrail ile herhangi bir angajmanın öncelikle Filistin meselesinin çözümüne odaklanacağını belirtiyor.

🔹 Trump'ın normalleşme talebi, ABD ile İran arasında yürütülen müzakereleri daha karmaşık hale getirebilir.

🔹 İran, ABD'nin talepleri konusunda henüz anlaşmaya varmış değil.

🔹 Müzakerelerde İran'ın nükleer silah geliştirmemesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarını devretmesi gibi konular yer alıyor.

🔹 Trump, bölge ülkelerinin ABD'ye bunu borçlu olduğunu ve normalleşmenin kendileri için de faydalı olacağını söyledi.

🔹 İsrail ile normalleşme gerçekleşmezse İran anlaşmasını imzalamayabileceğini ifade etti.

🔹 2023 yılında Hamas'ın İsrail'e saldırısından önce Suudi Arabistan ile İsrail normalleşmeye oldukça yaklaşmıştı.

🔹 Gazze savaşı ve ardından İran ile yaşanan çatışmalar sonrasında İsrail'e yönelik siyasi yaklaşım bölge genelinde olumsuzlaştı.

🔹 Birçok Arap ülkesi artık İsrail'i bölgesel istikrarı zorlaştıran bir aktör olarak görüyor.

🔹 Uzmanlar mevcut ortamda Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin İsrail ile normalleşme yönünde adım atmasının beklenmediğini belirtiyor.

🔹 ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre 20-64 yaş arası yetişkinlerin yaklaşık beşte birinde tedavi edilmemiş en az bir çürük bulunuyor.

🔹 Diş sağlığı sorunları depresyon, romatoid artrit, astım, Tip 2 diyabet ve demans gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

🔹 Araştırmalar, kötü ağız sağlığının ileri yaşlarda ölüm riskinin artmasıyla da bağlantılı olabileceğini gösteriyor.

🔹 Uzmanlar, diş eti hastalıkları ve çürüklerin neden olduğu iltihaplanmanın tüm vücutta etkiler oluşturabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Ağızdaki bakterilerin kan dolaşımına karışmasının farklı sağlık sorunlarına katkıda bulunabileceği düşünülüyor.

🔹 Diyabet ile ağız sağlığı arasında çift yönlü bir ilişki bulunuyor; kontrolsüz diyabet ağız enfeksiyonu riskini artırırken diş eti hastalıkları da kan şekeri kontrolünü zorlaştırabiliyor.

🔹 Depresyon yaşayan kişiler diş hekimine daha seyrek başvurabiliyor ve bu durum çürük ile diş hastalığı riskini artırabiliyor.

🔹 Depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar tükürük üretimini azaltarak çürük riskini yükseltebiliyor.

🔹 Kronik diş ağrıları ve diş kayıpları da kişinin benlik algısını olumsuz etkileyebiliyor.

🔹 Uzmanlar ağrı veya belirti olmasa bile düzenli diş hekimi kontrolünün önemli olduğunu vurguluyor.

🔹 Erken teşhis edilen diş sorunlarının tedavisi genellikle daha kolay ve daha düşük maliyetli oluyor.

🔹 Diş hekimine gitme sıklığı kişinin sağlık durumuna göre değişiyor ve bazı kişiler için yılda bir veya iki ziyaret yeterli olabiliyor.

🔹 Diş ağrısı, diş eti kanaması veya diş eti şişmesi ağız içinde bir sorun bulunduğuna işaret edebiliyor.

🔹 Tedavi edilmeyen diş enfeksiyonları zamanla diş kaybına yol açabiliyor.

🔹 Uzmanlar, bazı enfeksiyonların baş ve boyun bölgelerine yayılabildiğini ve ciddi komplikasyonlara neden olabileceğini belirtiyor.

🔹 Diş implantı, köprü veya kaplama kullanan kişilerin bu yapıları düzenli ve doğru şekilde temizlemesi öneriliyor.

🔹 Uzmanlara göre iyi ağız hijyeni, genel sağlığın önemli bileşenlerinden biri olmaya devam ediyor.

🔹 Washington Post yazarı Megan McArdle, yapay zekâ tarafından üretilen kurgu eserlerin giderek daha fazla kabul gördüğünü ve insan yazarlarla rekabet etmeye başladığını savundu.

🔹 2026 Commonwealth Kısa Öykü Ödülü'nün beş bölgesel kazananından bazılarının yapay zekâ tarafından yazılmış olabileceği yönünde iddialar ortaya çıktı.

🔹 Pangram adlı yapay zekâ tespit sistemi, ödül kazanan öykülerden birinin tamamen yapay zekâ tarafından yazıldığını değerlendirdi.

🔹 Aynı incelemede iki öykünün daha tamamen veya büyük ölçüde yapay zekâ ürünü olabileceği sonucuna ulaşıldı.

🔹 Commonwealth Foundation ödül alan eserleri savunmaya devam ediyor.

🔹 Yazara göre sorun yapay zekâ metinlerinin kötü olması değil, bazı alanlarda fazla başarılı olması.

🔹 Makine üretimi metinler "ucuz, kolay erişilebilir, tutarlı ve okuyucunun hoşuna gidecek şekilde optimize edilmiş" içerikler olarak tanımlanıyor.

🔹 Bir kör testte bazı New York Times okurlarının yapay zekâ metinlerini ödüllü insan yazarların eserlerine tercih ettiği belirtildi.

🔹 Yazıya göre yapay zekâ kurgu eserleri genellikle daha akıcı, daha sıkı kurgulanmış ve psikolojik olarak daha basit yapılar içeriyor.

🔹 Yapay zekâ temaları daha açık ifade ediyor ve daha az belirsizlik içeren hikâyeler oluşturuyor.

🔹 Ahlaki açıdan gri karakterler ve açık uçlu anlatılar yapay zekâ metinlerinde daha az görülüyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ içeriklerinin yaygınlaşması "entelektüel tek ürün tarımı" riski oluşturuyor.

🔹 İnsanlığın farklı düşünce biçimlerinden beslenmesinin kültürel dayanıklılık açısından önemli olduğu vurgulanıyor.

🔹 Yapay zekâ modelleri aynı veri kümeleri üzerinde eğitildiği için benzer düşünce kalıpları üretme eğiliminde bulunuyor.

🔹 Yazara göre yapay zekâ, kabul edilebilir içerikler üretmekte başarılı olsa da unutulmaz ve özgün fikirler üretmekte zorlanıyor.

🔹 İnsan yazarların önemi, sıra dışı metaforlar üretmelerinden çok yeni ve özgün fikirler ortaya koyabilmelerinden kaynaklanıyor.

🔹 Ukrayna hükümeti, cephede görev yapan İHA operatörleri için puan ve ödül sistemi içeren "Army of Drones Bonus" (ePoints) programını uyguluyor.

🔹 Program kapsamında Rus askerlerini etkisiz hale getiren veya öldüren, silah, araç ve askerî ekipman imha eden birlikler puan kazanıyor.

🔹 Kazanılan puanlar devletin çevrim içi platformunda yeni İHA'lar satın almak için kullanılabiliyor.

🔹 Programı geliştiren Brave1'in CEO'su Andrii Hrytseniuk, sistemin temel mantığını "Ne kadar çok imha ederseniz o kadar çok alırsınız" sözleriyle açıkladı.

🔹 Programa gönderilen her saldırı görüntüsünün en az iki ayrı video ile doğrulanması gerekiyor.

🔹 Hedef türlerine verilen puanlar gizli tutuluyor.

🔹 Savunma Bakanı Mihailo Fedorov daha önce bir piyade askerinin 12 puan değerinde olduğunu açıklamıştı.

🔹 Son dönemde keskin nişancılar, mobil hava savunma ekipleri ve İHA operatörleri de puan sistemine dahil edildi.

🔹 Düşman İHA operatörleri artık piyade askerlerinin iki katı puan değerine sahip bulunuyor.

🔹 Ukrayna, savaşta insansız hava, kara ve deniz sistemlerinin kullanımında dünyanın önde gelen ülkelerinden biri haline geldi.

🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, geçen ay bir Rus mevzisinin yalnızca insansız sistemler kullanılarak ele geçirildiğini söyledi.

🔹 Zelenskiy, operasyonda Ukrayna tarafının kayıp vermediğini belirtti.

🔹 Ukraynalı yetkililere göre geçen ay Ukrayna İHA'ları 35 bin 200'den fazla Rus askerini etkisiz hale getirdi veya öldürdü.

🔹 Fedorov, son beş aydır Rusya'nın kayıplarının yeni seferber edebildiği asker sayısından fazla olduğunu söyledi.

🔹 Uzmanlar, Rusya'nın yoğun piyade saldırılarının ve İHA kullanımının kayıpları artırdığını belirtiyor.

🔹 Cephe hattındaki "gri bölge" veya "öldürme bölgesi" olarak adlandırılan alanın genişliği yaklaşık 29 ila 39 kilometreye ulaştı.

🔹 Carnegie Endowment analisti Michael Kofman, cephedeki mücadelenin büyük bölümünün artık piyadeler arasında değil, karşılıklı İHA birlikleri arasında yaşandığını söyledi.

🔹 Kofman, mevcut kayıp seviyelerinin Rusya'nın yedek kuvvet oluşturmasını zorlaştırdığını değerlendirdi.

🔹 Finlandiya merkezli Black Bird Group, Rus saldırı ivmesinin 2025 sonlarına kıyasla belirgin şekilde azaldığını belirtti.

🔹 Uzmanlar, Rusya'nın bazı bölgelerde ilerleme kaydetmeye devam ettiğini ancak genel olarak büyük çaplı bir ivme oluşturmakta zorlandığını ifade ediyor.

🔹 SpaceX'in halka arzının en az 1,8 trilyon dolar değerleme ve 75 milyar dolar fon toplama hedefiyle gerçekleştirilmesi planlanıyor.

🔹 Bu tutar, önceki tüm halka arzların topladığı miktarın iki katından fazla seviyede bulunuyor.

🔹 Bloomberg'e göre halka arzın büyüklüğü nedeniyle Wall Street'in çeşitli bölümleri işleyişlerini yeniden düzenlemeye başladı.

🔹 Nasdaq, SpaceX'in Nasdaq 100 Endeksi'ne daha hızlı girebilmesi için bekleme süresini üç aydan 15 işlem gününe indirdi.

🔹 FTSE Russell da benzer şekilde bekleme süresini beş işlem gününe düşürdü.

🔹 S&P Dow Jones da benzer bir düzenleme üzerinde değerlendirme yapıyor.

🔹 Endeks sağlayıcıları, SpaceX gibi dev şirketlerin uzun süre endeks dışında kalmasının endeksleri güncelliğini yitirmiş gösterebileceğini savunuyor.

🔹 Bloomberg Intelligence hesaplamalarına göre SpaceX'in büyük endekslere hızla dahil edilmesi durumunda endeksi takip eden fonlardan yaklaşık 20 milyar dolarlık otomatik talep oluşabilir.

🔹 Bu rakam, planlanan halka arz büyüklüğünün yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.

🔹 SpaceX, halka arz edilen hisselerin yüzde 30'una kadarını bireysel yatırımcılara ayırmayı değerlendiriyor.

🔹 Bu gerçekleşirse bireysel yatırımcıların yaklaşık 22,5 milyar dolarlık hisse satın alması mümkün olabilir.

🔹 ETF ihraççıları ve yatırım şirketleri SpaceX bağlantılı yeni ürünler geliştirmek için yarışıyor.

🔹 Yatırımcılar SpaceX'i yalnızca roket şirketi olarak değil, yapay zekâ altyapı şirketi olarak da değerlendiriyor.

🔹 Şirketin en büyük gelir kaynağı Starlink uydu internet hizmeti olmaya devam ediyor.

🔹 Starlink geçen yıl SpaceX gelirlerinin yarısından fazlasını oluşturdu.

🔹 SpaceX'in yapay zekâ ve veri merkezi projeleri de yatırımcı ilgisini artırıyor.

🔹 1,8 trilyon dolarlık hedef değerleme üzerinden SpaceX yaklaşık 93 kat satış çarpanıyla fiyatlanıyor.

🔹 Bu oran Nasdaq 100 şirketlerinin ortalama satış çarpanının yaklaşık 15 katı seviyesinde bulunuyor.

🔹 Bazı yatırımcılar bu değerlemeyi aşırı yüksek bulurken bazıları Tesla örneğinde olduğu gibi büyüme beklentilerinin fiyatlamayı destekleyebileceğini savunuyor.

🔹 Analistler, başarılı bir SpaceX halka arzının OpenAI ve Anthropic gibi diğer büyük özel teknoloji şirketlerinin de borsaya açılmasını hızlandırabileceğini belirtiyor.

🔹 Halka arzın başarısız olması durumunda ise büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarının yavaşlayabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Bazı uzmanlar SpaceX halka arzını son yılların en önemli halka arzı olarak nitelendiriyor.

🔹 Nvidia, Windows tabanlı dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için geliştirdiği RTX Spark Superchip işlemcisini tanıttı.

🔹 Yeni işlemci bu sonbahardan itibaren Dell ve Lenovo gibi büyük üreticilerin cihazlarında kullanılacak.

🔹 Ürün, MediaTek iş birliğiyle geliştirilen işlemci ve grafik birimini tek pakette birleştiriyor.

🔹 Sistem, Microsoft'un Windows for Arm işletim sistemi üzerinde çalışacak.

🔹 Nvidia, yeni platformun kişisel bilgisayarları yapay zekâ çağına uygun hale getirmeyi hedeflediğini açıkladı.

🔹 Şirket, güçlü performans ile ince ve hafif tasarımın aynı cihazda sunulabileceğini belirtti.

🔹 İlk modeller üst segment kullanıcıları hedefleyecek.

🔹 Daha sonraki sürümlerin farklı fiyat seviyelerine yayılması planlanıyor.

🔹 Kişisel bilgisayar pazarında bugün ağırlıklı olarak Intel ve AMD işlemcileri kullanılıyor.

🔹 Nvidia, bu pazarda yıllar sonra yeniden büyük ölçekli bir girişim başlatmış oldu.

🔹 Şirket daha önce de kişisel bilgisayar işlemcisi alanına girmiş ancak girişim beklenen başarıyı elde edememişti.

🔹 RTX Spark Superchip en fazla 20 işlem çekirdeğine sahip merkezi işlemci birimi içeriyor.

🔹 Blackwell mimarisine dayalı grafik işlemci kısmında 6.144 çekirdek bulunuyor.

🔹 İşlemci ve grafik birimi ortak belleği kullanacak.

🔹 Bileşenler veri merkezlerinde kullanılan NVLink teknolojisiyle haberleşecek.

🔹 Çipler TSMC'nin 3N üretim teknolojisiyle üretilecek.

🔹 Nvidia, Microsoft ile yıllardır yeni platformun yazılım uyumluluğu üzerinde çalıştığını açıkladı.

🔹 Şirket, Arm tabanlı işlemcilerin Windows ekosisteminde daha yaygın hale gelmesini hedefliyor.

🔹 Arm mimarisi Intel ve AMD işlemcilerine göre daha yüksek enerji verimliliği sunuyor.

🔹 Ancak yazılım uyumluluğu şimdiye kadar yaygın kullanımın önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyordu.

🔹 Nvidia, yeni bilgisayarların büyük yapay zekâ modellerini yerel olarak çalıştırabileceğini belirtti.

🔹 Adobe Photoshop gibi yazılımlarda yapay zekâ destekli görüntü ve video üretim özelliklerinin daha hızlı çalışması hedefleniyor.

🔹 Sistemlerin yüksek seviyeli oyunları da rahatlıkla çalıştırabileceği ifade edildi.

🔹 Nvidia, bilgisayarların zamanla kullanıcıların e-postalarını tarayabilen, yazılım hatalarını bulup düzeltebilen kişisel yapay zekâ asistanlarına dönüşeceğini öngörüyor.

🔹 Nvidia'nın son çeyrekteki geliri, Intel ve AMD'nin geçen yıl elde ettiği toplam yıllık gelire yaklaşık eşit seviyeye ulaştı.

🔹 Şirket, veri merkezi işlemcilerindeki liderliğini son kullanıcı cihazlarına da taşımayı hedefliyor.

🔹 Nvidia, yeni sistemlerin performans karşılaştırmalarını cihazların satışa çıkış tarihine yakın açıklayacağını bildirdi.

🔹 Şirket, mevcut çip tedarik sıkıntılarının ürünlerin bulunabilirliğini etkilemesini beklemediğini açıkladı.

🔹 Philadelphia Semiconductor Endeksi son iki ayda yüzde 69 yükselerek tarihinin en güçlü çeyreğine ilerliyor.

🔹 Çip şirketleri bu yıl S&P 500 içindeki en iyi performans gösteren sektör oldu.

🔹 S&P 500'ün yıl başından bu yana elde ettiği yüzde 11'lik yükselişin yaklaşık yüzde 80'i teknoloji sektöründeki 10 şirketten kaynaklandı. Bu şirketlerin yedisi yarı iletken üreticisi.

🔹 Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek çiplerine yönelik güçlü talep fiyatları ve şirket değerlemelerini hızla yükseltti.

🔹 Micron hisseleri bu yıl üç kattan fazla değer kazandı.

🔹 SK Hynix yüzde 260, Samsung Electronics ise yüzde 165 yükseldi.

🔹 Micron, SK Hynix ve Samsung'un piyasa değerleri 1 trilyon doların üzerine çıktı.

🔹 Yükseliş, yapay zekâ kaynaklı kalıcı bir dönüşüm mü yoksa geçici bir balon mu sorusunu yeniden gündeme getirdi.

🔹 İyimser yatırımcılar yarı iletken sektörünün yapısal olarak değiştiğini savunuyor.

🔹 Şüpheciler ise piyasanın yapay zekâ heyecanıyla aşırı ısındığını düşünüyor.

🔹 Micron'un net kârının 2025'teki 8,5 milyar dolardan 2026'da 66,8 milyar dolara çıkması bekleniyor.

🔹 2027 için beklenen net kâr yaklaşık 120 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Yarı iletken şirketlerinin kârlarının bu yıl iki katına çıkacağı tahmin ediliyor.

🔹 Philadelphia Semiconductor Endeksi yaklaşık 71 kat geçmiş dönem kâr çarpanıyla işlem görüyor ve bu oran 2008 küresel finans krizinden sonraki en yüksek seviyede bulunuyor.

🔹 Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft'un 2026 yılında toplam 725 milyar dolara kadar sermaye harcaması yapması bekleniyor.

🔹 Harcamaların büyük bölümü yapay zekâ veri merkezlerine yönlendirilecek.

🔹 Şirketlerin 2027 yılında da yatırımları artırmayı planladığı belirtildi.

🔹 Ancak bu yatırımların giderek daha fazla borçla finanse edilmesi yeni soru işaretleri doğuruyor.

🔹 Analistler, yapay zekâ yatırımlarının sürmesi halinde çip hisselerinin yükselmeye devam edebileceğini ancak harcamalarda yavaşlama yaşanması durumunda sektörün yeniden döngüsel baskılarla karşılaşabileceğini belirtiyor.

🔹 Eski ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, herhangi bir başkanın politika anlaşmazlıkları nedeniyle Fed yetkililerini görevden alabilmesinin kurumun güvenilirliğini ortadan kaldıracağını söyledi.

🔹 Powell, Boston'daki John F. Kennedy Başkanlık Kütüphanesi'nde Profile in Courage Ödülü'nü alırken yaptığı konuşmada değerlendirmelerde bulundu.

🔹 Powell, bir yönetimin Fed yetkililerini politika farklılıkları nedeniyle görevden alabilmesi halinde sonraki yönetimlerin de aynı yolu izleyeceğini söyledi.

🔹 Kamuoyunun bu durumda Fed'in kararlarını tüm Amerikalıların yararını gözeterek aldığına olan güvenini kaybedeceğini belirtti.

🔹 Fed'in güvenilirliğinin onlarca yılda oluşturulduğunu ve bunun korunması gereken paha biçilemez bir değer olduğunu ifade etti.

🔹 Powell'ın açıklamaları, Fed Başkanlığı görevini Kevin Warsh'a devretmesinden sonraki ilk kamuoyu konuşması oldu.

🔹 Powell, Fed Yönetim Kurulu üyeliğini sürdürmeye devam ediyor ve görev süresi Ocak 2028'de sona erecek.

🔹 Powell daha önce Fed'e yönelik siyasi baskılar nedeniyle kurulda kalmaya karar verdiğini açıklamıştı.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın görevden almak istediği Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook'un durumunu değerlendiriyor.

🔹 Trump, Cook'u kanıtlanmamış mortgage dolandırıcılığı iddiaları nedeniyle görevden almak istemişti.

🔹 Cook suçlamaları reddetti.

🔹 Cook'un görevine devam edip edemeyeceği konusundaki süreç alt mahkemelerde de sürüyor.

🔹 Powell, Fed'in siyasi müdahalelerden korunması için açık yasal güvencelere sahip olduğunu söyledi.

🔹 ABD'deki siyasi kutuplaşmaya rağmen vatandaşları hukukun üstünlüğü gibi temel ilkeleri savunmak için birlik olmaya çağırdı.

🔹 Hukukun üstünlüğüne saygının ülkenin temel değerlerinden biri olduğunu ifade etti.

🔹 JFK Kütüphanesi Vakfı, Powell'ı Fed'in bağımsızlığını savunması nedeniyle ödüle layık gördü.

🔹 Vakıf, Powell'ın yıllarca süren kişisel saldırılar ve siyasi baskılara rağmen Fed'in bağımsızlığını koruduğunu belirtti.

🔹 Bu yıl ödülün diğer sahipleri, federal güvenlik operasyonları sırasında komşularını ve göçmen topluluklarını korudukları gerekçesiyle Minneapolis ve St. Paul kentlerinin halkı oldu.

🔹 Daha önce aynı ödülü Barack Obama, George H.W. Bush, Gerald Ford ve Mike Pence gibi isimler de almıştı.

🔹 Daraxonrasib adlı yeni ilaç, ileri evre pankreas kanseri hastalarında ortalama yaşam süresini 6,6 aydan 13,2 aya yükseltti.

🔹 Uzmanlar sonuçları pankreas kanseri tedavisinde "oyun değiştirici" olarak nitelendirdi.

🔹 İlaç, pankreas tümörlerinin yüzde 90'ından fazlasında bulunan mutasyona uğramış KRAS genini hedef alarak kanserin büyümesini ve yayılmasını engelliyor.

🔹 Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da 500 hastanın katıldığı çalışmada 248 hasta daraxonrasib, 252 hasta ise kemoterapi aldı.

🔹 Daraxonrasib kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13,2 ay oldu.

🔹 Kemoterapi alan hastalarda ortalama yaşam süresi 6,6 ay olarak ölçüldü.

🔹 Daraxonrasib, kemoterapiye kıyasla daha az ciddi yan etkiye neden oldu.

🔹 Ciddi yan etkiler daraxonrasib kullanan hastaların yüzde 43,6'sında görüldü.

🔹 Kemoterapi grubunda bu oran yüzde 57,5 olarak kaydedildi.

🔹 Arizona Kanser Merkezi Hematoloji ve Onkoloji Bölüm Başkanı Rachna Shroff, sonuçların KRAS mutasyonlu metastatik pankreas kanseri hastaları için tedavi yaklaşımını değiştirdiğini söyledi.

🔹 Pancreatic Cancer UK Araştırma ve İnovasyon Direktörü Anna Jewell, bu gelişmenin pankreas kanseri alanında uzun yıllardır görülen en heyecan verici ilerlemelerden biri olduğunu belirtti.

🔹 Pankreas kanseri büyük kanser türleri arasında en yüksek ölüm oranlarından birine sahip hastalıklar arasında bulunuyor.

🔹 Hastaların yarısından fazlası teşhisten sonraki üç ay içinde hayatını kaybediyor.

🔹 Hastalık genellikle geç evrede tespit edildiği için tedavisi zor kabul ediliyor.

🔹 Belirtiler arasında sarılık, kaşıntı, koyu renk idrar, açık renk dışkı, açıklanamayan kilo kaybı, yorgunluk ve ateş yer alabiliyor.

🔹 Belirtilerin erken dönemde ortaya çıkmaması ve başka hastalıklarla karışabilmesi teşhisi zorlaştırıyor.

🔹 Birleşik Krallık'ta her yıl yaklaşık 11 bin 500 kişiye pankreas kanseri teşhisi konuluyor ve yaklaşık 10 bin 200 kişi hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.

🔹 BBC Verify'ın uydu görüntüleri ve videolar üzerinde yaptığı incelemeye göre İran, savaşın başlamasından bu yana Orta Doğu'daki 20 ABD askerî tesisine zarar verdi.

🔹 İran, şubat sonundan itibaren Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Irak, Ürdün, Bahreyn ve Umman'daki ABD üslerini ve ortak askerî tesisleri hedef aldı.

🔹 Bazı analistler vurulan üs sayısının 28'e kadar çıkabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Ruwais ve Al Sader hava üsleri ile Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nde üç THAAD füze savunma bataryasının zarar gördüğü belirtildi.

🔹 ABD'nin dünya genelinde yalnızca sekiz THAAD bataryası işlettiği bildirildi.

🔹 Bir THAAD bataryasının üretim maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Her önleme füzesinin maliyeti yaklaşık 12,7 milyon dolar olarak verildi.

🔹 Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nde yakıt ikmal ve gözetleme uçaklarının ağır hasar aldığı tespit edildi.

🔹 Hasar gören platformlar arasında bir E-3 Sentry erken uyarı ve gözetleme uçağının bulunduğu belirtildi.

🔹 ABD basınına göre bir E-3 Sentry uçağının yerine yenisini koymanın maliyeti 700 milyon dolara ulaşabiliyor.

🔹 İran saldırıları Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü ve Camp Arifjan tesislerini de hedef aldı.

🔹 Uydu görüntülerinde yakıt depoları, uçak hangarları ve askerî yaşam alanlarında hasar görüldü.

🔹 Camp Arifjan'da uydu haberleşme sistemlerinde geniş çaplı zarar tespit edildi.

🔹 Pentagon mayıs ayında Operation Epic Fury'nin toplam maliyetini 29 milyar dolar olarak hesapladı.

🔹 Bu tutarın önemli bölümünün imha edilen veya zarar gören ekipmanların onarım ve yenilenmesine harcanacağı belirtildi.

🔹 Bazı Demokrat siyasetçiler bu rakamın gerçek maliyetin altında kaldığını savunuyor.

🔹 Rapora göre şubat ayından bu yana en az 42 hava aracı imha edildi veya hasar gördü.

🔹 Bunlar arasında F-15 ve F-35 savaş uçakları, 24 MQ-9 Reaper insansız hava aracı ve bir A-10 saldırı uçağı bulunuyor.

🔹 Uzmanlara göre İran savaşın ilk dönemindeki geniş çaplı füze saldırılarından daha hassas ve belirli hedeflere yönelik saldırılara geçti.

🔹 Stimson Center'dan Kelly Grieco, İran'ın başlangıçta hava savunmalarını sayı üstünlüğüyle aşmaya çalıştığını, daha sonra ise yüksek değerli hedeflere odaklandığını söyledi.

🔹 Analistler, ABD'nin savaşın ilk dönemlerinde İran'ın değişen taktiklerine karşı bazı üslerde yeterli önlem almadığını değerlendirdi.

🔹 İran lideri Mojtaba Khamenei, Orta Doğu'nun artık ABD üsleri için güvenli bir bölge olmadığını söyledi.

🔹 Khamenei, ABD'nin bölgedeki askerî varlığının zamanla daha da zayıflayacağını savundu.

🔹 Uzmanlar, kırılgan ABD-İran ateşkesinin çökmesi halinde Körfez'deki ABD üslerinin yeniden yoğun saldırılarla karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.

🔹 Mevcut çatışmaların ABD ve müttefiklerinin hava savunma mühimmat stoklarını önemli ölçüde azalttığı ifade edildi.

🔹 Hava savunma önleme füzelerinin kısa sürede yeniden doldurulmasının mümkün olmadığı değerlendiriliyor.

🔹 ABD ve İran hafta sonu boyunca karşılıklı hava saldırıları gerçekleştirdiklerini açıkladı.

🔹 Her iki taraf da Hürmüz Boğazı çevresindeki askerî hedefleri vurduğunu duyurdu.

🔹 Saldırılar, kalıcı bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin sonuçsuz kaldığı bir dönemde gerçekleşti.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Goruk bölgesi ve Kiş Adası yakınlarındaki radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta merkezlerini vurduğunu açıkladı.

🔹 ABD, saldırıların uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olduğunu belirtti.

🔹 CENTCOM, İran'a ait hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgedeki gemiler için tehdit oluşturduğunu söylediği iki insansız hava aracını imha ettiğini duyurdu.

🔹 ABD ordusu saldırılarda hiçbir Amerikan askerinin yaralanmadığını açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD güçlerinin kullandığı bir hava üssünü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Açıklamada hedef alınan üssün yeri belirtilmedi.

🔹 İran, ABD'nin Sirri Adası'ndaki haberleşme tesislerine yönelik saldırılarına karşılık verdiğini açıkladı.

🔹 İran ordusu, ABD'nin benzer saldırıları tekrarlaması halinde yanıtının tamamen farklı olacağı uyarısında bulundu.

🔹 Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı faaliyet gösterdiğini açıkladı.

🔹 Açıklamada önlem alınan saldırıların tam olarak hangi bölgede gerçekleştiği belirtilmedi.

🔹 İran geçen hafta da ABD saldırılarına karşılık olarak Kuveyt'teki bir hava üssünü hedef almıştı.

🔹 ABD ile İran arasında 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen zaman zaman karşılıklı saldırılar sürüyor.

🔹 Donald Trump, tarafların kalıcı bir anlaşmaya yakın olduğunu birçok kez dile getirdi.

🔹 Ancak şu ana kadar resmî bir anlaşmaya varılamadı.

🔹 Son teklifin 60 günlük şiddetin durdurulmasını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlamasını içerdiği bildirildi.

🔹 Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri normal şartlarda Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.

🔹 Boğazdaki fiilî ticaret engeli küresel enerji fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

🔹 Trump pazar günü mevcut anlaşma taslağında değişiklik talep etti.

🔹 İran ise bu haberleri "spekülasyon" olarak nitelendirdi.

🔹 Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık liderleri İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarını genişletmesini kınadı.

🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, güney Lübnan'daki tırmanışın sona ermesi çağrısında bulundu ve bölgede yaşanan büyük askerî genişlemenin haklı gösterilemeyeceğini söyledi.

🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin pazartesi günü acil toplanmasını talep etti.

🔹 Birleşik Krallık ve Almanya dışişleri bakanları da İsrail'in yeni harekâtına tepki göstererek nisan ayında yürürlüğe giren ateşkese uyulması çağrısında bulundu.

🔹 İsrail ordusu güney Lübnan'daki Orta Çağ'dan kalma Beaufort Kalesi'ni ele geçirdi.

🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail güçlerinin Lübnan içinde daha da ileri ilerlemesi talimatını verdiğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesini Hizbullah'a karşı yürütülen operasyonlarda "dramatik bir değişim" olarak nitelendirdi.

🔹 İsrail, operasyonların Hizbullah'a yönelik olduğunu ve örgütün kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini belirtiyor.

🔹 Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail'i şehir ve kasabalara karşı "tam yıkım politikası" uygulamakla suçladı.

🔹 İsrail'in operasyonları nedeniyle 1 milyondan fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

🔹 Çatışmalarda 3 bin 300'den fazla kişi hayatını kaybetti.

🔹 İsrail ile Lübnan arasında nisan ayında Washington'da başlayan görüşmelerin bu hafta devam etmesi bekleniyor.

🔹 Hizbullah görüşmelere katılmıyor ve müzakerelerden çıkacak sonuçları kabul etmeyeceğini açıkladı.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların yeniden normale dönmesini ve ABD ile ateşkesin uzatılmasını içeren herhangi bir anlaşmanın Lübnan'daki çatışmaların sona ermesini de kapsaması gerektiğini savunuyor.

🔹 Bazı gözlemciler, İsrail'in olası bir anlaşma öncesinde Hizbullah'a mümkün olduğunca fazla zarar vermeyi amaçladığını değerlendiriyor.

🔹 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Polonya, Finlandiya, İsveç, Norveç ve Baltık ülkeleri sivil savunma programlarını hızlandırırken Britanya'nın hazırlık seviyesinin geride kaldığı değerlendiriliyor.

🔹 Polonya'da geçen yıl başlatılan "wGotowości" programı kapsamında binlerce sivil hayatta kalma, ilk yardım, yön bulma ve savaş zamanı güvenlik eğitimi alıyor.

🔹 Program katılımcıları hava saldırıları, kimyasal tehditler, elektronik savaş ve iletişim güvenliği gibi konularda eğitim görüyor.

🔹 Finlandiya ve İsveç hükümetleri halka savaş hazırlığı broşürleri dağıttı; bu belgelerde sığınaklar, gıda temini, sıkıyönetim ve siber saldırılarla ilgili bilgiler yer alıyor.

🔹 Norveç, sığınak yönetimi, tahliye ve kurtarma görevleri yürüten sivil savunma teşkilatının personel sayısını 8 binden 12 bine çıkarıyor.

🔹 Finlandiya'da yaklaşık 50 bin 500 sığınak bulunuyor ve bunlar nüfusun yaklaşık yüzde 85'ine barınma kapasitesi sağlıyor.

🔹 Britanya'nın savaş dönemine yönelik özel sivil hazırlık rehberi bulunmuyor; mevcut Prepare internet sitesi genel acil durum tavsiyeleri içeriyor.

🔹 75 bin gönüllüden oluşan Britanya Sivil Savunma Kolordusu 1968 yılında dağıtıldı ve sorumluluklar farklı kamu kurumlarına dağıtıldı.

🔹 Britanya istihbarat topluluğu, kamuoyunun Rusya kaynaklı tehditler konusunda yeterli farkındalığa sahip olmamasından endişe duyuyor.

🔹 Britanya'nın en olası tehdit senaryolarından biri enerji ve telekomünikasyon altyapısına yönelik saldırılar olarak görülüyor.

🔹 Estonya yedek askerlerini 48 saat içinde seferber edebiliyor.

🔹 Finlandiya'nın yaklaşık 900 bin kişilik yedek kuvveti bulunuyor ve bu sayının 1 milyona çıkarılması planlanıyor.

🔹 Almanya, gönüllü asker sayısında hedeflere ulaşılamaması halinde zorunlu askerliği yeniden gündeme getirebilecek bir sistem oluşturdu.

🔹 Britanya hükümeti, yeni bir "Yurt Savunma Programı" ile ülkenin olası çatışmalara hazırlık seviyesini artırmayı hedeflediğini açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık, ABD ve Avustralya arasındaki AUKUS savunma anlaşması kapsamında denizaltı insansız araçlarının geliştirilmesi planlanıyor.

🔹 Birleşik Krallık Savunma Bakanı John Healey, yeni teknolojilerin kritik deniz tabanı altyapısını korumaya yardımcı olacağını söyledi.

🔹 Projenin denizaltı insansız araçları için gelişmiş sensörler ve silah sistemleri geliştirmesi hedefleniyor.

🔹 Denizaltı iletişim kabloları Birleşik Krallık'ın internet altyapısının ve ekonomik faaliyetlerinin temel unsurları arasında yer alıyor.

🔹 Bu kablolar günlük yaklaşık 1,4 trilyon sterlin değerindeki işlemi destekliyor.

🔹 Telefon görüşmeleri, mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya hizmetleri de bu altyapıya dayanıyor.

🔹 Son yıllarda denizaltı kablolarının sabotaja açık olabileceği yönündeki endişeler arttı.

🔹 Birleşik Krallık Parlamentosu'nun bir komitesi geçen yıl ülkenin güvenlik krizlerinde kabloların tehdit altında kalabileceğine hazırlanması gerektiği uyarısında bulundu.

🔹 Milletvekilleri ve Lordlar Kamarası üyeleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in NATO'nun zayıf noktalarını test etmeye çalıştığını ve denizaltı kablolarının potansiyel hedef olabileceğini belirtti.

🔹 John Healey nisan ayında Kraliyet Donanması ve RAF denizaltı savunma uçaklarının Kuzey Atlantik'te faaliyet gösteren Rus denizaltılarını takip ettiğini açıklamıştı.

🔹 Takip edilen unsurlar arasında bir Akula sınıfı nükleer denizaltı ile Rusya'nın derin deniz araştırma birimine bağlı iki denizaltı bulunuyordu.

🔹 Bu platformlar bir aydan uzun süre izlendi.

🔹 AUKUS'un temel amacı Avustralya'ya nükleer tahrikli denizaltılar kazandırmak ve Hint-Pasifik'te ABD ile Birleşik Krallık denizaltıları için altyapı oluşturmak.

🔹 Healey, anlaşma kapsamında geliştirilen teknolojilerin Atlantik Okyanusu ile Kuzey Avrupa ve Arktik bölgesinde de kullanılacağını söyledi.

🔹 AUKUS kapsamında Avustralya'nın ABD'den en az üç Virginia sınıfı nükleer denizaltı alması planlanıyor.

🔹 Taraflar daha önce planlanan iki kullanılmış ve bir yeni denizaltı modelinden vazgeçerek üç denizaltının da ABD Donanması envanterindeki mevcut gemilerden sağlanacağını açıkladı.

🔹 Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, değişikliğin programı sadeleştireceğini ve maliyetleri azaltacağını söyledi.

🔹 Jeffrey Epstein tarafından 1991 yılında cinsel saldırıya uğradığını söyleyen Jess Michaels, Buckingham Sarayı'nı Andrew Mountbatten-Windsor'u korumakla suçladı.

🔹 Michaels, sarayın altı yıl önce Andrew Mountbatten-Windsor'un hassas devlet bilgilerini iş bağlantılarına aktardığını gösteren e-postalara sahip olduğunu öne sürdü.

🔹 Sarayın bu bilgilere rağmen harekete geçmediğini savundu.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un Jeffrey Epstein ile ilişkileri yıllardır kamuoyu ve hukuk makamlarının incelemesine konu oluyor.

🔹 Virginia Giuffre, 17 yaşındayken Epstein tarafından Andrew Mountbatten-Windsor'a yönlendirildiğini iddia etmişti.

🔹 Michaels, Giuffre'nin uzun yıllar gerçeği söylediğini savundu.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor şubat ayında kamu görevini kötüye kullanma şüphesiyle gözaltına alındı.

🔹 İddialar, ticaret elçisi olarak görev yaptığı dönemde hassas devlet bilgilerini Epstein'a aktarmasıyla ilgili suçlamalara dayanıyor.

🔹 Soruşturma kapsamında kamu görevindeki faaliyetleri inceleniyor.

🔹 Epstein dosyalarında yer alan belgeler, Andrew Mountbatten-Windsor'un 2010 yılında Hong Kong, Singapur, Vietnam ve Çin ziyaretlerine ilişkin resmî raporları ilettiğini gösteriyor.

🔹 Mahkeme belgelerine göre Buckingham Sarayı'na 2020 yılında Andrew Mountbatten-Windsor'un kamu görevindeki faaliyetlerine ilişkin yaklaşık 30 bin e-posta gönderildi.

🔹 E-postaların bir bölümünün Andrew Mountbatten-Windsor ile ilgili olduğu belirtildi.

🔹 Andrew Mountbatten-Windsor'un ticaret elçiliği yaptığı dönemde yakın arkadaşı Jonathan Rowland'a çeşitli yazışmalar ilettiği öne sürüldü.

🔹 İşçi Partisi milletvekili Rachel Maskell, kraliyet hanesiyle ilgili kamu soruşturması açılması çağrısında bulundu.

🔹 Maskell, kraliyet ailesi etrafında oluşan sistemin gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası üyelerinden oluşacak ortak bir komitenin kraliyet hanesini incelemesini istedi.

🔹 Buckingham Sarayı, devam eden polis soruşturması nedeniyle konu hakkında yorum yapamayacağını açıkladı.

🔹 Saray, Telegraph'ın ek yorum talebini de yanıtsız bıraktı.

🔹 İsrail ordusu, güney Lübnan'daki Beaufort Kalesi ve çevresindeki stratejik dağlık bölgeyi ele geçirdiğini açıkladı.

🔹 Operasyon, İsrail'in Lübnan içinde son 26 yılın en derin ilerleyişi olarak nitelendirildi.

🔹 Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesi, Nabatiye yakınlarındaki yoğun çatışmalar ve hava saldırılarının ardından gerçekleşti.

🔹 Son çatışma dönemi, Hizbullah'ın 2 Mart'ta İsrail'e roket ve insansız hava aracı saldırıları başlatmasının ardından başladı.

🔹 İsrail daha sonra kara harekâtı başlatarak sınır yakınındaki çok sayıda Lübnan köyü ve kasabasını ele geçirdi.

🔹 Hizbullah ise İsrail askerlerine ve kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi.

🔹 Operasyon, 17 Nisan'dan beri yürürlükte olan ateşkese rağmen gerçekleştirildi.

🔹 İsrail ve Lübnan heyetlerinin salı günü Washington'da yeni bir müzakere turuna başlaması planlanıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşerek yeni bir gerilim azaltma planı sundu.

🔹 Plan kapsamında Hizbullah'ın saldırıları durdurması, İsrail'in ise Beyrut'taki askerî operasyonlarını tırmandırmaması öngörülüyor.

🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Hizbullah'ın ateşkese tam ve derhal uyacağını garanti edebileceğini söyledi.

🔹 Berri, İsrail'in saldırılarını durdurmasını sağlayacak mekanizmanın ne olacağını sorguladı.

🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İsrail'in Lübnan'daki askerî operasyonlarını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

🔹 Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanmasını talep etti.

🔹 Savunma Bakanı Israel Katz, Beaufort Kalesi'nde İsrail bayrağının yeniden göndere çekildiğini açıkladı.

🔹 Katz, İsrail'in Beaufort'u elinde tutacağını ve güney Lübnan'daki Hizbullah altyapısını yok etmeyi sürdüreceğini söyledi.

🔹 Netanyahu, Beaufort'un ele geçirilmesini Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgeleri stratejisinin önemli bir aşaması olarak tanımladı.

🔹 Litani Nehri'ne hâkim konumdaki Beaufort Kalesi, 12. yüzyılda Haçlılar tarafından inşa edildi.

🔹 Kale tarih boyunca Selahaddin Eyyubi'nin orduları, Memlükler, Osmanlılar, Fransız mandası, FKÖ ve İsrail tarafından kullanıldı.

🔹 İsrail kaleyi 1982 yılında ele geçirmiş, 2000 yılındaki çekilme sırasında bölgeden ayrılmıştı.

🔹 UNESCO, 2024 savaşının ardından Beaufort dahil 34 kültürel miras alanına özel koruma statüsü vermişti.

🔹 İsrail ordusu Litani Nehri'nin kuzeyine geçerek operasyon alanını genişletti.

🔹 Birlikler Nabatiye'ye yaklaşık 5 kilometre mesafeye kadar ilerledi.

🔹 İsrail, Nabatiye ve Sur kenti çevresindeki sivillere tahliye çağrısı yaptı.

🔹 Son çatışma döneminde Lübnan'da yaklaşık 3.350 kişi öldü ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

🔹 İsrail tarafında en az 25 asker, bir savunma yüklenicisi ve iki sivil hayatını kaybetti.

🔹 Hizbullah son günlerde İsrail birliklerine ve Merkava tanklarına yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı.

🔹 Örgüt ayrıca Hayfa, Nahariya ve kuzey İsrail'deki diğer bölgelere saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu.

🔹 Hizbullah'ın tespiti zor fiber optik kontrollü insansız hava araçları İsrail ordusu için önemli bir tehdit oluşturmaya devam ediyor.

🔹 İsrail ordusuna göre son 24 saatte kuzey İsrail'de füze ve drone saldırıları nedeniyle yaklaşık 200 alarm verildi.

🔹 Revolution Medicines'in deneysel pankreas kanseri ilacı daraxonrasib, standart kemoterapiye kıyasla yaşam süresini iki katına çıkardı.

🔹 500 hastanın yer aldığı çalışmada ilaç, ölüm riskini yüzde 60 azalttı.

🔹 Sonuçlar Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) toplantısında açıklandı.

🔹 Daraxonrasib kullanan hastalarda tanıdan ölüme kadar geçen süre ortalama 13,2 ay oldu.

🔹 Kemoterapi alan hastalarda bu süre 6,7 ay olarak ölçüldü.

🔹 İlaç, hastaların yaklaşık üçte birinde tümör büyümesini durdurdu veya geriletti.

🔹 Kemoterapi grubunda bu oran yaklaşık yüzde 10 seviyesinde kaldı.

🔹 Arizona Üniversitesi Kanser Merkezi'nden Rachna Shroff, kemoterapi sonrası ilerleyen pankreas kanserinde yaşam süresinin iki katına çıkmasının daha önce görülmediğini söyledi.

🔹 Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nden Brian Wolpin, sonuçların pankreas kanseri tedavisine bakışı değiştireceğini belirtti.

🔹 Araştırmacılar bazı hastaların daha önce bırakmak zorunda kaldıkları günlük faaliyetlere yeniden dönebildiğini bildirdi.

🔹 Golf oynamayı bırakmak zorunda kalan bir hasta, tedaviden bir ay sonra yeniden golf oynamaya başladı.

🔹 Teksaslı 74 yaşındaki Steve Wallace'ın son görüntülemelerinde tümörünün yüzde 46 küçüldüğü görüldü.

🔹 Daraxonrasib, kanser büyümesini tetikleyen RAS genindeki mutasyonları hedefleyen yeni nesil RAS(ON) inhibitörleri sınıfının ilk ilaçlarından biri.

🔹 RAS mutasyonları pankreas kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90'ında bulunuyor.

🔹 Bu nedenle ilacın pankreas kanseri hastalarının büyük bölümü için potansiyel öneme sahip olduğu belirtiliyor.

🔹 En sık görülen yan etkiler ağız iltihabı, bulantı, ishal ve döküntü oldu.

🔹 Hastaların yüzde 86,3'ünde döküntü görüldü.

🔹 Şiddetli veya hayatı tehdit eden yan etkiler daraxonrasib grubunda yüzde 43,6, kemoterapi grubunda yüzde 57,5 oranında gerçekleşti.

🔹 Yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakanların oranı daraxonrasib grubunda yüzde 1,2, kemoterapi grubunda ise yüzde 11,2 oldu.

🔹 ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 1 Mayıs'ta ilaç için genişletilmiş erişim izni verdi.

🔹 FDA'nın ilacı hızlandırılmış inceleme sürecine aldığı belirtildi.

🔹 Amerikan Kanser Derneği'ne göre bu yıl ABD'de yaklaşık 68 bin kişiye pankreas kanseri teşhisi konulacak.

🔹 Yaklaşık 53 bin kişinin hastalık nedeniyle hayatını kaybetmesi bekleniyor.

🔹 Hastalık uzak organlara yayıldığında hastaların yalnızca yaklaşık yüzde 3'ü beş yıl yaşayabiliyor.

🔹 Çin, Çinli yatırımcıları, teknolojileri, verileri ve ulusal güvenliği ilgilendiren yurt dışı işlemler üzerindeki denetimini artıran kapsamlı yeni kurallar yayımladı.

🔹 Düzenlemeler 1 Temmuz'da yürürlüğe girecek.

🔹 Kurallar, kısıtlı ürünlerin, teknolojilerin, hizmetlerin ve ilgili verilerin yurt dışına aktarılması için resmî izin alınmasını zorunlu hale getiriyor.

🔹 Düzenlemeler, Pekin'in geçen ay Meta'nın Çinli yapay zekâ girişimi Manus'u satın almasını iptal ettirmesinden sonra geldi.

🔹 Çin makamları Meta-Manus anlaşmasının yurt dışı yatırım kurallarını ihlal ettiğini açıklamıştı.

🔹 Pekin, yapay zekâyı ulusal güvenlik açısından kritik ve hassas bir sektör olarak görüyor.

🔹 Yeni kurallar Çin'e ilk kez tamamlanmış yurt dışı işlemleri geri çevirme veya iptal ettirme konusunda açık yasal dayanak sağlıyor.

🔹 Devlet Konseyi, ulusal güvenliği etkileyebilecek işlemleri inceleyebilecek.

🔹 Yetkililer yatırımcıları hisselerini satmaya, yatırımlarını sonlandırmaya veya belirli işlemleri durdurmaya zorlayabilecek.

🔹 Kurallara uymayanlara para cezası uygulanabilecek.

🔹 Hassas sektörlerde sınır ötesi personel transferleri izne bağlandı.

🔹 Çin, teknoloji, fikri mülkiyet ve uzman personelin yurt dışına taşınmasını daha sıkı denetleyecek.

🔹 Düzenlemeler özellikle Manus'un çalışanlarını ve faaliyetlerini Meta anlaşmasından önce Singapur'a taşımasına benzer uygulamaları hedef alıyor.

🔹 Bu yöntem sektörde "Singapore-washing" olarak adlandırılıyor.

🔹 Yeni kurallar, yatırım çekmek veya yurt dışı sermaye piyasalarına erişmek amacıyla faaliyetlerini başka ülkelere taşımak isteyen Çinli şirketleri etkileyebilir.

🔹 Özellikle teknoloji ve yapay zekâ sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin hareket alanının daralabileceği belirtiliyor.

🔹 Çin, yabancı ülkelerin Çin yatırımlarına kısıtlama getirmesi durumunda karşılık verme yetkisini de genişletti.

🔹 Bir ülke Çinli şirketlere yaptırım uygularsa Pekin o ülkenin şirketlerinin Çin bağlantılı satın almalarını engelleyebilecek.

🔹 Kurallar hangi işlemlerin ulusal güvenlik gerekçesiyle yasaklanacağı konusunda ayrıntı vermiyor.

🔹 Düzenlemeler, nisan ayında yayımlanan tedarik zinciri güvenliği kararlarının ardından geldi.

🔹 Bu kararlar Çin'e, yabancı yaptırımların uygulanmasına katkı sağlayan yabancı şirket çalışanlarına yönelik çıkış yasağı uygulama yetkisi vermişti.

🔹 Analistler, Pekin'in Batı yaptırımlarına karşı yeni hukuki araçlar geliştirdiğini belirtiyor.

🔹 Çin'in kritik teknolojiler, tedarik zincirleri ve stratejik sektörlerde daha fazla kontrol sağlamayı hedeflediği değerlendiriliyor.

🔹 Çin Sahil Güvenliği, Tayvan'ın doğusundaki sularda "hukuk uygulama" devriyesi gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Devriyenin, Japonya ve Filipinler'in deniz sınırı belirleme görüşmelerini başlatma planına yanıt olarak düzenlendiği belirtildi.

🔹 Pekin, söz konusu görüşmelerin Çin'in hak iddia ettiği alanları kapsadığını savunuyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı geçen hafta Japonya ve Filipinler'in planladığı görüşmelerin "tamamen yasa dışı ve hükümsüz" olduğunu açıklamıştı.

🔹 Çin Sahil Güvenliği, Japonya ve Filipinler'e Çin'in egemenlik haklarını ihlal eden faaliyetleri derhal durdurma çağrısında bulundu.

🔹 Pekin, Tayvan'ı kendi toprağı olarak görmeye devam ediyor.

🔹 Tayvan yönetimi Çin'in adımını kınadı.

🔹 Tayvan Sahil Güvenliği, Pasifik Okyanusu'ndaki Orkid Adası'nın güneydoğusunda yalnızca iki Çin gemisi tespit ettiğini açıkladı.

🔹 Çin gemilerinin yasaklı veya kısıtlı sulara girmediği bildirildi.

🔹 Tayvan, kendi sahil güvenlik gemisini bölgeye göndererek faaliyetleri takip etti.

🔹 Tayvan Dışişleri Bakanlığı, Çin'in Tayvan'ın deniz yetki alanları üzerinde söz sahibi olmadığını söyledi.

🔹 Japonya ile Filipinler geçen hafta münhasır ekonomik bölgeleri ve kıta sahanlıkları arasındaki deniz sınırını belirlemek için resmî görüşmelere başlayacaklarını açıkladı.

🔹 İki ülke görüşmelerin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüleceğini duyurdu.

🔹 Çin, haritalarında yer alan "dokuz çizgili hat" ile Güney Çin Denizi'nin büyük bölümünde hak iddia ediyor.

🔹 Bu iddia Filipinler, Brunei, Malezya, Vietnam ve Endonezya'nın münhasır ekonomik bölgeleriyle çakışıyor.

🔹 Tayvan hükümeti de Pekin'in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiasını reddediyor.

🔹 Tayvan, Çin savaş gemileri ve savaş uçaklarının ada çevresinde neredeyse her gün faaliyet gösterdiğini bildiriyor.

🔹 Bu faaliyetlere zaman zaman Çin Sahil Güvenliği gemileri de katılıyor.

🔹 Geçen ay bir Çin sahil güvenlik gemisi Tayvan'ın kontrolündeki Pratas Adaları'na yaklaşmış, Tayvan Sahil Güvenliği ile yaşanan karşılıklı takibin ardından bölgeden ayrılmıştı.

🔹 Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, gerekli durumlarda donanmanın sahil güvenliğe destek vereceğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail-Lübnan müzakerelerini görüştü.

🔹 ABD, taraflar arasında kademeli gerilim azaltılmasını sağlayacak yeni bir plan sundu.

🔹 Planın amacı çatışmaların aşamalı olarak sona erdirilmesi için uygun ortam oluşturmak.

🔹 ABD'nin önerisine göre Hizbullah ilk adım olarak İsrail'e yönelik tüm saldırıları durduracak.

🔹 Buna karşılık İsrail, Beyrut'taki askerî faaliyetlerini tırmandırmaktan kaçınacak.

🔹 ABD'li yetkili, bu adımın çatışmaların etkili biçimde sona erdirilmesine zemin hazırlayacağını söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un planı ilerletmeye ve taraflar arasında anlaşma sağlamaya çalıştığı belirtildi.

🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ise Hizbullah'ın ateşkese bağlı kalacağını garanti ettiğini söyledi.

🔹 Berri, öncelikle İsrail'in saldırıları durdurması gerektiğini savundu.

🔹 Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a karşı operasyon kapsamında İsrail birliklerine Lübnan içinde daha ileri bölgelere ilerleme talimatı verdi.

🔹 İsrail ordusu güney Lübnan'daki 900 yıllık Beaufort Kalesi ve stratejik bir sırt hattını ele geçirdi.

🔹 Bu gelişme, nisan ayında ilan edilen ateşkesten bu yana Hizbullah'ın kuzey İsrail'e yönelik en yoğun saldırılarından birinin ardından yaşandı.

🔹 ABD'li yetkili, İsrail'den sivillerine yönelik devam eden Hizbullah saldırılarını karşılıksız bırakmasının beklenmediğini söyledi.

🔹 Washington, diplomatik çözüm arayışını sürdürürken tarafların daha geniş çaplı bir çatışmaya sürüklenmesini önlemeye çalışıyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a karşı yürütülen operasyon kapsamında birliklere Lübnan içinde daha ileri bölgelere ilerleme talimatı verdi.

🔹 Karar, nisan ayında ilan edilen ateşkese rağmen çatışmaların sürmesi sonrasında alındı.

🔹 Netanyahu, Hizbullah'ın kontrol ettiği bölgelerde İsrail'in hâkimiyetini derinleştirmeyi ve genişletmeyi hedeflediğini söyledi.

🔹 Hizbullah'ın 2 Mart'tan itibaren İsrail'e roket ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesi sonrasında çatışmalar genişledi.

🔹 Lübnan hükümetine göre çatışmalarda 3.370'ten fazla kişi hayatını kaybetti.

🔹 İsrail, aynı dönemde 24 asker ve 4 sivilin öldüğünü açıkladı.

🔹 Hizbullah saldırıları nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki on binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

🔹 İsrail ordusu, güney Lübnan'daki 900 yıllık Beaufort Kalesi ile stratejik bir sırt hattını ele geçirdiğini açıkladı.

🔹 İsrail, Mayıs 2000'deki çekilmesinden bu yana ilk kez Beaufort Kalesi'nde yeniden kontrol sağladı.

🔹 Bölge, güney Lübnan ve kuzey İsrail'in geniş bir bölümünü gören stratejik bir konumda bulunuyor.

🔹 Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail askerlerinin Beaufort'ta kalacağını söyledi.

🔹 İsrail ordusu, son günlerde kuzey İsrail'e yönelik en yoğun Hizbullah saldırılarından birinin gerçekleştiğini açıkladı.

🔹 Hizbullah'ın düşük maliyetli ve hava savunmalarını aşması daha zor olan kamikaze drone'ları kullandığı belirtildi.

🔹 Bu saldırılarda bazı İsrail askerleri hayatını kaybetti.

🔹 İsrail ordusu daha önce Litani Nehri'ne kadar olan bölgede kontrol sağlıyordu.

🔹 Birliklerin şimdi Litani'nin yaklaşık 10 kilometre kuzeyindeki Zahrani Nehri yönüne ilerlediği bildirildi.

🔹 İsrail ordusu Zahrani'nin güneyindeki siviller için tahliye uyarısı yayımladı.

🔹 Lübnan devlet haber ajansına göre Deir El Zahrani köyüne düzenlenen hava saldırılarında sekiz kişi öldü.

🔹 Lübnanlı güvenlik kaynakları ve devlet medyası, İsrail'in pazar günü güney Lübnan genelinde 40'tan fazla saldırı gerçekleştirdiğini bildirdi.

🔹 ABD ordusu cuma günü Washington'da İsrailli ve Lübnanlı savunma yetkililerini bir araya getirdi.

🔹 Görüşmeler, iki ülke arasında barış sağlanması ve Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına yönelik ABD arabuluculuğundaki plan kapsamında yapıldı.

🔹 Taraflar 15 Mayıs'ta ateşkesi 45 gün daha uzatma konusunda anlaşmıştı.

🔹 Fransa, Lübnan'daki şiddetin tırmanması nedeniyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin pazartesi günü acil toplanmasını talep etti.

🔹 Netanyahu'nun rakiplerinden Naftali Bennett, Lübnan'da daha sert askerî adımlar atılması ve Beyrut'un banliyölerinin hedef alınması çağrısında bulundu.

🔹 Hizbullah ve Lübnan hükümeti operasyon hakkında hemen açıklama yapmadı.

🔹 ABD, hafta sonu İran'daki askerî hedeflere saldırı düzenlediğini açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları ise buna karşılık olarak ABD tarafından kullanılan bir hava üssünü hedef aldığını duyurdu.

🔹 Saldırılar, üç aydır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin sürdüğü dönemde gerçekleşti.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların uluslararası sularda görev yapan bir MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesine yanıt olarak gerçekleştirildiğini açıkladı.

🔹 ABD savaş uçaklarının İran'a ait hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve iki tek yönlü saldırı drone'unu imha ettiği bildirildi.

🔹 CENTCOM, ateşkes süresince ABD personelini ve çıkarlarını korumaya devam edeceğini belirtti.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD'nin güney İran'a yönelik saldırılarına karşılık olarak bir ABD hava üssünü hedef aldığını açıkladı.

🔹 Açıklamada hedef alınan üssün adı verilmedi.

🔹 Kuveyt haber ajansı KUNA, ülke genelinde sirenlerin çaldığını bildirdi.

🔹 Kuveyt hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarını önlediği açıklandı.

🔹 Olayın ayrıntıları hakkında ek bilgi verilmedi.

🔹 ABD ile İran arasında nisan ayı başında başlayan ateşkes sonrasında zaman zaman karşılıklı saldırılar devam etti.

🔹 Benzer bir saldırı ve karşı saldırı döngüsü geçen hafta da yaşanmıştı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini savunarak müzakerelere ilişkin iyimser mesajlar verdi.

🔹 Trump, görüşmeleri eleştirenlere karşı sürecin sonunda olumlu sonuç alınacağını söyledi.

🔹 İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması enerji fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

🔹 Savaşın başlamasından bu yana binlerce kişi hayatını kaybetti.

🔹 Müzakerelerde ilerleme sağlanamaması nedeniyle petrol fiyatları pazartesi günü Asya işlemlerinde yaklaşık yüzde 2 yükseldi.

🔹 Trump, temel hedefinin İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu söyledi.

🔹 İran, nükleer silah geliştirme niyetinde olmadığını yineledi.

🔹 Taraflar yaptırımların kaldırılması ve yurt dışında dondurulan İran petrol gelirlerinin serbest bırakılması gibi konularda uzlaşabilmiş değil.

🔹 İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmalar diplomatik sürecin önündeki önemli engellerden biri olmaya devam ediyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, birliklere Lübnan içinde daha ileri hareket etmeleri talimatı verdiğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Netanyahu ile görüşerek kademeli gerilim azaltma planını ele aldı.

🔹 Fransa'da gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci turun aşırı sağcı Jordan Bardella ile aşırı solcu Jean-Luc Mélenchon arasında geçme ihtimali güçleniyor.

🔹 Her iki siyasetçi de Avrupa Birliği ve NATO'ya yönelik eleştirel tutumlarıyla biliniyor.

🔹 Bu senaryo, merkez partilerin ikinci tur dışında kalmasına yol açabilir.

🔹 Odoxa anketinde Bardella ilk sırada yer alırken Mélenchon ve eski başbakan Édouard Philippe ikinci sıra için başa baş göründü.

🔹 Toluna-Harris Interactive anketi, merkezde çok sayıda adayın yarışması halinde Mélenchon'un ikinci tura kalabileceğini gösterdi.

🔹 Son Odoxa anketinde Bardella'nın ilk turda yüzde 32, Philippe'in yüzde 17 ve Mélenchon'un yüzde 16 destek aldığı görüldü.

🔹 Édouard Philippe ile Emmanuel Macron'un eski başbakanlarından Gabriel Attal arasında sert bir rekabet yaşanıyor.

🔹 Siyasi analist Bruno Cautrès, Attal ile Philippe arasındaki rekabetin merkez siyasete zarar verebileceğini söyledi.

🔹 Merkez sağ ve merkez sol partiler ortak bir aday etrafında birleşmiş görünmüyor.

🔹 Jean-Luc Mélenchon mayıs ayında adaylığını açıklamasının ardından yoğun bir kampanya yürütüyor.

🔹 7 Haziran'da Paris'in kuzeyindeki Saint-Denis'te büyük bir miting düzenlenmesi planlanıyor.

🔹 Rakipleri, Mélenchon'un modern seçim kampanyalarını etkili biçimde yürüttüğünü kabul ediyor.

🔹 Mélenchon uzun süredir Fransa siyasetinin sonunda aşırı sağ ile kendi hareketi arasında şekilleneceğini savunuyor.

🔹 Ulusal Birlik çevreleri de Bardella'nın ikinci turda büyük olasılıkla Mélenchon veya başka bir sol adayla karşılaşacağını düşünüyor.

🔹 İki taraf son dönemde ekonomi ve göç konularında sosyal medya üzerinden karşılıklı tartışmalar yürütüyor.

🔹 Kamuoyu yoklamaları Bardella'nın Mélenchon karşısında ikinci turda açık ara önde olduğunu gösteriyor.

🔹 Toluna-Harris Interactive anketinde Bardella'nın ikinci turda oyların yüzde 68'ini alarak Mélenchon'u yenmesi öngörüldü.

🔹 Bazı merkez sol siyasetçiler Mélenchon'un yükselişinin aşırı sağın iktidara gelme ihtimalini artırabileceğinden endişe duyuyor.

🔹 Sosyalist Parti son aylarda iç çekişmeler nedeniyle ciddi bölünmeler yaşadı.

🔹 Solun önde gelen isimlerinden Raphaël Glucksmann kampanyasını güçlendirmeye çalışsa da çeşitli tartışmalar nedeniyle ivme kaybetti.

🔹 Analistlere göre merkez sol ve merkez sağın parçalı görünümü, aşırı sağ ve aşırı solun seçim yarışındaki etkisini artırıyor.

🔹 Seçime bir yıldan az süre kalırken Fransa'da siyasi kutuplaşmanın yarışın ana belirleyicisi haline geldiği değerlendiriliyor.

🔹 Beyaz Saray, Donald Trump'ın Walter Reed Ulusal Askerî Tıp Merkezi'ndeki muayenesinin ardından üç sayfalık bir sağlık özeti yayımladı.

🔹 Raporda Trump'ın "mükemmel sağlık durumunda" olduğu ve görevlerini yerine getirmek için tamamen uygun olduğu belirtildi.

🔹 İki hafta sonra 80 yaşına girecek olan Trump'ın kalp, akciğer, nörolojik ve genel fiziksel fonksiyonlarının güçlü olduğu ifade edildi.

🔹 Değerlendirmenin son bir yıldaki test sonuçları ve 22 uzman doktorun görüşlerine dayandığı açıklandı.

🔹 Eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin kardiyoloğu Jonathan Reiner, raporun bazı önemli sorulara açıklık getirmediğini söyledi.

🔹 Reiner, Trump'ın sağlık kontrollerinde neden tekrar tekrar kalp BT taramalarından geçtiğinin açıklanmadığını belirtti.

🔹 Gündüz yorgunluğu ve uyku hali şikâyetlerinin değerlendirilip değerlendirilmediğinin de raporda yer almadığını ifade etti.

🔹 Trump bu ziyareti Truth Social hesabında "altı aylık fiziksel muayene" olarak tanımladı.

🔹 Bu ziyaret, Trump'ın ikinci başkanlık dönemindeki kamuoyuna açıklanan dördüncü sağlık kontrolü oldu.

🔹 Beyaz Saray, raporla ilgili ek sorulara yanıt vermedi.

🔹 Trump'ın sağlık durumu ilk başkanlık kampanyasından bu yana kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam ediyor.

🔹 O dönemde Trump'ın doktoru, kendisini "başkan seçilen en sağlıklı kişi" olarak tanımlayan bir mektup yayımlamıştı.

🔹 Doktor daha sonra söz konusu mektubun içeriğinin Trump tarafından dikte edildiğini açıkladı.

🔹 Haberde, başkanların sağlık raporlarının kamuoyunun bilgi alma hakkı ile kişisel sağlık gizliliği arasındaki denge tartışmasını sürekli gündemde tuttuğu belirtiliyor.

🔹 Walter Reed Tıp Merkezi ziyaretleri genellikle yıllık sağlık kontrolleri ile BT ve MR gibi ayrıntılı taramalar için kullanılıyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu savunuyor.

🔹 Erdoğan, 1961 ve 1982 anayasalarının askerî müdahaleler sonrasında hazırlandığını ve halk iradesini yansıtmadığını söyledi.

🔹 Mevcut anayasal mirası "demokratik bir utanç" olarak nitelendirdi ve bunun düzeltilmesini tarihî bir sorumluluk olarak tanımladı.

🔹 Erdoğan, anayasanın askerî yönetimler veya dar siyasi çevreler tarafından değil, toplumun değerleri ve beklentileri doğrultusunda hazırlanması gerektiğini savunuyor.

🔹 Yeni anayasanın kapsayıcı, sivil ve özgürlükçü olması gerektiğini söyledi.

🔹 Anayasa yapma yetkisinin yalnızca millete ait olduğunu vurguladı.

🔹 Muhalifler, hükümetin yargı bağımsızlığını zayıflattığını ve yürütmenin yargı üzerindeki etkisini artırdığını savunuyor.

🔹 2016'daki darbe girişimi sonrasında çok sayıda hâkim ve savcının görevden alınması eleştiri konusu olmaya devam ediyor.

🔹 Bu nedenle bağımsız yargı ve bireysel haklar konusundaki söylemlerin uygulamayla ne kadar örtüştüğü tartışılıyor.

🔹 Cumhurbaşkanlığı görev süresi sınırları nedeniyle Erdoğan'ın mevcut kurallar altında yeniden aday olamayacağı belirtiliyor.

🔹 Eleştirmenler, yeni anayasanın cumhurbaşkanlığı dönem sınırlarını fiilen sıfırlayarak Erdoğan'a yeniden adaylık yolu açabileceğini savunuyor.

🔹 Bu nedenle bazı çevreler anayasa girişimini siyasi iktidarın devamını sağlamaya yönelik bir adım olarak değerlendiriyor.

🔹 Yazıda Türkiye'nin mevcut anayasal çerçevesinin güncellenmesi gerektiği konusunda geniş bir uzlaşı bulunduğu ifade ediliyor.

🔹 Ancak anayasa değişikliği sürecinin toplumdaki siyasi kutuplaşmayı daha da artırabileceği belirtiliyor.

🔹 2023 seçimlerinin toplumun yaklaşık iki eşit siyasi blok arasında bölündüğünü gösterdiği vurgulanıyor.

🔹 Yüksek enflasyon, Türk lirasındaki değer kaybı ve düşen reel gelirler kamuoyundaki memnuniyetsizliği artırıyor.

🔹 Yazıda Rusya ile enerji, turizm ve ticaret alanlarındaki ilişkilerin Türkiye ekonomisine destek sağladığı belirtiliyor.

🔹 Ekonomik yorgunluğun yaşandığı bir dönemde kapsamlı anayasa değişikliğinin siyasi risk taşıdığı ifade ediliyor.

🔹 Yazıda bazı Batılı aktörlerin Türkiye'deki iç siyasi istikrarsızlığı stratejik açıdan avantajlı görebileceği değerlendirmesine yer veriliyor.

🔹 Türkiye'nin NATO üyesi, Karadeniz boğazlarını kontrol eden ve bölgesel arabuluculuk rolü üstlenmeye çalışan bir ülke olduğu belirtiliyor.

🔹 İç siyasi gerilimlerin artmasının Türkiye'nin dış politika etkisini azaltabileceği savunuluyor.

🔹 Yazıda Türkiye'nin yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğu görüşünün farklı siyasi kesimlerde destek bulduğu belirtiliyor.

🔹 Sürecin başarısının yalnızca anayasa metnine değil, siyasi aktörlerin toplumsal kutuplaşmayı artırmadan uzlaşı sağlayabilmesine bağlı olduğu ifade ediliyor.

🔹 Daha önce Kanye West olarak bilinen rapçi Ye, İstanbul'daki Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yaklaşık 118 bin kişinin katıldığı konser verdi.

🔹 Anadolu Ajansı'na göre konsere Türkiye'nin yanı sıra Avrupa ve Orta Doğu'dan da izleyiciler katıldı.

🔹 Konser, Ye'nin son dönemde Avrupa'daki en büyük etkinliklerinden biri oldu.

🔹 Ye, konserden yaklaşık bir ay önce Marsilya'da planlanan gösterisini erteledi.

🔹 Fransız makamlarının etkinliği engellemeye çalıştığı bildirildi.

🔹 Birleşik Krallık, antisemitizm geçmişi nedeniyle Ye'nin ülkeye girişini yasakladı.

🔹 Bu kararın ardından Ye'nin sahne almasının planlandığı bir müzik festivali iptal edildi.

🔹 Ye'nin antisemitik açıklamaları son yıllarda çok sayıda şirketle iş ilişkilerinin sona ermesine yol açtı.

🔹 Adidas, 2022 yılında Yeezy lisans anlaşmasını sonlandırdı.

🔹 Gap ve Balenciaga da Ye ile iş birliklerini bitirdi.

🔹 Ye ayrıca çeşitli sosyal medya platformlarında kısıtlamalar ve hesap askıya alma işlemleriyle karşılaştı.

🔹 Ye ocak ayında geçmişteki antisemitik açıklamaları nedeniyle özür diledi.

🔹 Daha önceki saldırgan davranışlarını bipolar bozuklukla ilişkilendirdi.

🔹 Wall Street Journal'da yayımlanan tam sayfa ilanda yaşananlardan dolayı derin utanç duyduğunu söyledi.

🔹 Ye, Nazi olmadığını ve antisemitik görüşlere sahip olmadığını belirtti.

🔹 Konser, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına yönelik sert eleştirilerini sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

🔹 Erdoğan son dönemde İsrail'i Lübnan'daki ateşkesi ihlal etmekle ve Gazze'deki askerî operasyonlarını sürdürmekle suçladı.

🔹 Erdoğan, bu gelişmelerin Orta Doğu'da istikrarsızlığı artırabileceğini söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın muhalefete yönelik son hamleleri finansal piyasalarda yalnızca kısa süreli bir etki yarattı.

🔹 İstanbul Borsası'ndaki işlemler ertesi gün büyük ölçüde toparlandı.

🔹 Türk devlet tahvillerinin getirileri sınırlı yükselirken kredi temerrüt takası maliyetleri geçen yılın seviyelerinin altında kaldı.

🔹 Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması sonrasında yaşanan piyasa dalgalanmaları bu kez görülmedi.

🔹 Yazara göre Türk iş dünyasında Erdoğan dönemindeki siyasi müdahalelere karşı alışkanlık oluştu.

🔹 Birçok yönetici şirketlerin her türlü şoku absorbe edebildiğini ve bu durumun işletmeleri daha dayanıklı hale getirdiğini düşünüyor.

🔹 Yazıda bu yaklaşımın ekonomik sorunları gölgede bıraktığı savunuluyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomik durum için "her şey güllük gülistanlık değil" ifadesini kullandı.

🔹 Türkiye ekonomisinde büyüme ivmesinin zayıfladığı belirtiliyor.

🔹 Yüksek maliyetler ihracatçı şirketlerin faaliyetlerini zorlaştırıyor.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları cari açığın büyümesine katkı sağlıyor.

🔹 Türk lirasındaki değer kaybı sınırlı seviyede kalıyor.

🔹 Yazıya göre bu durum Merkez Bankası ve kamu bankalarının döviz piyasasına müdahaleleriyle destekleniyor.

🔹 Döviz satışları nedeniyle rezervler üzerinde baskı oluştuğu belirtiliyor.

🔹 Enflasyon oranı yüzde 30'un üzerinde seyretmeye devam ediyor.

🔹 Yüksek fiyatlar iktidar yanlıları tarafından da en önemli iç siyasi sorunlardan biri olarak görülüyor.

🔹 Merkez Bankası politika faizini yüzde 37 seviyesinde tutuyor.

🔹 Yüksek faizler kredi maliyetlerini artırarak yatırımlar üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 Artan iş gücü maliyetleri nedeniyle bazı şirketler üretim faaliyetlerini yurt dışına taşımaya başladı.

🔹 Kuzey Afrika, üretim yatırımlarının yöneldiği başlıca bölgeler arasında gösteriliyor.

🔹 Merkez Bankası'nın 11 Haziran'daki toplantısı para politikasının geleceği açısından önemli görülüyor.

🔹 Yazıda, faiz artırımının Merkez Bankası'nın bağımsızlığı ve enflasyonla mücadele kararlılığı açısından bir sınav niteliği taşıyabileceği ifade ediliyor.

🔹 Enflasyonla mücadele politikalarının kamuoyu desteği açısından maliyet oluşturduğu belirtiliyor.

🔹 Yazıya göre Türkiye'nin uluslararası yatırım çekebilmesi için öngörülebilir ekonomi ve finans politikalarına ihtiyaç bulunuyor.

🔹 Hükümetin İstanbul Finans Merkezi üzerinden vergi avantajları ve teşviklerle yatırım çekmeye çalıştığı belirtiliyor.

🔹 Körfez bölgesindeki jeopolitik gelişmelerin İstanbul gayrimenkul piyasası, veri merkezleri, savunma sanayii ve Türk Hava Yolları için fırsatlar yaratabileceği ifade ediliyor.

🔹 Yazara göre bu fırsatlar tek başına 86 milyon nüfuslu bir bölgesel güç için uzun vadeli ekonomik strateji oluşturmaya yetmiyor.

🔹 Evrimsel psikolog Steve Stewart-Williams, kadınların tarih boyunca her zaman çalıştığını ve yalnızca evde çocuk büyütüp yemek yaptıkları yönündeki görüşün tarihsel gerçeklerle örtüşmediğini söyledi.

🔹 Stewart-Williams'a göre insanlık tarihinin büyük bölümünde kadınlar yiyecek toplama gibi faaliyetlerle ekonomik üretime katkı sağladı.

🔹 Kadınlar tarih boyunca yalnızca ev içinde değil, diğer yetişkinlerle birlikte çeşitli toplumsal faaliyetlerin de parçası oldu.

🔹 Sosyal medyada yayılan “trad wife” akımı, erkeğin tek gelir sağlayıcı olduğu ve kadının ekonomik olarak bağımlı bir rol üstlendiği yaşam tarzını teşvik ediyor.

🔹 Akım, ev işleri ve çocuk bakımını merkeze alan içerikler üreten sosyal medya fenomenleri tarafından destekleniyor.

🔹 Savunucuları bu yaşam tarzının tarihsel cinsiyet rollerine dayandığını öne sürüyor.

🔹 Stewart-Williams, kadınlar ve erkekler arasında ortalama ilgi alanı farklılıklarının bulunduğunu söyledi.

🔹 Kadınların psikoloji, eğitim ve bakım gibi insan odaklı alanlara daha fazla yönelme eğiliminde olduğunu belirtti.

🔹 Bilgisayar bilimi, fizik ve matematik gibi alanların ise daha fazla erkek ağırlıklı kalabildiğini ifade etti.

🔹 Stewart-Williams, daha zengin ve daha eşit toplumlarda meslek tercihlerindeki cinsiyet farklarının bazı alanlarda daha da büyüdüğünü savundu.

🔹 Bu durumun literatürde “toplumsal cinsiyet eşitliği paradoksu” olarak adlandırıldığını söyledi.

🔹 Ekonomik olarak daha özgür bireylerin kişisel ilgi alanlarına yönelmesinin doğal tercih farklılıklarını daha görünür hale getirdiğini öne sürdü.

🔹 Stewart-Williams, bazı cinsiyet farklılıklarının çocukluk döneminde ortaya çıktığını söyledi.

🔹 Erkek çocukların daha fazla oyun amaçlı mücadele ve oyuncak silahları tercih ettiğini, kız çocukların ise oyuncak bebeklerle ve bakım temalı oyunlarla daha fazla ilgilendiğini belirtti.

🔹 Oyuncak bebeklere yönelik ilginin kadınlarda daha güçlü ebeveynlik motivasyonunun erken bir göstergesi olabileceğini ifade etti.

🔹 Stewart-Williams, kadınların STEM alanlarına, erkeklerin ise eğitim ve bakım mesleklerine yönelmesinin önünde engel olmaması gerektiğini söyledi.

🔹 Ancak her meslekte katı biçimde yüzde 50 kadın-yüzde 50 erkek dağılımı hedeflemenin doğal tercih farklılıklarıyla uyumlu olmayabileceğini savundu.

🔹 Çoğu insanın geleneksel cinsiyet kalıplarına yakın tercihler yapacağını, ancak her zaman istisnaların bulunacağını belirtti.

🔹 Stewart-Williams'ın “A Billion Years of Sex Differences: How Evolution Shaped the Minds of Men and Women” adlı kitabı 4 Haziran'da yayımlanacak.

🔹 Ukrayna ordusu, insansız kara araçları, drone'lar ve uzaktan kumandalı sistemleri savaşın merkezine yerleştirdi.

🔹 Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, nisan ayında yalnızca robotlar ve drone'lar kullanılarak bir Rus mevzisinin ele geçirildiğini açıkladı.

🔹 Zelenskiy, ocak ayından bu yana insansız sistemlerin 22 bin görev gerçekleştirdiğini söyledi.

🔹 Rus askerleri, patlayıcı taşıyan Ukrayna robotlarını "sessiz ölüm" olarak adlandırıyor.

🔹 Ukrayna, uzun süredir devam eden personel sıkıntısı nedeniyle savaşta otomasyona daha fazla yöneldi.

🔹 Üçüncü Taarruz Tugayı'na bağlı NC13 birimi, 164 saldırıda robotların sağladığı etkinin aynı şekilde elde edilmesi için yaklaşık 2.300 askere ihtiyaç duyulacağını hesapladı.

🔹 Birlik, aynı operasyonlarda yaklaşık bin Ukraynalı askerin ölüm veya yaralanmadan kurtulduğunu değerlendiriyor.

🔹 Ukrayna'nın hedefi her ay yaklaşık 35 bin Rus askerini öldürmek veya yaralamak olarak belirlendi.

🔹 Haberde, Ukrayna'nın bu hedefe 2026 yılı boyunca ulaştığı belirtildi.

🔹 Birleşik Krallık istihbarat kurumu GCHQ, Rusya'nın toplam asker kaybının 500 bine ulaştığını açıkladı.

🔹 Ukrayna birlikleri yaralı tahliyesi, mühimmat ve erzak taşınması gibi görevlerde robot sistemleri kullanıyor.

🔹 Uzaktan kumandalı makineli tüfek taşıyan robotlar cephede aktif görev yapıyor.

🔹 Yeni geliştirilen bazı robotların saatte yaklaşık 16 kilometre hıza ulaşabildiği belirtiliyor.

🔹 Ukraynalı asker Crow, cephede kesintisiz 344 gün görev yaptıktan sonra güvenli bölgeye ulaşabildi.

🔹 Bir başka asker olan Creepy ise 334 gün boyunca ön cephede kaldı.

🔹 Her iki asker de yoğun drone saldırıları altında aylar boyunca siperlerde görev yaptıklarını anlattı.

🔹 Haberde, drone'ların ve robotların savaş alanındaki hemen her göreve nüfuz ettiği ve Ukrayna-Rusya savaşının karakterini köklü biçimde değiştirdiği belirtiliyor.

🔹 Belçika'da rekor seviyedeki patates hasadı, Avrupa'da yaklaşık 5 milyon tonluk kızartmalık patates fazlası oluşmasına yol açtı.

🔹 Bazı çiftçiler satamadıkları patatesleri yeniden tarlalara dökmeye başladı.

🔹 Belçika'da serbest piyasada patatesin ton fiyatı aylar boyunca sıfır euro seviyesinde kaldı.

🔹 Aynı ürünün ton fiyatı üç yıl önce yaklaşık 600 euroya kadar çıkmıştı.

🔹 Belçikalı çiftçi Kris D’haeyere, yaklaşık 200 milyon patates kızartmasına yetecek ürününü satamayınca tarlasına geri döktü.

🔹 D’haeyere, tohum, gübre, işçilik ve diğer maliyetler nedeniyle yaklaşık 160 bin euro zarar ettiğini söyledi.

🔹 Çiftçi gelecek sezon için patates ekim alanını 170 dönümden 17 dönüme düşürdü.

🔹 Almanya'da bazı üreticiler binlerce ton patatesi ücretsiz dağıtım kampanyalarıyla elden çıkarmaya çalıştı.

🔹 Son sekiz yılın en yüksek Avrupa patates hasadı arzı önemli ölçüde artırdı.

🔹 ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri Avrupa'dan yapılan dondurulmuş patates kızartması ihracatını olumsuz etkiledi.

🔹 Çin, Hindistan ve Mısır gibi ülkeler daha düşük fiyatlarla pazara girerek rekabeti artırdı.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji ve gübre maliyetleri sektördeki baskıyı artırdı.

🔹 Belçika dünyanın en büyük dondurulmuş patates kızartması ihracatçısı konumunda bulunuyor.

🔹 Ülke 2025 yılında 3,3 milyar dolarlık pişirilmiş ve dondurulmuş patates ürünü ihraç etti.

🔹 Bu rakam on yıl öncesine göre yaklaşık üç kat artış anlamına geliyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki abluka nedeniyle gübre üretiminde kullanılan bazı hammaddeleri taşıyan gemiler Körfez'den çıkamıyor.

🔹 Artan enerji maliyetleri soğutma ve taşımacılık giderlerini yükseltiyor.

🔹 Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi önemli pazarlara ihracat da zorlaştı.

🔹 Körfez ülkelerinde turizmin ve restoran harcamalarının azalması patates kızartması talebini düşürüyor.

🔹 Avrupa Birliği'nin ABD'ye yaptığı dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda yüzde 8 geriledi.

🔹 Avrupa'nın üçüncü büyük pazarı olan Suudi Arabistan'a satışlar aynı dönemde yüzde 11 düştü.

🔹 Küresel dondurulmuş patates kızartması talebi büyümeye devam etse de yıllık büyüme hızı beş yıl önceki yüzde 5 seviyesinden yüzde 2,5'e geriledi.

🔹 Çin ve Hindistan'ın dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda iki katına çıktı.

🔹 Tüketiciler giderek daha sağlıklı atıştırmalıklara yöneliyor.

🔹 ABD'de yetişkinlerin yaklaşık sekizde biri Ozempic ve Wegovy gibi kilo verme ilaçları kullandığını bildirdi.

🔹 Bu ilaçları kullanan kişiler işlenmiş ve kızartılmış gıdalara olan tüketimlerini azaltma eğilimi gösteriyor.

🔹 Bazı Belçikalı üreticiler sektörün uzun vadeli büyümesinden umutlu olsa da bazı çiftçiler iyi yılların geride kaldığını düşünüyor.

🔹 Bill Gates'in ekibi yıllardır kamuoyu imajını ayrıntılı biçimde yönetiyor; kıyafet seçimlerinden sosyal medya görünümüne kadar birçok unsur özel olarak planlanıyordu.

🔹 Gates Ventures ve Gates Vakfı bünyesindeki ekipler, Gates'in sakin, ulaşılabilir ve hayırsever bir figür olarak algılanmasına yönelik çalışmalar yürüttü.

🔹 Gates, 2019 yılında yapılan bir kamuoyu araştırmasında dünyanın en çok hayranlık duyulan isimleri arasında ilk sırada yer aldı.

🔹 Jeffrey Epstein ile ilişkilerine dair yeni belgelerin ortaya çıkması Gates'in kamuoyundaki konumunu zayıflattı.

🔹 Adalet Bakanlığı belgeleri, Gates'in Epstein ile birden fazla kez görüştüğünü ve ilişkilerinin daha önce açıklanandan daha kapsamlı olduğunu ortaya koydu.

🔹 Belgelerde Gates'in bazı yakın danışmanlarının Epstein ile yıllar boyunca yüzlerce mesajla iletişim kurduğu bilgisi yer aldı.

🔹 Şubat ayında çalışanlarla yapılan bir toplantıda Gates, Epstein belgelerinde geçen iki Rus kadınla ilişkisini kabul etti.

🔹 Gates Vakfı çalışanları yeni belgelerin ardından vakfın Epstein ile bağlantıları konusunda endişelerini dile getirdi.

🔹 Vakıf yönetimi Epstein bağlantılarıyla ilgili bağımsız bir inceleme başlattı.

🔹 Vakıf CEO'su Mark Suzman, Epstein ile ilişkilendirilmelerinin vakfın çalışmalarını zorlaştırdığını söyledi.

🔹 Bazı çalışanların toplantılarda gözyaşı döktüğü belirtildi.

🔹 Vakıf için hazırlanan iç analizlerde Epstein belgelerinin yayımlanmasının ardından Gates ve vakıf hakkındaki eleştirel haber anlatılarında yüzde 40'tan fazla artış tespit edildi.

🔹 Gates ve ekibi uzun yıllar boyunca Epstein ile ilişkilerin yalnızca hayırseverlik faaliyetleriyle sınırlı olduğunu savunmuştu.

🔹 Son belgeler, Epstein'in Gates ile çeşitli görüşmelerde daha aktif rol oynadığını gösterdi.

🔹 Gates gelecek ay ABD Kongresi'nde Epstein ile ilişkileri konusunda ifade verecek.

🔹 Gates'in ekibi sorgulama öncesinde hazırlık çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Microsoft'un yıllık CEO zirvesi kapsamında Gates'in ev sahipliği yaptığı geleneksel etkinlik bu yıl düzenlenmedi.

🔹 Gates uzun yıllardır katıldığı Berkshire Hathaway hissedar toplantısına da bu yıl iştirak etmedi.

🔹 Şubat ayında Hindistan'da düzenlenen bir yapay zekâ zirvesinde Gates'in yapması planlanan açılış konuşması iptal edildi.

🔹 Hint yetkililer, Epstein haberlerinin zirvenin odağını değiştirebileceği yönünde değerlendirmelerde bulundu.

🔹 Gates konuşmadan saatler önce programdan çekildi.

🔹 Gates'in nükleer enerji şirketi TerraPower ve iklim yatırım kuruluşu Breakthrough Energy de çalışanlardan ve yatırımcılardan gelen sorularla karşı karşıya kaldı.

🔹 Breakthrough Energy'nin yeni yatırım fonu için yürüttüğü kaynak toplama çalışmalarında zorluklar yaşandığı belirtildi.

🔹 Bazı yatırımcılar kararlarında Gates'in Epstein bağlantılarına ilişkin endişelerin etkili olduğunu söyledi.

🔹 Warren Buffett, Epstein belgeleri yayımlandıktan sonra Gates ile görüşmediğini açıkladı.

🔹 Buffett, Gates Vakfı'na gelecekte yapacağı bağış kararlarını verirken yeni bilgileri değerlendireceğini söyledi.

🔹 Giving Pledge'in son yıllık toplantısında Gates yer alırken diğer kurucu isimler Warren Buffett ve Melinda French Gates toplantıya katılmadı.

🔹 Rusya ekonomisi geçen çeyrekte son üç yılın ilk daralmasını yaşadı ve resesyon endişeleri arttı.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatları ve Rus petrolüne yönelik bazı ABD yaptırımlarının geçici olarak gevşetilmesi ekonomik sorunları gidermeye yetmedi.

🔹 Petrol ve doğal gaz sektörü artık Rusya'nın GSYH'sinin yaklaşık yüzde 15'ini oluşturuyor.

🔹 GSYH'nin yaklaşık dörtte üçünü oluşturan petrol dışı özel sektör ekonomisinde belirgin yavaşlama yaşanıyor.

🔹 Vladimir Putin yönetimi yüksek faiz ve sıkı mali disiplin politikalarını sürdürmeye devam ediyor.

🔹 Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina'nın enflasyonla mücadele amacıyla uyguladığı sıkı para politikası Kremlin tarafından destekleniyor.

🔹 Politika faizi daha önce yüzde 21'e kadar yükseldikten sonra yüzde 14,5'e geriledi.

🔹 Enflasyonun yüzde 6'nın altında seyretmesi nedeniyle reel faiz oranı yüzde 9'un üzerinde bulunuyor.

🔹 Yüksek faiz oranları şirketlerin borçlanmasını ve yatırım yapmasını zorlaştırıyor.

🔹 Ukrayna savaşı nedeniyle bütçe açığı rekor seviyeye çıktı.

🔹 Buna rağmen bütçe açığının GSYH'ye oranı yaklaşık yüzde 2,5 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Savunma harcamaları 2022'den bu yana bütçenin en büyük kalemi haline geldi ve toplam harcamaların yaklaşık üçte birini oluşturuyor.

🔹 Devlet alımları harcamaları aynı dönemde yüzde 41 arttı.

🔹 Bloomberg Economics'e göre Rusya'nın dengeli bir iş gücü piyasasına ulaşabilmesi için yaklaşık 1,5 milyon ek çalışana ihtiyacı bulunuyor.

🔹 Rus yetkililere göre yaklaşık 700 bin kişi Ukrayna'da savaşta görev yapıyor.

🔹 Akademik tahminlere göre 2022-2023 döneminde yaklaşık 650 bin kişi Rusya'dan göç etti.

🔹 İşsizlik oranı tarihi düşük seviyelerde bulunuyor.

🔹 Analistler, savaşla bağlantılı sektörlerin mevcut sermaye ve iş gücünü çekerek özel sektör üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 Rus sanayi çevreleri bazı hassas sektörlerde yatırım eksikliği nedeniyle "derin şok dondurması" yaşandığını ifade ediyor.

🔹 Sivil ekonomideki büyümenin yavaşlaması, savaşın ekonomik maliyetlerinin toplum tarafından daha fazla hissedilmesine yol açıyor.

🔹 Bloomberg Economics'e göre Kremlin, ekonomik baskılar arttıkça toplumsal hoşnutsuzluğu kontrol altında tutmak için iç denetimi ve siyasi kontrolü artırabilir.