📰 Günlük Haber Bülteni

🔹 Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki Ebola salgını hızla büyüyor. Salgın ilan edilmeden önce virüsün en az altı hafta boyunca yayıldığı açıklandı. 🔹 11 Temmuz itibarıyla ülkede 1.830 doğrulanmış Ebola vakası ve 648 ölüm kaydedildi. Vakaların %90'ından fazlası Ituri eyaletinde görüldü. 🔹 Hükümet, 9 Temmuz'da virüsün iki eyalete daha yayıldığını açıkladı. Salgının kısa süre içinde komşu Güney Sudan'a ulaşma riski bulunuyor. 🔹 Uzmanlar, mevcut müdahalenin güçlendirilmemesi halinde salgının, on yıl önce Batı Afrika'da 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açan Ebola salgını kadar büyük hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. 🔹 Uzmanlara göre bildirilen vaka sayıları gerçek durumu yansıtmıyor. Yeni vakaların yalnızca yaklaşık %30'u daha önce tespit edilen hastaların temaslılarından oluşuyor. 🔹 Salgına Bundibugyo Ebola türü neden oluyor. Bu türe karşı onaylanmış bir aşı bulunmadığı için test, temaslı takibi ve izolasyon en kritik mücadele yöntemleri olarak öne çıkıyor. 🔹 Ituri eyaletinde sağlık çalışanları koruyucu ekipman eksikliği, yetersiz personel ve maaş ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle salgınla mücadelede ciddi zorluk yaşıyor. Salgında onlarca sağlık çalışanı enfekte olurken 25'i yaşamını yitirdi. 🔹 Bölgedeki silahlı çatışmalar, yerinden edilmiş yaklaşık 900 bin kişi, ulaşım zorlukları ve yasa dışı altın madenlerine yönelik yoğun nüfus hareketi salgının kontrol altına alınmasını güçleştiriyor. 🔹 Dünya Sağlık Örgütü ve Afrika Hastalık Kontrol Merkezleri, salgınla mücadele için gereken 518 milyon doların üzerinde, 1,2 milyar dolardan fazla finansman taahhüdü verildiğini açıkladı. Ancak bunun yalnızca 115 milyon doları sahaya aktarıldı. 🔹 Ebola taşıdığı sonradan doğrulanan hamile bir kadının cenazesinin Kisangani kentine götürülmesi virüsün yeni bölgelere yayılma riskini artırdı. Uzmanlar, Güney Sudan'a önümüzdeki üç ay içinde Ebola vakasının ulaşma olasılığını yaklaşık %70 olarak değerlendiriyor.

🔹 ABD'nin dolar ve finansal sistem üzerindeki etkisini dış politika aracı olarak daha sık kullanması, birçok ülkeyi kendi ödeme altyapılarını geliştirmeye ve ABD merkezli finans sistemine bağımlılığı azaltmaya yöneltiyor. 🔹 Brezilya, ABD'nin baskısına rağmen Pix adlı anlık ödeme sistemini koruyacağını açıkladı. Brezilya yönetimi, sistemin ülkenin önemli teknolojik kazanımlarından biri olduğunu vurguladı. 🔹 Avrupa'da Visa ve Mastercard'a alternatif ödeme sistemleri geliştirme çalışmaları hız kazandı. Avrupa Merkez Bankası da dijital euroyu 2029 yılına kadar hayata geçirmeyi hedefliyor. 🔹 Rusya yaptırımların ardından kendi ödeme mesajlaşma sistemi ile Mir kart ağını kullanmaya başladı. Çin ise CIPS sınır ötesi ödeme sistemini ve dijital yuan altyapısını genişletmeye devam ediyor. 🔹 Hindistan'ın UPI ödeme sistemi dokuz ülkede kullanılmaya başlandı. Hindistan, farklı ülkelerin kendi ulusal ödeme sistemlerini kurmasına da teknik destek sunuyor. 🔹 İkili ve çok taraflı ödeme sistemleri sayesinde ülkeler, uluslararası ödemelerin daha büyük bölümünü Visa, Mastercard ve geleneksel bankacılık altyapısı dışında gerçekleştirmeyi hedefliyor. 🔹 Avrupa başta olmak üzere ulusal ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, Visa ve Mastercard'ın uluslararası faaliyetlerinden elde ettiği yüksek kâr marjlarını baskı altına alabilir. 🔹 Visa, Avrupa'da 500 milyon avroluk yeni altyapı yatırımı açıkladı ve 2027'de Polonya'da yeni bir teknoloji merkezi açmayı planlıyor. Mastercard ise Fransa'da 250 milyon avroluk veri merkezi yatırımı gerçekleştiriyor. 🔹 Uluslararası finans uzmanları, ödeme sistemlerinin bölgesel ağlara ayrılmasının küresel finans sisteminde uyumsuzluk, dolandırıcılık ve yaptırımların aşılması risklerini artırabileceği uyarısında bulunuyor. 🔹 SWIFT destekli bir çalışmaya göre mevcut finansal parçalanma eğiliminin sürmesi halinde küresel ekonomik üretim 2030 yılına kadar yaklaşık %2,6 oranında azalabilir.