İran savaşı ve Çin'in ihracat kısıtlamalarıyla ABD helyumda öne çıktı
🔹 ABD, Japonya, Güney Kore ve Tayvan'ın en büyük helyum tedarikçisi haline geldi. İran savaşı ve Çin'in ihracat kısıtlamaları küresel arzı daraltırken ABD'nin pazar payının daha da artması bekleniyor.
🔹 Tayvan'ın ABD'den helyum ve diğer asal gaz ithalatının toplam ithalattaki payı 2025'te %4'ün altındayken, 2026'nın ilk altı ayında yaklaşık %60'a yükseldi. Katar'ın payı ise yaklaşık %88'den %30 seviyesine geriledi.
🔹 Güney Kore'nin Katar'dan helyum ithalatının payı 2025'te %55 iken, 2026'nın ilk beş ayında yaklaşık %34'e düştü. Aynı dönemde ABD'nin payı yaklaşık %28'den %56'ya yükseldi.
🔹 Japonya'nın ABD'den asal gaz ithalatının payı 2022'de yaklaşık %28 iken, 2026'nın ilk beş ayında %83'ün üzerine çıktı. Çin'in payı ise yaklaşık %28'den %3,6'ya geriledi.
🔹 Helyum, yarı iletken üretiminde soğutma, sızıntı tespiti, ince film kaplama işlemleri ve gelişmiş litografi süreçlerinde kullanılıyor.
🔹 Qatar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz üretimindeki aksaklıklar, helyum üretimini de azalttı. Aynı dönemde Çin, gerekçe açıklamadan helyum ihracatını geçici olarak durdurdu.
🔹 ABD küresel helyum üretiminin yaklaşık %40'ını gerçekleştirirken, Katar yaklaşık %33, Rusya ise yaklaşık %10 paya sahip. Çin'in üretim payı %2'nin altında kalıyor.
🔹 Sektör temsilcileri, Çin'in ihracat kısıtlamasının ülke içindeki helyum arzını koruma amacı taşıyabileceğini ve küresel fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
🔹 Çin, son dönemde nadir toprak elementleri, tungsten ve diğer stratejik minerallerin ihracatını da jeopolitik ve ticari müzakerelerde kaldıraç olarak kullanıyor.
🔹 İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar, helyum tanklarının tedarikini de zorlaştırarak gaz fiyatlarının yükselmesine katkı sağladı.
🔹 Tayvan Yarı İletken Sanayi Birliği, hükümete helyum gibi kritik endüstriyel gazlar ile sıvılaştırılmış doğal gaz dahil temel enerji kaynakları için stratejik stok oluşturma çağrısında bulundu.