📰 Günlük Haber Bülteni

🔹 ABD, Birleşik Krallık ve 12 ülke, 2016 tarihli uluslararası tahkim kararını yeniden teyit ederek Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki geniş kapsamlı deniz yetki alanı iddialarının hukuken geçersiz olduğunu açıkladı. 🔹 Avrupa Birliği de ayrı bir açıklama yayımlayarak 2016 kararını deniz yetki uyuşmazlıklarının barışçıl çözümünde dönüm noktası niteliğinde ve hukuken bağlayıcı bir karar olarak nitelendirdi. 🔹 Ortak bildiride, Güney Çin Denizi'nde bölgesel istikrarı tehdit eden tek taraflı ve istikrar bozucu eylemlerin reddedildiği vurgulandı. 🔹 Bildiride, Çin'in "tarihi haklar" dahil olmak üzere Güney Çin Denizi'ndeki geniş kapsamlı deniz yetki alanı iddialarının uluslararası hukukta dayanağı bulunmadığı belirtildi. 🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, 2016 tarihli tahkim kararının hükümsüz olduğunu, hukuki bağlayıcılığı bulunmadığını ve Pekin'in kararı kabul etmediğini yineledi. 🔹 Çin, Filipinler'in 2013 yılında başlattığı tahkim sürecine katılmamış, 2016'da verilen kararı reddetmişti. 🔹 Ortak bildiriyi ABD, Birleşik Krallık, Filipinler, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Almanya, İtalya, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya ve Slovenya imzaladı. 🔹 Açıklamada, sahil güvenlik, askeri unsurlar ve deniz milislerinin diğer ülkelerin deniz ve hava faaliyetlerini engellemek, taciz etmek veya yıldırmak amacıyla kullanılmasına karşı çıkıldığı ifade edildi. 🔹 Taraflar, deniz ve hava ulaşım serbestisinin korunması ve bölgedeki anlaşmazlıkların 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde barışçıl yollarla çözülmesi çağrısında bulundu.

🔹 Bavi Tayfunu, Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletinde karaya ulaştı. Tayfunun iç kesimlere ilerledikçe zayıflaması bekleniyor. 🔹 Tayfun, Çin'e ulaşmadan önce Japonya'nın güney adaları ile Tayvan'da şiddetli rüzgar ve yağışlara neden oldu. 🔹 Çin'de yetkililer, tayfun öncesinde 1,7 milyondan fazla kişiyi tahliye etti ve en yüksek seviyenin bir altındaki turuncu tayfun alarmını ilan etti. 🔹 Şanghay'da yaklaşık 34 bin kişi yüksek riskli bölgelerden tahliye edildi. Fujian eyaletinde 17 binden fazla acil durum personeli hazır bekletildi. 🔹 Çok sayıda okul ve feribot seferi durduruldu, yüzlerce uçuş iptal edildi ve bazı yüksek hızlı tren seferleri askıya alındı. 🔹 Çin Meteoroloji Merkezi, yılın ilk kırmızı yağış alarmını yayımladı. 🔹 Çin merkezi hükümeti, Zhejiang ve Fujian eyaletlerindeki afet önleme, arama kurtarma ve yardım çalışmaları için 40 milyon yuan (yaklaşık 5,9 milyon dolar) kaynak ayırdı. 🔹 Filipinler'in güneyinde tayfunun güçlendirdiği muson yağışlarının yol açtığı heyelan ve sellerde en az 17 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi kayboldu. 🔹 Filipinler'de yaklaşık 11 bin kişi geçici barınma merkezlerine tahliye edildi. 🔹 Tayvan'da en az 113 kişi yaralandı, 14 binden fazla kişi tahliye edildi. Adanın büyük bölümünde okul ve kamu kurumları geçici olarak kapatıldı. 🔹 Japonya'nın Okinawa bölgesinde şiddetli rüzgar ve yüksek dalga uyarıları yapılırken 200'den fazla uçuş iptal edildi.

🔹 Meta, kamuya açık Instagram hesaplarındaki fotoğrafların yapay zekâ tarafından referans olarak kullanılmasına izin veren yeni özelliğini gelen eleştirilerin ardından devre dışı bıraktı. 🔹 Özellik, Meta'nın yapay zekâ asistanı üzerinden sunulan görüntü üretim modeli Muse Image ile birlikte geçen hafta kullanıma açılmıştı. 🔹 Muse Image, kullanıcıların verdiği komutlarla görsel üretirken kamuya açık Instagram hesaplarındaki fotoğrafları da otomatik olarak referans olarak kullanabiliyordu. 🔹 Uygulama, gizlilik endişelerine yol açtı ve sosyal medyada kullanıcıların hesaplarının bu özelliğe erişimini nasıl kapatabileceklerine ilişkin paylaşımlar yapıldı. 🔹 Meta, amacının yaratıcı bir araç sunmak ve kullanıcılara içeriklerinin referans olarak kullanılıp kullanılmayacağı konusunda kontrol vermek olduğunu, ancak gelen geri bildirimler doğrultusunda özelliğin kaldırıldığını açıkladı. 🔹 Oyuncular sendikası SAG-AFTRA, üyelerine dijital benzerliklerini korumak için Instagram hesap ayarlarını değiştirmeleri çağrısında bulundu. 🔹 SAG-AFTRA, Meta'nın özelliği kaldırma kararını memnuniyetle karşıladığını ve bunun doğru bir adım olduğunu açıkladı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendisine suikast düzenlemesi halinde ABD ordusunun İran'ı daha önce görülmemiş ölçekte vurması yönünde talimat verdiğini açıkladı. 🔹 ABD hukukuna göre başkanın ölümü halinde otomatik misilleme başlatacak önceden yetkilendirilmiş bir sistem bulunmuyor. 🔹 Böyle bir durumda başkanlık yetkisi Anayasa'nın 25. Değişikliği ve 1947 tarihli Başkanlık Veraset Yasası uyarınca derhal Başkan Yardımcısı JD Vance'e geçecek. 🔹 Vance, başkomutan sıfatıyla Trump'ın istediği askeri karşılığı verebilir, farklı bir yanıt seçebilir veya saldırı emri vermemeyi tercih edebilir. 🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın kendisine yönelik suikast tehdidinde bulunduğunu belirterek, böyle bir durumda İran'a yönelik bin füzenin hazır beklediğini ve ardından binlercesinin daha fırlatılacağını söyledi. 🔹 İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in öldürülmesinin intikamının alınacağını belirterek bunun İran halkının iradesi olduğunu ve mutlaka gerçekleştirileceğini açıkladı. 🔹 İran'daki cenaze törenleri boyunca çok sayıda kişi Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu hedef alan ölüm çağrıları içeren pankartlar taşıdı. 🔹 Trump, NATO Zirvesi sırasında İran'ın kendisini hedef almak istediğini söyleyerek "Listelerinde bir numarayım." ifadelerini kullandı. 🔹 Trump, Türkiye'den dönüş yolunda güvenlik gerekçesiyle yeni Katar bağışlı Air Force One yerine eski başkanlık uçağını kullandı. 🔹 ABD yönetimi daha önce de İran'ın Trump ve diğer üst düzey ABD yetkililerine yönelik tehditlerini ciddi ulusal güvenlik riski olarak değerlendirmiş ve böyle bir saldırının ağır sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunmuştu.

🔹 ABD, Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisinin vurulmasının ardından İran'a yeni hava saldırıları düzenledi. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 140 hedefin vurulduğunu, saldırılarda füze ve İHA fırlatma noktaları, mühimmat depoları, haberleşme sistemleri ve askeri tesislerin hedef alındığını açıkladı. 🔹 ABD, operasyonların Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik İran saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını bildirdi. 🔹 İran, Bahreyn, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'daki hedeflere füze ve İHA saldırıları düzenledi. 🔹 Katar, hava savunma sistemlerinin İran saldırılarını engellediğini, düşen şarapnel nedeniyle biri çocuk üç kişinin yaralandığını açıkladı. 🔹 Bahreyn ve Kuveyt'te füze alarmı verildi. Umman'ın kuzeydoğusundaki bazı noktalara İHA saldırıları düzenlendi. 🔹 CENTCOM, Kıbrıs bayraklı bir konteyner gemisinin İran saldırısında ağır makine dairesi hasarı aldığını ve bir sivil mürettebatın kayıp olduğunu açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları, bazı gemilerin belirlenen rotaya uymadığını, uyarı ateşi açıldığını ve gemilerden birinin durdurulduğunu duyurdu. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapalı kalacağını ve yeni saldırılar olması halinde bölgedeki ilave üsleri hedef alabileceğini açıkladı. 🔹 Umman ile İran, Hürmüz Boğazı konusunda teknik ve siyasi düzeyde görüşmelerin sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı. 🔹 İran'ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in öldürülmesinin intikamının alınacağını belirten ilk kamuoyu mesajını yayımladı. 🔹 İran Sağlık Bakanlığı, son iki saldırı dalgasında en az 17 kişinin hayatını kaybettiğini, 115 kişinin yaralandığını açıkladı.